Gebiedsvisie Koedoodzone
Tekst van het document
Gebiedsvisie Koedoodzone Vastgesteld door de gemeenteraad op 2 juni 2020
Inhoud 4
1. Inleiding
6
2. Context
6
2.1 Beschrijving gebied
10
2.2 Inzetten op ruimtelijke kwaliteit
12
2.3 Ruimtelijke kenmerken
14
3. Ruimtelijke uitgangspunten
14
3.1 Ruimtelijke kwaliteit verbeteren
16
3.2 Plekken
17
3.3 Knooppunten
18
3.4 Groene erven
19
3.5 Open gebieden
20
4. Strategie
20
4.1 Organisch ontwikkelen
22
4.2 Versterken landschappelijk kader
26
4.3 Ontwikkeling Groene erven
30
4.4 Ontwikkeling kavels Zuider Carnisseweg
32
4.5 Verbetering recreatief netwerk
34
5. Het vervolg
36 37
Bijlage I: Eigendom gemeente Barendrecht Bijlage II: Risicocontour leidingenstrook
2 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 3
1. Inleiding De Koedoodzone tussen Sportpark De Doorbraak en de Koedoodsedijk is ruimtelijk geen visitekaartje. In het amendement van 13 november 2018 wordt voorgesteld om dit gebied een kwaliteitsimpuls te geven en hiervoor een visie uit te werken. Hiervoor is het nodig om belangstellenden en betrokkenen te betrekken bij deze visie. Vervolgens is op 29 januari 2019 een motie aangenomen waarin besloten is om de aanleg van de parkeerplaatsen aan de Koedood ter hoogte van het Swifterbantpad niet uit te voeren. Deze beslissing wordt betrokken bij de te ontwikkelen gebiedsvisie. In augustus 2016 is er voor intern gebruik een gebiedsvisie Koedood opgesteld. De Koedoodzone wordt hierin getypeerd als het laatste stukje overgebleven agrarisch gebied ten westen van de A29 op Barendrechts grondgebied. In deze visie zijn een aantal uitgangspunten geformuleerd voor de verdere ontwikkeling van het gebied. Het toevoegen van een beperkt aantal woningen in de vorm van boerenerven en recreatieve/maatschappelijke functies zijn als opties genoemd. Deze uitgangspunten en opties vormen het vertrekpunt voor de actualisatie en uitwerking van de gebiedsvisie van de Koedoodzone.
4 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Bebouwd gebied
one
Koedoodz
Buitengebied
De ligging van de Koedoodzone tussen bebouwd gebied en buitengebied.
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 5
2. Context • Overgangszone tussen stad (Carnisselande en Rotterdam)
gebouwen te vinden op het groene talud.
en landschap (recreatiegebieden langs de Oude Maas, Buijtenland van Rhoon) • Een groen uitloopgebied • Rust nabij het woongebied
Moderne erven De erven worden ontsloten door de weg de Koedood. Deze weg verbindt het gebied met de Koedoodsedijk aan de westzijde en aan de oostzijde met de Zuidpolder. Hier is het
2.1 Beschrijving gebied
autoverkeer het meest dominant. De opzet van de erven is
Koedood
volgens het principe van het moderne boerenerf. Vooraan
De Koedood is de naam van een oude watergang die
een tuinderswoning, achteraan functionele bebouwing zoals
vroeger vanaf Barendrecht naar Heijplaat stroomde. Met
schuren en loodsen. Hier is dan ook meer verharding te
de veranderingen op het eiland IJsselmonde is deze
vinden. Aan de voorzijde is een groene tuin gelegen. Aan alle
watergang doorbroken en aangepast. Op dit moment is de
zijden wordt het erf begrenst door water. De sloten in noord-
watergang een onderdeel van de Blauwe Verbinding tussen
zuid richting geven hier het historische verkavelingspatroon
de Zuidpolder, het Buijtenland van Rhoon en het Zuiderpark
aan.
in Rotterdam. Het is een rustig water die samen met de Gaatkensplas de begrenzing vormt van het stedelijk gebied.
Diverse functies
Ten opzichte van de Koedoodzone ligt dit water aan de
Van oudsher was de Koedoodzone onderdeel van
achterzijde van de boerenerven en overgebleven agrarische
de Zuidpolder. Met de bouw van de VINEX-locatie
gronden.
Carnisselande is er rekening gehouden met een transformatie van het gebied. In de plannen is altijd uitgegaan
Open landschap
van een overgangszone van de stad naar het buitengebied.
De ruimtelijke opzet van de Koedoodzone is helder.
De agrarische bedrijven zouden plaatsmaken voor een grote
Bebouwde erven en open stukken wisselen elkaar in oost-
waterrijke groen- en recreatiezone. De Gaatkensplas is
westrichting af. De open stukken geven een blik naar de
gerealisseerd, maar de bosontwikkeling is nooit van de grond
stadsrand van Carnisselande. De andere kant op is er
gekomen.
zicht op de natuur- en recreatiegebieden langs de Oude
De Koedoodzone een plek voor de bewoners van
Maas. Heel herkenbaar is de Jan Gerritsenheuvel door
Carnisselande. Hier gaan de bewoners heen om een rondje
zijn hoogte. Deze heuvel is gelegen aan de Achterzeedijk
te lopen, even weg te zijn of om het groen op te zoeken. Altijd
die de zuidgrens vormt van de Koedoodzone. Deze dijk is
moet de Koedoodzone gepasseerd worden. Dit draagt bij aan
een primaire waterkering. Hierdoor zijn er geen bomen of
de mentale overgang van drukte en stedelijkheid naar rust en natuur.
6 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Carnisselande
Gaatkensplas Buijtenland van Rhoon
Koedood
Hockeyvelden en fietscross Zuidpolder
Carnisse Grienden
Koedood haven
Een schakelgebied tussen recreatieve functies en woongebieden.
Jan Gerritsen heuvel
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 7
Ruimtelijke typering In het kort is de Koedoodzone te typeren als een overgangszone tussen Carnisselande en de Oude Maas. De overgang van stad naar landschap is een opeenvolging van een aantal karakteristieke elementen: • Carnisselande is strak begrensd. De bebouwing vormt een strak front met woontorens van de wijken Waterkant en Havenkwartier. • De Gaatkensplas is als een waterbarrière ingezet: tot hier reikt de verstedelijking. De groene rand biedt mogelijkheden voor ontspanning. • De Koedood als Blauwe verbinding van Zuidpolder naar Rotterdam De rand van Carnisselande In de omgeving zijn veel bijzondere functies te vinden. Net over de dijk ligt bijvoorbeeld de Koedoodhaven. Hier is watergebonden bedrijvigheid van oudsher gevestigd. Vroeger was dit gerelateerd aan de Carnisse Grienden. Deze grienden zijn uniek en één van de laatste getijdengrienden in Nederland. Aan de westkant krijgt het Buijtenland van Rhoon steeds meer vorm. Ontwikkeling van agrarische gronden naar een combinatie van natuur-, recreatie- en agrarisch gebied gaat de komende jaren vorm krijgen. Aan de oostkant van het gebied liggen de sportvelden van de hockey en de fietscross. Nog verder naar het oosten voorbij de snelweg A29 ligt de Zuidpolder. Hier is de laatste jaren een recreatiegebied en klimaatbuffer ontwikkeld en zijn nog enkele agrarische bedrijven te vinden.
8 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
• De Koedood (weg) en de daaraangelegen erven. Dit is een restant van de vroegere agrarische polders. • De Achterzeedijk is de begrenzing van de oorspronkelijke polder. De kruin ligt op deltahoogte en mag deze niet beplant worden. • De recreatiegebieden langs de Oude Maas met daarin de Jan Gerritsenheuvel als icoon. Het gebied wordt een aantal keer noord-zuid doorkruist: • Het fietspad vanaf de eindhalte van de tram richting de Jan Gerritsenheuvel • De Zuider Carnisseweg is een restant van een historische polderweg die een opgang is over de Achterzeedijk naar de recreatiegebieden.
Opbouw van de Koedoodzone van noord naar zuid. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 9
Recreatiegebieden
Achterzeedijk
Polderweg Koedood
Watergang Koedood
Gaatkensplas
Carnisselande
2.2 Inzetten op ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit vinden we belangrijk. Het zegt iets over
Belevingswaarde
hoe we willen wonen, werken, recreëren, kortom leven. Met
“Ziet het er goed uit?”
het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit geven we richting aan deze visie: Ruimtelijke kwaliteit is onder te verdelen in 3
De belevingswaarde in de Koedoodzone is sterk gerelateerd
waarden:
aan de opeenvolging van een aantal karakteristieke onderdelen tussen de Carnisselande en de Oude Maas.
• Belevingswaarde: ziet het er goed uit?
De percelen langs de Koedood zijn de restanten van het
• Gebruikswaarde: is het geschikt voor wat je er wilt doen?
oorspronkelijke landschap. De afwisseling erf en open
• Toekomstwaarde: is het overmorgen ook nog bruikbaar?
perceel (bebouwd/onbebouwd) is karakteristiek, maar de beleving is rommelig. Sommige erven zijn zwakke schakels in
De ruimtelijke kwaliteit wordt in dit gebied voor een groot
het geheel.
gedeelte bepaald door het landschap. Deze kwaliteit moet altijd gewaarborgd blijven onafhankelijk van de
Met het verdwijnen van agrarische activiteiten als
functies die toegevoegd kunnen worden. Andersom kan
hoofdfunctie, heeft deze omgeving meer werkfuncties
de landschappelijk kwaliteit ook een uitnodiging zijn voor
opgenomen ten dienste van de stad. Hierdoor is het in de
bepaalde functies. Het landelijk gebied is geschikt voor
loop der tijd meer een stadsrand gebied geworden. Dit werkt
bijzondere functies.
niet mee aan een stevige identiteit voor deze zone.
Een belangrijke aanleiding voor deze visie is de huidige
De erven en open ruimtes niet of nauwelijks toegankelijk.
belevingswaarde van het gebied. Deze wordt als rommelig
De voormalige landbouwpercelen zijn eenvormig met
ervaren. Aan de andere kant heeft dit gebied veel potenties
nauwelijks variatie in gebruik, waardoor de biodiversiteit op
voor allerlei nieuwe ontwikkelingen. Denk hierbij aan wonen,
de open stukken beperkt is. De belevingswaarde van het
recreëren en bedrijvigheid. Deze ontwikkelingen moeten
gehele gebied wordt voornamelijk bepaald door een sterke
dan wel bijdragen aan een betere beleving en de ruimtelijke
omgeving. Carnisselande en de Gaatkensplas enerzijds, en
kwaliteit. Daarbij hoort dat er inzicht wordt gegeven in welk
de Achterzeedijk en Jan Gerritsenheuvel anderzijds.
gebruik geschikt is in het gebied. Welke veranderingen er in de toekomst plaats kunnen vinden en in welke mate dit kan.
10 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Gebruikswaarde
Toekomstwaarde
“Is het geschikt voor wat je er wilt doen?”
“Is het overmorgen ook nog bruikbaar?”
Het gebied kent een grote variatie aan functies en soorten
Het gebied heeft een geschiedenis in het herbergen
bedrijvigheid, ontstaan nadat de oorspronkelijke (agrarische)
van grote variatie aan functies. Dit getuigt van een grote
functie is verdwenen. De ruimtelijke opzet van de erven
flexibiliteit. Tegelijkertijd is er nu behoefte aan meer stabiliteit
kunnen verschillende functies huisvesten. Vanuit dit
en kwaliteit in het gebied, zodat het gebied rust en ruimte
perspectief is er veel mogelijk in dit gebied, maar zoals
kan uitstralen en meer ten dienste staat voor gebruikers en
gezegd mag dit niet ten koste gaan van de belevingswaarde.
inwoners. Hierbij kan goed aangesloten worden op de nog steeds aanwezige landschappelijke en culturele waarden in
De Koedoodzone is een belangrijke schakel in de recreatieve
het gebied.
regionale netwerken. Het gebied kan gemakkelijk gepasseerd worden in bijvoorbeeld een fietstocht langs de Oude Maas.
Ook aan ecologische robuustheid kan in de toekomst nog
De drukke Koedood en de erven en ontoegankelijke open
gewerkt worden. Hiermee wordt bedoeld dat naast een
stukken zijn een barrière hierin. De oevers en de beplanting
recreatieve schakel in het gebied, deze zone ook een schakel
rondom de erven zijn bepalend voor de biodiversiteit.
is voor de natuur op IJsselmonde.
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 11
2.3 Ruimtelijke kenmerken Een sterkte-zwakte analyse van het gebied. Beknopt en
Positief
puntgewijs het gebied in tekst.
Kwaliteiten
Kansen
• Het is een rustig gebied waar je de drukte van de stad
• Ontwikkelingen van het Buijtenland van Rhoon brengt nieuwe recreatieve energie.
achter je kan laten. • Het gebied heeft een landelijke uitstraling door open
• Door de landelijke ligging en nabijheid van de tram richting
ruimte, zowel de open kavels als de Gaatkensplas
Rotterdam een bijzondere plek om landelijk te wonen, maar toch de stad dichtbij te hebben.
• Ligging aan de Blauwe verbinding.
• Betere verknoping met recreatienetwerk van IJsselmonde
• Het gebied ligt langs de hoogwaardige natuurzone
kan bijdragen aan grotere beleving van het landschap.
van de Oude Maas (Natura 2000 gebieden). Intern
Extern
Zwakke plekken
Bedreigingen
• Rommelige achterzijden van de erven in het zicht van
• De gehele stadsrandzone is ooit ontworpen om stedelijke
het stedelijk gebied.
ontwikkeling tegen te houden. Nieuwe grootschalige
• De Koedood is een drukke, landelijke weg. Er is ook
verstedelijking (wonen, werken, energie) zoekt ruimte en
een gevoel van onveiligheid voor fietsers.
kan het verlies van open ruimte betekenen.
• Agrarische percelen zijn te klein voor grootschalige
• Incidenteel toevoegen van 'stenige' functies draagt bij aan
koude grond teelt.
verrommeling.
• Recreatiegebieden langs de Oude Maas moeilijk of
• Met activiteiten bij de hockey en de fietscross kan het op
met een omweg/onaantrekkelijk te bereiken.
tijden druk zijn met parkeren in het gebied.
het landschappelijk kader niet gevormd is. • Geluidsoverlast wordt ervaren door bewoners aan de Gaatkensplas.
12 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Negatief
• Bosontwikkeling heeft niet plaatsgevonden waardoor
Positief
In hoofdlijnen zijn dit de belangrijkste opgaven
Landelijke uitstraling en ligging behouden en versterken.
Betere verknoping met het recreatieve netwerk. Extern
De bereikbaarheid van de recreatiegebieden verbeteren.
Negatief
Intern
De stad op afstand houden. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 13
3. Ruimtelijke uitgangspunten 3.1 Ruimtelijke kwaliteit verbeteren Zoals in het vorige hoofdstuk omschreven gaan we inzetten op het versterken van de waarden van het gebied. Dit doen we in 3 heldere uitgangspunten:
1. Versterken van het landschappelijke kader • Groene erven hebben eigen erfbeplanting en houden bebouwing uit het zicht. • De erven hebben aan de achterzijde (aan de kant van het Swifterbandpad) struiken en bomen zodat er weinig zicht op de bebouwde erven is. • Natuurvriendelijke oevers langs watergang de Koedood.
2. Behoud van kenmerkende opzet van groene erven en open stukken • Open delen houden open karakter • Erven zijn op een logische en samenhangende manier ingericht • Alle erven hebben een groene opgaande begrenzing • Binnen het groene kader is er plek voor bijzondere functies
3. Versterken van het recreatieve netwerk • Achterzeedijk gemakkelijk over te steken • Verbinding van het Swifterbandpad naar de recreatiegebieden verbeteren • Herkenbaar maken van de routes • Goede overstap van de auto naar de recreatiegebieden 14 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
In deze visie gaan we niet meer uit van het ontwikkelen van bos. Juist de open plekken geeft de Koedoodzone een eigen identiteit. Deze is geworteld in de historische context van bebouwd en open. Nieuwe ontwikkelingen moeten passen binnen de nieuwe uitgangspunten. Gebouwde ontwikkelingen komen in een groen kader waardoor deze niet storend zijn voor de open delen. In het gebied hebben we verschillende ruimtelijke eenheden die invulling geven aan deze uitgangspunten. Deze eenheden zijn de open gebieden, de erven, de plekken en de knooppunten.
Een mogelijk eindbeeld met erven en open delen gekoppeld aan het buitengebied Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 15
3.2 Plekken • Herkenbaarheid vergroten • Zicht op omringende landschap versterken Plekken zijn opvallende elementen binnen de Koedoodzone waar (in de toekomst) verblijfskwaliteit is. In het gebied zijn verschillende plekken te vinden met elk zijn eigen kwaliteiten en kansen. De Jan Gerritsenheuvel is een landmark aan de Oude Maas. Het uitzicht is aan alle kanten anders. De ene kant heb je een panorama over de Oude Maas en aan de andere kant zie je Rotterdam in de verte liggen. Rondom de heuvel ligt een gebied waar je rustig aan de rivier kunt gaan zitten of even kunt verdwijnen door tussen de struiken te lopen.
Jan Gerritsenheuvel: herkenningspunt door hoogteverschil.
Een tweede bijzondere plek is de aanlanding van de brug op het tramhoofd. Deze is op een bijzondere manier vormgegeven. Aan de Gaatkensplas steekt het stedelijk gebied nog even door in het water. Hier op het einde van de tramlijn ligt de entree naar het buitengebied. Wanneer je de brug over bent begint het landelijk gebied van IJsselmonde. Ook heb je hier de mogelijkheid om bij het water van de Gaatkensplas te komen. De Koedoodhaven is een plek aan het water waar de cultuurhistorische grienden nog zichtbaar zijn. De potentie om hier een aantrekkelijke plek aan het water te maken is groot. Er is ook een relatie met de gewenste entree functie voor het Buijtenland van Rhoon. 16 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Koedoodhaven: potentiële recreatieplek aan het water.
3.3 Knooppunten • Het maken van goede overstapplekken van auto naar fiets • Goede aantakking op bestaande (recreatieve) netwerken • Gemakkelijke en toegankelijke opgang van de Achterzeedijk De Koedoodzone is een verbindend element voor het buitengebied van IJsselmonde. Dit komt door de positie aan de rand van de stad. Maar ook door de hoeveelheid recreatieve routes die door en langs dit gebied gaan. Het Rondje IJsselmonde zoals benoemd in de Toekomstvisie van de Landschapstafel IJsselmonde komt hier langs. Er zijn provinciale fiets- en wandelknooppunten van het provinciale Een goede aantakking op bestaande netwerken is nodig.
netwerk te vinden in en rondom het gebied. Daarnaast loopt langs de randen van het gebied een internationale fietsroute die de Maas volgt van Frankrijk tot aan Hoek van Holland. Naast de verknoping met het recreatienetwerk is het natuurlijk ook het groene uitloopgebied vanuit Carnisselande. Een gemakkelijk rondje om te wandelen moet altijd mogelijk zijn in dit gebied. Herkenbare routing en goede bewegwijzering zijn belangrijk bij deze knooppunten. Maar ook een plek om je auto neer te zetten om vanaf daar met de fiets verder te gaan. Een Toeristisch Overstap Punt (TOP) zou mogelijk kunnen zijn langs de Zuider Carnisseweg. Om de Achterzeedijk te kruisen moeten fietsers en voetgangers een stijle helling op. Een toegankelijke opgang moet onderdeel zijn van de
Aansluiting op recreatieve netwerken.
knooppunten. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 17
3.4 Groene erven • Versterking van het omringende landschap door groene begrenzing van de erven. • Een groene en ruime opzet binnen de erven. • Bebouwing zijn met elkaar een landelijk ensemble. Van oudsher hebben de erven een plek in het agrarische landschap. De moderne erven hebben een heldere opzet die gericht is op deze functie. Maar door de verandering van de omgeving zijn de activiteiten veranderd. Een begrenzing van groene erfbeplanting kan bijdragen aan een verbetering van het landschap passend bij het gebruik. De recreant kan hiermee afgeschermd worden van de activiteiten op het erf. Het erf doet mee in het ritme van open en gesloten
Landelijke uitstraling is soms ver te zoeken.
gebieden. Wanneer er een sterk ruimtelijk kader is kunnen verschillende functies passen bij het erf. Te denken valt aan maatschappelijke functies die niet passen binnen het stedelijk gebied, bijzondere woonvormen of recreatieve functies. Het uitgangspunt hierbij is wel dat het groene erven zijn en dat ze dun bebouwd en dus ruim van opzet zijn. Belangrijk om te noemen is dat de bebouwing met elkaar een ensemble moet zijn. Dit betekent dat er een eenheid herkenbaar is tussen de verschillende gebouwen. De Koedoodzone is gelegen in een landelijk gebied en hierbij past ook een landelijke architectuur.
Groene erven dragen bij aan de beleving. 18 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
3.5 Open gebieden • Contrast tussen stad en landelijkheid staat centraal. • Behoud open agrarische identiteit. • Randen van de open gebieden versterken. • Samenhang in de open gebieden De open gebieden geven een vergezicht die niet meer op veel plekken in Barendrecht voorkomt. Het agrarische karakter van de open plekken is door de ontwikkelingen van de woonwijken steeds kleiner geworden. Behoud van deze karakeristiek van Barendrecht is met name in deze gebieden van toepassing. Hier wordt de stad even op een afstand gezet en kan de bewoner of recreant zich lostrekken van de drukte en stenigheid. Zicht over de open gebieden toont de nabijheid van de stad. De open gebieden zijn een schakel tussen de stad aan de ene kant en de recreatiegebieden aan de andere kant. Samen met de erven die een groene rand hebben ontstaat een wisselend beeld die de ene keer de drijvende woningen in de Gaatkensplas laten zien en de volgende keer de appartementen die uit torenen boven de woonwijk. Andersom is het zicht op de Jan Gerritsenheuvel en de rustige, groene gebieden daaronder te zien. Door het zicht op het groen wordt de afstand voor het gevoel kleiner en dat maakt dat de recreatiegebieden goed gebruikt worden.
De andere kant op gekeken is het recreatiegebied nooit ver weg. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 19
4. Strategie 4.1 Organisch ontwikkelen Er wordt gekozen om de Koedoodzone organisch en
In het gebied zijn ook gronden van de gemeente gelegen.
gefaseerd te ontwikkelen. Organisch ontwikkelen betekent
Hiervoor wordt in fases gewerkt aan de realisatie van een
het zoeken naar gezamenlijke waarden en ambities.
betere ruimtelijke kwaliteit. De fases zijn afhankelijk van de
Denk niet in termen van collectieve voorzieningen en
ontwikkelingen op de particuliere kavels om zo een goede
blauwdrukken, maar naar de samenhang in het karakter van
ruimtelijke kwaliteit te behouden.
het gebied. Het betekent ook dat de gebruikers en eigenaren centraal staan en dat zij op basis van de gebiedsvisie tot
In het huidige bestemmingsplan bestaat voor het grootste
een gewenste ontwikkeling kunnen komen van hun erven.
deel van het plangebied uit de bestemming Bos. Dit is
Naast de ambities en uitgangspunten van deze gebiedsvisie
onderdeel van het plan van de VINEX-wijk. Samen met de
moet ook de creativiteit en het investeringsvermogen van de
Gaatkensplas zou dit de begrenzing zijn van het bebouwd
stakeholders (eigenaren, toekomstige gebruikers, gemeente)
gebied. De Gaatkensplas is aangelegd, maar het bos niet.
in het gebied aangesproken worden.
Door deze bestemming is de groene uitstraling gewaarborgd, maar het bos zelf zal niet worden aangelegd. De ruimtelijke
De stakeholders in het gebied zijn hiermee aan zet
kwaliteit van de open kavels is locatie specifiek en daarmee
om de gewenste kwaliteitsslag onder de genoemde
behoudens waardig. Wanneer er initiatieven komen zal per
randvoorwaarden uit te werken. Tijdens gesprekken die met
situatie gekeken worden naar de mogelijkheden voor behoud
de eigenaren in de buurt gehouden zijn komt naar voren dat
van groen binnen de plannen.
er een wens is om mee te helpen aan het behoud van het karakter van het gebied. Ook wordt er positief gesproken
De uitwerking van de gebiedsvisie bestaat uit een aantal
over het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Dit zit
afzonderlijke opgaven vanuit markt en overheid. Het
zowel in de ontwikkeling van groen als het toevoegen van
uitgangspunt is dat deze opgaven bijdragen aan de
kleinschalige bebouwing binnen de opgestelde kaders. Deze
ruimtelijke kwaliteiten van het gebied. Elk op een eigen
ontwikkeling is afhankelijk van onder andere de haalbaarheid
manier, maar binnen het beleid van de gemeente. Denk
en mogelijkheden voor de huidige of toekomstige eigenaren
hierbij aan het woonbeleid, duurzaamheidsambities en
en de gemeente.
biodiversiteit.
20 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Keerlus Tram
Jan Gerritsenheuvel Koedoodhaven
Plekken i
Knooppunten Groene erven Open gebieden
Visie voor de Koedoodzone: behoud en ontwikkeling binnen de eigen identiteit.
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 21
4.2 Versterken landschappelijk kader Door de erven ruimtelijk af te kaderen wordt het ritme van open en dicht versterkt. De inzet is om een zo groen mogelijke rand te maken die gemaakt wordt met streekeigen beplanting. Dit draag het meeste bij aan het lokale ecologische netwerk. Dit kan op een aantal manieren: Op particulier terrein • Inzet vragen van bewoners en ondernemers in het gebied. • Erfbeplanting versterkt het kader van de eigen kavel. Transformatie van de erven • Kaders stellen voor de inrichting van de Groene erven en meenemen in overeenkomsten met initiatiefnemer.
Groene begrenzing, houtwal, Bron Theun
• Advies uitbrengen op streekeigen beplanting. Op grond gemeente • Toevoegen van opgaande beplanting langs de open gebieden • Toevoegen van natuurvriendelijke oevers langs de watergang de Koedood.
Groene begrenzing, bomenrijen, Bron RCE
22 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Schets van Koedood (Blauwe verbinding) in het gebied. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 23
Referentiebeelden landschappelijkheid
Struinpad
Trekpontje
Moestuinen
Alpaca boerderij
Natuurvriendelijke oevers
Paardenweide
24 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Kano varen
Picknickplek
Paddenpoel
Schapenweide
Vogelweide
Bloemenweide Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 25
4.3 Ontwikkeling Groene erven
Bebouwing
De ontwikkeling van de erven is met name in handen van de
• De bebouwing heeft een strakke hiërarchie, een meer representatief vormgegeven
particuliere eigenaren in het gebied. Uitgangspunt voor de
woning aan de voorkant van het erf is het hoofdgebouw, gebouwen erachter zijn
ontwikkeling van nieuwe bebouwing zijn de principes van het
infomeel van uitstraling en vormgegeven als schuren.
boerenerf. Een erf bestaat uit een ensemble van gebouwen
• Een erf bestaat uit verschillende bebouwingtypologiën met verschillende grootte.
rondom een gemeenschappelijke ruimte. Om deze reden is
Een grote schuurvormige volume kan bijvoorbeeld zijn opgebouwd uit meerdere
een erf bijzonder geschikt voor collectieve functies waar de
(goedkopere) woningen. Het is niet de bedoeling dat er alleen vrijstaande
nadruk ligt op gemeenschappelijke gebruik van de ruimte.
eengezinswoningen worden geplaatst.
Denk hierbij aan wonen, zorg en recreatie.
• Bebouwing wordt klimaatadaptief gebouwd zoals voorgenomen in het Convenant Klimaatadaptief bouwen en zijn energieneutraal.
Algemene uitgangspunten Een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit is het belangrijkste uitgangspunt. Het erf is een compositie van
• Langs het Swifterbandpad ligt een leidingenstrook met een risicocontour. Binnen deze contour is woningbouw niet toegestaan. Voor meer informatie is de risicokaart te raadplegen via: www.risicokaart.nl
bebouwing en beplanting waarbij de landschappelijke kwaliteit voorop staat. Opgaande beplanting rond het erf zorgt
Hoofdgebouw
voor structuur en eenheid. De randen van het erf worden
• Het hoofdgebouw heeft een prominente plek op het erf.
met landschappelijke inheemse beplanting omkaderd.
• De richting van het hoofdgebouw is parallel aan de weg
Bebouwings- en verhardingspercentages zijn in evenwicht
• Entree aan de voorzijde van het gebouw
met de groene ambities en worden per kavel bepaald en uitgewerkt. Daarbij zijn kwaliteit en duurzaamheid belangrijke
Schuurgebouw
toetsingscriteria.
• De schuren komen achter de hoofdwoning te staan • De schuurwoningen zijn georiënteerd op het gedeelde erf
Erf • De landschappelijke kwaliteit staat voorop
Beplanting
• Hoofdbebouwing bevindt zich aan de wegzijde
• Kenmerkend is de gemeenschappelijke toegang tot het erf. Naast het collectieve
• De gebouwen zijn een ensemble
gedeelte zijn ook eigen tuinen mogelijk. Deze zijn ondergeschikt aan de erf en de
• Bebouwing is gesitueerd aan een collectief erf
erfafscheiding is zodanig vormgegeven dat de erfbeleving niet in de knel komt.
• De zijkant van het erf wordt voorzien van een houtwal of houtsingel van minimaal 5 meter breedte.
• Streekeigen beplanting passend bij het erf • Representatieve tuin aan de weg de Koedood. • Achterzijde perceel natuurvriendelijke oevers maken en beplanten zodat het erf
26 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
begrensd wordt.
Voorbeeldschets voor de groene erven. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 27
Referentiebeelden Groene erven
Bebouwing achter een natuurlijk scherm
Bomenrijen aan de randen van de erven
Erf met bomen
Passende bebouwing, schuurwoning
28 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Referentiebeelden Groene erven
Ensemble van landelijke gebouwen
Bebouwing rondom gezamelijk erf
Schuurwoningen
Landelijke polderwoning
Bed and breakfast in landelijke omgeving
Schuurwoning Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 29
4.4 Ontwikkeling kavels Zuider Carnisseweg De kavels langs de Zuider Carnisseweg zijn op dit moment in eigendom bij de gemeente Barendrecht. Hier is een kinderdagverblijf en de scouting gevestigd. Daarnaast ligt er grond braak en is er een parkeerterrein. Verbetering van de verbinding voor de fietser langs de Zuider Carnisseweg met meer ruimte en een betere aankleding draagt bij aan een grote verbetering van de beleving. De gemeentelijke kavels langs de Zuider Carnisseweg zullen gefaseerd ontwikkeld worden tot een groen erf. Aan de noordkant van deze locatie kan een informatiepunt met lichte horeca ontwikkeld worden. Algemene uitgangspunten • Fietspad langs Zuider Carnisseweg opwaarderen met asfalt en beplanten met een bomenrij.
Inspiratiebeeld voor het kavel langs de Zuider Carnisseweg
• Bebouwing is gericht op de Zuider Carnisseweg.
Bebouwing
• De combinatie met parkeren bij een TOP
• Stijl van de bebouwing is passend binnen landelijke agrarische omgeving.
Functie • Horeca kan in combinatie met een TOP.
• Altijd vrije groene ruimte om de gebouwen heen van min. 5m.
• Maatschappelijke functies behouden. Beplanting Erf • Het terras van de mogelijke horeca vormgeven zodat er zo min mogelijk geluidsoverlast wordt veroorzaakt. Dit kan ook door bijvoorbeeld alleen daghoreca toe te staan.
30 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
• Streekeigen beplanting passend bij het erf
Voorbeelduitwerking in kaart voor de kavels langs de Zuider Carnisseweg. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 31
4.5 Verbetering recreatief netwerk
hier nog uitdagingen. Maar vanaf het punt bovenaan de dijk
Op dit moment is het recreatief netwerk vooral gericht op de
heeft men een uitgestrekt vergezicht over de Portlandpolder.
doorgaande routes door het gebied. De fietspaden langs de
Deze kruising van Koedoodzone en Buijtenland van Rhoon
Oude Maas en de Gaatkensplas zijn verbindingen tussen het
is bijzonder. Wel is het rijden over de gedeelde rijbaan op
Buytenland van Rhoon en de Zuidpolder. Met het toevoegen
de Koedoodsedijk met de auto niet prettig. Een vrijliggend
van nieuwe functies in en rond de Koedoodzone kan het
fietspad onderaan de dijk zou een oplossing kunnen bieden.
recreatief netwerk aan belang winnen. Zuider Carnisseweg Buijtenland van Rhoon
Het knooppunt aan de Zuider Carnisseweg zal vorm krijgen
Er zijn 3 knooppunten in de Koedoodzone. De 2 knooppunten
door de ontwikkeling van de gronden van de gemeenten
aan de zijde van het Buijtenland van Rhoon moeten gebruik
zoals in eerdere paragrafen beschreven. De drukte van
maken van de ontwikkeling van dit buitengebied. In het
de hockey en de fietscross moeten geen belemmering zijn
streefbeeld staat het volgende omschreven:
voor de overstap van auto naar de fiets. Het realiseren van
"Drie entrees: ...voldoende parkeergelegenheid en een
een aantrekkelijk parkeerterrein met aansluitende routes
horecavoorziening waar men informatie kan krijgen over
is dus van belang. Daarnaast is het ook belangrijk om in te
routes en bezienswaardigheden in het Buijtenland van
zetten op de Blauwe Verbinding. Een opstappunt en goede
Rhoon."
aansluiting is ook hierbij van belang. Hiervoor is de gemeente aan zet.
Koedoodhaven Het knooppunt bij de Koedoodhaven is een schakelpunt tussen de grienden, de haven en de routes langs de rivier. Op dit moment is er al een parkeerterrein en met de realisatie van een horeca-gelegenheid zou invulling gegeven kunnen worden aan de ambitie vanuit het Buijtenland van Rhoon. Koedoodsedijk De ontwikkeling van het knooppunt op de Koedoodsedijk is vooral gericht op een kortsluiting van het Swifterbandpad richting de routes langs de rivier en de polder. De oversteek van de Koedood (watergang) en het talud van de dijk bieden 32 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Knooppunt Recreatief netwerk Knooppunten en verbindingen in het recreatieve netwerk moeten worden verbeterd.
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 33
5. Het vervolg
De drie uitgangspunten geven het gebied een richting.
waarna de initiatiefnemer aan de slag zou kunnen gaan. De
Centraal hierbij is het landelijke karakter wat al aanwezig
gemeente blijft hier uiteraard bij betrokken.
is. De afwisseling van open delen met de erven is een karakteristiek van de Koedoodzone en dient als uitgangspunt.
Vastleggen in een omgevingsplan
De ontwikkeling binnen de zone is gericht op het versterken
Uiteindelijk zal de visie uitgewerkt moeten worden in een
hiervan.
omgevingsplan. Op dit moment is het bestemmingsplan het document waarin de bestemming wordt gewaarborgd.
Participatie
De bestemming Bos voorziet op dit moment in een
In het traject van het opstellen van de visie is er
bescherming van de groene uitstraling. Deze bescherming
gesproken met de eigenaren in het gebied. Hieruit zijn de
zal ook terug moeten komen in het omgevingsplan.
uitgangspunten en strategie voort gekomen om te komen
De gebouwde ontwikkelingen zullen binnen de groene
tot een aantrekkelijke Koedoodzone. Bewoners hebben een
erven een aanpassing vergen van het omgevingsplan/
reactie kunnen geven tijdens een inloopavond en zijn bij de
bestemmingsplan. Hierin zal in het traject met de
vaststelling in de gemeenteraad in de gelegenheid geweest
initiatiefnemer duidelijk over gesproken moeten worden.
om inspraak te doen op de visie. Wat gaat de gemeente zelf doen? Na het vaststellen zal de gemeente aan zet zijn bij de kavels die het zelf in eigendom heeft. Met name de kavels langs de Zuider Carnisseweg hebben prioriteit. Deze liggen namelijk direct in het zicht wanneer het gebied bezocht wordt en zijn op dit moment toe aan onderhoud. Wat wordt gevraagd van initiatiefnemers? Voor de kavels die op dit moment bij particulieren in eigendom zijn is deze visie een richting en kader waaraan door de gemeente getoetst zal gaan worden. In gesprekken met initiatiefnemers zal deze visie dienen als inspiratie
34 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Inspiratiebeeld voor de invulling van de open delen. Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 35
Bronvermelding Afbeeldingen
Pagina 22: Theun, 6-9-2009, Houtwal Twizel [Foto], Geraadpleegd van https://nl.wikipedia.org/wiki/Houtwal Pagina 22: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5-2013, Overzicht Bomenrij Tiengemeten [Foto], Geraadpleegd van https://nl.wikipedia. org/wiki/Tiengemeten Pagina 24: Gouwenaar, 5-5-2014, Stouwsloot [Foto], Geraadpleegd van https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Gouwenaar/Fotoalbum/ Overijssel Pagina 24: D. J. Bergsma, 26-6-2016, Trekpontje Nationaal Park Weerribben-wieden [Foto], Geraadpleegd van https://commons.wikimedia. org/wiki/User:Famberhorst/Nationaal_Park_Weerribben-Wieden Pagina 24: HenkvD, 22-6-2013, Groot Zandbrink Moestuin [Foto], Geraadpleegd van https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Groot_ Zandbrink_Moestuin.JPG Pagina 24: Onbekend, 19-1-2017, Alpaca boerderij [Foto], Geraadpleegd van https://pxhere.com/nl/photo/485479 Pagina 24: Rasbak, 12-9-2007, Natuurvriendelijke oever [Foto], Geraadpleegd van https://nl.wikipedia.org/wiki/Natuurvriendelijke_oever Pagina 24: FotoDutch, 22-5-2012, Horse meadow with overblown dandelions [Foto], https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Horse_ meadow_with_overblown_dandelions.jpg Pagina 25: J. Dijkstra, 10-7-2018, De Krommer rijn bij Odijk [Foto], Geraadpleegd van https://commons.wikimedia.org/wiki/File:De_ Krommer_Rijn_bij_Odijk.jpg Pagina 25: B.
de Vries, 6-6-2014, Picknick plaats Alde Feanen [Foto], Geraadpleegd van https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Picknick_ plaats_Alde_Feanen.JPG Pagina 25: C. Fischer, 29-12-2010, Voor amfibieën gunsitg gesitueerde poel [Foto], Geraadpleegd van https://nl.wikipedia.org/wiki/ Paddenpoel_(water) Pagina 25: F. Berkelaar, 18-1-2017, Vogelweide [Foto], Geraadpleegd van https://pxhere.com/nl/photo/473026 Pagina 25: D. J. Bergsma, 22-5-2015, Bloemenweide aan rand van boomwal, Geraadpleegd van https://commons.wikimedia.org/wiki/ File:Bloemenweide_aan_rand_van_boomwal._Locatie,_Natuurterrein_De_Famberhorst_01.jpg Pagina 28: C. Kalfsbeek, Schuurwoning, Cor Kalfsbeek Architectuur BNA, Geraadpleegd van https://www.corkalfsbeek.nl Pagina 28: Tvdm, 31-7-2008, Bomenrij bij de ingang van Middenduin, Geraadpleegd van https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bomenrij_ bij_de_ingang_van_Middenduin.jpg Pagina 28: Onbekend, Erf met bomen Pagina 28: F. Punter, Schuurwoning, Lochem Pagina 29: Ensemble van woningen 36 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Pagina 29: Bebouwing rond gezamenlijk erf Pagina 29: Schuurwoningen Pagina 29: Gorate Barantwoningen, Landelijke woning, Geraadpleegd van https://www.gorate.nl Pagina 29: Bed and Breakfast, Drenthe, Geraadpleegd van https://www.holland-vakantiehuis.nl/de/drenthe/zuidoost-drenthe/stieltjeskanaal/ ferienhaus/192603/ Pagina 29: SchipperDouwesArchitectuur, Schuurwoning, Delden, Geraadpleegd van https://www.schipperdouwes.nl
De overige afbeeldingen zijn gemaakt door medewerkers van de BAR-Organisatie.
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 37
Titel Subtitel
Bijlage I: Eigendom gemeente Barendrecht Legenda Wijkindeling Gemeente Barendrecht EIGENDOM EIGENDOM BEL. MET RECHT VAN ERFPACHT
EIGENDOM BEL. MET RECHT VAN ERFPACHT EN OPSTAL EIGENDOM BEL. MET RECHT VAN OPSTAL RECHT VAN OPSTAL
Auteur: Auteur Datum: 27-01-2020 GeoWeb versie 5.1 Copyright © 2016 esri Nederland B.V., Sweco
38 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend © 2016 Alle rechten voorbehouden
Schaal: 1:5,000
Bijlage II: Risicocontour leidingenstrook
Concept Gebiedsvisie Koedood | 2020 | 39
Gebiedsvisie Koedoodzone 2020
40 | 2020 | Concept Gebiedsvisie Koedood