Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

6.4. Vegetarisch landschap met begrazing Het beheer en onderhoud zal als basisvoorziening worden gestart met behulp van aaneengesloten extensieve natuurbegrazing. Waar gewenst worden enkele enclaves voor natuur-inclusieve voedselproductie vrijgehouden en/of hooiland voor bijv. Kleine Duiker. Dit beheer maakt het mogelijk om het publieke toegankelijkheid te optimaliseren. Er is veel ervaring met dit type beheer in tal van natuurontwikkelingsgebieden in ons land, de kosten zijn relatief beperkt en de natuur- en belevingswaarden groot. Ongewenste struikvorming door natuurlijke successie wordt handmatig bijgestuurd.

48

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Wat betreft de keuze voor grazers kan dit nader worden uitgewerkt. De mogelijkheid zou kunnen zijn extensieve jaarrondbegrazing met zelfredzame runderen, paarden of schapen. Niet zozeer de rassenkeuze maar de keuze voor sociale kuddes zijn bepalend, de voorkeur gaat uit naar groepen dieren met een familiestructuur. Op dit type bodems moet bij jaarronde begrazing door runderen gedacht worden aan een dichtheid van 1 dier per 1,5 of 2 hectare begraasbaar gebied.

Figuur 43: grazers in de Zuidpolder (zomer 2020)

6.5. Peilbeheer Het peilbeheer geschiedt zoals in het hoofdstuk Water is benoemd, met een gevarieerd peilbeheer waarbij het stuwbeheer bij de stuw aan de Kilweg wordt gestuurd.

Figuur 44: de Grote Duiker, vanaf de Derde Barendrechtse weg

49

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

7. Omgevingsproces en communicatie We volgen een uitgebreid omgevingsproces (e.e.a. vooruitlopend op het kader van Omgevingswet). Dit zorgt ervoor dat het draagvlak zo goed mogelijk blijft en de communicatie helder verloopt. • • • • • • •

Informatiebrief naar direct aanwonenden (Achterzeedijk binnen en buiten projectgebied) (verstuurd juni 2020); Informatieavond voor bewoners in het gebied (dinsdag 1 september 2020 en 31 mei 2021); Informatieavond voor alle belangstellenden (dit volgt na behandeling in de raad); Werksessies met werkorganisatie gemeente Barendrecht en provincie Zuid-Holland gezamenlijk d.d. 24-11-2020, 18 maart 2021, 22 april 2021 Werksessie met alleen werkorganisatie gemeente Barendrecht d.d. 4 maart 2021, 3 juni 2021 en 24 juni 2021 Overleg/afstemming waterschap Hollandse Delta/Provincie Zuid-Holland; Website (volgt in volgende fase)

Afstemming Provincie Met de provincie zijn meerdere gespreken gevoerd. Al dan niet in combinatie met de gemeente Barendrecht. Hierin heeft GKB het plan toegelicht, is er gekeken naar inrichtingsmogelijkheden en koppelkansen. Opmerkingen uit de gesprekken/overleggen zijn meegenomen in het Schetsontwerp. Op 18 maart 2021 heeft er een gesprek plaats gevonden met gedeputeerde mevr. Anne Koning. Zij is enthousiast over het plan. Dit heeft er in geresulteerd dat de gemeente Barendrecht een verzoek heeft ingediend bij de provincie voor plaatsing van het projectgebied op de zogenaamde 3 Ha kaart. Met plaatsing op de 3-ha. kaart geeft Provinciale Staten aan op voorhand geen bezwaar te zien in een ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied (of buiten bestaand stad- en dorpsgebied). Bij het doorlopen van de ruimtelijke procedures (richting bestemmingsplan) dient de ontwikkeling overigens nog wel te worden getoetst aan het provinciaal omgevingsbeleid. De behandeling van dit verzoek is geparkeerd in afwachting van de uitkomst van behandeling van dit Visiedocument in de gemeenteraad van Barendrecht (medio sept. 2021).

Afstemming gemeente Barendrecht Met de ambtenaren van de gemeente Barendrecht zijn meerdere gespreken/werksessies gevoerd. Dit heeft er in geresulteerd dat deze Gebiedsvisie een gezamenlijk gedragen document is geworden.

Afstemming Waterschap Hollandse Delta Hiermee is overleg gevoerd in het najaar en de winter van 2020 en in februari, maart en op 20 mei 2021 (zie ook hoofdstuk 4.3 Water).

Overleg bewoners De overleggen met direct aanwonende bewoners op 1 september 2020 en 31 mei 2021 verliepen in een prettige en constructieve sfeer. Overwegend bestaat er enthousiasme om het gebied meer natuurlijk en recreatief in te richten. Er moet goed gekeken worden naar de zonering en privacy ten opzichte van de nieuwe erven alsmede de verkeersafwikkeling op de Achterzeedijk.

50

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Een en ander is naar aanleiding daarvan ingepast in het schetsontwerp. Dit betreft onder andere de afstand van nieuwe erven en paden tot bestaande bebouwing, plaatsing van groenbuffers en het vrijhouden van een zone rondom bestaande woningen.

Overleg grondeigenaren Met vier van de vijf grondeigenaren welke actieve bedrijfsvoering voeren in het gebied is overeenstemming over verkoop van gronden. Met de vijfde eigenaar zijn meerdere gesprekken gevoerd. Hij kiest er vooralsnog voor om zijn bedrijfsvoering voort te blijven zetten. Deze keuze is verwerkt in het plan.

Conclusie Bovenstaande aanpak en overleggen hebben geleid tot onderhavig document waar draagvlak voor is bij de gemeente Barendrecht, de provincie Zuid-Holland, de grondeigenaren en de bewoners in het gebied.

51

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

8. Samenvatting/speerpunten Zuidpolder fase 2 is een participatieve gebiedsontwikkeling in de gemeente Barendrecht die vanuit de grondeigenaren wordt gedragen. Initiatiefnemer GKB is een maatschappelijk betrokken Barendrechts familiebedrijf (geen projectontwikkelaar). GKB heeft de handschoen van de gemeente Barendrecht (n.a.v. dialoogtafel in 2018) opgepakt en heeft een plan gemaakt waarbij de huidige agrarische inrichting wordt omgevormd naar openbaar natuur- en recreatiegebied. In dat kader is het document Gebiedsvisie opgesteld in overleg met de gemeente Barendrecht en de Provincie Zuid-Holland.

Speerpunten plan 1. Laatste schakel van ca 52 ha in de herinrichting van gehele Zuidpolder als natuur- en recreatiegebied (aansluitend bij de Omgevingsvisie Zuid Holland) 2. Inrichting als openbaar toegankelijk natuur- en recreatiegebied met robuuste struinnatuur (ca 48 ha) 3. Aanleg (doorgaande) fiets, wandel-, struin en kanoroutes 4. Ruimte voor vestiging maatschappelijke organisaties welke voorzien in o.a. groene beschutte dagbesteding, leertraject uitvallers onderwijs, begeleiding en coaching. Vormen van bijvoorbeeld wonen met zorg, seniorenwoningen, zorgboerderij 5. Afmaken klimaatbufferverplichting uit plan van 2015 6. Vergroten klimaat adaptieve inrichting (onder andere: opvangen waterfluctuatie) 7. Ruimte voor circulaire land- en tuinbouw (natuur inclusieve landbouw incl. eventuele begrazing door schapen/runderen) 8. Behoud van ‘historische’ waarden (fietspad/trambaan/sloten WSHD oude haven/polderstructuur) 9. Landschappelijk inpassing van geclusterd wonen (passend binnen Barendrechts Buitenboek van gemeente: polderstructuur, bestaande erven combineren met nieuwe, verschillende soorten plekken: water/natuur/bos) 10. Robuuste onderlegger voor verdere detaillering inrichting waarmee toekomstbestendigheid wordt beoogd 11. Ruimtelijke inpassing bestaande ondernemingen (tuinders en boerderijwinkel) welke bedrijfsvoering willen voortzetten 12.

Onderhoud- en beheer door cliënten van maatschappelijke organisaties welke in het gebied een plek krijgen. Dit bijvoorbeeld in het kader van dagbesteding en/of therapie. 13. Einde onzekerheid voor huidige tuinders/agrariërs over toekomst gebied (verkoopbaarheid gronden) 14. Draagvlak onder huidige grondeigenaren voor participatie/verkoop i.p.v. onteigening (einde patstelling/beperken gemeentelijke externe en interne kosten) 15. Geen stijging van onderhoudslasten voor gemeente en/of provincie. Deze komen namelijk voor rekening van de toekomstige bewoners

Vervolg Na vaststelling van deze Gebiedsvisie door de gemeenteraad en plaatsing op de 3Ha kaart door de Provincie wordt het plan verder uitgewerkt. Dit wordt in gezamenlijkheid met de gemeente gedaan. Leidend daarbij zijn de uitgangspunten zoals verwoordt in hoofdstuk 3 Uitgangspunten. Om meerwaarde te verkrijgen in het gebied worden de inwoners van Barendrecht door GKB uitgedaagd d.m.v. een prijsvraag om ideeën aan te dragen.

52

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Bijlage 1: Motie 2 juni 2020

53

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Bijlage 2: Ecologie Watersysteem en ecologie Uit de monitoring van de Blauwe Verbinding door bureau Stadsnatuur9 blijkt dat de Zuidpolder in 2013 goed is onderzocht voor wat betreft waterplanten, macrofauna en vissen. In de Zuidpolder liggen waterpartijen van circa 10 en 80 meter breed en circa 1,10 tot 1,40 m diep en verbrede sloten van circa 7 meter met steile oevers. Het doorzicht is 30 tot 50 cm, de oevers zijn ten dele begroeid met oeverplanten.

9

Visfauna Blauwe Verbinding, inventarisatie, inrichtings- en beheeradvies, verwachtingen, Bureau stadsnatuur, Niels Godijn 2013, rapport 213

54

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Ecologie Amfibieën kwamen in 2013 in de Zuidpolder nauwelijks voor.

55

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

56

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Figuur overzicht van de aangetroffen hogere planten (incl waterplanten)

De waterinlaat bij Heerjansdam is een hevel, en is visvriendelijk ingericht. De in-en uitlaat bij de Koedood is niet visvriendelijk.

57

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Van de 16 in de Blauwe Verbinding aangetroffen vissoorten komen in de Zuidpolder het merendeel voor, met vooral opvallende populaties van het Vetje, die in kleine polderslootjes voorkomt. Verder zijn ruisvoorn, kleine modderkruiper, tiendoornige stekelbaars en blankvoorn goed vertegenwoordigd. Opvallend afwezige is de Aal. Dit wordt geweten aan gebrekkige migratie met de buitenwateren van de Oude Maas.

58

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

59

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Bijlage 3: Klimaatbufferschets 2013

60

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Bijlage 4: Motie Ouderenwonen

61

Gebiedsvisie Zuidpolder fase 2

Bijlage 5: Participanten Mogelijke maatschappelijke participanten voor invulling bebouwing •

• • • •

Horses & Co Heerjansdam (zorgboerderij, https://www.horses-enco.nl/) zoekt locatie voor gezinshuis (gecombineerde bestemming van maatschappelijk met wonen) om invulling te geven aan groene beschutte dagbesteding, leertraject uitvallers onderwijs, logeren/ verblijf max. 24 jongen, begeleiden, coachen en behandelen; Distinto logeerhuizen en groepsaccommodaties: zelfde als Horses & Co. Doelgroep verschillend van Horses &Co Legers des heils (heeft inmiddels intentie uitgesproken om zich te vestigen in het gebied) Seniorenhuisvesting (Barendrechtse initiatiefnemers, zie motie 28 januari 2020 bijlage 4) Zorgwonen (div. partijen)

Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met diverse andere (maatschappelijke) partijen. Deze hebben te kennen gegeven zeer geïnteresseerd te zijn maar vinden het nog te vroeg om aan te haken. Dit vanwege het nog niet concreet genoeg zijn van de planning.

Overige partijen • •

Meesterbakker Piet Bienefelt Particulier (woninghuis)

Afgevallen • • •

Dhr. Hoogenraad (visvijver, afgesloten terrein) Sumowala (verblijfsrecreatieconcept) Herenboeren (samen duurzaam voedsel produceren, min. 20 ha)

Mogelijke partners (nog niet gesproken) • • • •

Ark Natuurontwikkeling (klimaatbuffer); De Kleine Duiker (werkbedrijf, onderhoud); SBB/ voorheen recreatieschap IJsselmonde (koppeling met beheer overig gebied); Zorgcentrum de Nes Ridderkerk (doelgroep volwassenen).

Bijlage 6: Schetsontwerp A3