Bijlage bij collegebrief bekendmaking voorkeursrecht Gebroken Meeldijk 66 - Toelichting op het voorkeursrecht

TOELICHTING OP HET VOORKEURSRECHT Wat is het voorkeursrecht? De gemeente Barendrecht heeft, ten behoeve van de beoogde gebiedsontwikkeling Stationstuinen, op uw perceel het voorkeursrecht van toepassing verklaard. Dit betekent dat u dit perceel niet zomaar mag verkopen, maar dit eerst aan de gemeente moet aanbieden. De gemeente heeft dus een eerste recht van koop. Waarom hanteert de gemeente hier het voorkeursrecht? De gemeente werkt aan de gebiedsontwikkeling De Stationstuinen, een ambitieus en integraal ontwikkelgebied in en rondom het station van Barendrecht. Het doel is om een gemengd stedelijk gebied te realiseren met ruimte voor wonen, werken, mobiliteit, vergroening en recreatie. In dit kader is het realiseren van een park op en rondom het perceel Gebroken Meeldijk 66 een essentieel onderdeel van de ruimtelijke en programmatische visie voor het gebied. Het betreffende perceel is strategisch gelegen in het ontwikkelgebied en vormt een schakel in de beoogde groene zone. Wanneer wordt het voorkeursrecht toegepast? De gemeente kan niet zomaar een voorkeursrecht op gronden vestigen. Het (voorlopig) voorkeursrecht kan alleen worden gevestigd voor gronden waaraan een niet-agrarische functie is toegedacht en waarvan het gebruik afwijkt van die functie. Het vestigen van het voorkeursrecht betekent alleen dat de gemeente het recht heeft op eerste koop van uw grond(en).

Het voorkeursrecht bevat geen regels over de (toekomstige) functie Het voorkeursrecht gaat alleen over de verkoop (de vervreemding) van gronden. Het voorkeursrecht wijzigt niet de functie van de percelen en het betekent ook niet dat er al concrete (bouw)plannen zijn. Als er een voorkeursrecht op uw grond is gevestigd, kunt u dit dus gewoon blijven gebruiken. Ook mag u uw (bedrijfs)pand verbouwen of uitbouwen als dit volgens het geldende omgevingsplan is toegestaan. De (beoogde) wijziging van de functie wordt geregeld in een (nieuw) omgevingsplan. Hiervoor is een aparte procedure nodig, waarbij u uw zienswijzen kenbaar kunt maken en eventueel beroep kunt instellen. Het ontwerp van dit omgevingsplan heeft, vanaf 28 december 2024, 6 weken ter visie gelegen. Bij het vestigen van een voorkeursrecht bent u niet verplicht uw grond te verkopen Een voorkeursrecht betekent niet dat u uw grond moet verkopen. Het feit dat er een voorkeursrecht is gevestigd, wil ook niet zeggen dat de gemeente uiteindelijk de grond zal kopen. U beslist in eerste instantie zelf of u uw grond wel of niet wilt verkopen. De gemeente is zich bewust van de gevoeligheid van de toepassing van het voorkeursrecht. De belangen van burgers, bedrijven en de gemeente worden dan ook goed tegen elkaar afgewogen.

De overheid is ervoor om het algemeen belang te behartigen en is uiteindelijk verantwoordelijk voor evenwichtige en verantwoorde (gebieds) ontwikkelingen binnen de gemeente. Eén van de mogelijkheden om dat doel te bereiken, is de toepassing van het voorkeursrecht. Belangrijk is dat het voorkeursrecht niet dwingt tot verkoop. Als u besluit om uw grond aan de gemeente te verkopen, gaat het uitsluitend om een vrijwillige verkoop tegen een marktconforme prijs.

1

Hoe gaat de toepassing van het voorkeursrecht in z'n werk? 1. Het college van burgemeester en wethouders wijst gronden voorlopig aan Zoals u in de aan u geadresseerde brief van 23 juli heeft kunnen lezen, heeft het college de gronden, waarop een voorkeursrecht is gevestigd, voorlopig aangewezen. Tegen het besluit van burgemeester en wethouders staat ingevolge de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bezwaar open. Belanghebbenden hebben gedurende een termijn van zes weken, vanaf de bekendmaking van dit besluit, de mogelijkheid om een bezwaarschrift in te dienen. 2. Voorstel college aan de gemeenteraad Het college is voornemens om de gemeenteraad voor te stellen om de voorlopige aanwijzing te bekrachtigen. Ingevolge artikel 4:8 Awb worden belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om zienswijzen ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit naar voren te brengen. 3. Besluit gemeenteraad De gemeenteraad moet nog een besluit nemen over het bekrachtigen van het voorlopige voorkeursrecht op uw grond(en). Naar verwachting neemt de gemeenteraad hierover 30 september, een besluit. Dit besluit geldt voor een periode van drie jaar na dagtekening, dus tot en met 30 september + 3 jaar, tenzij vóór dat tijdstip het omgevingsplan wordt vastgesteld. In dat geval wordt het voorkeursrecht van rechtswege (met 5 jaar) verlengd.

Het besluit van de gemeenteraad wordt aan u bekend gemaakt en gepubliceerd in het Gemeenteblad. U kunt als belanghebbende, binnen zes weken na de bekendmaking, bezwaar maken tegen het besluit van de gemeenteraad. Als u al bezwaar heeft gemaakt tegen het besluit van het college van burgemeester en wethouders tegen de vestiging van het voorlopig voorkeursrecht, wordt dit bezwaar mede gezien als een bezwaar tegen het raadsbesluit. U hoeft dan dus niet opnieuw bezwaar te maken. Wat moet ik doen als ik mijn grond wil verkopen? Als u van plan bent om uw grond, waarop het (voorlopige) voorkeursrecht is gevestigd, te verkopen, dan bent u verplicht om de grond eerst, door middel van een aangetekende brief en tegen nader overeen te komen voorwaarden, aan te bieden aan de gemeente. In uw aanbieding dient in ieder geval te zijn opgenomen: a. de kadastrale aanduiding van de aangeboden grond; b. de grootte van elk van de desbetreffende percelen volgens de kadastrale registratie; c. de grootte van een perceelsgedeelte, indien het aanbod betrekking heeft op een gedeelte van een onroerende zaak. Reactie gemeente: de gemeente wil uw grond niet kopen Reageert de gemeente niet binnen een termijn van zes weken na ontvangst van uw aangetekende brief of geeft het college te kennen dat zij uw grond niet wil kopen, dan mag u gedurende drie jaar de grond die u heeft aangeboden, verkopen aan een ander.

De nieuwe eigenaar heeft dan wel weer met het voorkeursrecht te maken. U moet dus wel aan de nieuwe eigenaar melden dat er een voorkeursrecht op de gronden rust. Omdat het voorkeursrecht ook staat ingeschreven in het Kadaster, is de nieuwe eigenaar hier voor de verkoop waarschijnlijk al van op de hoogte.

2

Reactie gemeente: de gemeente wil uw grond wel kopen Als het college aangeeft de grond wel te willen kopen, dan kunt u verder met de gemeente onderhandelen over de verkoopprijs. Welke prijs krijg ik voor mijn grond? Als het college geïnteresseerd is in de aankoop van uw grond, is er sprake van vrije onderhandelingen. Doorgaans levert dit de prijs op die ook wordt verkregen op de vrije markt: een marktconforme prijs die kopers en verkopers met elkaar zouden afspreken als er geen voorkeursrecht op de grond zou rusten. Het gaat dan om de 'onderhandse verkoopwaarde vrij van huur en gebruik' of de zogenaamde 'werkelijke waarde'. Als u met de gemeente overeenstemming bereikt over de prijs, kunt u uw grond aan de gemeente verkopen. Wat gebeurt er als ik er met de gemeente niet uitkom? Als het niet lukt om samen met de gemeente een grondprijs te bepalen, dan kunt u het college van burgemeester en wethouders vragen om de rechter te verzoeken om een oordeel te geven over de prijs. De kosten hiervan zijn voor rekening van de gemeente. Mocht dit aan de orde komen dan ontvangt u hier te zijner tijd meer informatie over. Adressering Wij zijn verplicht de bekendmaking van het besluit volgens de administratieve gegevens van het Kadaster te adresseren.

Deze administratieve gegevens kunnen afwijken van de werkelijke situatie, bijvoorbeeld omdat de in de openbare registers ingeschreven eigenaar inmiddels is verhuisd of overleden. Bij rechtspersonen kan sprake zijn van handelsnamen die afwijken van de naam in het Kadaster. Ondanks het feit dat wij wellicht op de hoogte zijn van de feitelijk gewijzigde situatie, zijn wij verplicht de administratieve gegevens van het Kadaster te volgen. Wij kunnen het Kadaster niet verzoeken om de administratieve gegevens te wijzigen. Dit moet de eigenaar of beperkt gerechtigde zelf, of via een notaris, doen bij het Kadaster. Correspondentie Zoals u heeft kunnen lezen, is er op (de vervreemding na vestiging van) het voorkeursrecht een aantal termijnen van toepassing. Daarom moet u alle correspondentie die betrekking heeft op het voorkeursrecht, aangetekend versturen zodat u kunt aantonen wanneer de brieven zijn verstuurd en de termijn is gaan lopen.

3

Veelgestelde vragen Kan ik mijn pand nog verbouwen of uitbouwen of mijn bedrijf moderniseren? Het feit dat er een voorkeursrecht is gevestigd, wil niet persé zeggen dat de gemeente uiteindelijk ook uw grond zal kopen, dat hangt immers af van de vraag of u uw grond wil verkopen en zo ja, of hierover overeenstemming kan worden bereikt met de gemeente. U kunt dus gewoon alle verbouwingen en/of moderniseringen plegen die u wenst: het voorkeusrecht blokkeert geen privaatrechtelijke belangen (zoals het eigendomsrecht) en/of publiekrechtelijke regelingen, zoals het omgevingsplan. In het geval van een bedrijf of onderneming, waarin de onroerende zaken als onderdeel daarvan worden geëxploiteerd, kunt u zelfs eisen dat deze ook door de gemeente worden aangekocht. Ik wil toch aan een andere partij dan de gemeente verkopen, kan dat? In sommige gevallen kan dat. Er is een aantal uitzonderingen op de verplichting om uw perceel bij verkoop eerst aan de gemeente aan te bieden. De belangrijkste uitzonderingen zijn: - een transactie tussen naaste familieleden (tot de tweede graad); - overeenkomsten met betrekking tot de verdeling van een huwelijksgemeenschap of nalatenschap; - een uiterste wilsbeschikking (testament). Ik heb al een koopovereenkomst gesloten. Is die koopovereenkomst rechtsgeldig? Die koopovereenkomst is op zichzelf wel rechtsgeldig.

Echter, u kunt slechts aan de partij waarmee u de koopovereenkomst heeft gesloten, verkopen als deze koopovereenkomst is ingeschreven in de openbare registers vóórdat het voorkeursrecht is gevestigd en de vervreemding (aan een in die overeenkomst bij naam genoemde partij en tegen een in die overeenkomst bepaalde of volgens die overeenkomst bepaalbare prijs), plaatsvindt binnen zes maanden na de dag van inschrijving van die overeenkomst in de openbare registers. Als ik niet word weggekocht, krijg ik dan een schadevergoeding voor de tijd dat ik in onzekerheid heb verkeerd? Voor dergelijke “emotionele schade” bestaat geen recht op schadevergoeding. Door het vestigen van het voorkeursrecht wordt u ook niet beperkt in het gebruik dat u van uw eigendom kunt maken. Het staat u alleen niet meer vrij om de grond te verkopen zonder deze eerst aan de gemeente aan te bieden. Als de gemeente mijn grond niet wil kopen, mag ik dit dan onbeperkt aanbieden aan anderen? Als het college aangeeft dat zij uw grond niet wil kopen, dan mag u gedurende drie jaar de grond die u heeft aangeboden, verkopen aan een ander. Als u meer of minder grond wilt verkopen dan u aan de gemeente heeft aangeboden, dan is er sprake van een nieuw aanbod en moet u (dit deel van) de te verkopen grond eerst opnieuw aan de gemeente aanbieden.

Inlichtingen Bij vragen of onduidelijkheden over het voorkeursrecht is het altijd verstandig om eerst contact op te nemen met de gemeente, zodat u weet hoe het precies zit. U kunt dan contact opnemen met mevrouw M. den Boer.

4

(De werking van) het voorkeursrecht is ingewikkeld. Een uitleg over het gehele voorkeursrecht komt de leesbaarheid van dit stuk niet ten goede. Daarom verzoeken wij u om bovenstaande tekst slechts te zien als een globale weergave van (de werking van) het voorkeursrecht. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

5