Bijlage D - Landschappelijke beoordeling Vaanplein v1-0.pdf

Er hebben recent testen plaatsgevonden met het verminderen van de hoeveelheid en intensiteit van obstakelverlichting en de beleving van deze aanpassing door omwonenden. Uit de resultaten van de tests blijkt dat er mogelijkheden zijn om de obstakelverlichting zodanig toe te passen dat de negatieve effecten op de omgeving kleiner worden zonder dat de zichtbaarheid en herkenbaarheid van windparken voor de luchtvaart in het geding komt. Zo is het mogelijk gemaakt de lichtintensiteit van de verlichting op windturbines aan te passen. Er bestaan bovendien verschillende technische oplossingen om lichthinder nog meer te verminderen. Het zijn systemen die waarnemen of een vliegtuig een windpark nadert en in dat geval tijdig de verlichting inschakelt. Deze systemen werken op basis van (passieve) radar of transponders, de zenders die in vliegtuigen worden toegepast. De verlichting is zo ingesteld dat de lampen ook bij slechte weersomstandigheden goed te zien zijn voor naderende vliegtuigen. Verlaging van de lichtintensiteit wanneer het zicht in de omgeving goed is, kan de hinder verminderen. Dit kan door sensoren op de

Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

44 44

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

windturbines te plaatsen die de zichtafstand meten. En de intensiteit van de obstakelverlichting aanpassen aan de weersomstandigheden. De lichtintensiteit mag tot 30% minder zijn dan de gebruikelijke hoeveelheid licht. De Tweede Kamer heeft op 25-02-2021 een motie aangenomen dat windturbines van verlichting voorzien kunnen worden die reageert op de aanwezigheid van vliegtuigen, waardoor de permanente rode verlichting uit het landschap verdwijnt. Met deze motie kan het in de toekomst mogelijk gemaakt worden dat er geen permanente of knipperende verlichting brand, maar alleen wanneer vliegtuigen nabij de windturbines zijn. Dit aspect is niet meegenomen tijdens de beoordeling. Figuur 28

Twee obstakellichten windturbine met maximale hoogte tot 210 meter tijdens schermer- en nachtlichtperiode

45 Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

45

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

Figuur 29

Drie obstakellichten windturbine 210 meter of hoger tijdens schemer- en nachtperiode.

Tabel 23

Scoretabel verlichting.

5.6.1

Negatief

Licht negatief

Verplichting tot het aanbrengen van drie obstakellichten.

Verplichting tot het aanbrengen van twee obstakellichten.

Neutraal

Licht positief

Geen verplichting tot het aanbrengen van verlichting.

Niet van toepassing.

Beoordeling Dit alternatief heeft met een hoogte van 100m tip normaal gesproken geen verlichting nodig. De locatie van de opstelling is echter nabij een snelweg gelegen waardoor het aanbrengen van verlichting verplicht is. Hierdoor scoort dit alternatief licht negatief (-).

Tabel 24

Overzicht van de score voor het extra alternatief

Alternatief Obstakelverlichting

4x klein -

NB. bovenstaande beoordeling staat los van eventuele toepassing van naderingsdetectie of transpondertechnologie waarmee de obstakelverlichting enkel in werking treedt wanneer er daadwerkelijk een vliegtuig of helikopter in de nabijheid van het windpark komt. Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

46 46

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

5.7

Ligging t.o.v. cultuurhistorisch waardevolle gebieden en objecten Het beoordelingscriterium ‘Ligging ten opzicht van cultuurhistorisch waardevolle gebieden en objecten’ wordt beoordeeld aan de hand van de PlanMER-alternatieven. Er wordt gekeken hoe de PlanMER-alternatieven ten opzichte van de gebieden of objecten waar landschappelijk gezien veel cultuurhistorische waarde aanwezig is zijn gelegen en waar windturbines een negatieve impact op kunnen hebben. Het gaat om de volgende gebieden: het dijkensysteem langs de uiterwaarde, beschermde dorpsgezichten van het centrum van Barendrecht en Vreewijk en de Pendrechtse molen.

Figuur 30

De cultuurhistorische waardevolle relicten en gebieden binnen Barendrecht. Bron: Cultuurhistorische waardenkaart provincie Zuid-Holland.

5.7.1

Beoordeling Pendrechtse molen Het alternatief zal een negatief effect hebben op de beleving en waarde van de Pendrechtse molen. Het historische karakter van de molen zal worden beïnvloed door de komst van windturbines. Hierdoor scoort dit object negatief (--). Beschermd dorpsgezicht centrum Barendrecht Het alternatief zal geen negatieve invloed hebben op het historisch karakter van het oude centrum. Doordat de windturbines niet zichtbaar zijn is geen sprake van een negatieve impact. Hierdoor scoort dit gebied licht negatief(0).

Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

47 47

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

Beschermd dorpsgezicht Vreewijk De alternatieven zullen geen negatieve invloed hebben op het historisch karakter van Vreewijk. Doordat de windturbines niet zichtbaar zijn is er geen sprake van een negatieve impact. Hierdoor scoort dit gebied licht negatief(0). Boerderijen De cultuurhistorische boerderijen gelegen aan de Voordijk zullen niet negatief worden beïnvloed door de komst van windturbines. De windturbines niet dominant aanwezig waardoor deze objecten neutraal scoren (0). Dijkensysteem Het dijkensysteem van langs de Oude Maas zal negatief worden beïnvloed door de komst van windturbines. Omdat de windturbines in de rug gelegen zijn scoren deze objecten lichtnegatief (-) Tabel 25

Overzicht per alternatief van de scores op de landschapstypen

Alternatief Pendrechtse molen Beschermd dorpsgezicht Barendrecht Beschermd dorpsgezicht Vreewijk Boerderijen Dijkensysteem

4 x klein -0 0 0 -

Totaalscore In is het gemiddelde van alle scores voor het beoordelingscriterium ‘Ligging ten opzicht van cultuurhistorisch waardevolle gebieden en objecten’ weergegeven. Het gemiddelde is hier afgerond op (0). Er is onderscheid gemaakt in het formaat van de winturbines omdat dit alternatief kleiner is dan de andere alternatieven waardoor deze minder zichtbaar is rondom het projectgebied.

5.8

Beleving windturbines in het landschap De beleving van een windpark heeft te maken met hoe waarnemers (bewoners in de omgeving, passanten, etc.) het windpark beleven en hoe groot de impact is op hen en op de beleving van het landschap en haar kwaliteiten vanuit hun oogpunt. Daarnaast beïnvloedt het type windturbine (vormgeving en kleur) en de draaisnelheid van de wieken de beleving van een windpark. Deze aspecten worden niet meegenomen in deze PlanMER-beoordeling. De mate van beleving van een windpark wordt sterk bepaald door de afstand van de waarnemer ten opzichte van de windturbines en door het landschap waarin de waarnemer zicht bevindt en hoe dat landschap wordt ervaren. Zo zullen windturbines vanuit een natuurlijk landschap als negatiever en storende beleefd worden dan vanuit een landschap met een meer industrieel karakter. Daarnaast beïnvloedt de

Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

48 48

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

eenheid van de opstelling (die bepaald wordt door een gelijke onderlinge plaatsingsafstand en hoogte verhouding tussen windparken binnen een alternatief) en de verhouding rotordiameter – ashoogte. Plaatsing en plaatsingsafstand Strakke duidelijke geometrische lijnen zijn eerder herkenbaar dan willekeurig geplaatste windturbines met verschillende afstanden ten opzichte van elkaar. Door de afstand van de windturbines (binnen een windpark) ten opzichte van elkaar en het daardoor ontstane perspectief, kan een lichte knik of vervorming in een lijn al een negatieve invloed hebben op de leesbaarheid van de opstelling en daarmee op de beleving van het windpark in het landschap. Verhouding rotordiameter - ashoogte Voor het aspect rotordiameter - ashoogte geldt dat een goede verhouding tussen de rotordiameter en de ashoogte vaak als minder storend wordt ervaren dan wanneer deze verhouding verschilt van elkaar. De verhouding 1:1 is daarom esthetisch het meest wenselijk.

5.8.1

Beoordeling Algemeen De verschillende landschapstypen zijn ver gelegen van het projectgebied (minimaal 2,5 km) waardoor de beleving vanuit deze landschapstypen niet negatief zal worden beïnvloed. Het gebied rondom het projectgebied wat vooral bestaat uit urbane gebieden zal negatief worden beïnvloed door de windturbines.

Tabel 26

Overzicht van de score voor het aspect beleving vanuit de landschapstypen.

Landschapstype: 4 x klein

Z

B

V

U

0

0

0

-

*Z = Zeekleipolderlandschap, B= Buitendijks natuurlandschap, V= Veenweidelandschap, U= Urbane gebieden

5.9

Oppervlakte bomen De oppervlakte aan bomen onder de rotorcirkel van de windturbineopstellingen kan als indicatie dienen voor de mate waarin bomenkap nodig is voor realisatie van de windturbines en bijbehorende voorzieningen zoals toegangswegen en kraanopstelplaatsen. Onderstaande figuur laat zien welk deel van het gebied onder elke rotorcirkel met bomen begroeid is.

Figuur 31 staan.

Ligging van de rotorcirkels van de 3 MER-alternatieven en het gebied daarbinnen waar bomen

49 Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

49

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

In onderstaande tabel wordt per opstelling de oppervlakte aan bomen per windturbine weergegeven. Tabel 27

Oppervlakte bomen onder overdraaicirkel, per alternatief.

oppervlakte in hectare

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

Turbine 4

Totaal

0,2

0,4

0,3

0,2

1,0

4x klein

Figuur 32

Grafische weergave van het oppervlak met bomen onder de rotorcirkel van de windturbineposities van de 3 MER-alternatieven.

Tabel 28

Overzicht van de score voor het beoordelingscriterium ‘oppervlak bomen’

4x klein (kans op) te kappen bomen

-

50 Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

50

Landschappelijke analyse en beoordeling Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

5.10

Conclusie extra alternatief kleinere windturbines beoordeling De scores op de beoordelingscriteria van het PlanMER zijn hieronder in één overzicht weergegeven. Tabel 29 geeft per criteria de individuele scores van het extra alternatief weer.

Tabel 29

Conclusie landschappelijke beoordeling extra alternatief.

Alternatief

4 x klein

Effect op de bestaande structuren

0

Herkenbaarheid van de opstelling Visuele interferentie met andere windparken Obstakelverlichting

0 -

Ligging t.o.v. cultuurhistorisch waardevolle gebieden en objecten Beleving windturbines in het landschap Oppervlakte bomen

0 -

Het landschap rondom knooppunt Vaanplein zal niet veel gaan veranderen door de komst van de beoogde windturbines. Vanwege de nabij gelegen hoogspanningstracés zal de meeste negatieve impact zich voordoen bij visuele interferentie met andere windparken. Omdat landschappelijk gezien er bijna geen sprake is van een negatieve impact op de bestaande structuren scoort dit neutraal evenals de herkenbaarheid van de opstelling wat ondanks zijn kleine formaat op sommige plekken wel herkend kan. Omdat dit alternatief kleiner is dan de andere is hij minder goed waar te nemen vanaf de cultuurhistorisch waardevolle gebieden dan wel objecten waardoor deze beter scoort op dit criteria. Omdat urbane gebieden het meest aanwezig zijn in de omgeving weegt dit onderdeel zwaarder dan de andere en is deze score gebruikt als conclusie.

51 Landschappelijke beoordeling kleinere windturbines

51

Bijlage A Visualisaties Zie apart bijlagebestand