Document · PDF

Concept begroting 2022 GR BAR-organisatie.pdf

gemeenteraad 21 juni 2022, gemeente BarendrechtBij agendapunt: Zienswijze concept jaarstukken 2021 en zienswijze begroting 2023 GR BAR-organisatie14.757 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

GR BAR-organisatie Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk werken samen op basis van

vertrouwen, ruimte voor diversiteit en gezamenlijkheid

Begroting 2023 Versie Zienswijzeprocedure

Inhoudsopgave INLEIDING ................................................................................................................................................... 3 BELEIDSBEGROTING ...................................................................................................................................... 5 1.

Programmaplan ............................................................................................................. 6

1.1

Doelstellingen ...................................................................................................................... 6

1.2

Prestatieafspraken en indicatoren ...................................................................................... 7

1.3

Financiën ............................................................................................................................. 9

1.4

Financiële en overige ontwikkelingen ............................................................................... 10

Paragrafen .................................................................................................................. 12

2.1

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 12

2.2

Paragraaf Financiering ....................................................................................................... 17

2.3

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 21

2.4

Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 23

FINANCIËLE BEGROTING .............................................................................................................................. 25 3.

Overzicht van baten en lasten en toelichting ................................................................ 26

3.1

Cijfers begroting ................................................................................................................ 26

3.2

Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd .................................................................. 38

3.3

Overzicht incidentele baten en lasten............................................................................... 39

3.4

Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves................. 40

3.5

Geprognosticeerde meerjarenbalans................................................................................ 40

3.6

EMU-saldo ......................................................................................................................... 40

BIJLAGEN .................................................................................................................................................. 42 Bijlage Investeringen ............................................................................................................. 43 Bijlage Taakvelden ................................................................................................................. 44 Bijlage Overzicht Overhead .................................................................................................... 45

Inleiding Voor u ligt de begroting voor het jaar 2023 van de gemeenschappelijke regeling BAR-organisatie (hierna GR BAR). Onze GR BAR is de ambtelijke organisatie voor drie zelfstandige gemeenten. Excellente dienstverlening tegen acceptabele kosten met een kwalitatief deskundige en robuuste organisatie, dat is het doel van de BAR-samenwerking tussen Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk.

De begroting van onze GR BAR bevat alleen de budgetten voor de bedrijfsvoering, oftewel de kosten van het ambtelijk apparaat. De programmabudgetten maken deel uit van de gemeentelijke programmabegrotingen van Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Om op één A-4tje inzicht te krijgen in de cijfers van deze begroting wordt verwezen naar bladzijde 37, het Overzicht van baten en lasten 2023. Budgetverhogingen 2023 De bestuurlijke behandeling van de gewenste budgetverhogingen 2023 /de budgetclaims voor de nieuwe begroting is deze keer anders verlopen dan gebruikelijk. Dat kwam door de bijzondere (overgangs)positie waarin wij ons in februari 2022 bevonden ten tijde van het afwegen van de budgetclaims. Zo was er net een nieuw kabinet aangetreden en de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart waren in aantocht. Beide zouden leiden tot nieuwe en gewijzigde ambities met gevolgen voor onze GR BAR. Daar was op dat moment nog geen inschatting van te maken. Daarom werd besloten vooralsnog maar een deel de budgetclaims 2023 te honoreren en voor de resterende budgetclaims de besluitvorming over te laten aan het nieuwe bestuur. Dat zal later in 2022 plaatsvinden en daarna zullen de begrotingen van onze GR BAR en de gemeenten hierop worden aangepast. Dit staat uitgebreid toegelicht in de begroting vanaf bladzijde 26.

Variantenanalyse naar de toekomst van onze GR BAR In maart 2022 is het eindrapport “Sterk in nabijheid, slim in robuustheid” door het onderzoeksbureau & Van de Laar opgeleverd. Hierin is een variantenanalyse en een onafhankelijk advies opgenomen inzake de best passende toekomstige samenwerking tussen de deelnemende gemeenten in de GR BAR-organisatie. Het nieuwe bestuur zal na de verkiezingen besluiten hoe de toekomst van onze GR BAR er uit zal zien. In deze begroting is hiermee nog geen rekening gehouden. In deze begroting 2023-2026 is logischerwijs ook nog geen rekening gehouden met de nieuwe en gewijzigde ambities op basis van nieuw beleid. Dat is aan het nieuwe bestuur. De begroting 2023 en bijbehorende indicatoren zijn gebaseerd op bestaand beleid en nu reeds beschikbare middelen. In de loop van 2022 zullen de BAR-begroting en de gemeentelijke begrotingen worden bijgesteld op basis van de gewijzigde ambities en de daaraan gekoppelde middelen. Ook zullen de uitkomsten van de variantendiscussie over de toekomst van onze GR BAR worden verwerkt zodra deze bekend zijn.

Coronapandemie De uitbraak van het COVID-19 (corona) virus in het voorjaar van 2020 heeft een enorme impact gehad op ons leven en onze GR BAR. Ondanks de grotere kennis van het virus, de vaccinatiestrategie en de mildere Omikronvariant blijft het lastig in te schatten wat de middel- en lange termijn gevolgen van de pandemie zijn. In maart 2022 zijn alle maatregelen die de regering had genomen ter bestrijding van het virus opgeheven. Hierdoor lijkt het erop dat het coronavirus endemisch wordt, wat betekent dat corona een onderdeel wordt van de luchtwegvirussen die elke winter rondwaren. In de cijfers van deze begroting is niets opgenomen voor eventuele gevolgen van de coronapandemie. De financiële consequenties blijken tot nu toe - gezien de rekeningen 2020 en 2021 en gezien wat inmiddels bekend is voor 2022 - vooral incidenteel te zijn. Wel is duidelijk dat de ontwikkelingen van invloed zijn op onze GR BAR en haar bedrijfsvoering. We gaan blijvend meer thuiswerken dan voor de crisis gebruikelijk was en de druk op het sociaal domein en inkomensregelingen zal toenemen. De verkenningen en toekomstscenario’s die in 2020 zijn gemaakt vormen een belangrijk instrument om te kunnen blijven anticiperen op de maatschappelijke impact van de crisis.

Onze GR BAR volgt de studies en onderzoeken naar de effecten van corona op de voet en gebruikt deze als input voor het actualiseren van de verkenningen en de scenario’s. De impact en de effecten van COVID-19 zijn ook in 2023 en verder onderdeel van de reguliere werkzaamheden. Oorlog in Oekraïne Eind februari 2022 is Rusland buurland Oekraïne binnengevallen. Ten tijde van het opstellen van deze begroting (maart 2022) is de strijd nog in volle gang met enorme vluchtelingenstromen tot gevolg. De eerste opvang van deze vluchtelingen wordt - ook in onze gemeenten - georganiseerd. De toekomst van Oekraïne en daarmee ook die van deze vluchtelingen is zeer onzeker. Hoe lang de vluchtelingen zullen blijven is nog niet te zeggen. De kosten voor deze noodopvang zullen door het rijk vergoed worden. Hoe dit zal zijn in de fase na de eerste opvang van de vluchtelingen is nog onduidelijk. Naast de humanitaire gevolgen ontstaan ook grote prijsstijgingen voor energie en grondstoffen. In deze begroting is hier nog geen rekening mee gehouden.

Beleidsbegroting

1. Programmaplan 1.1

Doelstellingen

De GR BAR-organisatie is het samenwerkingsverband tussen de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Onze GR BAR ondersteunt op een professionele manier de drie gemeentebesturen in hun activiteiten voor de lokale samenleving. Onze visie is: Als BAR-organisatie zijn we een nabije overheid die met een warm hart betrokken is bij de gemeenschappen van de drie gemeenten en alle inwoners en partijen die daarin een plek hebben. We ondersteunen de drie besturen en werken met een goede dienstverlening aan de woon- en leefomgeving en complexe maatschappelijke vraagstukken die daar bij horen. Die dienstverlening aan inwoners staat bij ons centraal. Onze visie is dan ook een visie op dienstverlening. Wij willen samen met inwoners een plezierige woon- en leefomgeving creëren in de drie gemeenten. Dat kan alleen als we onze oren en ogen goed openhouden. De maatschappelijke opgaven die spelen gaan we niet uit de weg. Integendeel, die pakken we proactief op. Het bestuurlijke organogram van onze GR BAR ziet er als volgt uit:

Onze centrale opgave is een optimaal functionerende ambtelijke organisatie die ervoor zorgt dat de drie gemeenten autonoom kunnen blijven opereren, ook met de huidige complexe opgaven zoals die van de drie decentralisaties.

Daarbij zijn de drie hoofddoelstellingen: 1. een excellente dienstverlening, 2. acceptabele kosten, 3. een kwalitatief deskundige en robuuste organisatie.

1.2

Prestatieafspraken en indicatoren

In 2017 zijn met het toenmalige DB en AB de hierboven genoemde drie hoofddoelstellingen uitgewerkt in prestatieafspraken met bijbehorende prestatie-indicatoren. Hierover wordt in ieder P&C-document - begroting, 1e en 2e tussenrapportage en jaarstukken - gerapporteerd. In 2020 zijn aanvullende afspraken toegevoegd in het kader van het organisatie-ontwikkelprogramma BAR-2020. BAR-2020 is in 2021 afgerond. Op basis van de bestuurlijke ambities van de drie nieuwe gemeentebesturen zullen in 2022 nieuwe prestatieafspraken voor de GR-BAR voor 2023-2026 worden gemaakt. Hierbij worden de bestuurlijke ambities en de beschikbare middelen tegen elkaar afgewogen. Hierbij zal onderscheid gemaakt worden tussen gezamenlijke en lokale ambities, die door middel van standaard of maatwerk dienstverlening zullen worden vormgegeven en verrekend. Vooralsnog zijn de huidige (oude) prestatieafspraken uit de begroting 2022 in deze begroting 2023 opgenomen. Deze zullen dus in 2022 worden bijgesteld. Doelstelling

Prestatieafspraken

Indicator De klant staat centraal voor ons. We zorgen voor kwalitatief Waardering algehele dienstverlening goede producten met een goede service en persoonlijke benadering We zorgen ervoor dat de klant optimaal wordt bediend en de wachttijd aan de telefoon zo kort mogelijk is

Goede Dienstverlening

We zorgen ervoor dat de klant optimaal wordt bediend en de wachttijd aan de balie zo kort mogelijk is Onze leveranciers worden zo snel mogelijk betaald We handelen bezwaarschriften zo snel mogelijk af We zorgen ervoor dat de leefomgeving zo schoon, heel en veilig als mogelijk is

Acceptabele kosten

We beantwoorden alle klantvragen zo snel mogelijk en bewaken de tevredenheid over het dienstverleningsproces We organiseren de samenwerking binnen de door de gemeenten beschikbaar gestelde budgetten. Uitgangspunt is een meerjarig sluitende exploitatie We brengen financiële risico’s in beeld

We zorgen er voor dat de organisatie blijft functioneren bij grote calamiteiten en dat de gegevens veilig, controleerbaar, betrouwbaar en beschikbaar zijn. Kwalitatief deskundige, robuuste organisatie

Wachttijd aan de telefoon Tevredenheid over telefonisch contact Wachttijd aan de balie (met afspraak) Tevredenheid over het contact aan de balie Betaaltermijn facturen (termijn leverancier) Afhandeltermijn bezwaarschriften Beleving/tevredenheid schoon en heel Beleving/beoordeling veiligheid Optimale afwikkeling klantvragen Tevredenheid over afwikkeling aanvragen Budgetafwijking BAR-begroting op totaalniveau Ontwikkeling reserves versus risico’s Risicoprofielen organisatieonderdelen/clusters Business continuïteit garantie

We zorgen ervoor dat onverwacht vertrek of ziekte van een collega gemakkelijk kan worden opgevangen (verbeteren prestatie-info)

Percentage medewerkers zonder vervanger

We streven naar op optimale begeleiding bij werk gerelateerd en/of terugkerend kortdurend verzuim

Tevredenheid over en effect van (expert) begeleiding op kort en middellang verzuim

We tonen goed werkgeverschap

Beoordeling werkgever/organisatie door

Meer aandacht voor de medewerker

Doorontwikkeling BAR-Organisatie Beter inspelen op maatschappelijke opgaven

werknemers Medewerkers doorlopend betrokken bij organisatieontwikkeling en toetsing We willen dat medewerkers ervaren dat er meer aandacht is voor hoe het me ze gaat, hun resultaten en hun persoonlijke ontwikkeling. We willen dat medewerkers zich meer betrokken voelen bij de organisatie. We willen dat medewerkers minder werkdruk ervaren. We willen dat het bestuur tevreden is over de aanpak van onze complexe opgaven. We willen dat maatschappelijke partners tevreden zijn over hoe ze betrokken worden. We willen een betere horizontale samenwerking tussen clusters en teams.

Betere aandacht voor het bestuur

Beter sturen

We willen dat collegeleden tevreden zijn over de kwaliteit van college- en raadsvoorstellen We willen dat collegeleden tevreden zijn over bestuurlijk comfort. We willen dat medewerkers weten wat er van ze verwacht wordt doordat er duidelijke doelen en prioritering zijn. We willen beter in control komen in de interne beheersing. De belangrijkste ontwikkelpunten: rechtmatigheid, procesinrichting (welke taken zijn waar belegd), zaakgericht werken en budgetbeheer.

Beleidsindicatoren bedrijfsvoering In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV, de gemeentelijke boekhoudvoorschriften) zijn 39 beleidsindicatoren verplicht voorgeschreven. Vijf van deze beleidsindicatoren hebben betrekking op de bedrijfsvoering en zijn daarom in de BAR-begroting opgenomen, zie het hierna volgende overzicht. De bedoeling van deze indicatoren is de begroting en het jaarverslag beleidsmatiger te maken, zodat het bestuur zich een beeld kan vormen over behaalde en te behalen beleidsresultaten en ook om een onderlinge vergelijking tussen gemeenten mogelijk te maken.

Nr. Indicator 1 Formatie

Omschrijving

Jaar

Uitkomst Bron

fte per 1000 inwoners

2023

6,87 Eigen begroting

836,31 fte

Bezetting 819,47 fte

fte per 1000 inwoners

2022

6,73 Eigen begroting

Apparaatskosten € 77.056.100

kosten per inwoner

2023

€ 633 Eigen begroting

Externe inhuur € 415.000

2023

0,6% Eigen begroting

Overhead € 36.328.500

percentage van de totale loonsom (€ 68.174.500) + het totaal van de externe inhuur (€ 415.000) = € 68.589.500 percentage van de totale lasten € 80.423.500

2023

45,2% Eigen begroting

Toelichting: 1. Dit betreft de toegestane formatie (formatieplan). 2. Dit betreft het werkelijk aantal fte dat werkzaam is bij de GR BAR (per 1 januari 2022). 3. Apparaatskosten, ook wel organisatiekosten, zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie. In het geval van de GR BAR gaat het om het totaal van de begroting (netto). 4. Externe inhuur betreft de werkzaamheden uitgevoerd door externen in opdracht van de GR BAR, waarbij personele capaciteit en deskundigheid wordt ingezet zonder arbeidsovereenkomst of aanstelling. 5. Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing van de organisatie en de ondersteuning van het primaire proces. (de uitkomst van deze indicator is indicatief, de berekening is bewust globaal en eenvoudig gehouden) - fte = full-time equivalent, oftewel voltijdsequivalent: het equivalent van een 36-urige werkweek - inwoners = 121.774, is het totaal aantal inwoners van de drie gemeenten per 1 januari 2022, bron: Gemeentelijke basisadministratie, januari 2022

1.3

Financiën

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel is weergegeven wat de totale netto lasten van onze GR BAR zijn. De GR BAR heeft, in tegenstelling tot de gemeenten, slechts één programma, namelijk bedrijfsvoering. De programmabudgetten van de gemeenten zijn opgenomen in de begrotingen van de gemeenten zelf. De in de tabel genoemde bedragen zijn gesaldeerde bedragen van de baten en de lasten (exclusief de bijdragen van de gemeenten) jaarschijf 2023 Autonome Handhaven uit de begroting Nieuwe begroting Omschrijving ontwikkelingen ambitie huidige 2022 na taken 2023 en volumegroei dienstverlening wijziging Salariskosten (incl. inhuurkosten)

64.816.100

199.200

65.015.300

Overige bedrijfsvoering lasten

11.829.300

211.500

12.040.800

TOTAAL SALDO (excl. bijdragen gemeenten)

76.645.400

410.700

77.056.100

Voor een verdere specificatie van deze cijfers wordt verwezen naar het onderdeel Overzicht van baten en lasten 2023 in de financiële begroting op bladzijde 37. Onze GR BAR heeft als belangrijkste inkomstenpost de bijdragen van de drie gemeenten. Er is geen apart bedrag voor onvoorzien geraamd. Eventuele tegenvallers worden of binnen de eigen middelen opgevangen of doorbelast aan de gemeenten als het bijvoorbeeld nieuwe taken of meerwerk betreft.

1.4

Financiële en overige ontwikkelingen

Cao gemeenten Zodra de financiële consequenties van een nieuwe cao bekend zijn worden die verwerkt in de P&Cdocumenten van onze GR BAR. Dat is dan de eerstvolgende tussenrapportage of begroting na het verbindend worden van de cao. Afgesproken is dat hiervoor de gemeentelijke bijdragen mogen worden verhoogd. Voor de werknemers van onze GR BAR is de cao Samenwerkende gemeentelijke organisaties (SGO) van toepassing. De huidige cao SGO 2021-2022 is op 27 januari 2022 bekrachtigd en loopt van 1 januari 2021 tot 1 januari 2023. De financiële gevolgen worden structureel verwerkt in de 1e tussenrapportage 2022. Prijsstijgingen De te hanteren prijsstijging voor de inflatiegevoelige posten in de begroting wordt ieder jaar gebaseerd op de prognose in het jaarlijks verschijnende Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Plan Bureau (CPB). In het CEP 2022 van 16 maart 2022 gaat het CPB uit van een inflatie voor 2023 van 2,2%. Dit gaat om een bedrag van € 211.500. Afgesproken is dat de GR BAR door de gemeenten wordt gecompenseerd voor de inflatie. Voor de meerjarenraming van onze GR BAR (2024 - 2026) worden constante prijzen gehanteerd. Structurele werkzaamheden doorontwikkeling Horizontaal Toezicht Belastingdienst De Belastingdienst heeft eind 2020 haar nieuwe beleid inzake doorontwikkeld horizontaal toezicht (HT) gepubliceerd. Dit gaat voor alle belastingplichtigen gevolgen hebben.

In de kern houdt het in dat van belastingplichtigen een actievere invulling wordt gevraagd dan voorheen. De organisatie moet zelf periodiek toetsen of de aangiften vrij zijn van onjuistheden. Een gedocumenteerde fiscale strategie en aantoonbaar werkende fiscale beheersingsmaatregelen dienen aanwezig te zijn. Sinds 2021 pakken wij dit projectmatig op aan de hand van een stappenplan wat met de Belastingdienst is afgestemd. De eerste stappen zijn inmiddels gezet. Uit de fiscale risicoanalyse (waar we ten tijde van dit schrijven mee bezig zijn) komt naar voren dat er circa 65 fiscale risicogebieden zijn. Die zullen nader worden uitgewerkt. Als deze analyse gereed is zal duidelijk worden of er alleen maar werkzaamheden van de achterkant naar de voorkant van het proces verschuiven, of er extra capaciteit nodig is, of dat een herprioritering van de werkzaamheden kan volstaan. Door fiscale aandacht “aan de voorkant” in te zetten en een convenant HT met de Belastingdienst af te sluiten kunnen boekenonderzoeken achteraf voorkomen worden. In de loop van 2022 zal dus duidelijk worden of er extra capaciteit nodig is. Maar onze verwachting op dit moment is dat er BAR-breed structureel extra capaciteit nodig zal zijn om aan te kunnen blijven tonen dat we fiscaal in control zijn. Die benodigde extra capaciteit schatten we vooralsnog in op 1 fte.

Organisaties die geen horizontaal toezicht hebben zullen de gevolgen van dit nieuwe beleid van de Belastingdienst gaan merken. Bij een boekenonderzoek zal de Belastingdienst gaan werken met een geïntegreerde steekproefcontrole. Als daar een fout uitkomt extrapoleert de Belastingdienst deze fout en is het aan de organisatie om aan te tonen dat deze extrapolatie onjuist is. Omgevingswet 2023 De geplande inwerkingtreding van de Omgevingswet is inmiddels opnieuw uitgesteld en wel tot 1 januari 2023. Na de inwerkingtreding eindigt het Programma Omgevingswet en begint het echte werken met de wet. Er geldt een overgangsperiode tot 2030 waarin de gemeenten moeten zorgen

voor een nieuw Omgevingsplan met alle gewenste regelgeving. Gebieds- en thematische visies kunnen vervangen worden door het kerninstrument Omgevingsprogramma, als uitwerking van de strategische Omgevingsvisie. Op gemeentelijk niveau zullen de komende jaren keuzes gemaakt moeten worden hoe om te gaan met de Omgevingsprogramma’s en de invulling van het Omgevingsplan. Vanaf 2022 zijn de gemeenten - in plaats van de provincie - ook verantwoordelijk voor een aantal bodemtaken. De verwachting is dat de rijksbijdrage niet kostendekkend zal zijn, welk financieel nadeel dit de gemeenten zal opleveren is nog niet duidelijk. Voor 2023 is een budget beschikbaar van € 280.000 voor de technische (ICT) uitvoering van de Omgevingswet. Naar het zich op dit moment laat aanzien zal er een restantbedrag van € 91.000 worden doorgeschoven van het jaar 2022 naar 2023, wat het budget voor 2023 op € 371.000 brengt. Voor 2023 is de extra ureninzet voor Milieu geraamd op € 84.000. Dit betreft incidentele uren voor het uitwerken van milieuthema's, deelname aan uitwerken Omgevingsplan, Bruidsschat en Toepasbare regels. Dat brengt het voorlopige totaal aan uitvoeringskosten Omgevingswet in 2023 op € 364.000. Dat maakt dat de nu bekend zijnde kosten tot en met 2023 gedekt kunnen worden uit het reeds beschikbare budget voor de implementatie van de Omgevingswet.

In de loop van 2022 zal meer duidelijkheid ontstaan over de benodigde extra inzet van mensen en middelen. Aankondiging piek reisdocumenten 2024 - 2029 In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Vanaf 2024 gaan we de effecten merken van de nieuwe cyclus die is ontstaan door de invoering van de langere geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd kunnen vanaf 2024 een nieuw document aanvragen. Deze piek duurt tot 2029. Met deze informatie kan in 2022 uitgerekend worden wat de gevolgen zijn voor de begroting van 2024 en de daaropvolgende jaren. Om deze toename het hoofd te kunnen bieden wordt gedacht aan het inrichten van een flexibele schil. De dekking kan waarschijnlijk (voor een deel) worden gevonden in de legesopbrengsten die ook zullen toenemen. Dit wordt meegenomen in de berekening. Er is door de VNG een rekenmodel beschikbaar gesteld dat de toename van de reisdocumenten voor het jaar 2024 en verder berekent. Dit model laat zien dat er bij de 3 gemeenten in 2024 vier tot vijf maal zoveel aanvragen zullen zijn. Verdergaande digitalisering clusters Maatschappij Bij de Clusters van Maatschappij is verdergaande digitalisering nodig. Digitalisering vergt inzet van de vakafdeling, maar ook van applicatie- en i-services.

Alle capaciteit staat onder druk, waardoor projecten een langere doorlooptijd kennen dan verwacht. Dit geldt ook voor het beschrijven van processen. Binnen de huidige capaciteit is geen ruimte voor de wet digitalisering en andere nieuwe ontwikkelingen. Er lopen momenteel veel digitaliseringstrajecten waaronder post en e-diensten. COVID-19 De uitbraak van het COVID-19 (corona) virus in het voorjaar van 2020 heeft een enorme impact gehad op ons leven en onze GR BAR. Ondanks de grotere kennis van het virus, de vaccinatiestrategie en de mildere omikronvariant blijft het lastig in te schatten wat de middel- en lange termijn gevolgen van de pandemie zijn. Het lijkt erop dat het coronavirus endemisch wordt, wat betekent dat corona

een onderdeel wordt van het vaste pakket luchtwegvirussen dat elke winter rondwaart. De ontwikkeling van de omikronvariant en de effecten daarvan ondersteunen deze veronderstelling. Ook nu de endemische fase is aangebroken en geen inperkingen op het normale leven noodzakelijk zijn, zijn de middel- en lange termijneffecten nog steeds onzeker. Daarom is er in de cijfers van deze begroting niets opgenomen voor eventuele gevolgen van de coronapandemie. Mede omdat de financiële consequenties tot nu toe vooral incidenteel blijken te zijn. Dit blijkt uit de rekeningen 2020 en 2021 en ook uit wat inmiddels bekend is voor 2022. Wel is duidelijk dat de ontwikkelingen van invloed zijn op onze GR BAR en haar bedrijfsvoering. We gaan blijvend meer thuiswerken dan voor de crisis gebruikelijk was. Dit heeft gevolgen voor onze interne bedrijfsvoering, digitalisering, huisvesting en de vitaliteit van onze medewerkers. Door de toename in het gebruik van digitale middelen en het online samenwerken is de kwaliteit en veiligheid van de ICT-infrastructuur van extra belang geworden, net als de digitale vaardigheden van de medewerkers en het risico op internetcriminaliteit. Dit zijn nieuwe en belangrijke aandachtpunten in de bedrijfsvoering van de GR BAR.

Een andere ontwikkeling is dat de druk op het sociaal domein en inkomensregelingen zal toenemen wat leidt tot hogere uitgaven voor onze drie gemeenten. Dit heeft impact op de bedrijfsvoering van de GR BAR. De verkenningen en toekomstscenario’s die in 2020 zijn gemaakt vormen een belangrijk instrument om te kunnen blijven anticiperen op de maatschappelijke impact van de crisis. Onze GR BAR volgt de studies en onderzoeken naar de effecten van corona op de voet en gebruikt deze als input voor het actualiseren van de verkenningen en de scenario’s. De uitvoering hiervan vindt zoveel mogelijk plaats binnen de lijnorganisatie, de bestaande P&C-cycli en de werkzaamheden die hiervan onderdeel uitmaken. De impact en de effecten van COVID-19 zijn ook in 2023 en verder onderdeel van de reguliere werkzaamheden.

2. Paragrafen 2.1

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Onze GR BAR is de uitvoeringsorganisatie namens de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Voor deze gemeenten voert de GR BAR actief beleid op de beheersing van de risico’s die gezamenlijk worden gelopen. Door inzicht in de actuele risico’s en de mogelijke maatregelen, worden organisatie en bestuur in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Alle risico’s worden tenminste twee keer per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Alle geïdentificeerde onzekerheden of risico’s die niet in de begroting (kunnen) worden opgenomen, worden vanaf het moment dat zij kwantificeerbaar zijn opgenomen in het risicoprofiel. Dit risicoprofiel komt tot stand met behulp van het risicomanagementsoftware-programma NARIS. Weerstandvermogen, weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen is het saldo van de weerstandscapaciteit en de risico’s, oftewel: weerstandscapaciteit - risico’s = weerstandsvermogen. De weerstandscapaciteit kan bestaan uit de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit, het bedrag voor onvoorzien en stille reserves. Geen van deze componenten is aanwezig binnen onze GR BAR wat maakt dat onze GR BAR geen weerstandscapaciteit heeft. De in deze paragraaf geïnventariseerde risico’s van de GR BAR zijn ondergebracht bij de gemeenten waar ze in de gemeentelijke risicoprofielen zijn opgenomen.

Top 10 belangrijkste risico’s GR BAR Onze GR BAR gaat over gezamenlijk werkgeverschap en inkoop waardoor het risicoprofiel gericht is op bedrijfsvoering en daarmee de top tien bedrijfsvoeringsrisico’s met de grootste (financiële) impact toont. Onder bedrijfsvoering valt alles wat de GR BAR inzet om burgers, bedrijven en instellingen van de deelnemende gemeenten goed te bedienen. De bedrijfsvoering omvat tevens alle activiteiten die binnen de organisatie worden uitgevoerd, met uitzondering van het verlenen van diensten en het produceren van producten, oftewel het primaire proces. Bedrijfsvoering betreft ook de inrichting, de organisatie en de ervaring en deskundigheid van het personeel.

Onze GR BAR voert ook primaire processen uit. De belangrijkste risico’s behorend bij het primaire proces staan in de risicoprofielen van de gemeentelijke bestuursrapportages omdat deze direct gerelateerd zijn aan gemeente-specifieke doelen en bijbehorend uitvoeringsbeleid. Het totaal aan risico’s van onze GR BAR, per 15 februari 2022, bedraagt 2.874.000 en wordt afgedekt door de deelnemende gemeenten. Deze top tien vertegenwoordigt 88% van het totaal aan bedrijfsvoeringsrisico’s. Pos

Risicogebeurtenis

Gevolgen

Maatregelen/ info

1 /1

Cluster ICT risico’s gerelateerd aan software, hardware, communicatietechniek en informatiebeveiliging.

Financieel, imago,

Business Continuity Management, kwaliteitsontwikkeling, organisatieontwikkeling, jaarlijkse IT audit

2/2

Aansprakelijkheid door fouten/onwetendheid/niet handelen van personeel

Financieel, imago

3/3

Achterblijvende ontwikkeling bedrijfsprocessen/-structuur

Nu/oud

Maximaal

Invloed (%)

€ 900.000

21,11

HRM, begeleiding en ontwikkeling

€ 800.000

15,20

Financieel, tijd-uitstel, doelstelling, imago

Ondersteuning transformatie decentralisatie, organisatieontwikkeling, good governance

€ 400.000

4/4

Invullen competenties die onvoldoende ontwikkeld/ aanwezig zijn kost meer dan geraamd. Moeilijke werving door schaarste op arbeidsmarkt.

Financieel, kwaliteit, dienstverlening, imago

Business Continuity Management, HRM, begeleiding en ontwikkeling, doorontwikkeling BAR-organisatie

€ 400.000

5/5

Niet (kunnen) voldoen aan actuele wet- en regelgeving (Compliance)

Financieel, imago

Organisatieontwikkeling, ontwikkelen Governance, Risk en Compliance competenties

€ 525.000

6/6

Risico’s met betrekking tot beheer/functie van binnen- en buitenaccommodaties

Financieel

Business Continuity Management, accommodatiebeheersproces, organisatieontwikkeling

€ 500.000

7/7

Cluster risico’s Fraude en Integriteit

Financieel extra kosten en boetes, imagoschade

8/8

Onvoorziene kosten doorontwikkeling GR BARorganisatie

Financieel

Organisatieontwikkeling, verbeteren compliance functie

BAR-organisatie, monitoring, organisatieontwikkeling

€ 750.000

€ 250.000

9,47

9,12

8,85

8,05

6,93

4,01

9 /11

Brand- en gevolgschade + glasschade in/aan gebouwen in eigendom of beheer van de gemeenten

Financieel

Geaccepteerde risico’s

€ 250.000

2,88

10 / 9

Onvoldoende inzicht in en kennis van contracten

Financieel, schade voor de gemeente

Contractbeheer-/management, organisatieontwikkeling

€ 250.000

2,42

88,04%

Ontwikkeling risicoprofiel GR BAR Het actuele risicoprofiel laat voor wat betreft de mogelijke financiële gevolgen een positieve trend zien over geheel 2021 die op nagenoeg hetzelfde niveau zal worden doorgetrokken in het begin van 2022. De ontwikkeling van de pandemie zal een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van het risicoprofiel. In het meest positieve scenario zal Nederland in maart van dit jaar (voorlopig) van de meeste beperkingen af zijn en terugkeren naar omstandigheden zoals voor de pandemie. De effecten van dit positieve scenario in de ontwikkeling van de pandemie zullen pas op de middellange termijn echt merkbaar zijn bij de bedrijfsvoeringsrisico’s. Er is nog teveel onzekerheid om op korte termijn het risicoprofiel bij te stellen. De risico’s in dit profiel zijn weloverwogen en gebaseerd op zo nauwkeurig mogelijke schattingen op basis van lokale en landelijke ontwikkelingen en actuele inzichten in mogelijke scenario’s. In 2022 worden er belangrijke beheersingsmaatregelen doorgevoerd die de bedrijfsvoeringsrisico’s in de loop van dit jaar verder kunnen doen afnemen. In 2022 zijn de na-ijleffecten van de crisismaatregelen merkbaar. Deze zogeheten boeggolf, ontstaan door maatregelen gebaseerd op uitstel van directe effecten van de crisis, kan de komende tijd serieuze invloed gaan hebben op de prestaties van onze organisatie.

Een nieuwe opleving van het coronavirus en de noodzaak tot nieuwe ingrijpende maatregelen in 2022 ligt wellicht minder voor de hand maar blijft een scenario waar rekening mee moet worden gehouden. Onze GR BAR kent momenteel een belangrijke onzekerheid als gevolg van de ongewisse toekomst van alle BAR-medewerkers door de opgestelde varianten-analyse. Deze analyse gaat een belangrijke rol spelen bij de keuze hoe de toekomst van onze uitvoeringsorganisatie er uit gaat zien. Top 10 risico’s met korte toelichting en opsomming belangrijke trends en ontwikkelingen 1. Cluster ICT risico’s gerelateerd aan software, hardware, communicatietechniek en informatieveiligheid. Door de ontwikkeling van nieuwe technologieën en digitalisering is digitaal werken en het belang van veiligheid online fundamenteel. Stilstaan is achteruitgang, maar aanhaken vraagt veel van organisaties qua ontwikkeling en inzet van middelen. De coronacrisis heeft het digitaal door kunnen pakken in de dienstverlening en de beheersing ervan onder een vergrootglas gelegd. Het is lovenswaardig hoe resilient (weerbaar) de ICT-dienstverlening binnen de GR BAR is. Tegelijk wordt zichtbaar welke toenemende eisen er worden gesteld aan een goedwerkende en veilige digitale werkomgeving, zeker nu we hybride werken als nieuwe norm zien.

De grote verantwoordelijkheid om op de best mogelijke wijze met de gevoelige gegevensverzamelingen om te gaan dwingt gemeenten tot aanhoudend investeren in de randvoorwaarden die continu om een upgrade vragen. Trends en ontwikkelingen:  afname mentaal welbevinden: medewerkers die door stress, drukte of vermoeidheid minder scherp zijn bij de inachtneming van de beveiligingsrichtlijnen.  nieuwe regeerakkoord bevat plannen waarin (deels) thuiswerken onderdeel vormt van een breder pakket van maatregelen om de uitstoot in de mobiliteit terug te brengen.

     

thuiswerken wordt een blijvende optie voor diegenen die hun werk thuis kunnen doen. door het hybride werken is er een grotere kans op problemen met of inbraak in de ICTsystemen, de veiligheid bij online samenwerken staat onder druk (verdere digitalisering samenleving en aantal diensten). digitale transformatie van overheidsdienstverlening neemt verder toe in omvang en complexiteit. toenemende groep mensen die niet optimaal kunnen functioneren en taken niet/moeizamer kunnen uitvoeren door onvoldoende digitale vaardigheden. niet of beperkt in (kunnen) vullen van de technische bedrijfsfuncties behorend bij de noodzakelijke technologie en het expertiseniveau. cyberaanval waardoor bedrijfsvoering (deels) stil komt te liggen.

2. Aansprakelijkheid door fouten/onwetendheid/niet handelen van personeel De praktijk toont aan dat het personeel van onze GR BAR een veerkrachtig geheel vormt en onder moeilijke omstandigheden in staat is te schakelen en met beperkte mogelijkheden te blijven presteren. De kans dat er iets misgaat onder de huidige omstandigheden is wel hoger. We lijken een fase in te gaan waarin we terug kunnen keren naar een relatief normale werksituatie. Intussen is er evengoed veel aan het veranderen. De taken op lokaal niveau nemen toe en worden steeds ingewikkelder. De blijvende toename van het aantal taken en vereiste kennis door diverse nieuwe wetten of aanpassingen in wetten komen hier extra bij. Trends en ontwikkelingen:  afname mentaal welbevinden door de lange duur van de pandemie: medewerkers die door stress, drukte, vermoeidheid minder scherp zijn.  hogere werkbelasting door toename belasting van lokale overheid en invoering van nieuwe regelingen.  nieuwe en gewijzigde wetten en regels vragen ook ontwikkeling van bijkomende competenties. Het niet of onvolledig invullen van competenties vormt inmiddels een aanzienlijk risico.  uitval en vertrek personeel door ziekteverzuim en/of hoge werkdruk, hoger ziekteverzuim. 3. Achterblijvende ontwikkeling bedrijfsprocessen/-structuur Onze GR BAR investeert doorlopend in het actualiseren en optimaliseren van de processen.

De huidige omstandigheden waaronder moet worden gewerkt kennen diverse elementen die uiteraard van invloed zijn op het tempo. Trends en ontwikkelingen:  hogere werkdruk en stress door corona, andere prioriteiten (afname welbevinden).  burgerparticipatie in het gedrang.  procesoptimalisatie is vertraagd door de beperkingen als gevolg van de pandemie en de daarbij horende coronarichtlijnen.  uitval van personeel door ziekteverzuim / corona-gerelateerd verzuim (quarantaine) zal in 2022 een rol blijven spelen.  de onzekerheid over de toekomstige organisatievorm van onze GR BAR remt de doorontwikkeling. 4. Invullen competenties die onvoldoende ontwikkeld / aanwezig zijn kost meer dan geraamd. Moeilijke werving door schaarste op arbeidsmarkt. Onze GR BAR geeft invulling aan de taken van de deelnemende gemeenten. Om invulling te geven aan de vereiste gemeentelijke architectuur moet continu een breed scala aan bedrijfsfuncties

worden ingevuld. Dit is een grote uitdaging omdat we het hier hebben over mensen en het invullen van specifieke competenties. Trends en ontwikkelingen:  mogelijkerwijze door een toename van de werkloosheid ook een afname van de schaarste op de arbeidsmarkt (dit is nog niet bevestigd gezien in onafhankelijke studies, hoewel de werkloosheid wel toeneemt volgens de laatste ramingen van het CPB).  het inwerken van en de binding van nieuwe medewerkers met de organisatie gaat digitaal lastiger.  toename in eisen kennis, ervaring en specifieke vaardigheden (competenties).  de onzekerheid over de toekomst van onze GR BAR veroorzaakt onzekerheid en de kans op een toename in het personeelsverloop. 5. Niet voldoen aan actuele wet- en regelgeving (Compliance) De verantwoordelijkheid voor het compliant zijn is verdeeld over verschillende rollen en staat onder druk door invoering en wijzigingen van wetgeving en daarmee de uitbreiding van gemeentelijke taken en plichten. Compliance management en juridische control zijn in onze GR BAR sterk in ontwikkeling. Trends en ontwikkelingen:  beheersen van nieuwe en complexe regelgeving die is ontstaan als gevolg van de coronacrisis.  uitvoering van wetten / taken in sociaal domein (Wmo, Participatie, Jeugdzorg) komt door de stijgende vraag / kosten in het gedrang.

 uitvoering geven aan wet- en regelgeving met betrekking tot informatiebeveiliging en privacybescherming vereisen en leggen toenemend beslag op specifieke competenties.  uitvoering energietransitie in het gedrang: komen gemeenten de wettelijke taken nog na?  BAR-organisatie moet zich nog door ontwikkelen in resilience management of resilience strategie (weerbaarheid). 6. Risico’s met betrekking tot beheer / functie van binnen- en buitenaccommodaties Met name de accommodaties voor sport en ontspanning staan vaker leeg door de coronacrisis. Wanneer deze wel (gedeeltelijk) in gebruik zijn levert dat aanpassingen op voor het coronaproof maken van de accommodaties en het begeleiden van de groepen die van de accommodaties gebruik maken. Inmiddels lijkt de coronacrisis in een fase te komen waardoor dit risico kan gaan afnemen in het komende jaar. Maar het is voor het opstellen van dit risicoprofiel nog te vroeg om het negatieve scenario terug te brengen. Trends en ontwikkelingen:  uitval personeel door ziekteverzuim.  geen of ander gebruik van de accommodaties.  geen of minder huurinkomsten. 7. Cluster risico’s Fraude en Integriteit Door voldoende capaciteit toe te kennen aan een uitgebreide frauderisicoanalyse worden bestuur en management in positie gebracht om kritisch toezicht te houden op de uitvoering van het beleid.

Trends en ontwikkelingen:  risicoanalyse fraude en integriteit geborgd in het geactualiseerde beleid.

 

verdere digitalisering van samenleving en aantal diensten. eerder in aanraking komen met criminaliserende omstandigheden / factoren.

8. Onvoorziene kosten doorontwikkeling BAR-organisatie Veel van bovengenoemde risico’s zijn van invloed op de doorontwikkeling van de BAR-organisatie. De ervaringen en inzichten leren om vooral realistisch om te gaan met de vele onzekerheden in het aan verandering onderhevige wereldbeeld. Trends en ontwikkelingen:  gemeentelijke bedrijfsfuncties kunnen niet altijd of niet volledig worden ingevuld.  veranderde omstandigheden vragen om nieuwe vaardigheden, middelen en aanpassingstijd.  streven de doorontwikkeling door te zetten en stabiel te blijven acteren als organisatie in crisistijd.  onderzoek &van der Laar (variantenanalyse) vraagt om een scenario-risicoanalyse per variant.  de nieuwe plannen van het kabinet Rutte 4 gaan het profiel beïnvloeden. Extra inspanningen zijn al in beeld maar de vergoedingen zijn nog niet bekend (dit komt in de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds). NB: dit kan als een positief risico uitpakken. 9. Brand- en gevolgschade + glasschade in/aan gebouwen in eigendom of beheer van de gemeenten Het is in bepaalde situaties beter om risico’s te accepteren en af te dekken vanuit de eigen middelen dan te kiezen voor vaak kostbare verzekeringen. 10. Onvoldoende inzicht in en kennis van contracten De toenemende kwaliteit bij inkoop- en contractmanagement binnen onze GR BAR doen dit risico afnemen.

Het omgevingsbeeld waarbinnen wordt geacteerd verandert echter sterk en zorgt voor vele uitdagingen. Trends en ontwikkelingen:  verdere digitalisering van samenleving en aantal diensten.  discipline en communicatie van alle verschillende verantwoordelijken in een ketennetwerkorganisatie waarin de product- en dienstverlening plaatsvindt.  toenemende volatiliteit (snel veranderend), complexiteit en ambiguïteit (vaagheid, dubbelzinnigheid).

2.2

Paragraaf Financiering

Kaders De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. In het treasurystatuut 2018 van onze GR BAR zijn deze wettelijke kaders verder uitgewerkt. Het statuut schetst de context waarbinnen het treasurybeleid van de GR is vorm gegeven en beschrijft de bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen de treasuryfunctie. Afdekken reguliere exploitatiekosten en totaalfinanciering Om de treasuryfunctie adequaat te kunnen invullen is juiste, tijdige en volledige financiële informatie - zoals een betrouwbare liquiditeitsplanning - van essentieel belang. De periodieke bevoorschotting van de deelnemende gemeenten is zoveel mogelijk afgestemd op de financieringsbehoefte en dekken de uitgaande kasstroom van de reguliere exploitatie af. Hierdoor hoeft onze GR BAR over het algemeen geen geldleningen af te sluiten.

Op grond van de Regeling Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om overtollige liquide middelen die boven een bepaald drempelbedrag uitkomen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Overtollige middelen kunnen ook tijdelijk via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden. De hoogte van de rentevergoeding is gelijk aan de rente waartegen de Nederlandse Staat zichzelf financiert op de geld- en kapitaalmarkten: de zogenoemde ‘inleenrente’. Op dit moment is deze inleenrente zo goed als nihil. Daarom wordt bij overliquiditeit geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om dit op een deposito bij het Rijk te zetten. Volgens het treasurystatuut kunnen, in het geval van tijdelijke liquiditeitstekorten en -overschotten, de GR BAR en de drie gemeenten elkaar onderling kasgeldleningen verstrekken tegen een marktconforme rente. Zolang de rente op kasgeldleningen negatief is, benutten we deze mogelijkheid niet. Renterisicobeheer In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in de renterisico’s van onze GR BAR. Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld:  

de kasgeldlimiet, heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal één jaar, de renterisiconorm, heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf één jaar.

Deze twee onderdelen hebben als doel de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijgingen te beperken.  Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de decentrale overheid haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het begrotingsjaar. Bij overschrijding van de kasgeldlimiet gedurende drie achtereenvolgende kwartalen dienen deze rapportages te worden toegezonden aan de provincie, met daarbij een plan om weer te gaan voldoen aan de kasgeldlimiet. Hieronder volgt een prognose van de kasgeldlimiet over 2023. De financieringsbehoefte van onze GR BAR is over het algemeen laag. Als op korte termijn liquiditeitsbehoefte ontstaat, wordt dit opgevangen door een tijdelijke ophoging van de wekelijkse bijdragen van de gemeenten. Dit corrigeren we met lagere bijdragen later in het jaar, waardoor de bijdragen over het hele jaar verspreid aansluiten bij de begroting. Wanneer het toch nodig blijkt dat er kortlopende leningen moeten worden afgesloten, hanteren we de kasgeldlimiet als grens.

KASGELDLIMIET Kasgeldlimiet Omvang lasten begroting 2023 (x € 1.000) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in bedrag

€ €

80.424 (o.b.v. primitieve begroting) 8,20% 6.595

bedragen x 1.000 euro 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal4e kwartaal A

Vlottende schuld maand 1 maand 2 maand 3 Gemiddelde per kwartaal

0 0 0 0

Vlottende middelen maand 1 maand 2 maand 3 Gemiddelde per kwartaal

2.530 2.530 2.530 2.530

A-/-B Saldo schuld (+) of overschot (-) maand 1 maand 2 maand 3

-2.530 -2.530 -2.530

Gemiddeld saldo schuld (+) of overschot (-)

-2.530

Kasgeldlimiet

6.595

9.125

C-/-D Ruimte onder kasgeldlimiet

 Renterisiconorm Volgens de renterisiconorm komt jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Het doel is de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Herfinanciering is het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of voor aflossingen op de bestaande leningen. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Zoals uit onderstaand overzicht blijkt blijft onze GR BAR ruimschoots onder de renterisiconorm.

RENTERISICONORM EN RENTERISICO'S VAN DE VASTE SCHULD

Renterisico op vaste schuld 1a. Renteherziening op vaste schuld o/g 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g 1. Netto renteherziening op vaste schuld (1a - 1b) 2. Betaalde aflossingen 3. Renterisico op vaste schuld (1+ 2)

bedragen x € 1.000 2024 2025 2026

2023 0 0 0 23 23

Renterisiconorm 4a. Totaal lasten begroting 2023 4b. Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 4. Renterisiconorm

80.424 20,0% 16.085

Toets Renterisiconorm 5a Ruimte onder renterisiconorm (4 - 3) 5b Overschrijding renterisiconorm (4 - 3)

16.062 n.v.t.

6 6

7 7

4 4

Financiering In het treasurystatuut is bepaald dat onze GR BAR financiering met externe middelen zoveel mogelijk beperkt door gebruik te maken van de beschikbare interne financieringsmiddelen. Hiermee worden de renterisico’s beperkt en het renteresultaat geoptimaliseerd. Omdat de reguliere exploitatiekosten gefinancierd worden door de bijdragen van de deelnemende gemeenten heeft onze GR BAR in principe geen geldleningen nodig anders dan voor de aanschaf of vervanging van bedrijfsmiddelen met een meerjarig nut (investeringen). In het geval dat een liquiditeitstekort niet intern kan worden opgevangen, wordt beoordeeld of het zinvol is om gebruik te maken van kortlopende of langlopende leningen waarbij de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt worden betrokken. Langlopende leningen In 2014 is er per gemeente een lening verstrekt aan de GR BAR voor de financiering van de materiële vaste activa welke bij de oprichting zijn overgedragen van de gemeenten aan de GR BAR. Voor het bepalen van de aflossing en rente op deze leningen is aansluiting gezocht bij de bedragen voor aflossing en rente zoals deze oorspronkelijk in de begrotingen van de gemeenten waren opgenomen. De lening van de gemeente Ridderkerk is per 31 december 2022 afgelost. Verder zijn er tot op dit moment geen langlopende leningen aangetrokken en de verwachting is dat dit ook in 2023 niet nodig zal zijn. Leningen 2023

bedragen x € 1.000 restant restant restant restant hoofdsom hoofdsom hoofdsom hoofdsom hoofdsom 1-1-2023 aflossing rentelasten 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026

Barendrecht Albrandswaard Totaal

19 21 41

12 12 23

1 1 2

8 10 17

5 6 11

2 2 4

0 0 0

Renteschema Om inzicht te geven in de rentelasten uit de externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening is onderstaand (verplicht voorgeschreven) schema opgenomen: Externe rentelasten over de lange financiering Externe rentelasten over de korte financiering Externe rentebaten Totaal aan de begroting toe te rekenen externe rente Werkelijk aan de begroting toegerekende rente (rente-omslag) Renteresultaat

2.3

1.500 memorie memorie 1.500 1.500 0

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

De eigen activa van onze GR BAR betreffen de bedrijfsvoering en bestaan vooral uit investeringen voor het materieel, facilitair en informatisering & automatisering. In deze begroting zijn de benodigde vervangingsinvesteringen en investeringen voortvloeiende uit nieuwe taken inzichtelijk gemaakt in een meerjarig investeringsplan (zie de Bijlage Investeringen). In de begroting 2023 is € 1.766.000 aan kapitaallasten opgenomen. Meerjarige dekking van de investeringen vindt in principe plaats binnen de vrijval van bestaande kapitaallasten. I&A investeringen Bij de software investeringen 2023 kan het volgende worden vermeld.  Wet & Regelgeving In toenemende mate komt er wet- en regelgeving op het gebied van digitalisering, zowel nationaal als Europees. De eIDAS-verordening, de Single Digital Gateway, een ‘digitale grondwet’ et cetera. Het implementeren vereist nieuwe software en/of aanpassingen in bestaande applicaties.  Digitalisering in brede zin Vanuit het I&A software investeringsbudget worden software-investeringen voor projecten uit ‘de lijn’ betaald. Het gaat hier om vernieuwing en aanpassing van software die in de verschillende clusters wordt gebruikt, van schuldhulpverlening bij maatschappij tot risicoanalysesoftware bij concern control. Dit betreft ieder jaar een groot deel van dit investeringsbudget en dat zal dus ook in 2023 het geval zijn.

 Zaaksysteem 2022 is het jaar waarin het GreenValley zaaksysteem wordt vervangen door haar opvolger, RX.Enterprise. Naar verwachting zal dit in 2023 ook nog tot de nodige kosten leiden voor doorontwikkeling en uitbreiding.  Centric Per 1 januari 2022 is ons contract met Centric aangepast met als doel lagere jaarlijkse kosten. Dit heeft wel tot gevolg dat nieuwe versies van Centric-producten vanuit het investeringsbudget betaald moeten worden. Dit zal naar verwachting significant impact hebben op dit budget, ook in 2023 en de jaren daarna.  Wet Open Overheid De Wet Open Overheid (Woo) gaat in per 1 mei 2022. Delen van de wet treden echter niet direct in werking. Vanaf 2023 zullen verschillende informatiecategorieën gefaseerd actief gepubliceerd

moeten worden. Ook ‘informatiehuishouding op orde’ is onderdeel van de Woo zal de komende jaren investeringen vereisen.  Cloud & SaaS In toenemende mate kopen we geen software meer die we zelf installeren op onze systemen, maar nemen we softwarediensten uit de cloud of als SaaS (Software as a Service) af. Op de langere termijn leidt dit tot een verlaging van het aantal investeringen (geen aanschaf) en tot hogere exploitatielasten (abonnementen). Op de kortere termijn zal dit (project-)investeringen vereisen. Naar verwachting zullen in 2023 de nodige applicaties worden verplaatst van in-huis naar SaaSdiensten.  Common Ground Common Ground is de belangrijkste ICT-gerelateerde ontwikkeling vanuit de VNG. Het doel is een open, transparante en digitaal veilige overheid die haar dienstverlening flexibeler kan inrichten en verbeteren. Vanaf 2022 zou - conform de meerjarige transitiestrategie van Common Ground worden opgeschaald. De verwachting is dat dit de komende jaren tot investeringen in nieuwe, common-ground gebaseerde, oplossingen zal leiden.  Informatiegedreven werken De vraag naar ‘informatie’ neemt toe. Van rapport tot dashboard tot datagedreven beleid en monitoring. Uitgaven op dit gebied zullen de komende jaren toenemen om aan de groeiende vraag te kunnen voldoen.

 Vervanging en aanbestedingen Van verschillende softwareproducten en -diensten loopt in 2023 het contract af, onder andere voor de software voor informatiearchitectuur en procesbeschrijvingen. Ook het contract met de softwarebroker loopt af in 2023. Dit zal leiden tot vervanging en/of aanbestedingstrajecten.  Visie op dienstverlening - online als voorkeurskanaal De visie op online dienstverlening en de daaruit volgende uitvoeringsagenda zal de komende jaren tot uitgaven leiden om onze dienstverlening nog verder digitaal te optimaliseren. Huisvesting Onze GR BAR maakt gebruik van gemeentelijke huisvesting (gemeentehuizen en -werven). Ten aanzien van de huisvesting is een aantal jaren geleden besloten de eigendomsverhouding van de gebouwen ongemoeid te laten. Onze GR BAR heeft de gebouwen om niet in gebruik van de gemeenten. Het gemeentehuis van Barendrecht en de gemeentewerf Londen zijn eigendom van de gemeente Barendrecht. Het (gemeente-)Huis van Albrandswaard is eigendom van de gemeente Albrandswaard. De gemeente Albrandswaard heeft de gemeentewerf Nijverheidsweg in eigendom en verhuurt die aan de NV BAR-Afvalbeheer. De gemeente Ridderkerk heeft het gemeentehuis van Ridderkerk in eigendom.

2.4

Paragraaf Bedrijfsvoering

Dit is een verplicht voorgeschreven paragraaf (op grond van het BBV) waarin ten minste inzicht moet worden gegeven in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Maar omdat de GR BAR alleen bedrijfsvoering betreft is dit al opgenomen in het programmaplan en is een paragraaf Bedrijfsvoering niet nodig. Wel is op basis van de Wet Open Overheid onderstaande tekst opgenomen. Openbaarheidsparagraaf De Wet Open Overheid (Woo), ingangsdatum 1 mei 2022, legt aan bestuursorganen een aantal verplichtingen op. Eén van deze verplichtingen betreft het geven van een impuls aan openbaarheid door in de begroting en het verantwoordingsverslag in de jaarstukken aan te geven hoe rekening wordt gehouden met de bepalingen uit de Woo. Deze paragraaf is de invulling van deze verplichting in de begroting 2023. De Wet Open Overheid kent, samengevat, een viertal belangrijke aspecten: 1. de verplichting voor ieder bestuursorgaan om een Woo-contactfunctionaris aan te wijzen, 2. verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking, 3. verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking en 4. het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding. Het kabinet heeft in de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget opgenomen voor de implementatie van de Woo. Ook voor 2023 is budget beschikbaar.

Woo-contactfunctionaris De Woo-contactfunctionaris is een nieuwe rol die per 1 mei 2022 per bestuursorgaan aangewezen dient te zijn. In 2023 zullen rol en positie worden geëvalueerd en indien nodig herijkt op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in de tweede helft van 2022. Passieve openbaarmaking De Wet Open Overheid is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). Op het gebied van passieve openbaarmaking (Wob- of Woo-verzoeken) kent de Woo de nodige veranderingen ten opzichte van de Wob. De werkwijze en doorlooptijd van verzoeken tot (passieve) openbaarmaking van informatie onder de Wet open overheid worden in 2023 geëvalueerd. Uitgangspunten daarbij zijn transparantie en snelheid. Naar aanleiding van de evaluatie zal een begin worden gemaakt met verdere optimalisatie. Actieve openbaarmaking De Woo stelt de verplichting om 11 benoemde informatiecategorieën actief te publiceren. Deze verplichting zal niet voor alle 11 categorieën tegelijk gelden. Over de ingangsdatum is nog geen zekerheid tijdens het schrijven van deze openbaarheidsparagraaf maar naar verwachting zullen begin 2023 de eerste categorieën gepubliceerd moeten worden. In 2023 zullen wij zorgen dat wij voldoen aan de Woo door de op dat moment verplichte informatiecategorieën actief te publiceren.

Ook zal in 2023 worden aangesloten op PLOOI (PLatform Open OverheidsInformatie) zoals de Wet Open Overheid voorschrijft. Verder zal het proces van actieve openbaarmaking worden vormgegeven zodat we op efficiënte, veilige, en AVG-conforme wijze kunnen publiceren. Tot slot is het beleidsvoornemen om in 2023 kritisch te blijven kijken naar de motivering betreffende eventuele geheimhouding van documenten. Dit met als doel te blijven werken aan de intentie van de wet: openbaarheid en transparantie.

Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen 8 jaar op orde wordt gebracht. Dit betekent dat er op basis van een op te stellen meerjarenplan maatregelen moeten worden genomen om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden. In 2023 zullen wij daarom doorgaan met het uitvoeren van de maatregelen zoals die in het in 2022 opgestelde meerjarenplan beschreven staan. Deze maatregelen houden rekening met de principes van Common Ground en het uitgangspunt ‘achiveren by design’.

Financiële begroting

3. Overzicht van baten en lasten en toelichting 3.1

Cijfers begroting

De begroting 2023 is opgebouwd vanuit de meerjarenraming van de begroting 2022 (na wijziging) en daaraan zijn toegevoegd de budgetverhogingen in 2023. De in de tabel genoemde bedragen zijn gesaldeerde bedragen van de baten en de lasten (exclusief de bijdragen van de gemeenten) Budgetverhogingen Omschrijving

Salariskosten (incl. inhuurkosten) Opleidingen Overige personeelslasten Huisvestingskosten ICT Wagenpark/ gereedschap/ machines

jaarschijf 2023 uit de begroting 2022 na wijziging

Autonome ontwikkelingen en volumegroei

64.816.100

199.200

Nieuwe wettelijke taken

Handhaven ambitie huidige dienstverlening

begroting 2023

65.015.300

933.200

1.389.500

20.600

3.192.500

383.500

Vennootschapsbelasting

6.500

Overige bedrijfsvoering

5.903.500

211.500

6.115.000

TOTAAL SALDO (excl. bijdragen gemeenten)

76.645.400

410.700

77.056.100

Budgetverhogingen 2023 Bij de budgetverhogingen wordt onderscheid gemaakt in drie soorten: I. Autonome ontwikkelingen en volumegroei. Dit betreft bestaand beleid, voorbeelden zijn inflatie, cao, werkgeverspremies en periodieken. Voor deze budgetverhogingen is de principe-afspraak gemaakt dat onze GR BAR compensatie krijgt van de gemeenten. II. Nieuwe wettelijke taken. Deze budgetverhogingen komen voort uit nieuwe en gewijzigde wetgeving of nieuw beleid. Ze brengen een hogere gemeentelijke bijdrage met zich mee, maar er zijn nog geen afspraken over met de gemeenten. * Nieuwe wettelijke taken lopen in principe altijd via de gemeentelijke P&C-cyclus en worden niet met de budgetverhogingen in de begroting van onze GR BAR meegenomen. Zeker als ze beleidsrijk zijn en er beleidskeuzes gemaakt kunnen worden. * Als het budgetverhogingen betreft binnen het bestaande wettelijke takenpakket van onze GR BAR lopen ze via de P&C van de GR BAR. III. Handhaven ambitie huidige dienstverlening. Deze budgetverhogingen zijn nodig om te kunnen investeren in de kwaliteit van de dienstverlening om aan de ambitie van een excellente dienstverlening te kunnen (blijven) voldoen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11578028/1