Besluit AW

RAADSBESLUIT Onderwerp: Vormen rentereserve Stationstuinen

Gemeenteraad: 1 oktober 2024

Zaaknummer: 2024-041242

College van burgemeester en wethouders commissie algemene zaken en financiën bd 16 september 2024

De raad van de gemeente Barendrecht; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 28 mei 2024; gezien het advies van College van burgemeester en wethouders op 11 juni 2024; gezien het advies van Commissie Algemene Zaken en Financiën BD op 16 september 2024 gelet op Gemeentewet en Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten

BESLUIT: 1. In te stemmen met het uitgangspunt dat we aan project De Stationstuinen rentebaten en -lasten toerekenen op basis van werkelijke en geplande ontvangsten en uitgaven gedurende de projectperiode. 2. Een rentereserve ten bate van het project De Stationstuinen ter hoogte van € 1,3 miljoen te vormen, op basis van de genoten voorfinanciering de afgelopen jaren, en dit bedrag over te hevelen vanuit de Algemene reserve, via de tussenrapportage 2024. 3. De geschatte financiële gevolgen voor 2025 en verder te verwerken in de begroting 2025-2028 en periodiek te actualiseren en verwerken in de P&C-cyclus op basis van realisatie.

Aldus besloten in de vergadering van de gemeenteraad Barendrecht van 1 oktober 2024.

Raadsvoorstel Onderwerp: Vormen rentereserve Stationstuinen

College van burgemeester en wethouders 28 mei 2024

Zaaknummer 2024-041242

Portefeuillehouder Lennart Linden

College van burgemeester en wethouders 11 juni 2024

Openbaar

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 16 september 2024

Geadviseerd besluit 1. In te stemmen met het uitgangspunt dat we aan project De Stationstuinen rentebaten en -lasten toerekenen op basis van werkelijke en geplande ontvangsten en uitgaven gedurende de projectperiode. 2. Een rentereserve ten bate van het project De Stationstuinen ter hoogte van € 1,3 miljoen te vormen, op basis van de genoten voorfinanciering de afgelopen jaren, en dit bedrag over te hevelen vanuit de Algemene reserve, via de tussenrapportage 2024. 3. De geschatte financiële gevolgen voor 2025 en verder te verwerken in de begroting 2025-2028 en periodiek te actualiseren en verwerken in de P&C-cyclus op basis van realisatie.

Raadsvoorstel Inleiding Reeds enige jaren wordt gewerkt aan het project De Stationstuinen. Met dit project beogen we een nieuw gemengd gebied met ruimte voor circa 3.500 woningen en voorzieningen, start-ups, bedrijven en kennis- en opleidingsinstituten op het gebied van voedsel en gezondheid. Dit programma vraagt om stedelijke dichtheden. Door de drie centrale kernwaarden – ‘groen en bewust’, ‘gezond bereikbaar’ en ‘plek voor iedereen’ – gaat dit samen met de dorpse waarden en het beeld dat men in de regio van Barendrecht heeft. Om dit te bewerkstelligen zijn er voor De Stationstuinen diverse subsidies verkregen waarbij in totaal inmiddels reeds € 20,9 miljoen is overgemaakt vanuit de rijksoverheid aan de gemeente. Deze ontvangen subsidiegelden zijn gebruikt om in de algemene gemeentelijke kapitaalbehoefte te voorzien. Daardoor hoefde de gemeente Barendrecht de afgelopen twee jaar geen leningen af te sluiten op de geldmarkt en zijn rentelasten uitgespaard. Gezien de omvang en kapitaalpositie van het project De Stationstuinen is het wenselijk om deze financiering helderder te structureren. In dit voorstel stellen we het vormen van een rentereserve Stationstuinen voor. De gemeenteraad dient hier een finaal besluit over te nemen.

Beoogd effect De financieringsbaten en lasten van het omvangrijke project De Stationstuinen duidelijk inzichtelijk maken binnen de gemeentelijke P&C-cyclus, zodat hier actiever en nadrukkelijker op kan worden gestuurd. Relatie met beleidskaders • Koersdocument De Stationstuinen • Gebiedsvisie De Stationstuinen • Parkeernota Barendrecht 2018 • Speelbeleid van de gemeente Barendrecht: Speelruimte plan 2010 2020 • Plaatsingscriteria ondergrondse containers BAR Gemeenten • Verordening middeldure huur Barendrecht • Verordening woonruimtebemiddeling • Vigerende prestatieafspraken met woningcorporaties • Convenant Klimaatadaptief Bouwen • Ontwikkelkader Stationstuinen • Structuurplan Stationstuinen • Bestemmingsplan de Stationstuinen 1ste fase Argumenten 1.1 Het uitgangspunt van rentetoerekening doet recht aan de omvang en tijdsduur van project De Stationstuinen en geeft beter inzicht in de baten en lasten die samenhangen met de financiering. Project De Stationstuinen heeft een looptijd van meer dan 10 jaar. En met de realisatie via hoofdzakelijk faciliterend beleid, zijn aanzienlijke gemeentelijke inkomsten en uitgaven gemoeid, over een langdurige periode. Het is het grootste project van Barendrecht voor de komende jaren. Op dit moment staan we financieel gezien nog aan het begin van de realisatie.

We besteden veel tijd en geld aan planvorming, maar de planologische besluiten voor de eerste fase zijn nog niet onherroepelijk. En bouw van de eerste woningen moet nog starten. Momenteel is project De Stationstuinen voor een aanzienlijk bedrag voorgefinancierd via voorschotten op toegekende subsidies, die pas definitief worden bij afronding van het project en het voldoen aan de bijbehorende subsidievoorwaarden. De ontvangen bedragen zijn fors hoger dan de tot nu toe gedane gemeentelijke uitgaven. Als gevolg hiervan is een besparing op rentelasten opgetreden binnen de algemene middelen, die tot op heden niet separaat berekend en verwerkt is. De ontvangen financiering en bespaarde rentelasten zijn benut voor andere gemeentelijke doelen. Wanneer we deze omvangrijke bedragen bedoeld voor De Stationstuinen niet vooruit ontvangen zouden zijn, had de gemeente op een eerder moment omvangrijke leningen moeten aantrekken en daarover rente moeten betalen.

De komende jaren vergen bij doorgang van het project aanzienlijke uitgaven, waarvoor we op de kapitaalmarkt zullen moeten lenen. Deze rentelasten zijn tot nu toe niet ingerekend in de businesscase. Bij het actualiseren van de businesscase willen we dat wel doen. De rente en ontwikkelingen op de kapitaalmarkt zijn namelijk van wezenlijke invloed op het resultaat van de businesscase en op onze gemeentelijke financiën. Door de voorgestelde verwerkingswijze blijven de baten en lasten van de geldstromen helder in beeld voor het project en kunnen we hierop sturen. Periodiek bepalen we de financieringsstatus van project De Stationstuinen aan de hand van de vooruit ontvangen bijdragen en projectgerelateerde uitgaven. Het saldo verwerken we minimaal één keer per jaar ten gunste of ten laste van de rentereserve De Stationstuinen. 1.2 Indien de uitvoering van dit project afwijkt van de subsidievoorwaarden, moet de vooruit ontvangen subsidie worden terugbetaald. Als de gemeente dat geld niet in kas heeft, moet er alsnog op de kapitaalmarkt worden geleend en rente worden betaald. 2.1 Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dienen de financiële gevolgen uit dit besluit te worden verwerkt in de relevante P&C-producten. 2.2.

Door het vormen van deze reserve wordt de tot op heden uitgespaarde rente op de vooruit ontvangen subsidiegelden toegerekend aan project De Stationstuinen en zichtbaar verwerkt door deze te storten in een daartoe bestemde reserve. 2.3 Het te hanteren rentepercentage is 3%, gebaseerd op het rentepercentage dat ook in het project wordt gehanteerd. Dit is de toe te rekenen rente over het project, gebaseerd op de marktrente. Indien de ontvangen subsidiegelden gereserveerd waren voor De Stationstuinen had dit de rente uitgespaard voor de nu alsnog aan te trekken leningen en was daarmee direct een voordeel geweest voor De Stationstuinen van deze marktrente. 3.1 De eerste vorming van de reserve is de berekende rente over de werkelijk vooruit ontvangen gelden over de standen per 31 december. Voorgesteld wordt deze lijn ook toekomstig te hanteren tegen de geplande én werkelijke stand van de vooruit ontvangen gelden, inkomsten en uitgaven. Overleg gevoerd met N.v.t. Kanttekeningen 1.1 Een reserve vormen ten laste van de algemene reserve gaat ten koste van andere keuzes die door de algemene reserve gedekt kunnen worden, waardoor deze niet kan worden ingezet voor andere doeleinden. De algemene reserve is echter al laag waardoor de integrale afweging voor deze doeleinden beperkt wordt.

Vanuit het oogpunt van de integrale gemeentelijke financiën is het daarom beter om nu niet de algemene reserve hiermee te belasten, maar mee te nemen in het algehele financiële voorstel voor De Stationstuinen in het vierde kwartaal. En dan pas volgend jaar in te laten gaan. 1.2. Een rentereserve vormen is een deeloplossing voor de financiën van De Stationstuinen die beter binnen het algehele voorstel financiën De Stationstuinen aan de raad kan worden voorgelegd. Voor de integrale afweging in relatie tot de gemeentelijke financiën kan dit voorstel beter gelijktijdig met het algehele voorstel financiën De Stationstuinen aan de raad worden voorgelegd. Het uitgangspunt van rentetoerekening doet echter recht aan de omvang en tijdsduur van project De Stationstuinen en geeft beter inzicht in de baten en lasten die samenhangen met de financiering en de rentevoordelen die al behaald zijn als gevolg van subsidies die voor De Stationstuinen zijn ontvangen. 1.3 De nieuwe beleidslijn verandert niets aan de uitdagingen op het gebied van de werkelijke financiering van het project.

Om omvangrijke investeringen ten behoeve van De Stationstuinen te financieren, moet op basis van de huidige financiële positie van de gemeente geld worden geleend op de kapitaalmarkt. Dat heeft een negatieve impact op ratio’s zoals de schuldquote en solvabiliteit. Deze beleidslijn verandert daar niets aan. 1.4 De rentereserve gaat ten koste van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen wordt berekend op basis van de algemene reserve. Deze verlagen door het vullen van een bestemmingsreserve ten behoeve van rente, verslechtert ons weerstandsvermogen. 2.1 De hoogte van het rentebedrag is voor 2024 gebaseerd op aannames. Voorstel is om op basis van de werkelijke standen 31 december einde boekjaar de bespaarde rente te berekenen. Dit voorliggende voorstel zal behandeld worden voor 31 december 2024. Daarom is een aanname gedaan op de eindstand van de vooruit ontvangen gelden per 31 december 2024. Uitvoering/vervolgstappen Dit besluit zal worden verwerkt in de genoemde P&C-producten. In het vierde kwartaal wordt een voorstel aan de raad voorgelegd over de financiën De Stationstuinen en de investeringsopgave voor de komende jaren in relatie tot de meerjarenbegroting. Evaluatie/monitoring De stand van de rentereserve wordt in de P & C cyclus meegenomen en over gerapporteerd. Financiën Financiële dekking vindt plaats via algemene reserve. jaar

stand

Rente vergoeding (t-1)

31-12-2021

12.950.000

-

31-12-2022

12.300.150

388.500

31-12-2023

19.349.915

369.005

31-12-2024

19.379.416

580.497 1.338.002

Voorgesteld wordt de voornoemde bespaarde rente van de afgelopen jaren te onttrekken uit de algemene reserve en te storten in de nieuw te vormen reserve “Rentereserve ten bate van het project Stationstuinen”. Daarnaast word voorgesteld dit bij de jaarrekeningen te herzien op basis van de werkelijk vooruit ontvangen gelden. Het effect op de weerstandsratio wordt hieronder inzichtelijk gemaakt. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand

Huidige capaciteit

Algemene reserve aanvang 2023

13.334.229

Stortingen in 2023

4.259.442

Onttrekkingen in 2023

-3.477.900

Totale weerstandscapaciteit in 2023

14.115.771

Saldo jaarrekening 2023

-3.307.835

Budgetoverhevelingen 2023

-908.600

Toevoeging bestemmingsreserve klimaatadaptieve inrichting Oude Dorpskern

742.800

Toevoeging bestemmingsreserve Energietransitie

75.000

Slagvaardige organisatie

-750.000

Rentereserve Stationstuinen

-1.338.002

Totale weerstandscapaciteit d.d. 11 juni 2024

8.629.134

Benodigde weerstandscapaciteit

9.779.288

Ratio eind 2023

1,4

Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid Bij de uitvoering van het project De Stationstuinen worden per deelproject duurzaamheidsmaatregelen afgesproken. Communicatie/participatie na besluitvorming N.v.t.

Bijlagen 1. 2024-041242 Brief wethouder V.d. Linden over update cijfers voorstel rentereserve De Stationstuinen.pdf 2. Technische vraag fractie EVB Vormen rentereserve Stationstuinen.pdf 3. 2024-081523 Antwoordbrief wethouder Van der Linden op technische vraag fractie EVB rentereserve Stationstuinen.pdf 4. Advies openbare commissie AZ&F 16 september 2024.pdf 5. Ondertekend raadsbesluit Vormen rentereserve Stationstuinen.pdf