Brief financieel toezicht gemeente Barendrecht RR.pdf

E.F.A. (Frederik) Zevenbergen Contact efa.zevenbergen@pzh.nl Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 http://www.zuid-holland.nl Datum 3-10-2023

College van burgemeester en wethouders van Barendrecht Postbus 501 2990 EA BARENDRECHT

Ons kenmerk PZH-2023-841173394 DOS-2023-0000132 Uw kenmerk Bijlagen -

Onderwerp Financieel toezicht gemeente Barendrecht Geacht college, Op 18 september 2023 hebben wij de door u vastgestelde conceptbegroting ontvangen. Wij danken u voor het toezenden hiervan. Uw P&C stukken zijn transparant en geven ons veel inzicht, hiervoor onze complimenten. Tegelijkertijd willen we in onze rol als financieel toezichthouder waarschuwen dat deze conceptbegroting wijzigingen of een verbeterplan nodig heeft. Lukt dat u niet, dan zijn wij genoodzaakt om uw gemeente met ingang van 1 januari 2024 onder preventief (verscherpt) toezicht te plaatsen. Werkwijze De Provincie Zuid-Holland controleert jaarlijks de begroting van alle gemeenten in de provincie. Zo helpen wij hen financieel gezond te blijven en behoeden we ze van financiële problemen. Wij kijken of begroting voldoet aan de wettelijke kaders van de Gemeentewet en het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). In de Gemeentewet is bepaald dat de begroting of meerjarenraming van gemeenten zowel structureel als reëel evenwicht moet hebben. Kortweg: -Als structurele lasten in een begrotingsjaar gedekt worden door structurele baten, dan is sprake van structureel evenwicht. -Reëel evenwicht houdt in dat de ramingen volledig, realistisch en haalbaar zijn.

Dat wil zeggen dat als bijvoorbeeld uw begroting voor 2024 niet structureel in evenwicht is, het aannemelijk moet zijn dat het evenwicht in uiterlijk het laatste jaar van de meerjarenraming hersteld wordt. Conceptbegroting 2024 In uw conceptbegroting is in 2024 nog geen sprake van structureel evenwicht. Mocht dit ook in de definitieve begroting het geval zijn, betekent dit dat de jaarschijf 2027 van de meerjarenbegroting in evenwicht moet zijn. Ook dit is volgens ons niet het geval. Wij willen u daarom graag in een

PZH-2023-841173394

vroegtijdig stadium informeren over onze bevindingen hierover. Dit stelt u in de gelegenheid nog voorafgaand aan de definitieve vaststelling in uw raad aanpassingen te doen. Loon- en prijscompensatie Als gevolg van de toegenomen risico’s door de hoge inflatie hebben wij de afgelopen tijd meer aandacht voor de verwerking van loon- en prijsontwikkelingen in de gemeentelijke begrotingen. Omdat wij risicogericht en proportioneel toezicht houden geldt dit vooral voor gemeenten die geen structureel sluitende begroting indienen of laag scoren in onze risicoanalyse. Omdat u ook geen structureel sluitende begroting gaat indienen kijken we ook in uw gemeente extra naar deze factoren. In onze brief van 16 december 2022 over uw begroting 2023 hebben wij aan uw raad geschreven dat wij constateerden dat u in uw meerjarenraming 2024-2026 lagere lasten voor loon-en prijsontwikkeling heeft opgenomen dan verwerkt in de raming van de algemene uitkering (o.b.v. lopende prijzen). Doordat aan de inkomstenkant deze compensatie wel was verwerkt, maar de lasten niet volledig waren meegenomen, was de raming van de lasten te laag. Wij zien geen onderbouwing die deze lagere lasten voor loon- en prijscompensatie in de meerjarenraming verantwoordt. Hierdoor toonde u een te positief beeld van de saldi in de jaarschijven. De meerjarenraming was hierdoor niet reëel gepresenteerd.

Wij hebben toen besloten dit niet te corrigeren op het structureel en reëel resultaat in de meerjarenraming omdat het begrotingsjaar 2023 structureel in evenwicht was. Ook was de loon- en prijsindexatie van begrotingsjaar 2023 voldoende verwerkt. In aanloop naar het opstellen van uw conceptbegroting 2024 hebben wij ambtelijk diverse gesprekken met uw gemeente gevoerd. Daarin zijn ook onze zorgen over de loon- en prijscompensatie opnieuw aangegeven. Uw gemeente heeft inmiddels stappen gezet om tot een reëlere raming te komen. De bedragen die u in uw meerjarenraming verwerkt zijn echter te laag, waardoor het tekort (verschil tussen de algemene uitkering en de door u geraamde lasten) oploopt tot ca. € 6 miljoen in 2027. Dat is een substantieel bedrag. Ombuigingen en bezuinigingen In uw conceptbegroting 2024 heeft u een pakket aan ombuigingen en bezuinigingen verwerkt. Bij onze beoordeling van uw begroting houden wij alleen rekening met ombuigingen en bezuinigingen die zijn onderbouwd met concrete maatregelen. Wij kunnen enkele maatregelen nu niet meenemen, omdat deze nog onvoldoende onderbouwd zijn. Graag ontvangen wij toelichtingen, waaruit blijkt welke concrete maatregelen tot de besparing gaan leiden. Alleen dan kunnen we beoordelen of desbetreffende maatregelen realistisch en haalbaar zijn. Ambtelijk kan worden afgestemd om welke posten dit gaat.

Wat zijn de gevolgen? Zonder aanpassingen aan de huidige conceptbegroting zijn wij genoodzaakt uw gemeente met ingang vanaf 1 januari 2024 onder preventief (verscherpt) toezicht te stellen. In tegenstellig tot vorig jaar presenteert u in uw conceptbegroting een nadelig structureel resultaat in 2024. U legt de focus op het laatste jaar van de meerjarenraming. Zoals eerder uitgelegd moet minimaal één van beide 2/3

PZH-2023-841173394

jaarschijven structureel en reëel in evenwicht zijn. Anders komt u niet in aanmerking voor repressief (regulier) toezicht. Naar ons oordeel voldoet u nog niet aan dit wettelijke criterium. Wij vragen u daarom maatregelen te treffen om tot een structureel sluitende begroting 2024 te komen. Als dat niet mogelijk is zult u concrete maatregelen moeten treffen om het structurele tekort in de meerjarenraming te dichten. De besluitvorming over zo’n begrotingswijziging of herstelplan moet door de raad plaatsvinden, gelijktijdig met het vaststellen van de begroting, zodat wij het kunnen betrekken bij ons oordeel over uw begroting 2024. Preventief toezicht Mocht uw gemeente onder preventief toezicht geplaatst worden, dan heeft dit praktische gevolgen. Uw begroting behoeft dan de goedkeuring van GS en u heeft vooraf toestemming van GS nodig voor het aangaan van financiële verplichtingen. Dit betekent dat u uw begroting 2024 niet kunt uitvoeren totdat voldoende aannemelijk is gemaakt dat het structurele evenwicht wordt hersteld. Pas dan kan GS besluiten het preventieve toezicht te beëindigen. Uiteraard zijn wij graag bereid met u mee te kijken en te adviseren over de mogelijkheden om alsnog tot een structureel sluitende begroting of meerjarenraming te komen.

Mocht u naar aanleiding van deze brief een bestuurlijk overleg op prijs stellen dan zijn wij uiteraard graag bereid dat te organiseren. Voor de langere termijn bieden wij u aan in 2024 een taakveldanalyse te doen. Samen met uw gemeente onderzoeken we dan op welke taakvelden uw netto lasten afwijken van een groep referentiegemeenten en wat daarvan de oorzaak is. Met deze analyse krijgt u beter inzicht in de taakvelden met bezuinigingspotentieel. Hoogachtend,

E.F.A. (Frederik) Zevenbergen

Meer informatie www.zuid-holland.nl/contact

3/3