Brief Bibliotheek aan Zet aan het college en de gemeenteraad - Bezuinigingsopgave Barendrecht d.d. 11-10-2024.pdf

Gemeente Barendrecht T.a.v. het college en de gemeenteraad Postbus 501 2990 EA BARENDRECHT

Betreft: Bezuinigingsopgave gemeente Barendrecht Dordrecht, 11 oktober 2024 Geacht college, geachte raadsleden, Aanleiding De bibliotheekwet wordt in 2026 uitgebreid met het onderdeel Zorgplicht. Gemeenten krijgen de wettelijke taak om ervoor te zorgen dat inwoners toegang hebben tot een volwaardige bibliotheekvoorziening. Voor een gemeente als Barendrecht zal dit uitkomen op 2 vestigingen. Voor dit onderwerp verwijzen wij u ook naar de wethoudersbrief ‘Middelen septembercirculaire bibliotheek’ van 11 oktober 2024. Wettelijk kader De Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorziening (WSOB) legt als volgt de functies van een bibliotheek vast: Een voor eenieder toegankelijke openbare bibliotheekvoorziening omvat in ieder geval de volgende functies, die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling en verbetering van de maatschappelijke kansen van het algemene publiek: a. Ter beschikking stellen van kennis en informatie; b. Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; c. Bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; d. Organiseren van ontmoeting en debat; en e. Laten kennis maken met kunst en cultuur. Zorgplicht Het ministerie van OCW werkt op dit moment aan de invoering van een zorgplicht die waarschijnlijk vanaf 2026 zal gelden.

Dat betekent dat gemeenten de wettelijke taak krijgen om ervoor te zorgen dat inwoners toegang hebben tot een volwaardige bibliotheek, en dat hier ook toezicht op zal plaatsvinden. De gewijzigde Wsob zal voor alle gemeenten gelden. De bekostiging van deze zorgplicht zal via het gemeentefonds lopen. De exacte verplichtingen van de zorgplicht zijn nog niet gepubliceerd, maar uit de informatie die via de VNG en VOB is gedeeld blijkt OCW te denken aan criteria als ruime professioneel bemenste - openingstijden, nabijheid van vestigingen en een minimaal bedrag per inwoner. Voor een gemeente als Barendrecht zal deze zorgplicht op 2 vestigingen uitkomen. Het is niet doelmatig om nu te bezuinigen op het bibliotheekwerk of een vestiging te sluiten en over enkele jaren in het kader van de zorgplicht weer te werken aan de opening van een vestiging. Gezien het niveau Brief aan college en gemeenteraad Ingediend d.d. 11 oktober 2024

waarop beide vestigingen nu ontwikkeld zijn, betekent dit kapitaalsvernietiging. En vooral, minder ondersteuning voor inwoners bij de ontwikkeling van hun zelfredzaamheid en mogelijkheden om deel te nemen en bij te dragen aan de samenleving.

De gemeente Barendrecht heeft Bibliotheek AanZet geïnformeerd over de bezuinigingsopgave die er de komende jaren voorligt. Het betreft een forse opgave waarin keuzes moeten worden gemaakt. Een voor de gemeenteraad en het college geen benijdenswaardige taak. In 2025 wordt er niet geïndexeerd en in 2026 volgt een verlaging van het subsidieplafons. Op verzoek van de raad is er een overzicht gemaakt van extra aanvullende maatregelen die, indien nodig, kunnen worden ingezet. De sluiting van een bibliotheekvestiging is een van deze genoemde aanvullende maatregelen. We willen u met deze brief informatie aanreiken over de impact van de bibliotheek in Barendrecht en het belang van de vestigingen Het Kruispunt en Carnisselande. Wij willen laten zien dat blijven investeren in de bibliotheek bijdraagt aan de zelfredzaamheid en participatie van mensen, en daarmee op termijn andere kosten van de gemeente beperkt. De bibliotheek draagt bij aan participatie, denk hierbij aan de ‘Nota Integraal Beleid Sociaal Domein’, de bijdrage aan de Cultuurnota en de andere portefeuilles zoals de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB), basisvaardigheden, laaggeletterdheid en taal. De bibliotheek heeft maatschappelijk meerwaarde voor de mensen die dankzij de bibliotheek verder worden geholpen in meedoen aan de samenleving.

Naast maatschappelijke meerwaarde levert dit kostenbesparingen in de hand die noodzakelijk zijn in het kader van de transformatie van het sociale domein. Wij hopen daarom dat u toekomstgerichte keuzes zult maken en de bibliotheek zult ontzien. De bibliotheek in Barendrecht In 2014 is de centrale vestiging Het Kruispunt verdwenen. Gelukkig is, met veel steun van de inwoners van Barendrecht, in november 2016 de vernieuwde bibliotheek in Het Kruispunt geopend. Met groot succes. Een nieuwe opzet, samen met theater, lokale radio en horeca, en nu in samenwerking met tal van partners. Momenteel werkt de bibliotheek werkt aan een plan om het niet indexeren in 2025 op te lossen. Een steeds reëel wordend scenario is een sluiting op maandag in Het Kruispunt. Tegelijk zoeken we naar ruimte en mogelijkheden om ons breed te oriënteren op samenwerking met lokale partners. Wij zullen dit plan met wethouder Stolk voorleggen, daarna worden college en de raad geïnformeerd.

Brief aan college en gemeenteraad Ingediend d.d. 11 oktober 2024

Wat onze leden zeggen: “Voor mij betekent de bieb een betrouwbare, vriendelijke plek om aan informatie te komen.” “Het is goede plek om de noodzakelijke digitale verplichtingen te kunnen doen in een relaxte sfeer en eventueel gebruik te maken van de kennis van de sturende krachten. Ik ben inmiddels een regelmatige gast van de bibliotheek. Daarnaast kom ik als eenzame oudere ook in het theater.” “Het is een verrijking van de persoonlijke ontwikkeling.” “Fijne plek, straalt rust uit, heerlijk.”

Op 1 maart 2021 opende de vernieuwde nevenvestiging in de wijk Carnisselande haar deuren. Inmiddels is Bibliotheek Carnisselande ‘t Plein een echte ‘wijkbibliotheek’. Samen met onze medebewoners Wijkteams Carnisselande/ Vrijenbrug en De Veiligheidspost vormt de bibliotheek een centrale ontmoetingsplek in de wijk. Het is een levendige bibliotheekvestiging van en met inwoners, of zoals dat in onze branche heet een echte ‘commmunity library’. Het succes van Carnisselande is in 2023 onderstreept met de nominatie voor beste bibliotheek van Nederland. Bibliotheek Carnisselande kwam als een van de beste bibliotheken van Nederland uit de bus.

Brief aan college en gemeenteraad Ingediend d.d. 11 oktober 2024

Wat onze leden zeggen: “Ik kom er heel graag ook voor de krant te lezen en een kopje koffie te drinken, je bent er altijd welkom super.” “Ik vind een bibliotheek belangrijk voor de maatschappij. Nog steeds.” Met een totaal aantal leden van 15.007 bereiken we 31% van het totaal aantal inwoners met ons lidmaatschap. In 2023 boden we ruim 1.166 activiteiten aan, met in totaal 9,353 deelnemers. Vanuit de WEB-gelden Arbeidsregio BAR boden we ruim 514 activiteiten aan, met in totaal 2.261 deelnemers. Het totaal aantal uitleningen van onze collectie in Barendrecht is 188.110, waarvan 54.712 verlengd werden. Leden uit Barendrecht geven ons een 8,4 voor ons aanbod, onze klantvriendelijkheid en voor wat de bibliotheek voor hen betekent. Beide bibliotheekvestigingen liggen dichtbij scholen van waaruit goed gebruik wordt gemaakt van de bibliotheek. De nabijheid van een bibliotheek is extra belangrijk doordat in Barendrecht in beperkte mate gebruik gemaakt van het programma De Bibliotheek op school, een aanpak voor effectief leesonderwijs op het basis- en voortgezet onderwijs. De Bibliotheek: dé plek waar iedereen welkom is Bibliotheek Barendrecht en Bibliotheek Carnisselande zijn dé plek waar mensen zichzelf kunnen zijn. Samen met anderen. Of ze nu willen lezen, leren, ontmoeten of op zoek zijn naar inspiratie of antwoorden; het mag allemaal.

Medewerkers en vrijwilligers zetten zich hier elke dag voor in. Samen partners zorgen zij ervoor dat elke inwoner taal- en digivaardig is, toegang heeft tot de juiste informatie en zich een leven lang kan ontwikkelen. Zodat iedereen kan meedoen in onze snel veranderende samenleving. Dat is wat gemeente Barendrecht nastreeft. Bibliotheek AanZet werkt hierin nauw samen met de gemeente, scholen en culturele en maatschappelijke organisaties. En dat is nodig. Graag lichten wij bovenstaande tijdens een bestuurlijk overleg verder toe. Met vriendelijke groet, b/a

A.T.C.M. Kesseler Directeur-bestuurder

Brief aan college en gemeenteraad Ingediend d.d. 11 oktober 2024