CConstaterende datBarendrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1.1 Rapport To70 Aeronautical study Vaanplein.pdf

commissie Planning en Control 25 oktober 2021, gemeente BarendrechtBij agendapunt: Actualiteiten 1. opheldering tenderprocedure NRIJ8.431 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

20.335.01 • april 2021

Aeronautische studie Windpark Vaanplein Hoofdrapport

Aviation Consultants

Aeronautische studie Windpark Vaanplein Hoofdrapport

Rapport Gemeente Barendrecht Postbus 501 2990 EA Barendrecht

To70 Postbus 85818 2508 CM Den Haag, Nederland tel. +31 (0)70 3922 322 Email: info@to70.nl

Door: •

Projectleiding : Jeroen Timmers

•

Vlakmodellering en technische rapportage (bijlage) : Lise Gasgard en Jonas van Straaten

•

Rapportage : Mark Verkerk

•

Evaluatie en beoordeling : Robert Kok en Marco van Roon

Den Haag, april 2021

23 april 2021

20.335.01

pag. 2/15

Inhoudsopgave 1

Inleiding .................................................................................................................................................................................. 4

2

Plan windpark Vaanplein ................................................................................................................................................... 6

3

Aanpak..................................................................................................................................................................................... 8

4

Analyse en beoordeling ................................................................................................................................................... 10 4.1 Beschouwde situaties ................................................................................................................................................ 10 4.2 IFR / PANS-OPS procedures van / naar RTHA ..................................................................................................... 10 4.3 VFR / visuele procedures van / naar RTHA .......................................................................................................... 11 4.4 Emergency procedures IFR/VFR ............................................................................................................................. 13 4.5 Trauma en politiehelikopter RTHA ........................................................................................................................ 14 4.6 Overig verkeer niet direct verbonden met RTHA ............................................................................................. 14

5

Conclusies............................................................................................................................................................................. 15

Bijlage: Technische rapportage aeronautical study windpark Vaanplein

23 april 2021

20.335.01

pag. 3/15

1

Inleiding Staatsbosbeheer is bezig met de voorbereiding van een tenderprocedure voor het realiseren van drie windturbines nabij het knooppunt Vaanplein (‘windpark Vaanplein’). De gemeente Barendrecht heeft hierin de rol van bevoegd gezag. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) aan de initiatiefnemers laten weten dat er op de voorgestelde locatie beperkingen gelden voor de bouwhoogte vanuit de luchtvaart. De RVO Viewer ‘Bouwhoogtebeperkingen’ 1 geeft op de locatie Vaanplein de volgende vijf hoogtebeperkingen vanuit de luchtvaart: •

Luchthaven Rotterdam-The Hague Airport (RTHA) vliegoperaties (restrictie 1);

•

CNS Systeem TAR Schiphol West (restrictie 2);

•

CNS Systeem Woensdrecht (restrictie 3);

•

CNS Systeem Herwijnen (restrictie 4);

•

CNS Systeem Soesterberg (restrictie 5).

In bijzondere gevallen zijn er uitzonderingen om van de hoogtebeperkingen af te wijken. Door middel van een aeronautische studie kan ILT beoordelen of een afwijking gevolgen heeft voor de veiligheid en voor de continuïteit van de vliegoperaties2. De initiatiefnemers willen ontheffing bij ILT aanvragen voor het plan voor het plaatsen van drie windturbines. In het kader van de aan te vragen ontheffing hebben de initiatiefnemers aan To70 gevraagd om een aeronautische studie uit te voeren waarbij de mogelijke gevolgen worden aangetoond en ingeschat voor de luchtvaartveiligheid en de continuïteit van de vliegoperaties van en naar RTHA. Hierbij moet uitgegaan worden van turbines met een hoogte van minimaal 150 meter, waarbij geldt dat voor de businesscase hogere turbines de voorkeur hebben. De gevraagde studie richt zich op de beperkingen die gekoppeld zijn aan de luchthaven Rotterdam (restrictie 1). Voor de restricties gekoppeld aan de geïdentificeerde CNS systemen geldt het volgende: •

Restricties 2, 3, 4 en 5: De toetsingsinstantie van de CNS systemen TAR Schiphol West, Woensdrecht, Herwijnen en Soesterberg is TNO. De gemeente Barendrecht heeft aangegeven deze toetsing zelf bij TNO te zullen beleggen buiten deze aeronautische studie om.

Er gelden op deze locatie geen restricties voor de CNS systemen van LVNL op RTHA (VDF ROT en VOR/DME ROT). Per email (d.d. 18-02-201) is door LVNL bevestigd dat voor deze systemen geen toetsing nodig is.

1

https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/duurzame-energie-opwekken/windenergie-op-

land/milieu-en-omgeving/bouwhoogtebeperkingen 2

https://www.ilent.nl/onderwerpen/luchthavens/hoogtebeperkingen-luchthavens

23 april 2021

20.335.01

pag. 4/15

Structuur rapportage Dit rapport beschrijft de aeronautische studie die door To70 is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Barendrecht. Dit rapport is bedoeld als onderbouwing bij een aanvraag van een ontheffing bij ILT voor het plaatsen van windturbines bij het Vaanplein. Het volgende hoofdstuk (hoofdstuk 2) beschrijft de plannen welke onderwerp zijn van de studie. Hoofdstuk 3 behandelt vervolgens op hoofdlijnen de aanpak in de context van wet- en regelgeving. De analyse en beoordeling van de situatie is beschreven in hoofdstuk 4. Dit hoofdstuk is gebaseerd op de technische analyse welke als appendix 1 is bijgevoegd aan dit rapport. Op basis van de analyse en beoordeling worden in hoofdstuk 5 de conclusies van de studie gepresenteerd.

23 april 2021

20.335.01

pag. 5/15

2

Plan windpark Vaanplein Het Plan windpark Vaanplein bestaat uit drie windturbines gelegen aan noordkant van het verkeersknooppunt Vaanplein. Voor deze studie is uitgegaan van de windturbine posities van zoals gehanteerd in de verkennende studie van Arcadis (document: 202003113 Risico inventarisatie Barendrecht.docx). Tabel 1: Onderzochte locaties windturbines Windturbine ID

Latitude

Longitude

1

4,5188892 E

51,8683197 N

2

4,5125019 E

51,8685842 N

3

4,5074607 E

51,8683938 N

Bovengenoemde locaties zijn nog niet definitief. De gemeente Barendrecht gaat uit dat de definitieve windturbinelocaties binnen het (door lichtgrijze streepjes lijnen) omkaderde zoekgebied, zoals in onderstaande tekening van Pondera weergegeven, vastgesteld zullen worden. Daarbij bestaat ook de mogelijkheid dat er voor twee ‘hoge’ turbines gekozen wordt in plaats van drie ‘lagere’ turbines.

De minimale hoogte van de windturbines betreft een tiphoogte van 150 meter. Voor de businesscase van het windpark hebben hogere windturbines de voorkeur. Voor deze studie is uitgegaan van windturbines met een hoogte van minimaal 150 meter en maximaal 250 meter. Zie Figuur 1. Op de beoogde locatie van windpark Vaanplein geldt dat de beperking vanuit restrictie 1 (luchthaven RTHA) wordt gevormd door het beperkingsvlak ‘Outer Horizontal’. De hoogte van dit vlak is 150 meter ten opzichte van het hoogteniveau van de baan (-4 meter NAP). Uitgaande van windturbines

23 april 2021

20.335.01

pag. 6/15

met een tiphoogte van 150 tot 250 meter en een maaiveldhoogte van circa -1 meter NAP 3 zal het ‘Outer Horizontal’ vlak door alle drie de windturbines doorsneden worden.

Figuur 1: Locaties windturbines windpark Vaanplein

3

Aangegeven door de gemeente Barendrechts als te hanteren maaiveldhoogte voor de drie turbines.

23 april 2021

20.335.01

pag. 7/15

3

Aanpak Vanwege de doorsnijding van het Outer Horizontal vlak dient de aeronautische studie uitgevoerd te worden. Figuur 2 geeft de toegepaste systematiek van de aeronautical study.

Figuur 2: Systematiek aeronautical study De aeronautische studie richt zich op het aantonen en inschatten van de mogelijke gevolgen voor de luchtvaartveiligheid en de continuïteit van de vliegoperaties van en naar RTHA. Hiertoe is allereerst in kaart gebracht hoe de beoogde windturbine locaties en hoogtes zich verhouden ten opzichte van: •

De protectievlakken voor de instrument vliegprocedures (PANS-OPS) van/naar RTHA;

•

De vliegroutes en circuitgebieden van op zicht vliegend (meestal klein) verkeer (VFR) van/naar RTHA;

•

Luchtvaartactiviteiten nabij Vaanplein welke niet rechtstreeks gerelateerd zijn aan RTHA.

Voor bovenstaande analyse is uitgegaan van zowel de huidige instrument vliegprocedures als de gewijzigde instrument vliegprocedures die later die jaar in gebruik genomen zullen worden. Figuur 3 geeft een schematisch overzicht van het beoordelings- en analyseproces zoals opgenomen in het Informatiebulletin hoogtebeperkingen luchthavens. De voorliggende studie levert – samen met de analyses en adviezen van LVNL en TNO over de CNS systemen - alle benodigde informatie zoals weergeven in het figuur, inclusief een beoordelingsadvies. Aanvullend op dit schema vindt ook een analyse plaats van niet-nominale situaties (zowel contingency (n-1) als noodprocedures) aangezien dit eveneens onderdeel uitmaakt van de beoordeling door ILT.

23 april 2021

20.335.01

pag. 8/15

Figuur 3: Overzicht beoordeling obstakels

23 april 2021

20.335.01

pag. 9/15

4

Analyse en beoordeling

4.1

Beschouwde situaties Dit hoofdstuk beschouwt de volgende situaties: •

IFR verkeer / PANS-OPS procedures van / naar RTHA;

•

VFR verkeer / visuele procedures van / naar RTHA;

•

Noodsituatie IFR en VFR van/naar RTHA

•

Trauma en politie helikopter RTHA

•

Overig luchtvaartactiviteiten niet direct verbonden met RTHA

De beschouwing is hoofdzakelijk gebaseerd op technische analyses welke zijn beschreven in de technische rapportage (appendix 1). De uitkomsten van de technische studie en overige input zijn in een expert meeting met To70 experts op het gebied van procedure ontwerp en IFR/VFR vliegoperaties besproken en geëvalueerd. De bevindingen van deze evaluatie worden kort samengevat in dit hoofdstuk. 4.2

IFR / PANS-OPS procedures van / naar RTHA De technische bijlage geeft een uitgebreid overzicht van de beperkingsvlakken van RTHA ten opzichte van het windpark. Een groot deel van de beperkingsvlakken heeft geen gevolgen voor het windpark of resulteert in een hoogte groter dan maximale tiphoogte van de windturbines (250 meter). Tabel 2 geeft een samenvatting van de meest beperkende vlakken voor het windpark. De Outer Horizontal Surface met een hoogte van 146 meter is de aanleiding voor deze studie. Het meest limiterende vlak vanuit PANS-OPS is gerelateerd aan de Minimum Vectoring Altitude (MVA) en de Minimum Sector Altitude (MSA). Deze zijn in de tabel in vet weergegeven. Daar waar in de tabel “n.v.t.” staat liggen de windturbines buiten de grenzen van de protectiegebieden. De PANS-OPS protectievlakken die gerelateerd zijn aan de afzonderlijke procedures liggen buiten of ruim boven de windturbines. Als additionele controle zijn er omni-directionele protectievlakken geconstrueerd die onafhankelijk zijn van de richting van de vertrekroutes. Hiermee kan bezien worden of de beoogde windturbines in de toekomst een mogelijke belemmering vormen voor nieuwe IFR vertrekroutes. Uitgaande van een standaard klimgradiënt (PDG 3.3%) resulteert dit in niet in hoogtebeperking op de locatie Vaanplein.

23 april 2021

20.335.01

pag. 10/15

Tabel 2: Samenvatting hoogtebeperkingen IFR / PANS-OPS Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

146 m

146 m

146 m

Annex 14 - Outer Horizontal Surface Individuele departure routes baan 06 (2020/2021)

niet berekend zie omni-directional 06 voor conservatieve waardes

Individual departure routes baan 24 (2020/2021)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Omnidirectional departure baan 06 (PDG = 3.3%)

300+ m

300+ m

300+ m

Omnidirectional departure baan 24 (PDG = 3.3%)

300+ m

300+ m

300+ m

RNP, ILS en VOR APCH baan 06 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

RNP, ILS en VOR APCH baan 06 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP, ILS en VOR APCH baan 24 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

RNP, ILS en VOR APCH baan 24 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP, ILS en VOR APCH baan 24 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP, ILS en VOR APCH baan 24 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

MVA 1900 ft.

279 m

279 m

279 m

FAVA 1300 ft.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

MSA 1900 ft.

279 m

279 m

279 m

Circling CAT A, B, C, D

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP, ILS en VOR APCH baan 06 (intermediate approach)

4.3

VFR / visuele procedures van / naar RTHA De VFR route welke het dichtst bij het windpark ligt is de ROMEO departure route. De voorgeschreven hoogte voor VFR vluchten op deze route betreft 1500ft AMSL. De ROMEO departure route heeft als zichtelement o.m. de lijnelementen Delfthavensche Schie, spoorlijn en de snelwegen A20, A16.

Figuur 4: VFR route ROMEO

23 april 2021

20.335.01

pag. 11/15

Zie figuur 4. De kortste afstand tussen de locatie van de meest rechterturbine van Vaanplein en de rijksweg A16 (lijnkenmerk route) is het segment ter hoogte van knooppunt Ridderkerk. Deze afstand is circa 3,5 kilometer. Zie figuur 5. Als gevolg van spreiding door de VFR navigatietechniek (vliegen op zicht) zal het vertrekkend verkeer op ROMEO niet exact de ingetekende route kunnen volgen. Op basis van observaties van vliegverkeer langs vliegroutes van naar RTHA4, ligt het gemiddelde grondpad vrijwel altijd binnen 1.500 meter van het te volgen lijnkenmerk, waarmee er ter hoogte van knooppunt Ridderkerk nog circa 2 kilometer marge resteert tot het windpark. Deze afstand is voldoende om zowel lateraal te voldoen aan de SERA separatie eisen voor vliegen boven dichtbevolkt gebied (600 meter tot het obstakel), als om buiten het gebied te blijven waarop eventuele zogturbulentie van de turbines een risico vormt voor vliegverkeer (door NLR bepaald op lateraal 1.275 meter5 en vanwege onzekerheden voor klein verkeer naderhand in studietrajecten voor Lelystad met een extra marge van 300 meter vergroot tot 1.600 meter 4).

Figuur 5: Situatie zonder wachtpatroon Zie figuur 6. Bij turbines hoger dan 150 meter kan er voor vertrekkend verkeer op de ROMEO departure een risico ontstaan als er ter hoogte van Ridderkerk een eventuele 180-360 graden rechterbocht gemaakt moet worden. Hierover het volgende: •

Het maken van een 180-360 graden bocht op een vertrekroute is uitzonderlijk en de kans wordt als klein ingeschat.

•

Het risico dat het vliegtuig in die situatie in aanraking komt met zog-turbulentie wordt zeer klein geacht omdat dit zich alleen kan voordoen in combinatie met een vlieghoogte lager dan de

4

To70 17.171.10 VFR-routes Lelystad Airport en windturbines, bevindingen na afstemming overheid, luchtvaart en windsector.

5

NLR-CR-2017-218 Afmetingen obstakelvrije corridors rond VFR-routes, bepaling van veilige afstanden tot windturbines.

23 april 2021

20.335.01

pag. 12/15

maximale hoogte van de turbine (oftewel 250 meter / 800 ft of lager). Een dergelijke vlieghoogte is significant lager dan de voorgeschreven vlieghoogte van 1.500 ft of de bij special VFR gebruikelijke vlieghoogte van 1.300 ft (1.000 ft boven gepubliceerde obstakels). •

Ook in de situatie dat er een 180-360 graden rechterbocht gemaakt moet worden, geldt voor alle drie de opgegeven windturbineposities dat de SERA separatie eis voor dichtbevolkt gebied gerespecteerd kan worden. Het risico dat het vliegtuig de SERA separatie-eisen overschrijdt treedt in deze situatie wel op in het gebied op afstanden van minder dan 3,5 km van het lijnkenmerk, oftewel direct rechts van de meest oostelijke windturbinepositie.

Figuur 6: Situatie met wachtpatroon Er zijn voorbeelden bekend van VFR verkeer dat deels buiten de gepubliceerde routes van/naar RTHA vliegt, zoals vluchten vanaf Midden-Zeeland die (met toestemming) recht naar waypoint PAPA vliegen om het omvliegen via de VFR route te vermijden. Voor dit verkeer geldt dat de windturbines een beperkte toevoeging vormen aan de bestaande obstakelsituatie in de omgeving van Rotterdam (met name de haven en centrum). Hetzelfde geldt voor VFR verkeer dat met toestemming buiten de gepubliceerde routes de CTR doorkruist. 4.4

Emergency procedures IFR/VFR Bij een engine failure wordt het klim-/daalpad van IFR verkeer beschermd door de OLS take-off en approach vlakken (zie paragraaf 4.2). Bij het manoeuvreren buiten deze vlakken zal een IFR flight crew kijken naar de gepubliceerde minimale hoogtes. Binnen 25 NM van de luchthaven is de minimum sector altitude (MSA) van 1900 ft hiervoor te gebruiken. Met een minimale obstakelklaring (MOC) van 1000 ft geeft dat een maximale obstakelhoogte van 900 ft, oftewel circa 279 meter. Net als tijdens normale operatie zal VFR verkeer gedurende een noodsituatie te allen tijde middels visuele referentie separatie tot obstakels en terrein moeten waarborgen. Bij een motorstoring met eenmotorige 23 april 2021

20.335.01

pag. 13/15

vliegtuigen moet een minimale vlieghoogte worden aangehouden om ten alle tijden een geschikt veld te bereiken waar een veilige noodlanding kan worden uitgevoerd. De windturbines zijn hierbij een beperkte toevoeging aan de huidige obstakelsituatie en hebben - bij het volgen van de route - geen invloed op de minimale vlieghoogte benodigd voor een noodlanding. 4.5

Trauma en politiehelikopter RTHA Vanaf RTHA opereert de trauma helikopter Lifeliner 2 van het Mobiel Medisch Team (MMT). MMT helikopters vliegen bij inzet een zo direct mogelijke route. Hiervoor zijn piloten getraind en beschikken zij over de benodigde hulpmiddelen om te opereren in omgevingen met obstakels. Het is niet aannemelijk dat de realisatie van de locatie Vaanplein een significant verslechterde situatie creëert voor de inzet van de MMT helikopter. Ditzelfde geldt voor de politiehelikopter.

4.6

Overig verkeer niet direct verbonden met RTHA In het AIP zijn verschillende overige luchtvaartactiviteiten zichtbaar in de omgeving van het windpark welke niet direct verbonden zijn met RTHA. Omdat er geen relatie is tussen deze luchtvaartactiviteiten en de Outer Horizontal van RTHA, vallen deze activiteiten formeel buiten de scope van de aeronautical study. Voor de volledigheid zullen ze echter kort worden beschouwd. De dichtstbijzijnde activiteit betreft de springlocatie RHOON, op circa 5,2 tot 6,0 kilometer afstand van het windpark. Voor de parachutespringers is elke landingslocatie buiten de aangegeven locatie een potentieel risico. Tussen het windpark en de springlocatie is bebouwing aanwezig. De toevoeging van de windturbines geeft geen significante verandering van het reeds aanwezige risico. In de omgeving bevinden zich verschillende locaties voor modelvliegen. Deze modelvliegtuigen moeten binnen zichtafstand van de bestuurder blijven, waardoor zij op ruime afstand blijven van het windpark.

23 april 2021

20.335.01

pag. 14/15

5

Conclusies Deze aeronautische studie heeft voor het plan windpark Vaanplein de mogelijke gevolgen geanalyseerd en geëvalueerd voor de luchtvaartveiligheid en de continuïteit van de vliegoperaties van en naar RTHA. De aeronautische studie concludeert dat voor IFR en VFR verkeer van/naar RTHA en overige luchtvaartactiviteiten (niet direct verbonden aan RTHA) de realisatie van het windpark geen significante impact heeft op de luchtvaartveiligheid en de continuïteit van de vliegoperaties bij de realisatie van windturbines met een tiphoogte tot 250 meter voor de drie windturbine posities. In deze studie is uitgegaan van de windturbine posities van scenario 1 zoals gehanteerd in de haalbaarheidsstudie van Arcadis uit 2019 en maaiveldhoogte van circa -1 meter t.o.v. NAP. De conclusies van deze aeronautische studie gelden ook voor andere posities binnen het door de gemeente Barendrecht opgegeven zoekgebied, met enige uitzondering het deel van het zoekgebied rechts van de meest oostelijke windturbine positie (op minder dan 3,5 km afstand van de rijksweg A16). In dit rechterdeel van het zoekgebied kan in uitzonderlijke gevallen het risico ontstaan dat de SERA separatie eis voor vliegen in dichtbevolkt gebied wordt overschreden.

Het advies vanuit deze aeronautische studie richting de initiatiefnemers is om dit deel van het zoekgebied op te geven voor de definitieve bepaling van de windturbineposities. Aanbeveling Ondanks dat nieuwe obstakels volgens het AIS proces in de AIP zullen worden gepubliceerd is het van belang om met name VFR vliegers bedachtzaam te maken op een veranderde situatie door tijdig de aanwezigheid van nieuwe windturbines kenbaar te maken aan lokale vliegclubs. Voor IFR vliegers volstaat de AIP publicatie.

23 april 2021

20.335.01

pag. 15/15

20.335.01 • maart 2021

Aeronautical study Windpark Vaanplein Technische bijlage

Aviation Consultants

Aeronautical study Windpark Vaanplein Technische bijlage

Rapport Gemeente Rotterdam Postbus 6575 3002 AN Rotterdam

To70 Postbus 85818 2508 CM Den Haag, Nederland tel. +31 (0)70 3922 322 Email: info@to70.nl

Door: Jonas van Straaten Lise Gascard

Den Haag, maart 2021

30 maart 2021

20.335.01

pag. 2/41

Inhoudsopgave 1

Introductie .............................................................................................................................................................................. 4

2

Analyse .................................................................................................................................................................................... 4 2.1 Bestaande obstakels .................................................................................................................................................... 5 2.2 Annex 14 vlakken .......................................................................................................................................................... 6 2.3 Vertrekroutes baan 06 ................................................................................................................................................. 7 2.4 Vertrekroutes baan 24 ............................................................................................................................................... 11 2.5 RNP Approach baan 06 ............................................................................................................................................. 14 2.6 RNP Approach baan 24 ............................................................................................................................................. 17 2.7 ILS Approach baan 06................................................................................................................................................

20 2.8 ILS Approach baan 24................................................................................................................................................ 23 2.9 VOR Approach baan 06 ............................................................................................................................................. 27 2.10 VOR Approach baan 24 ........................................................................................................................................... 30 2.11 Minimum vectoring altitude (MVA) .................................................................................................................... 33 2.12 Minimum sector altitude (MSA) ............................................................................................................................ 35 2.13 Circling areas .............................................................................................................................................................. 36 2.14 VFR procedures .......................................................................................................................................................... 37

3

Samenvatting ...................................................................................................................................................................... 39

30 maart 2021

20.335.01

pag. 3/41

1

Introductie

Dit rapport betreft de technische bijlage bij de hoofdrapportage van de aeronautical study. Deze bijlage ondersteunt de hoofdrapportage met technische analyses ten behoeve van de evaluatie in de hoofdrapportage. In deze bijlage worden de vliegprocedures van Rotterdam geanalyseerd en voor elke vliegprocedure de relevante protectievlakken weergegeven. Protectievlakken zijn geconstrueerd volgens de criteria vastgelegd in ICAO doc 8168 PANS-OPS Vol. II (Procedures for Air Navigation Services – Aircraft Operations), 7th edition, 9th amendment. Op basis van de protectievlakken worden voor elke vliegprocedure de toegestane hoogtes voor de windturbines bepaald. Hoogtes zijn aangeduid ten opzichte van NAP (Normaal Amsterdams Peil). In deze analyse is ook gekeken naar de aangepaste vliegprocedures die naar verwachting in werking treden op 12 augustus 2021. Deze aanpassingen zijn beperkt tot kleine wijzigingen in de eerste bocht van de vertrekroutes en wijzigingen in de standard arrival routes (STARs) en de initial approach segmenten. Geen van deze wijzigingen veranderen iets aan de conclusies van deze analyse. De nieuwe vliegprocedures worden niet weergegeven in dit rapport, omdat ze nog niet gepubliceerd zijn.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 4/41

2 2.1

Analyse Bestaande obstakels

Figuur 2-1 geeft een overzicht van de bestaande obstakels rondom de locatie Vaanplein zoals vermeld in de AIP. In de directe omgeving van de locatie bevinden zich geen andere obstakels.

Vaanplein

Figuur 2-1: Bestaande obstakels rondom de locatie Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 5/41

2.2

Annex 14 vlakken

Figuur 2-2 geeft de Annex14 vlakken weer van Rotterdam-The Hague Airport (RTHA) alsmede de locatie van de 3 windturbines van windpark Vaanplein. De windturbines bevinden zich binnen de Outer Horizontal Surface. Tabel 2-1 geeft de hoogte van het vlak op de locaties van de turbines. De beoogde windturbines steken door de Outer Horizontal Surface. Dit is in beginsel niet toegestaan. ILT kan echter een verklaring van geen bezwaar afgeven indien door middel van een aeronautical studie is aangetoond dat de vliegoperaties niet zullen worden gehinderd door de beoogde obstakels. Dit is in lijn met wat Annex 14 zegt over objecten welke door de Conical en Inner Horizontal Surface steken: “New objects or extensions of existing objects should not be permitted above the conical surface and the inner horizontal surface except when, in the opinion of the appropriate authority, an object would be shielded by an existing immovable object, or after aeronautical study it is determined that the object would not adversely affect the safety or significantly affect the regularity of operations of aeroplanes.”

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

Outer Horizontal Surface

146 m

146 m

146 m

Tabel 2-1: OLS Annex 14 windturbines Vaanplein

Figuur 2-2: Windturbines Vaanplein vs. Annex 14 vlakken RTHA

30 maart 2021

20.335.01

pag. 6/41

2.3

Vertrekroutes baan 06

Figuur 2-3 en Figuur 2-4 geven een overzicht van de vertrekroutes vanaf baan 06 zoals gepubliceerd in het AIP. De windturbines liggen buiten het omnidirectionele vlak dat is geconstrueerd tot 300 m NAP, zoals te zien is in Figuur 2-5. Daarmee is duidelijk dat de turbines geen belemmering vormen voor vertrekroutes vanaf baan 06. Er zijn omnidirectionele obstakelvrijevlakken geconstrueerd uitgaande van turn at altitude 400 ft en standaard klimgradiënt (PDG 3.3%). Voordeel van deze methode is dat dit vlak obstakelklaring garandeert, onafhankelijk van de richting van de vertrekroutes. Daarmee wordt gegarandeerd dat in de toekomst nieuwe vertrekroutes kunnen worden ontworpen, zonder dat de beoogde windturbines daarvoor een belemmering vormen. De omnidirectionele obstakelvrijevlakken bestaan uit een turn initiation area en een turn area. In de turn initiation area geldt een MOC van 75 m. Het beschermingsvlak in de turn initiation area ligt daarom 75 m onder de minimum draaihoogte van 400 ft. Vanaf de rand van de turn initiation area begint de turn area. Dit vlak loopt schuin op met een gradiënt loodrecht op de begrenzing van de turn initiation area. De gradiënt van dit vlak is gelijk aan de PDG (3.3%) aan het begin van de turn area . Daarmee blijft de MOC van 75 m onder de PDG gewaarborgd.

De gradiënt van de turn area verandert in 2.5% op het moment dat de MOC groter wordt dan 75m (MOC = the greater of 0.008 (dr + do) and 75 m, zie PANS-OPS Part I —

Section 3, Chapter 3, 3.3.6.3). Bij de windturbines geldt MOC = 0.008 * (dr + do), waarbij dr de afstand is tussen DER (Departure End of Runway) en het laatste draaipunt (het punt waar 400 ft wordt bereikt met de PDG) en waarbij d0 de kortste afstand is tussen de turn initation area en het obstakel.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 7/41

Figuur 2-3: Vertrekroutes RWY 06, deel 1

30 maart 2021

20.335.01

pag. 8/41

Figuur 2-4: Vertrekroutes RWY 06, deel 2

30 maart 2021

20.335.01

pag. 9/41

Figuur 2-5: Omnidirectional departure baan 06 vs Vaanplein Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

Omnidirectional departure

300+m

300+m

300+m

baan 06 (PDG = 3.3%)

Tabel 2-2: Omnidirectional departure baan 06 windturbines Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 10/41

2.4

Vertrekroutes baan 24

Figuur 2-6 geeft een overzicht van de vertrekroutes vanaf baan 24 zoals gepubliceerd in het AIP. De windturbines liggen buiten het omnidirectionele vlak dat is geconstrueerd tot 300 m NAP, zoals te zien is in Figuur 2-7. Tabel 2-3 geeft een overzicht van de hoogtes. Daarmee is duidelijk dat de turbines geen belemmering vormen voor vertrekroutes vanaf baan 24. Er zijn omnidirectionele obstakelvrijevlakken geconstrueerd uitgaande van turn at altitude 400 ft en standaard klimgradiënt (PDG 3.3%). Voordeel van deze methode is dat dit vlak obstakelklaring garandeert onafhankelijk van de richting van de vertrekroutes. Daarmee wordt gegarandeerd dat in de toekomst nieuwe vertrekroutes kunnen worden ontworpen, zonder dat de beoogde windturbines daarvoor een belemmering vormen.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 11/41

Figuur 2-6: Vertrekroutes RWY 24

30 maart 2021

20.335.01

pag. 12/41

Figuur 2-7: Omnidirectional departure baan 24 vs Vaanplein

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

Omnidirectional departure

300+ m

300+ m

300+ m

baan 24 (PDG = 3.3%)

Tabel 2-3: Omnidirectional departure baan 24 (Vaanplein).

30 maart 2021

20.335.01

pag. 13/41

2.5

RNP Approach baan 06

Figuur 2-8 geeft een overzicht van de RNP approach voor baan 06. Initial approach In initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC (Minimum Obstacle Clearance) van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment van het RNP APCH vlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de RNP nadering. Zelfs in het geval dat de turbines binnen het intermediate approach segment zouden liggen dan geldt er verticaal nog voldoende obstakelmarge. Met een minimum vlieghoogte op 2000 ft (609 m) en een MOC van 150 m komt de obstakellimiet op 459 m. Final approach De windturbines liggen ver buiten het final approach segment van het RNP APCH vlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de RNP nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft. De windturbines blijven ruim buiten dit vlak.

Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet. Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA. Bovenstaande analyse is samengevat in Tabel 2-4.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 14/41

Figuur 2-8: RNP approach RWY 06 overzicht

30 maart 2021

20.335.01

pag. 15/41

Figuur 2-9: Vlakken RNP approach baan 06 Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

RNP APCH baan 06 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

RNP APCH baan 06 (intermediate approach)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

RNP APCH baan 06 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP APCH baan 06 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-4: RNP APCH baan 06 (Vaanplein).

30 maart 2021

20.335.01

pag. 16/41

2.6

RNP Approach baan 24

Figuur 2-10 geeft een overzicht van de RNP approach voor baan 24. De RNP APCH procedures die naar verwachting 12 augustus 2021 worden geïmplementeerd hebben dezelfde intermediate en final approach. Alleen de initial approach segmenten wijzigen, maar dat heeft geen invloed op de windturbines aangezien de minimum vlieghoogte in de initial approach 2000 ft blijft. Initial approach In initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment van het RNP APCH vlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de RNP nadering. Final approach De windturbines liggen ver buiten het final approach segment van het RNP APCH vlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de RNP nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft.

De windturbines blijven ruim buiten dit vlak. Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet. Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA. Bovenstaande analyse is samengevat in Tabel 2-5.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 17/41

Figuur 2-10: RNP approach RWY 24 overzicht

30 maart 2021

20.335.01

pag. 18/41

Figuur 2-11:Vlakken RNP approach baan 24 vs Vaanplein Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

RNP APCH baan 24 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

RNP APCH baan 24 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP APCH baan 24 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

RNP APCH baan 24 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-5: RNP APCH baan 24 (Vaanplein).

30 maart 2021

20.335.01

pag. 19/41

2.7

ILS Approach baan 06

Figuur 2-12 geeft een overzicht van de ILS approach voor baan 06. Initial approach In initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de ILS nadering. Zelfs in het geval dat de turbines binnen het intermediate approach segment zouden liggen dan geldt er verticaal nog voldoende obstakelmarge. Met een minimum vlieghoogte op 2000 ft (609 m) en een MOC van 150 m komt de obstakellimiet op 459 m. Final approach De windturbines liggen ver buiten de ILS OAS. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de ILS nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft. Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet.

Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA. Onderstaande figuur toont de OAS (Obstacle Assessment Surface). Het missed approach vlak tot een hoogte van 300 m maakt daar ook deel van uit. Wanneer de missed approach buiten dit vlak komt is de obstakellimiet in elk geval hoger dan 300 m. De windturbines liggen ver buiten het missed approach segment. Bovenstaande analyse is samengevat in Tabel 2-6.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 20/41

Figuur 2-12: ILS approach RWY 06

30 maart 2021

20.335.01

pag. 21/41

Figuur 2-13: OAS final approach en missed approach baan 06 Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

ILS APCH baan 06 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

ILS APCH baan 06 (intermediate approach)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

ILS APCH baan 06 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ILS APCH baan 06 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-6: ILS APCH baan 06 (Vaanplein)

30 maart 2021

20.335.01

pag. 22/41

2.8

ILS Approach baan 24

Figuur 2-14 geeft een overzicht van de ILS approach voor baan 24. Naast de standaard ILS nadering is ook een verkorte ILS nadering gepubliceerd, de ROT 1R approach, zie Figuur 2-15. Initial approach In initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Voor de ROT 1R variant heeft het laatste segment van de initial approach (tussen ROVOX en IF EH241) een minimum vlieghoogte van 1500 ft. Met een MOC van 300 m geeft dat een obstakellimiet van 157m. De beoogde windturbines liggen echter op ten minste 9 NM van dit segment en blijven daarmee ver buiten het protectiegebied (semi area width: 2.5 NM). De lagere obstakellimiet verbonden aan dit segment van de ROT 1R approach is daarom niet van toepassing. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de ILS nadering.

Final approach De windturbines liggen ver buiten de ILS OAS. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de ILS nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft. Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet. Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA. Onderstaande figuur toont de OAS. Het missed approach vlak tot een hoogte van 300 m maakt daar ook deel van uit. Wanneer de missed approach buiten dit vlak komt is de obstakellimiet in elk geval hoger dan 300 m. De windturbines liggen ver buiten het missed approach segment. Bovenstaande analyse is samengevat in Tabel 2-7.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 23/41

Figuur 2-14: ILS approach RWY 24

30 maart 2021

20.335.01

pag. 24/41

Figuur 2-15: ILS approach RWY 24 (ROT 1R variant)

30 maart 2021

20.335.01

pag. 25/41

Figuur 2-16: OAS final approach en missed approach baan 24 vs Vaanplein Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

ILS APCH baan 24 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

ILS APCH baan 24 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ILS APCH baan 24 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ILS APCH baan 24 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-7: ILS APCH baan 24 Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 26/41

2.9

VOR Approach baan 06

Figuur 2-17 geeft een overzicht van de VOR approach voor baan 06. Initial approach In initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de VOR nadering. Zelfs in het geval dat de turbines binnen het intermediate approach segment zouden liggen dan geldt er verticaal nog voldoende obstakelmarge. Met een minimum vlieghoogte op 2000 ft (609 m) en een MOC van 150 m komt de obstakellimiet op 459 m. Final approach De windturbines liggen buiten het VOR protectievlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de VOR nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft. Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet.

Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA.

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

VOR APCH baan 06 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

VOR APCH baan 06 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 06 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 06 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-8: VOR APCH baan 06 Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 27/41

Figuur 2-17: VOR approach RWY 06

30 maart 2021

20.335.01

pag. 28/41

Figuur 2-18: Vlakken VOR approach baan 06 vs Vaanplein

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

VOR APCH baan 06 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

VOR APCH baan 06 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 06 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 06 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-9: VOR APCH baan 06 Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 29/41

2.10

VOR Approach baan 24

Figuur 2-19 geeft een overzicht van de VOR approach voor baan 24. Initial approach In de initial approach segmenten (IAF-IF) van EHRD geldt een minimum vlieghoogte van 2000 ft en een MOC van 300 m (dat geldt ook voor de nieuwe segmenten die naar verwachting 12 augustus 2021 in werking treden). Dat geeft een obstakellimiet van 309 m. Initial approach segmenten op minimum 2000 ft kunnen dus niet worden belemmerd door windturbines tot een hoogte van 309 m. De laterale ligging van de Initial approach segmenten kan dus ook in de toekomst worden aangepast zonder dat de turbines daarvoor een belemmering kunnen vormen. Intermediate approach De windturbines liggen ver buiten het intermediate approach segment. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de intermediate approach van de VOR nadering. Zelfs in het geval dat de turbines binnen het intermediate approach segment zouden liggen dan geldt er verticaal nog voldoende obstakelmarge. Met een minimum vlieghoogte op 2000 ft (609 m) en een MOC van 150 m komt de obstakellimiet op 459 m. Final approach De windturbines liggen buiten het VOR protectievlak. De windturbines vormen dus geen belemmering voor de final approach van de VOR nadering. Missed approach De missed approach is een rechte klim tot 2000 ft. Ook in de beoogde toekomstige procedures zal rechtuit worden geklommen tot 2000 ft voordat er een draai wordt ingezet.

Vanaf 2000 ft kan de verkeersleiding radar vectors toepassen. Dan gelden de hoogterestricties van de MVA.

30 maart 2021

20.335.01

pag. 30/41

Figuur 2-19: VOR approach RWY 24

30 maart 2021

20.335.01

pag. 31/41

Figuur 2-20: Vlakken VOR approach baan 24 vs Vaanplein

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

VOR APCH baan 24 (initial approach)

309 m

309 m

309 m

VOR APCH baan 24 (intermediate approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 24 (final approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

VOR APCH baan 24 (missed approach)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-10: VOR APCH baan 06 Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 32/41

2.11

Minimum vectoring altitude (MVA)

Figuur 2-21 geeft de Surveillance Minimimum Altitude Chart weer zoals opgenomen in de AIP. De windturbines liggen in een vectoring area met een minumum vectoring altitude (MVA) van 1900 ft (579 m), zoals te zien is in Figuur 2-22. Met een MOC van 300 m geeft dat een obstakellimiet van 279 m. De windturbines van Vaanplein liggen ver van een final approach vectoring area (FAVA).

Figuur 2-21: Minimum altitude chart

30 maart 2021

20.335.01

pag. 33/41

Figuur 2-22: Windturbines ten opzichte van CTR Rotterdam

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

MVA 1900 ft.

279 m

279 m

279 m

FAVA 1300 ft.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-11: MVA en FAVA Vaanplein

30 maart 2021

20.335.01

pag. 34/41

2.12

Minimum sector altitude (MSA)

In alle instrument approach charts van EHRD wordt een MSA gepubliceerd. De Minimum sector altitude (MSA) geeft de minimum vlieghoogte binnen een cirkel (of cirkel-sector) met een straal van 25 NM. Daarbij wordt een MOC van 300 m gehanteerd.

Zoals weergeven in Figuur 2-23 liggen de windturbines in een sector met een MSA van 1900 ft (579 m). Met een MOC van 300 m geeft dat een obstakellimiet van 279 m.

Figuur 2-23: MSA RTHA Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

MSA 1900 ft.

279 m

279 m

279 m

Tabel 2-12: MSA (Vaanplein).

30 maart 2021

20.335.01

pag. 35/41

2.13

Circling areas

Voor EHRD zijn circling areas gepubliceerd. Aan de zuidoost-zijde van de baan is circling echter verboden. Daarom hebben de windturbines geen impact op de huidige circling areas (hetzelfde geldt voor de circling areas in de procedures die waarschijnlijk 12 august 2021 in werking treden). In verband met de ligging van Rotterdam is het niet waarschijnlijk dat men ooit circling aan de zuidzijde van de baan zal willen invoeren. Indien circling aan de zuid-oost zijde van de baan wel zou worden toegestaan dan zouden de windturbines van Vaanplein nog steeds buiten de circling areas liggen.

Figuur 2-24: Vlakken bij eventuele toekomstige circling operaties

30 maart 2021

20.335.01

pag. 36/41

Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

Circling CAT A

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT B

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT C

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT D (OCA 760 ft)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT D (OCA 1050 ft)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Tabel 2-13: Circling areas (Vaanplein).

2.14

VFR procedures en overig verkeer

Figuur 2-25 geeft de VFR kaart weer zoals opgenomen in het AIP. Figuur 2-26 zoomt in op de omgeving van het windpark Vaanplein. Tabel 2-1413 geeft de afstanden weer tussen het windpark en de VFR routes en tussen het windpark en valscherm springlocatie RHOON

Figuur 2-25: VFR kaart RTHA De kortste afstand tussen Vaanplein en de route is het segment ter hoogte van knooppunt Ridderkerk. Deze afstand is circa 3,5 kilometer. Als gevolg van spreiding door de VFR navigatietechniek (vliegen op zicht) zal het vertrekkend verkeer op ROMEO niet exact de ingetekende route kunnen volgen. Op basis van observaties van vliegverkeer langs vliegroutes van naar RTHA1, ligt het gemiddelde grondpad vrijwel altijd binnen 1.500 meter van het te volgen lijnkenmerk, waarmee er ter hoogte van Knooppunt Ridderkerk nog circa 2 kilometer marge

1

To70 17.171.10 VFR-routes Lelystad Airport en windturbines, bevindingen na afstemming overheid, luchtvaart en

windsector. 30 maart 2021

20.335.01

pag. 37/41

resteert tot het windpark. Deze afstand is ruim voldoende om zowel lateraal te voldoen aan de SERA separatie eisen voor vliegen boven dichtbevolkt gebied (600 meter tot het obstakel), als om buiten het gebied te blijven waarop eventuele zogturbulentie van de turbines een risico vormen voor vliegverkeer (door NLR bepaald op lateraal 1.275 meter2 en vanwege onzekerheden voor klein verkeer naderhand in studietrajecten voor Lelystad met een extra 300 meter marge vergroot tot 1.600 meter1). Valschermspringlocatie RHOON bevindt zich op circa 5,2 tot 6,0 kilometer afstand van het windpark. Voor de valschermspringers is elke landingslocatie buiten de aangegeven locatie een potentieel risico. Tussen het windpark en de springlocatie is bebouwing aanwezig. De toevoeging van de windturbines geeft geen significante verandering van het reeds aanwezige risico.

Figuur 2-26: Windpark Vaanplein vs VFR route en springlocatie RHOON Distances

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

ROMEO Departure

3.0 km

3.5km

3.8km

ROMEO Arrival

4.0 km

4.5km

4.8km

ROMEO lijnkenmerk (snelweg)

3.5 km

4,0km

4,3km

Parachute location Rhoon

6.0km

5.6km

5.2km

Tabel 2-14: Shorter distances to route ROMEO (Vaanplein).

2

NLR-CR-2017-218 Afmetingen obstakelvrije corridors rond VFR-routes, bepaling van veilige afstanden tot

windturbines. 30 maart 2021

20.335.01

pag. 38/41

3

Samenvatting

Onderstaande tabel vat de verschillende hoogtebeperkingen samen voor de 3 windturbines van het windpark Vaanplein op basis van de onderzochte vlakken. Vlak

Turbine 1

Turbine 2

Turbine 3

MOC

MNM vlieghoogte

Annex 14 - Outer

146 m

146 m

146 m

-

-

Individuele departure

(niet

(niet

(niet

-

-

routes baan 06

berekend, zie

berekend, zie

berekend, zie

(2020/2021)

omni-

omni-

omni-

directional 06)

directional 06)

directional 06)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

300+ m

300+ m

300+ m

0.8%

HDER +5+ 3.3%

*(dr+d0)

*(dr+d0)

0.8%*

HDER +5+ 3.3%

(dr+d0)

*(dr+d0)

300 m

609 m

Horizontal Surface

Individuele departure routes baan 24 (2020/2021) Omnidirectionele departure baan 06 (PDG = 3.3%) Omnidirectionele

300+ m

300+ m

300+ m

departure baan 24 (PDG = 3.3%) RNP APCH baan 06

309 m

309 m

309 m

(initial approach) RNP APCH baan 06

2000 ft 459 m

459 m

459 m

150 m

(intermediate

609 m 2000 ft

approach) RNP APCH baan 06

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

309 m

309 m

309 m

300 m

609 m

(final approach) RNP APCH baan 24 (initial approach) RNP APCH baan 24

2000 ft n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

309 m

309 m

309 m

300 m

609 m

(intermediate approach) RNP APCH baan 24 (final approach) RNP APCH baan 24 (missed approach) ILS/LOC APCH baan 06 (initial approach)

30 maart 2021

2000 ft

20.335.01

pag. 39/41

ILS/LOC APCH baan 06

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

n.v.t. (459 m)

150 m

(intermediate

609 m 2000 ft

approach) ILS/LOC APCH baan 06

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

309 m

309 m

309 m

300 m

609 m

(final approach) ILS/LOC APCH baan 06 (missed approach) ILS/LOC APCH baan 24 (initial approach) ILS/LOC APCH baan 24

2000 ft n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

309 m

309 m

309 m

300 m

609 m

(intermediate approach) ILS/LOC APCH baan 24 (final approach) ILS/LOC APCH baan 24 (missed approach) VOR APCH baan 06 (initial approach) VOR APCH baan 06

2000 ft n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

150 m

(intermediate

609 m 2000 ft

approach) VOR APCH baan 06

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

309 m

309 m

309 m

300 m

609 m

(final approach) VOR APCH baan 06 (missed approach) VOR APCH baan 24 (initial approach) VOR APCH baan 24

2000 ft n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

279 m

279 m

279 m

300 m

579 m

(intermediate approach) VOR APCH baan 24 (final approach) VOR APCH baan 24 (missed approach) MVA 1900 ft.

1900 ft FAVA 1300 ft.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

150 m

396 m 1300 ft

30 maart 2021

20.335.01

pag. 40/41

MSA 1900 ft.

279 m

279 m

279 m

300 m

579 m 1900 ft

Circling CAT A

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT B

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT C

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Circling CAT D (OCA

n.v.t. (111 m)

n.v.t. (111 m)

n.v.t. (111 m)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t. (200 m)

n.v.t. (200 m)

n.v.t. (200 m)

n.v.t.

n.v.t.

3.5km van

4.0km van

4.3km van

n.v.t.

n.v.t.

route Romeo

route Romeo

route Romeo

>5km van

>5km van

>5km van

Rhoon

Rhoon

Rhoon

760 ft) Circling CAT D (OCA 1050 ft) VFR

30 maart 2021

20.335.01

pag. 41/41

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10689421/1