Brief college inzake aanpak verkeersasociaal gedrag BD.pdf

Aan de leden van de gemeenteraad

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp:

10 november 2020 2020.031 -Aanpak asociaal verkeersgedrag

Ons kenmerk: Contactpersoon: Team: Telefoonnummer: Datum:

370696 De heer S. Meijerink Verkeer en Mobiliteit 14 0180 23 december 2021

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 10 november 2020 is door uw raad de motie Geluidsoverlast verkeersaso’s – Leefbaarheid in de Wijken aangenomen. Middels deze motie verzoekt u het college om te onderzoeken hoe geluidsoverlast als gevolg van asociaal verkeersgedrag verminderd kan worden. Daarnaast vraagt u om inzichtelijk te maken wat de kosten zijn voor een mogelijke aanpak en met een dekkingsvoorstel voor deze kosten te komen. Middels deze raadsinformatiebrief wordt u geïnformeerd over de aanpak van asociaal verkeersgedrag en de stand van zaken van de acties die hiertoe worden ondernomen. Het college beschouwt uw motie middels deze brief als afgedaan. 1. Inleiding In november 2020 heeft de raad de motie Geluidsoverlast verkeersaso’s – Leefbaarheid in de wijken aangenomen. In deze motie roept de raad het college op om te onderzoeken hoe de geluidsoverlast (als gevolg van asociaal verkeersgedrag) verminderd kan worden. Daarnaast moeten voor een mogelijke aanpak de kosten inzichtelijk worden gemaakt en moet een voorstel worden gedaan voor de dekking van deze kosten. In november 2020 is door een groep bewoners de petitie ‘Stop de geluidsoverlast op de Kilweg en Leedeweg’ aangeboden aan het college van Barendrecht.

In deze petitie met 392 handtekeningen wordt het college verzocht om op de kortst mogelijke termijn effectieve maatregelen te nemen tegen de geluidsoverlast op de Kilweg en Leedeweg. Met de indieners van deze petitie zijn meerdere gesprekken gevoerd om te bepalen welke effectieve maatregelen realiseerbaar zijn. De gemeenteraad van Barendrecht heeft in maart 2021 het plan Verkeers- en Sociale Veiligheid vastgesteld. In dit plan is de uitwerking opgenomen van de wijze waarop de beschikbare budgetten uit de bestemmingsreserve Verkeers- en Sociale Veiligheid worden besteed. Een van de pijlers voor de bestedingen is de aanpak van verkeersaso’s en geluidshinder. Voor deze aanpak is een budget van €100.000,- beschikbaar. Dit budget kan worden besteed voor het verrichten van diverse onderzoeken en uitvoeren van pilots. Dit moet vervolgens leiden tot een voorstel voor een gemeentebrede aanpak om de geluidshinder aan te pakken.

Pagina 2 van 5

Bovenstaande aanleidingen vragen om een gerichte aanpak. De eerste aanzet voor deze aanpak is uitgewerkt in deze notitie. Daarbij wordt ingegaan op de probleemanalyse, de casus op de Kilweg – Leedeweg – Boezemweg en is een doorkijk opgenomen voor verbreding van deze aanpak naar een gemeentebrede opzet. 2. Probleemanalyse Geluidshinder van wegverkeer wordt een steeds grotere bron van overlast. Geluid is na fijnstof de belangrijkste factor in de gezondheidslast van milieufactoren voor de mens. In Barendrecht wordt door de bewoners van steeds meer wijken het geluid van voertuigen als hinderlijk ervaren. Bij het analyseren van de hinder wordt onderscheid gemaakt tussen de reguliere geluidsbelasting van het wegverkeer en de piekbelasting als gevolg van bijzondere situaties. Reguliere geluidsbelasting Het meten en monitoren van de reguliere geluidsbelasting van het wegverkeer wordt elke vijf jaar voor de gehele gemeente uitgevoerd middels geluidsbelastingkaarten. Aan de hand van deze kaarten wordt in beeld gebracht bij welke woningen er sprake is van een overschrijding van de plandrempels. Op basis van de deze uitkomsten wordt vervolgens het Actieplan Omgevingslawaai opgesteld. Hierin wordt per weg aangegeven welke maatregelen passend zijn om het aantal gehinderden te verlagen.

De geluidsbelastingkaarten worden opgesteld op basis van het verkeersaanbod (intensiteiten per dagdeel en voertuigtype) en omgevingskenmerken. Hiermee wordt het reguliere geluidsniveau van het gemotoriseerde verkeer, waaronder het vrachtverkeer, berekend voor de huidige en toekomstige situatie. Meer aandacht voor piekgeluiden In de berekeningen met de geluidsbelastingkaarten wordt geen rekening gehouden met piekgeluiden van het wegverkeer. De afgelopen jaren wordt daar meer overlast van ervaren. Middels de Motie Geluidsoverlast Verkeersaso’s is het college verzocht te onderzoeken hoe de overlast van piekgeluiden van het wegverkeer kan worden verminderd. De piekgeluiden van het wegverkeer kent een drietal oorzaken die verband houden met asociaal verkeersgedrag: • Motorvoertuigen (zowel motoren als personenauto’s) die zijn uitgerust met “sportuitlaten”, die aanzienlijk meer geluid produceren dan de oorspronkelijk gemonteerde fabrieksuitlaten. Deze uitlaten zijn vaak na aankoop aangepast waardoor ze meer geluid produceren dan wettelijk toegestaan. • Zware motoren die voldoen aan huidige wettelijke normen, maar veel meer geluid produceren dan maatschappelijk wenselijk en vaak met een hogere snelheid dan toegestaan rijden. • Het gedrag van automobilisten en van motorrijders individueel of in groepsverband.

Als voorbeeld voor motorrijders is het een sport om snel op te trekken, terug te schakelen in de bocht en daarna weer extra gas te geven of ander verkeer met veel extra geluid te passeren. Of automobilisten die in tunnels terugschakelen om extra geluid te produceren. Bewoners van Barendrecht ervaren de overlast van piekgeluiden in toenemende mate. De piekgeluiden zijn dermate hard dat deze een schrikreactie kunnen veroorzaken. Dit heeft directe invloed op het woongenot. Het is minder prettig om buiten te verblijven of de ramen open te zetten. Daarbij is de overlast het grootst op dagen met mooi weer, op weekenddagen en in de avonduren. Dit zijn juist de momenten waarop bewoners thuis zijn, buiten verblijven en de ramen open hebben staan. Zeker de afgelopen twee jaar waarin bewoners meer thuis moesten verblijven als gevolg van de coronamaatregelen.

Pagina 3 van 5

Om de door de bewoners ervaren overlast in beeld te brengen zijn verkeerstellingen en geluidsmetingen uitgevoerd. Voor het uitvoeren van betrouwbare metingen moest er sprake zijn van een realistisch verkeersbeeld. Door de maatregelen die vanwege Corona zijn ingevoerd was er alleen rond de zomer sprake van een reëel verkeersbeeld. In deze periode zijn de metingen uitgevoerd. De uitkomsten van de metingen komen binnenkort beschikbaar. Relatie met rondwegenstructuur Barendrecht De meldingen van geluidshinder zijn afkomstig van bewoners uit heel Barendrecht. Daarbij wordt er nadrukkelijk gewezen naar de rondwegen. Het asociale verkeersgedrag komt voornamelijk tot uiting op de rondwegen van Barendrecht. Deze wegen zijn ruim van opzet, hebben lange rechtstanden, een brede verharding en geen snelheidsremmende maatregelen. Deze wegen zijn zo ingericht om een grote hoeveelheid verkeer af te wikkelen en een aantrekkelijke ontsluitingsweg te bieden als alternatief voor de wegen binnen de woongebieden. Deze inrichting biedt echter ook ruimte om op de rustige momenten flink gas te geven met een motor of auto. 3. Casus Kilweg – Leedeweg – Boezemweg De Kilweg, Leedeweg en Boezemweg zijn een deel van de rondweg wat zeer frequent wordt gebruikt voor asociaal verkeersgedrag. De overlast voor omwonenden van dit deel van de rondweg neemt toe.

Daarnaast worden er de komende jaren nog meer woningen langs deze wegen gebouwd in de wijken Lagewij en Vrouwenpolder. Bewoners hebben gezamenlijk het initiatief genomen tot het opstellen van de petitie ‘Stop de geluidsoverlast op de Kilweg en Leedeweg’. Deze petitie is aan het college aangeboden, waarbij het college wordt gevraagd om maatregelen te treffen om de geluidsoverlast op de Kilweg en Leedeweg weg te nemen. Daarbij worden meerdere maatregelen benoemd welke gericht zijn op extra handhaving, verkeerstechnische maatregelen, geluidsmaatregelen en aanpassing van de routering van vrachtverkeer. Met de initiatiefnemers van de petitie zijn meerdere gesprekken gevoerd over de mogelijk te nemen maatregelen. Daarbij is geconcludeerd dat de aanpak van het probleem complex is vanwege de verschillende belangen die hierbij een rol spelen: • Functie: De Kilweg, Leedeweg en Boezemweg zijn onderdeel van de rondweg. Deze wegen zijn bedoeld voor de ontsluiting van Barendrecht voor personenauto’s en vrachtverkeer. • Snelheid: Een goede doorstroming op de rondwegen zorgt voor een aantrekkelijke ontsluitingsroute, waardoor minder verkeer door de kern rijdt (bijvoorbeeld via de Barendrechtseweg). • Veiligheid: De inrichting van de weg moet aansluiten bij de functie en het gebruik van de weg.

Effectieve maatregelen om de oorzaak van geluidshinder te beperken moeten geen negatief effect hebben op verkeersveiligheid of op de functie van de weg. Anderzijds moeten maatregelen niet alleen lokaal een positief effect hebben, zoals bijvoorbeeld een drempel, maar bij voorkeur werken op het gehele traject. Op basis van de gesprekken met de initiatiefnemers is geconstateerd dat de meest effectieve en financieel haalbare aanpak van het asociaal verkeersgedrag voor de korte termijn ligt in een combinatie van gedragsbeïnvloeding en handhaving. Deze aanpak vullen we aan met enkele pilots voor infrastructurele maatregelen. 4. Stand van zaken aanpak In maart 2021 is het plan Verkeers- en Sociale veiligheid vastgesteld. In dit plan is voor de aanpak van Verkeersaso’s en geluidshinder een budget van €100.000,- beschikbaar gesteld. In de aanpak is opgenomen dat een gemeentebrede aanpak wordt opgesteld, waarbij de Kilweg, Leedeweg en Boezemweg als pilot worden gezien.

Pagina 4 van 5

Vergroten bewustwording weggebruikers In het kader van de gedragsbeïnvloeding zijn we gestart met een pilot om de weggebruikers meer bewust te maken van de overlast die door omwonenden wordt ervaren. Hiervoor zijn 6 sets van gele borden langs de rijbaan geplaatst waarmee op een ludieke wijze wordt gevraagd om de overlast te beperken. Om het effect van deze borden te bepalen zijn voor en na de plaatsing van de borden metingen uitgevoerd. De uitkomsten van de snelheids- en geluidsmetingen zijn nog niet allemaal bekend. Met de uitkomsten van deze metingen bepalen we de impact van de borden op het gedrag van de weggebruikers. Op basis van de uitkomsten van de metingen wordt bepaald of de borden effectief zijn. Daarmee kan ook de stap worden gezet naar roulatie van de sets met borden door de gemeente. De uitkomsten worden ook regionaal gedeeld met andere gemeenten. Meerdere gemeenten verkennen momenteel de mogelijkheden om geluidshinder door asociaal weggedrag te beperken. Verkenning quick wins op Kilweg en Leedeweg In afstemming met de initiatiefnemers van de petitie werken we twee voorstellen uit in de vorm van quick wins of tijdelijke maatregelen. Het eerste voorstel is om de Kilweg tussen de Middelweg en Oude Trambaan gedeeltelijk te versmallen naar 1 rijstrook per richting.

Het tweede voorstel betreft het aanbrengen van belijning op het wegdek om daarmee het ongewenste verkeersgedrag te beperken. Deze maatregelen worden uitgewerkt op haalbaarheid, veiligheid, effectiviteit en kosten. Op basis hiervan wordt vervolgens beoordeeld of de maatregelen realiseerbaar zijn. Bij de realisatie van de maatregelen worden ook de effecten middels metingen bepaald. Pilot met geluids-flitspaal Landelijk is er veel aandacht voor de aanpak van geluidshinder door verkeersasociaal gedrag. Waar mogelijk volgen we dan ook de ervaringen die in andere gemeenten worden opgedaan in de aanpak van deze overlast. De gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht werken samen aan de aanpak van geluidpieken van motorvoertuigen. Een interessante pilot voor de aanpak van geluidshinder wordt momenteel in Rotterdam en Amsterdam uitgevoerd. Daar wordt onderzocht of het mogelijk is om een geluids-flitspaal te ontwikkelen. Daarbij worden de technische mogelijkheden uitgewerkt om te komen tot een betrouwbare methode voor handhaving op de overlast van geluid. Om dit mogelijk te maken is aanpassing van de wetgeving noodzakelijk. Hiervoor zijn de ministeries van Justitie en IenM en het Openbaar Ministerie bij deze pilots betrokken. Handhaving Handhaving op geluidshinder is momenteel nog zeer arbeidsintensief.

Op dit moment kan alleen nog een constatering worden gedaan met de geluidsmeter en moet de automobilist vervolgens staande worden gehouden. Daarna moeten er aanvullende geluidsmetingen worden gedaan om te constateren of er sprake is van een overtreding. Vanuit capaciteit voor handhaving is dit zeer arbeidsintensief, waardoor er nog maar beperkte handhaving is op geluidsoverlast. Om het onderdeel handhaving op snelheid en geluid meer aandacht te geven worden er ook gesprekken gevoerd met de politie. Daarbij wordt door de politie verkend wat de mogelijkheden zijn om extra te handhaven op snelheidsovertredingen en geluidshinder. Tevens worden de mogelijkheden verkend om flitspalen te plaatsen. Het traject voor de plaatsing van flitspalen kent echter een lange doorlooptijd. Het Openbaar Ministerie bepaalt, in samenspraak met de politie en wegbeheerders, waar flitspalen worden geplaatst. Daarbij wordt nadrukkelijk een koppeling gelegd met de doelstelling om het aantal ongelukken te verminderen. Landelijke aanpak geluidshinder

Pagina 5 van 5

Geluidshinder als gevolg van asociaal verkeersgedrag is een probleem dat in veel Nederlandse gemeenten wordt ervaren. Een lokale aanpak van de overlast heeft nauwelijks effect. De kans is namelijk groot dat hiermee het probleem wordt verplaatst naar een andere locatie. Het college van Barendrecht heeft daarom een brief naar het ministerie van I&W gestuurd om te pleiten voor een landelijke aanpak. In deze brief worden de volgende verzoeken opgenomen: • het aanpassen van de wettelijke geluidsnormen voor motorvoertuigen; • het instellen van een verbod op het gebruik van niet-wettelijke of regelbare uitlaatsystemen; • het invoeren van de mogelijkheid voor gemeenten om een maximale geluidsdrempel voor woongebieden in te voeren; • het bieden van een wettelijk kader voor effectievere handhaving op geluidsoverlast en het verhogen van de prioriteit voor handhaving op geluidsoverlast door de politie. Middels deze brief willen wij de minister kennis laten nemen van de overlast die door inwoners van Barendrecht wordt ervaren. Daarnaast wordt nadrukkelijk gezocht naar een gezamenlijke aanpak om de leefbaarheid voor inwoners te verbeteren. 5. Financiële stand van zaken Vanuit de bestemmingsreserve Verkeers- en Sociale veiligheid is € 100.000,- beschikbaar gesteld voor de aanpak van asociaal verkeersgedrag. De volgende kosten zijn inmiddels gemaakt binnen dit budget.

Aanschaf bordensets gedragsbeïnvloeding Geluidsmetingen voor pilot plaatsing borden Snelheidsmetingen voor pilot plaatsing borden Rest budget

€ 9.987,60 € 17.802,€ 2.870,€ 69.340,40

6. Vervolgstappen De volgende stappen worden de komende periode gezet: • evaluatie pilot gedragsbeïnvloeding middels borden. December 2021; • verkenning nadere maatregelen zoals versmalling Kilweg en markering op het wegdek. Uitwerking eind 2021; • verkenning mogelijkheden tot plaatsing flitspaal langs Kilweg met OM en politie. 2021 – 2022. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Barendrecht, de secretaris,

de burgemeester,

G.J. Bravenboer

drs. G. Veldhuijzen