Brief KijkopWelzijn aan politieke partijen.pdf

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

Betreft: Voorgenomen bezuiniging welzijnswerk in Barendrecht Datum: 8 juni 2024

Beste Raadsleden, Wij hebben het voorgenomen besluit van het college van Burgemeester en Wethouders inzake de bezuiniging op het welzijnswerk in Barendrecht en specifiek KijkopWelzijn vol ongeloof ontvangen. Op deze manier streeft de gemeente Barendrecht ernaar om vanaf 2025 de meest eenzame, onveilige en ongelukkige gemeente van Nederland te worden. Het college van Burgemeester en Wethouders laat de Barendrechter met dit voorgenomen besluit in de kou staan. Wij hebben u als raadsleden nodig om dit besluit terug te draaien. De bezuiniging op KijkopWelzijn zorgt er gegarandeerd voor dat er extra druk komt op gemeentelijke inzet zoals het Wmo loket, wijkteam, jeugdzorg en daarmee dus op gemeentelijke budgetten. Los van het grote verlies van kwaliteit van leven voor uw inwoners kost deze bezuiniging u uiteindelijk structureel extra miljoenen aan (zorg)kosten. De komende twee jaar wordt minimaal € 750.000 bezuinigd bij KijkopWelzijn. Dit staat nog los van de verplichte loonstijging voor 2025 vanuit onze Cao Sociaal Werk. Daarmee komt de bezuiniging in totaal naar verwachting op € 1.000.000 in 2026. De subsidie van de gemeente Barendrecht gaat voor 85% naar uitvoerend personeel, die uitvoering geven aan veel diensten en activiteiten. Door de voorgenomen bezuiniging zal naar verwachting in het eerste jaar de helft van het personeel verdwijnen.

Dit treft dus direct de inwoners die veel minder gebruik kunnen maken van onze diensten en activiteiten. En daarna? Met deze omvang van bezuinigingen zal KijkopWelzijn in 2026 geliquideerd moeten worden, omdat er onvoldoende uitvoerend personeel ingezet kan worden om haar bestaansrecht te behouden. Het welzijnswerk en het vakmanschap van professionals en vrijwilligers verdwijnt dan in de gemeente Barendrecht. Wij hebben uw fractie deze week mogen ontvangen en zijn dankbaar voor uw tijd en aandacht. U heeft ons gevraagd in te gaan op de impact en de gevolgen van dit voorgenomen besluit. Wij nemen u daarin graag mee en geven u onderstaand diverse perspectieven. 1. Landelijke ontwikkelingen ook in de gemeente Barendrecht Belangrijke ontwikkelingen komen ook in sneltreinvaart naar de gemeente Barendrecht. KijkopWelzijn vervult nu al een onmisbare rol in de ambities van het Integraal Zorg Akkoord (IZA), Regioplan ZuidHollandse Eilanden, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de SPUK-regeling, waarin – juist lokaal – vol wordt ingezet op preventie en een sterke sociale basis. Nederland is een prachtig en welvarend land. Toch hebben we flinke uitdagingen. Steeds meer inwoners worstelen om mee te komen in onze veeleisende maatschappij.

Vier tot zes miljoen Nederlanders zitten in een sociaal kwetsbare positie (SCP, maart 2023) en één op de zes volwassenen heeft te maken met een opstapeling van problemen (SCP, mei 2023). Kansenongelijkheid neemt toe, de zorg loopt vast en te veel mensen staan aan de kant. Voor oplossingen wordt – terecht – gekeken naar de leefomgeving van mensen, in wijken en buurten. Hier ligt de sleutel: dichtbij onze inwoners de leefbaarheid en solidariteit herstellen en zorgen dat mensen naar elkaar blijven omkijken. En dit geldt uiteraard ook voor de gemeente Barendrecht!

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

Wij zien dat in Barendrecht de samenleving ouder wordt, zorgorganisaties de vraag niet aan kunnen, er steeds meer wordt gevraagd van de krimpende groep mantelzorgers, jongeren steeds meer druk en problemen ervaren, er leven steeds meer mensen onder de armoedegrens en helaas zitten steeds meer inwoners veel te vaak alleen thuis. Allemaal uitdagingen waar KijkopWelzijn momenteel zich keihard voor in zet. Niet alle Barendrechters zijn mondig en zelfredzaam. Van onze inwoners leeft 20% (circa 10.000 inwoners) in een kwetsbare positie (anno 2024) en dit cijfer zal alleen maar stijgen! Onze medewerkers en vrijwilligers ondersteunen deze kwetsbare inwoners voor wie het dagelijks leven te ingewikkeld is, vanwege armoede, eenzaamheid, gezondheidsklachten, bureaucratie en werkloosheid. We gaan uit van de kracht en talenten van inwoners en ondersteunen hen om (weer) naar vermogen mee te doen in de samenleving. Samen met vele partners bouwen we aan vitale wijken. En omdat we er vroeg bij zijn, wordt vaak erger voorkomen. Als Barendrecht zoveel afschaalt op Welzijn wordt een vicieuze cirkel gestart met alle negatieve gevolgen van dien. Door inzet van welzijn nemen zorgvragen fors af, smoren we criminele carrières in de dop, lopen schulden niet (onnodig) op en krijgen meer bewoners kansen om mee te doen.

Investeringen in sociaal werk verdienen zich zo dubbel en dwars terug: elke geïnvesteerde euro levert € 1,60 op (Erasmus School of Economics, META Analyse Businesscases Sociaal Werk, 2021).

Conclusie 1: Er zijn veel landelijke-, regionale- en lokale ontwikkelingen waar de gemeente

Barendrecht de komende jaren mee te maken krijgt. KijkopWelzijn en de preventieve werking van haar activiteiten is een belangrijk deel van het antwoord. Investeren in preventie- en welzijnswerk voorkomt gegarandeerd hogere (zorg)kosten! 2. Meerwaarde welzijnswerk vanuit Sociaal Werk Nederland Onze brancheorganisatie Sociaal Werk Nederland (met daarin 500 leden) heeft vorige week (juni 2024) het verhaal van Sociaal Werk in Nederland gepubliceerd. Kort samengevat is de visie van Sociaal Werk:

Wij geloven erin dat ieder mens meetelt en vanuit diens eigen talenten mee kan doen aan onze samenleving. Vanuit deze overtuiging dragen wij bij aan een samenleving waarin wij werken aan verbinding, veerkracht, veiligheid en bestaanszekerheid in leefbare b uurten. Onze unieke werkwijze resulteert in gemeenschappen van mensen die zichzelf kennen, handelen vanuit hun eigen kracht, elkaar helpen, en minder afhankelijk zijn van (zorg)instanties en voorzieningen. En wat maakt sociaal werk dan uniek? Kort samengevat: • Wij boren de kracht in mensen aan • Wij zien mensen • Wij zijn er, voor jong en oud • Wij zijn de verbindende schakel • Wij verstaan ons vak Zie voor meer informatie: https://www.sociaalwerknederland.nl/?file=30027&m=1717505563&action=file.download

Conclusie 2: KijkopWelzijn handelt conform de visie van Sociaal Werk. Wij hebben het

vakmanschap met onze professionals en vrijwilligers om een vitaal en veerkrachtig Barendrecht te blijven!

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

3. Impact bezuiniging voor de gemeente Barendrecht Maar wat kost het u als gemeente echt, los van de maatschappelijke impact? In de voorjaarsnota 2024 over jaar 2025 wordt niet ingegaan op de meerkosten voor u als gemeente. Dit start uiteraard al vanaf 2025 en werkt nog vele jaren door. In algemene zin kunnen wij stellen dat er gegarandeerd extra druk (en wettelijke zorgkosten) komt op de volgende gemeentelijke voorzieningen: a. Wijkteam b. WMO loket c. Jeugdzorg d. Uitkeringen Laten wij proberen om vanuit verschillende doelgroepen, die gebruik maken van onze diensten en activiteiten, hiervoor een vertaling te maken.

Vrijwilligers

Onze professionals werken nauw samen met onze 170 vrijwilligers. De inzet van vrijwilligers levert een enorme maatschappelijke meerwaarde. De vrijwilligers zetten zich gemiddeld 500 uur per week in. Deze inzet komt uit op een economische meerwaarde van € 5.489 per week of € 263.472 per jaar, uitgaande van 48 werkzame weken, enkel kijkend naar de (landelijk berekende) waarde van de inzet van de vrijwilliger. Zie ook ons jaarverslag KijkopWelzijn 2023 voor meer informatie via de link: https://www.kijkopwelzijn.nl/_files/ugd/252b44_11f3ead51fee4f4da0cb5b918934b755.pdf. De vrijwillige ondersteuning voorkomt onder andere, duurdere inzet van professionals. Deze groep heeft coördinatie, scholing, matching en ondersteuning nodig. Door de bezuiniging zal ook een groot deel van deze vrijwilligers moeten stoppen. Daarmee vernietigt de gemeente maatschappelijk kapitaal. Daarnaast kun je verwachten dat een deel van het werk vanuit onze vrijwilligers opgepakt moet worden door een professional middels een indicatie vanuit de WMO of een professional vanuit het wijkteam. Wij schatten in dat ongeveer de helft van onze vrijwilligersondersteuning (250 uur) moet worden overgenomen. Denk aan de bezoekmaatjes, respijtmaatjes, maatjes Schuldhulp en activiteitenvrijwilligers. De gemiddelde lasten per uur voor een professional komen uit op € 70 per uur.

Dit houdt grofweg in € 840.000 (uitgaande van 48 werkweken) vanuit gemeentelijk begroting de komende jaren. Hierbij is geen rekening gehouden met de vrijwilligers die uiteindelijk zelf een beroep gaan doen op de Wmo of het wijkteam. Denk bijvoorbeeld aan vereenzaming en het toenemen van gezondheidsklachten door minder mentale en/of fysieke beweging. Verder is het grootste deel van ons vrijwilligerswerk preventief ingestoken en zijn wij de belangrijkste voorzieningen voor de gemeente Barendrecht. Dat wil zeggen: een Maatje Thuisadministratie kan ingezet worden om te voorkomen dat de onoverzichtelijke administratie zich ontwikkelt tot schulden. De Kruidenier Koerier voorziet in de wekelijkse boodschappen, om ervoor te zorgen dat de inwoner voedzame boodschappen in huis heeft en voorkomt ondervoeding. De activiteitenvrijwilliger zorgt voor een prettige sfeer bij de activiteit, waardoor eenzaamheid wordt voorkomen. Van eenzaamheid is bekend dat hierdoor tal van gezondheidsklachten ontstaan. Het signalerend huisbezoek acteert tijdig bij uitdagingen van de inwoner en probeert actief te stimuleren naar andere voorliggende voorzieningen. Zonder deze huisbezoeken trekt een inwoner pas later aan de bel bij gemeente en/of huisarts met een zwaardere hulp- of zorgvraag.

Jeugd- en Jongerenwerk De Jongerencoaches hebben in 2023 in totaal 40 jongeren individueel begeleid. Op het moment dat dit wegvalt, zal een groot deel van de caseload terecht komen bij het wijkteam of zelfs richting jeugdzorg moeten gaan. Landelijk onderzoek laat zien dat een jeugdzorgtraject een gemeente gemiddeld enkele tienduizenden euro’s kost. Wanneer wij onze caseload van 2023 beoordelen dan gaan wij ervan uit dat zeker 5 jongeren in de jeugdzorg terecht waren gekomen. De te verwachten

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

kosten waren dus minimaal € 50.000 voor slechts vijf extra casussen. Dit staat nog los van eventuele casussen die door het wijkteam worden opgepakt. Daarnaast hebben wij onze eenzaamheidsaanpak Connect. Onder de 30 jongeren die deelnemen aan onze eenzaamheidsaanpak Connect is de verwachting dat, zonder deze interventie, 8 jongeren in zwaardere hulpverlening zouden komen. Gemiddelde te verwachten kosten minimaal € 80.000 voor slechts acht extra casussen op jaarbasis. U als gemeenteraad bent op 12 april 2024 geïnformeerd door de wethouder over verschillende jeugdhulpcijfers. Daaruit bleek dat in januari 2024 46,5% van de jeugdzorgcliënten in die maand geen bericht heeft ontvangen omtrent het starten van de zorg. In februari is dit percentage gestegen naar 94,6%. Daaruit blijkt naar ons inzicht dat de huidige capaciteit niet voldoende is om de extra toestroom te kunnen verwerken. Aangezien de preventieve werking van jongerenwerk wordt wegbezuinigd zullen de kosten vele malen hoger worden dan enkel deze twee aanpakken. Daarnaast zullen wij minder aan preventie kunnen doen met partners zoals bijvoorbeeld de politie (ambulant jongerenwerk) en het onderwijs (Social Media trainingen, preventietrainingen op middelbare scholen). Ongetwijfeld komen hier extra kosten uit voort, onder andere door meer overlast van jongeren.

Bijkomende gemeentelijke kosten zijn onder andere te verwachten door vandalisme, extra inzet van de BOA’s en cameratoezicht. Daarnaast kan een toename worden verwacht van drank-, drugs- en medicatiegebruik, waardoor de druk op de huisartsenzorg zal toenemen.

Buurtsportcoach

De Buurtsportcoach zet zich in voor het toegankelijk maken van sport en beweging voor alle inwoners van Barendrecht, waarbij speciale aandacht uitgaat naar kwetsbare doelgroepen in de breedste zin van het woord. Deze activiteiten hebben bij uitstek een preventie functie. Alleen al in 2023 hebben wij 333 sport- en beweegactiviteiten voor kwetsbare ouderen gefaciliteerd, 236 activiteiten voor primairen voortgezet onderwijs, 70 ondersteuningstrajecten aan verenigingen geboden en 41 jongeren ondersteund in het realiseren van projecten voor hun gemeenschap. En niet te vergeten natuurlijk dat wij als regisseur voor de gemeente Barendrecht het sport- en preventieakkoord uitvoeren en daarmee de Bewust Barendrecht campagne. De Buurtsportcoach is een specifieke rijksregeling die rechtstreeks wordt doorgezet. Dus wij vragen ons af hoe de gemeente hierop kan bezuinigen? Dit zijn geoormerkte gelden en co-financiering is noodzakelijk vanuit ons jongerenwerk. Op Linkedin ontvangen wij op dit moment vele reacties van onze partners, zoals dit bericht (wijk coördinator Rijnmond Dokters, zie link onderstaand):

…..Niet zo lang geleden is de gemeente Barendrecht Welzijn op Recept en de Bewust Barendrecht campagne gestart. Enkele maanden terug luidde de gemeente de noodklok als het gaat om toenemende kosten in de jeugdzorg. Een oplossing zou zijn het versterken van het voorveld; meer samenwerking tussen welzijn, het wijkteam, scholen en het CJG Rijmond zodat jongeren met lichte of geen problemen geen onnodige doorverwijzing naar specialistische jeugdhulp krijgen, maar lokaal in het sociaal domein geholpen kunnen worden….. Zie voor het complete bericht:

https://www.linkedin.com/search/results/all/?fetchDeterministicClustersOnly=true&heroEntityKey=urn %3Ali%3Afsd_profile%3AACoAAAC2Q3MBOISl2Twtu6NcEwR3TUfEZTJ8fZg&keywords=gertjan%20bleeker&origin=RICH_QUERY_SUGGESTION&position=0&searchId=df0756d8-9ccd-42a89d9e-7ec2e5da01ab&sid=PGZ&spellCorrectionEnabled=false.

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

Vraagwijzer

In 2023 zijn 775 vragen beantwoord door onze Vraagwijzerconsulenten. Als de spreekuren en deze ondersteuning komen te vervallen, zullen deze bezoekers aankloppen bij het klantcontactcentrum van de gemeente, de Sociaal Raadslieden en/of het Wijkteam. Het beantwoorden van een vraag duurt ongeveer 30 tot 60 minuten. Bij een gemiddeld uurtarief van € 70 voor een professional kost dit de gemeente naar verwachting € 27.125 tot € 54.250 extra.

Ouderen

Onze Ouderenadviseurs hebben in 2023 (onder andere) 168 ouderen kortdurend begeleid en onze vrijwilligers hebben 307 preventieve huisbezoeken uitgevoerd. Op het moment dat deze ondersteuning wegvalt, zullen de meeste inwoners gebruik gaan maken van ondersteuning vanuit het wijkteam, de wmo of vaker naar de huisarts gaan. Stuk voor stuk duurdere ondersteuning waar sprake is van wachtlijsten. Als wij alleen een inschatting mogen maken voor de gemeentelijke voorzieningen dan verwachten wij dat een groot deel van de ouderen door het wijkteam begeleid moet worden. Kosten? Dat ligt uiteraard aan het traject en de loonkosten, maar die zullen substantieel zijn. Verder zorgen de activiteiten vanuit het Ouderenwerk ook voor een enorme sociale meerwaarde qua zingeving, sociale contacten en lotgenotencontact.

Mantelzorg Adviespunt

Het Mantelzorg Adviespunt heeft in 2023 in totaal 191 kortdurende ondersteuningstrajecten en 144 enkelvoudige vragen afgerond. Tevens voorzien wij zo’n 900 mantelzorgers maandelijks van informatie. Een significant deel van deze mantelzorgers zit tegen overbelasting aan – ongeveer 33%. Bij het wegvallen van individuele ondersteuning zullen deze mensen een beroep doen op duurdere voorzieningen zoals geïndiceerde respijtzorg en dagbesteding. Wij durven hiervan de kosten niet in te schatten, omdat dit zeer gecompliceerd is. Het niet tijdig ondersteunen van mantelzorgers in hun rol kan resulteren in overbelasting en uitval, waardoor er opgeschaald moet worden naar duurdere, professionele zorg. Denk aan individuele begeleiding door het wijkteam, dagbesteding, respijtvoorzieningen en/of extra hulpmiddelen gebruik vanuit de wmo. Dit staat nog los van het aanvragen van indicaties voor zorg vanuit de zorgverzekeringswet en de wet langdurige zorg. Dit staat nu al zwaar onder druk. Wat ons daarnaast verbaast zijn een aantal berekeningen in de voorjaarsnota 2024 over het jaar 2025. Denk hierbij aan de volgende posten die structureel worden opgehoogd: • Dagbesteding: € 50.000 • Inzet wijkteams: € 306.000 • Wmo begeleiding: € 150.000 Wij zien op onderdelen staan dat er rekening wordt gehouden met loon- en prijsindexatie verhoging in 2025 voor deze partijen.

Terwijl wij niet worden geïndexeerd in 2025 en verder. KijkopWelzijn wordt omvangrijk en onverantwoord bezuinigd vanaf 2025. Waar zien wij in de cijfers terug hoe deze omvangrijke afbouw van subsidie op welzijn en preventie wordt vertaald in extra gemeentelijke kosten? Laten wij een voorzichtige inschatting maken op basis van onze inzet op dit moment bij het ouderenwerk, mantelzorg (preventief) en de dubbele vergrijzingscijfers. Denk aan minimaal 2 tot 4 fte extra bij het wijkteam de komende periode.

Extra uitkeringen en schuldenproblematiek

Niet alleen een groot gedeelte van onze KijkopWelzijn medewerkers raken hun baan kwijt en hebben wellicht een uitkering nodig. Denk ook aan onze Maatje(s) Schuldhulp. Gemiddeld tussen de 20 -30 inwoners van Barendrecht worden begeleid door vrijwilligers bij schuldenproblematiek. Wie gaat dit vanuit de gemeente Barendrecht oppakken, daar waar onze vrijwilligers hen geen ondersteuningstraject meer kunnen aanbieden?

KijkopWelzijn Binnenlandse Baan 30 2991 EA Barendrecht T 0180 691 800 E info@kijkopwelzijn.nl I www.kijkopwelzijn.nl BTW: NL8511.73.883.B01 KvK: Rotterdam 54121574

Conclusie 3: De bezuiniging op KijkopWelzijn zorgt er gegarandeerd voor dat er extra druk komt op gemeentelijke voorzieningen zoals het Wmo loket, wijkteam, jeugdzorg en daarmee dus op gemeentelijke budgetten. De gemeente moet extra personeel in dienst nemen om deze omvangrijke zorg op te vangen. Dit is nog los van de zorgkosten vanuit bijvoorbeeld de zorgverzekeraar. De hierboven genoemde voorbeelden omvatten slechts een handjevol van onze diensten. KijkopWelzijn doet veel meer dan dit, maar helaas hebben wij door de termijn van aankondiging niet de tijd gekregen om de (financiële) meerwaarde verder inzichtelijk te maken. En daarnaast is welzijn niet altijd in geld uit te drukken. Deze bezuiniging gaat u als gemeente meer kosten dan het oplevert! Daarbij is ook de maatschappelijke impact enorm en zijn de neveneffecten in de jaren daarna voor ons niet te overzien. 4. Afsluitend Steeds meer inwoners weten ons te vinden met een welzijnsvraag. Met partners zoeken wij naar nieuwe activiteiten om onze doelgroepen te bereiken. Bovenstaande toont aan dat dit hard nodig is, want het toekomstbeeld van onze gemeente geeft ons behoorlijke uitdagingen. Het aantal zelfstandig wonende ouderen en kwetsbaren zal in de nabije toekomst enorm toenemen. Het aantal mantelzorgers die kunnen zorgen voor hun geliefde neemt af.

Woningen zijn lastig te vinden en dat geeft ook een druk op de sociale samenstelling en cohesie in de wijken. Het aantal vrijwilligers wordt schaarser en jongeren zijn zoekende hoe hun toekomst eruit gaat zien. Als spin in het web vervult KijkopWelzijn een belangrijke rol. Dit door onder andere mensen en organisaties samen te brengen om oplossingen te vinden voor deze uitdagingen in de leefwereld van onze inwoners. En met deze voorgenomen bezuiniging verdwijnt de belangrijkste voorliggende preventieve voorziening in de gemeente Barendrecht. Samen met mijn team van medewerkers en vrijwilligers gaan wij voor het volgende :

in 2025 en verder blijft de gemeente Barendrecht een veilige, gelukkige, vitale en veerkrachtige gemeenschap! Wat kunt u als raadsleden doen? Achter het welzijn van uw inwoners blijven staan en de voorgenomen bezuiniging van € 750.000 van het college van Burgemeester en Wethouders terugdraaien. Want deze bezuiniging kost u uiteindelijk structureel extra miljoenen (zorg)kosten. Mocht u vragen hebben, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen. De koffie staat klaar en u bent van harte welkom op ons kantoor. U kunt mij bereiken via t.ruybroek@kijkopwelzijn.nl. Neem ook gerust eens een kijkje op www.kijkopwelzijn.nl voor meer informatie over onze organisatie. Wij hopen u snel weer te ontmoeten. Met vriendelijke groet,

Tonia Ruybroek Directeur-Bestuurder KijkopWelzijn