bijlage 1 raadsvoorstel ontmoetingsruimte borgstede.pdf
Tekst van het document
Bijlage 1 | Ontmoetingsruimte Borgstede 2022 I. Inleiding In navolging op de ‘Visie Dienstencentrum Borgstede 2022’ zoals deze op 1 juni 2021 door u als raad is vastgesteld, leggen wij u in voorliggend document de doorontwikkelde plannen voor. Het gaat hierbij om de plannen voor de invulling van de ontmoetingsruimte in het dienstencentrum Borgstede en het social hub concept voor de hele wijk rondom Borgstede. Leeswijzer Allereerst treft u een samenvatting van de visie zoals u deze in juni heeft vastgesteld. Aansluitend de doorlopen ontwikkelingen sindsdien. Als laatste de vervolgstappen die nog zullen worden genomen. II. Visie Dienstencentrum Borgstede 2022 Samengevat komt de Visie Dienstencentrum Borgstede 2022 zoals deze op 1 juni 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld neer op het volgende. In Barendrecht is een enorme stijging te verwachten in het aantal 65- plussers van circa 16,5% van de totale bevolking nu naar ongeveer 29,5% in 2040. Hiermee is ook een grote toename te verwachten in de behoefte aan en ondersteuning bij leeftijdsspecifieke (zorg-)vraagstukken en voorzieningen. Eén daarvan is een sluitend (keten-) zorgnetwerk voor ouderen: zorg- en hulpverlening waarbij verschillende partijen met verschillende doelstellingen hun krachten bundelen om de kwaliteit van leven van een groep cliënten te verbeteren uitgaande van een gezamenlijke doelstelling.
Met nabije en laagdrempelige voorzieningen. a. Social hub Het dienstencentrum Borgstede is daar onderdeel van. In de visie groeit het dienstencentrum uit tot de social hub van de wijk. Tot een plek voor alle wijkbewoners. Een plek waar mensen elkaar ontmoeten, men met elkaar kan eten en drinken, waar ondersteuning geboden kan worden en verbinding gemaakt kan worden bij een zorg- of behandelvraag. Naast een fysieke locatie, een fijne en toegankelijke plek voor iedereen om naar toe te komen, te verblijven en activiteiten te ondernemen, moet het dienstencentrum als social hub bovenal de spil gaan vormen in het (zorg-)netwerk voor ouderen in de wijk. Een netwerk voor en door alle betrokken maatschappelijk partners en bovenal de wijkbewoners zelf. Deze benadering vormt ook een leer- en groeimodel. In eerste aanleg voor het postcodegebied 2991, specifiek het centrum. Uiteindelijk voor alle wijken in Barendrecht. b. Ontmoetingsruimte Zorginstelling Laurens, de huidige en toekomstige exploitant van het woonzorgcentrum Borgstede, wil vanaf dat moment ook de centrale ontmoetingsruimte in het dienstencentrum gaan exploiteren. Dit met een laagdrempelig horecaconcept. Toegankelijk voor iedereen: jong, oud, met een smalle of brede beurs, met of zonder beperking. En in aanvulling op, en niet in concurrentie met, horecavoorzieningen zoals die elders in de wijk aanwezig zijn.
Binnen dit concept is behalve ruimte voor ontmoeting ook meermaals per week de mogelijkheid tot het (gezamenlijk) nuttigen of af laten halen van een maaltijd. Verzorgt door Laurens of andere partners. Daarnaast is de ruimte te gebruiken voor activiteiten. Het gaat hier om bestaande
1
activiteiten en nieuwe activiteiten die voortkomen uit de social hub functie van het dienstencentrum1. Verzorgt door één van onze maatschappelijke partners of door inwoners zelf. Voor de organisatie, het beheer en de exploitatie van deze voorziening zal Laurens een coördinator (sociaal beheerder) aanstellen. Laurens gaat de mogelijkheid verkennen om voor de uitvoering van de werkzaamheden een samenwerking aan te gaan met het onderwijs of andere zorgpartijen (bijvoorbeeld als leer-/werkplek voor horecastudenten of mensen met een lichte handicap) III. Voortgang Sinds het op 1 juni 2021 door de raad vaststellen van de visie zijn de plannen doorontwikkeld en geconcretiseerd. Voor zover deze ontwikkelingen relevante context vormen voor de plannen zoals deze er nu liggen, worden deze hier kort toegelicht. a. Ontmoetingsruimte 1. Ontwerp Bij het presenteren van de visie aan de raad lagen er mooie plannen en ontwerpen voor een geheel nieuwe ontmoetingsruimte op een hele andere locatie binnen het dienstencentrum. Medio zomer 2021 bleken deze plannen echter te kostenintensief en daarmee op geen enkele manier rendabel te maken. Ook niet met een gemeentelijke bijdrage. Er is daarop door de betrokken partijen2 besloten om terug te gaan naar de tekentafel.
Een noodzakelijk besluit dat wel maakte dat de oorspronkelijke planning van het direct na de zomer aan de gemeenteraad voorleggen van de uitgewerkte plannen niet haalbaar meer bleek3. Bij het aangepaste ontwerp waar nu van wordt uitgegaan, wordt de nu al in het dienstencentrum bestaande ontmoetingsruimte uitgebreid, opener en zichtbaarder gemaakt en opgeknapt. Daarbij wordt de ruimte voorzien van zowel een keuken (pantry) voor klein dagelijks gebruik als van een semi professionele keuken voor het bereiden van maaltijden voor grotere groepen. 2. Buitenruimte Begin 2021 zijn er plannen gemaakt om te komen tot een integrale aanpak en verbetering van de buitenruimte rondom Borgstede. Dit in lijn met de aanpak van de buitenruimte rondom het project Singelstaete. De begrote kosten voor deze aanpak waren echter van dusdanige aard, orde grote € 350.000,-, dat deze aanpak in de verdere planvorming niet meer is meegenomen. Daardoor zijn deze ook geen onderdeel geworden van het voorstel zoals het in juni 2021 aan de gemeenteraad is voorgelegd. Wel was een terras aan de toen beoogde nieuwe ontmoetingsruimte ook nu nog nadrukkelijk onderdeel van de plannen. Nu de ontmoetingsruimte blijft op de oorspronkelijke locatie biedt de daar aan grenzende ruimte maar in zeer beperkte mate ruimte voor een terras.
Dit onder meer doordat er beslag wordt gelegd op toch al zeer beperkt beschikbare parkeerruimte. Dit neemt echter niet weg dat het voor alle betrokken partijen een uitdrukkelijke wens is om ook in de nieuwe plannen een (klein) terras direct aansluitend op de ontmoetingsruimte te realiseren.
1 Hierbij valt te denken aan voorzieningen en activiteiten als vraagwijzer spreekuur voor wijkbewoners, activiteiten voor en met specifieke doelgroepen als mantelzorgers, mensen met een lichte vorm van dementie of bijvoorbeeld jongeren uit de buurt, spreekuur van de wijkregisseur, een leesclub, computerspreekuur of een wijkverpleegkundig spreekuur voor wijkbewoners. 2 Stichting Woonzorg Nederland, Laurens, Kijk op Welzijn, Gemeente Barendrecht 3
Zoals ook op 13 juli 2021 door middel van een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad is gecommuniceerd.
2
b. Social hub 1. Kwartiermaker en trekker In de oorspronkelijke plannen was voor Kijk op Welzijn , als onze Barendrechtse welzijnspartner, de rol voorzien als kwartiermaker en trekker van het social hub concept. Gaandeweg zijn de betrokken partijen met elkaar tot het inzicht gekomen dat op dit moment deze rol voor Kijk op Welzijn minder passend is dan dat deze is voor Laurens. In de huidige plannen neemt Laurens daarmee de rol op zich van kwartiermaker en trekker. Laurens heeft op andere plekken met succes ervaring opgedaan met een dergelijke rol. Kijk op Welzijn is en blijft nauw betrokken bij het concept en het te ontwikkelen netwerk vanuit hun rol als welzijnspartner en initiator en organisator van veel van de huidige activiteiten. Zij zijn daarmee ook één van de logische en vanzelfsprekende partners bij de ontwikkeling en organisatie van eventuele nieuwe activiteiten. 2. Netwerk Er is een eerste start gemaakt met het ontwikkelen van een netwerk van betrokken partijen rondom de social hub gedachte. In eerste aanleg is dit gebeurd met de mensen uit de dagelijkse werkpraktijk van Stichting Woonzorg Nederland, Laurens en Kijk op Welzijn. Hieruit is al een eerste (nieuwe) inhoudelijke samenwerking tussen Laurens en Kijk op Welzijn voortgekomen.
Het doel is om deze gesprekken frequenter en met steeds meer betrokken partijen te gaan voeren om op die manier het netwerk, de voorzieningen en de activiteiten steeds meer vorm en inhoud te gaan geven. In eerste aanleg primair voor de doelgroep ouderen, maar uiteindelijk voor de hele wijk en ook andere doelgroepen als jongeren. Er is echter ook gebleken dat dit er door de huidige betrokkenen niet ‘even bij te doen’ is en het hier echt op doorpakken en het duurzaam borgen een eigen trekker c.q. projectleider vraagt. Dit biedt ook de ruimte om actief de behoeften van de doelgroep(en) op te halen en het aanbod hierop aan te laten sluiten. Tevens vormt deze functionaris het aanspreekpunt voor de social hub en zal deze zorgdragen voor het onder de aandacht brengen van de social hub. IV.
Voorstel Met inachtname van de visie zoals deze op 1 juni 2021 door de raad is vastgesteld, zijn de afspraken voor de ontmoetingsruimte en de social hub als volgt uitgewerkt. a. Ontmoetingsruimte Gelijk met de verbouwing van het dienstencentrum Borgstede wordt ook de ontmoetingsruimte verbouwd. Deze wordt vergroot en voorzien van een aantal raampartijen en openslaande deuren naar buiten. Daarbij wordt de ruimte voorzien van zowel een keuken (pantry) voor klein dagelijks gebruik als van een semi professionele keuken voor het bereiden van maaltijden voor grotere groepen. Door middel van een flexibele inrichting wordt het mogelijk om in de ruimte meerdere ‘hoeken’ te maken waardoor het mogelijk is meerdere (kleinere) activiteiten tegelijk te huisvesten. 1. Openstelling Naast de momenten dat er specifieke activiteiten plaatsvinden, is de ruimte in principe iedere werkdag open voor inloop. Doel is door te groeien naar ook openstelling in de weekenden en avondopenstelling. Het plan is om driemaal per week (warme) maaltijden te gaan bereiden en te serveren. Maaltijdvoorziening voor en door doelgroepen. Op inschrijving. Gekeken zal worden of en waar er mogelijkheden zijn tot samenwerking met lokale ondernemers.
3
2. Huur Stichting Woonzorg Nederland verhuurt zowel de ontmoetingsruimte als de keuken bij de ontmoetingsruimte aan Laurens. De ontmoetingsruimte wordt om niet door Stichting Woonzorg Nederland verhuurd aan Laurens en brengt alleen de gebruikskosten in rekening. Laurens draagt zorg voor beheer en exploitatie van de ontmoetingsruimte en biedt hierbij de ruimte ter beschikking aan derden t.b.v. activiteiten die passen binnen de social hub gedachte. Afhankelijk van de benodigde voorzieningen / faciliteiten rekent Laurens hiervoor maximaal een kostendekkende bijdrage in de exploitatiekosten. 3. Investering Stichting Woonzorg Nederland en Laurens nemen gezamenlijk tenminste 2/3 van de benodigde investeringen voor de (ver)bouw van de ontmoetingsruimte en keuken(s) voor hun rekening. De kosten hiervoor proberen zij (voor een deel) te dekken door aanspraak te maken op de subsidieregeling van het Rijk ten behoeve ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting (SOO). De gemeente Barendrecht draagt door middel van een investeringssubsidie eenmalig bij aan de benodigde investeringen. Dit voor maximaal 1/3 van het benodigde investeringsbedrag met een maximale bijdrage van € 50.000,-. 4. Samenwerking & subsidie Er wordt een samenwerkingsovereenkomst afgesloten tussen Stichting Woonzorg Nederland, Laurens en Gemeente Barendrecht.
De samenwerking wordt in principe aangegaan voor een periode van in totaal 10 jaar verdeeld over twee tijdvakken van 5 jaar. Na 4 jaar wordt de samenwerking geëvalueerd. In ieder geval in de eerste 5 jaar draagt de gemeente bij aan het beheer en de exploitatie van de ontmoetingsruimte door een subsidie te verstrekken voor een sociaal beheerder. b. Social hub Laurens krijgt de opdracht tot het verder ontwikkelen en uitwerken van het social hub concept voor de ontmoetingsruimte in Borgstede en de omliggende wijk. Het doel is daarbij om te komen tot een doorontwikkeling van het (zorg-)netwerk voor ouderen in de wijk. Voor en door alle betrokken maatschappelijk partners en bovenal de wijkbewoners zelf. Dit netwerk moet er zorg voor dragen dat voorzieningen en activiteiten beschikbaar zijn of komen daar waar ze het beste tot hun recht komen en het grootste bereik hebben. Er wordt hierbij vraag gestuurd gewerkt. Wat betekent dat er wordt aangesloten bij het bestaande aanbod, eventueel verouderd aanbod wordt vervangen en op basis van behoeften nieuw aanbod wordt gecreëerd. 1. Projectleider Om tot deze (door-)ontwikkeling te komen wordt er door Laurens een projectleider aangesteld. Dit voor een periode van 3 jaar. Dit is de periode die minimaal nodig wordt geacht om het concept te ontwikkelen en te borgen. De gemeente Barendrecht stelt hiervoor subsidie beschikbaar.
Omdat het social hub concept veel meer omvat dan sec de programmering van de ontmoetingsruimte, is het idee om de projectleider al een half jaar voor de beoogde oplevering van de ontmoetingsruimte (deels) aan het werk te laten gaan. V.
Financiën De visie zoals deze op 1 juni 2021 aan de gemeenteraad is voorgelegd, bevatte ook een financiële paragraaf. Doordat de plannen sindsdien op onderdelen zijn aangepast, zijn ook de benodigde financiën op onderdelen gewijzigd. Het voorstel is om deze middelen via de 1ste tussenrapportage 2022 beschikbaar te stellen. In deze paragraaf een overzicht van de financiële middelen die voor 4
het huidige plan benodigd zijn. In bijlage 2 is aangegeven hoe de subsidiemiddelen worden verdeeld over de partnerorganisaties. a. Ontmoetingsruimte Voor de ontmoetingsruimte zijn (incidenteel) middelen nodig voor de verbouwing en inrichting. De begrote kosten voor de aanpassing van de ontmoetingsruimte bedragen nu in totaal € 150.000. De gemeentelijke bijdrage hieraan in de vorm van een investeringssubsidie is dan (eenmalig) € 50.0004. Structureel zijn middelen nodig voor de functie van sociaal beheerder. Uitgaande van 28 uur per week en van een oplevering van de ontmoetingsruimte in september 2022 waarbij de sociaal beheerder 2 maanden voorafgaand aan de oplevering en opening al een aantal uren per week werkzaam is t.b.v. inrichting en organisatie betekent dit voor 2022 een bedrag van € 17.000 en vanaf 2023 structureel een bedrag van € 41.000,-5. b. Social hub Om invulling te geven aan de social hub gedachte en te komen tot een activiteitenprogrammering en voorzieningennetwerk in en rondom het vernieuwde dienstencentrum Borgstede wordt voor 3 jaar een projectleider aangesteld. Uitgaande van 20 uur per week en een oplevering van de ontmoetingsruimte in september 2022 waarbij de projectleider ongeveer een half jaar voorafgaand aan de oplevering en opening al een aantal uren per week werkzaam is t.b.v.
de ontwikkeling van het social hub concept betekent dit voor 2022 een bedrag van € 25.000. Voor 2023 en 2024 gaat het om een bedrag van jaarlijks € 40.000,6- en voor 2025 om een bedrag van € 15.000,-. Daarnaast is er voor de periode 2022 tot en met 2025 jaarlijks een bedrag van € 4.000,opgenomen met middelen om in 2022 de start van het concept en daarna nieuwe kleinschalige activiteiten en initiatieven die voortkomen uit het netwerk / social hub gedachte te kunnen ondersteunen. c. Totaaloverzicht financiën
Ontmoetingsruimte Social hub
Totaal
V&I Sociaal beheer Projectleiding Activiteiten
2022 € 50.000 € 17.000 € 25.000 € 4.000
2023 € 41.000 € 40.000 € 4.000
2024 € 41.000 € 40.000 € 4.000
2025 € 41.000 € 15.000 € 4.000
2026 € 41.000 -
€ 96.000
€ 85.000
€ 85.000
€ 60.000
€ 41.000
4
In het op 1 juni 2021 door de gemeenteraad vastgestelde voorstel werd er uitgegaan van een gemeentelijke bijdrage aan de verbouwing en inrichting van in totaal € 100.000 (vertaald in 10 jaar € 10.000 aan kapitaallasten). Dat bedrag is in dit voorstel naar beneden bijgesteld tot € 50.000. 5 In het op 1 juni 2021 door de gemeenteraad vastgestelde voorstel werd er uitgegaan van een jaarbedrag van € 27.000 voor een sociaal beheerder. Dit bedrag bleek echter gebaseerd op een onvolledig uurtarief en urenraming. Derhalve is dit bedrag in dit voorstel naar boven bijgesteld. 6 In het op 1 juni 2021 door de gemeenteraad vastgestelde voorstel werd er uitgegaan van een jaarbedrag van € 20.000 voor een projectleider. Dit bedrag bleek echter gebaseerd op een onvolledig uurtarief en urenraming. Derhalve is dit bedrag in dit voorstel naar boven bijgesteld. 5
VI.
Planning Het woonzorgcentrum Borgstede wordt in delen vernieuwd. De werkzaamheden daarvoor zijn in het voorjaar van 2021 van start gegaan. Als geheel wordt het woonzorgcentrum opgeleverd eind 2023. Ook het dienstencentrum Borgstede zal op onderdelen worden vernieuwd. De aanpak van de ontmoetingsruimte maakt hier onderdeel van uit. Stichting Woonzorg Nederland wil hiermee aan de slag zodra de plannen door alle betrokken partijen zijn geaccordeerd en de benodigde vergunningen zijn verleend. Of de oorspronkelijke oplevering van september 2022 nog haalbaar is, is onduidelijk. Het streven is echter om nog in 2022 het vernieuwde dienstencentrum op te leveren.
6