Besluit

gebouwen, kunnen opeens een vlucht nemen. Ook de doorontwikkeling van zonnefolies biedt in de toekomst misschien mogelijkheden, die we nu nog niet hebben meegenomen in onze Kansenkaart. Al met al is de conclusie dat de Kansenkaart onze koers voor de komende jaren aangeeft, maar geen statisch document is. Mogelijke onderhandelingen binnen de RES, verhoging van de ambities op Europees en/of nationaal niveau en innovaties kunnen ertoe leiden dat we onze koers moeten c.q. willen wijzigen. Vooralsnog gaan we voor de komende jaren proactief aan de slag met de realisatie van onze ambities!

Zowel in deze Kansenkaart als ook in de Regionale Energie Strategie (RES) is opwek van zonneenergie langs de snelwegen essentieel om onze ambitie (zowel lokaal als regionaal) waar te maken. Door onze focus op zon langs infrastructuur is Rijkswaterstaat (RWS) een essentiële partner. Ondanks alle pilots, die RWS landelijk uitrolt, is RWS in de praktijk terughoudend met het opwekken van zonne-energie langs snelwegen. Uit gesprekken van de RES met RWS, blijkt dat Rijkswaterstaat wel positief tegenover deze ontwikkelingen staat, maar dat het (op dit moment) aan capaciteit ontbreekt om het benodigde onderzoek naar realisatiekansen voor de beoogde locaties uit te voeren. De RES heeft om deze reden in september 2020 een oproep aan het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat gedaan om de weg vrij te maken voor Rijkswaterstaat om prioriteit te geven aan het realiseren van (wind-) en zonne-energie langs de snelwegen in onze regio. Tot op heden heeft de RES echter nog geen reactie van het ministerie mogen ontvangen. Indien de opwek van zonne-energie langs infrastructuur door alle benoemde aandachtspunten en belemmeringen onvoldoende wordt gerealiseerd, bestaat het risico dat we in de toekomst onze focus moeten verleggen naar andere zoekgebieden. Aan de andere kant gaat de ontwikkeling van technologie razendsnel.

Zonnepanelen worden steeds efficiënter en vragen hierdoor steeds minder ruimte. Innovaties, zoals bijvoorbeeld opwek van zonne-energie in paden en op gevels van

42 Kansenkaart Zon

Kansenkaart Zon 43

Geraadpleegde bronnen Rapportages en websites •

Klimaatakkoord, Rijksoverheid

•

Brochure ‘Zonnecollectoren en zonnepanelen’, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

•

Nationaal Programma Regionale Energiestrategie, Achtergrondinformatie per elektriciteitsbron

•

Nationaal Programma Regionale Energiestrategie, Oplegger & factsheet Bevoegdheden overheden bij procesparticipatie en financiële participatie

•

Participatiewaaier – opties voor projectparticipatie bij zon- en windprojecten op land

•

Ruimtelijke verkenning zonneparken, BAR-organisatie

•

www.cultureelerfgoed.nl/ duurzaam

Bronvermelding fotomateriaal •

Pagina 7: Zonnepark Laarberg

•

Pagina 13 & 14: Brochure verduurzamen, gemeente Barendrecht

•

Pagina 17: Overkapping met zonnepanelen P & R Reitdiep, fotograaf Siese Veenstra

•

Pagina 21: Zonnepark Trina Solar, bron onbekend

•

Pagina 21: Geluidsscherm Pijnacker, website Provincie Zuid-Holland

•

Pagina 34: Bron: Afwegingskader voor Apeldoornse zonneparken

•

Pagina 35: Referentiebeelden www.solaroplossing.nl

•

Pagina 36: Zonnepark Laarberg

•

Pagina 37: Zonnepark Marum, www.solarfields.nl

De overige foto’s zijn rechtenvrij

44 Kansenkaart Zon

Kansenkaart Zon 45

Raadsvoorstel Onderwerp: Kansenkaart Zon

College van burgemeester en wethouders 23 maart 2021

Zaaknummer 290767

Portefeuillehouder Tanja de Jonge

Commissie Ruimte 13 april 2021

Openbaar

Gemeenteraad 11 mei 2021

Geadviseerd besluit 1. De Kansenkaart Zon vast te stellen als beleidskader voor de opwekking van zonne-energie. 2. 2. Hiermee de motie ‘Prioritering gebieden zonnepanelen’ van 9 juli 2019 als afgedaan te beschouwen.

Raadsvoorstel Inleiding Begin 2020 is de ruimtelijke verkenning zonneparken door uw college vastgesteld. In deze verkenning hebben we onderzocht binnen welke landschapstypen zonneparken ruimtelijk kunnen worden ingepast. Het afwegen tegen andere ruimtelijke belangen is bewust niet meegenomen in de ruimtelijke verkenning. Op 10 maart 2020 is de ruimtelijke verkenning zonneparken in de commissie besproken. De commissie vond het voorstel niet besluitrijp. De motie om geen zonneparken in de Zuidpolder te realiseren was niet verwerkt. Ook de inrichtingsprincipes voor (met name) de Zuidpolder waren onvoldoende uitgewerkt. Met het opstellen van deze Kansenkaart Zon geven wij invulling aan uw motie ‘Prioritering gebieden zonnepanelen’ door de Zuidpolder niet als zoekgebied voor de opwek van zonne-energie te prioriteren. De Kansenkaart Zon kan dan ook worden gezien als een nadere uitwerking, verdieping en aanscherping van de ruimtelijke verkenning zonneparken. De ruimtelijke verkenning zonneparken kan dan worden gezien als een interne studie, waarin de mogelijkheden zijn verkend. Beoogd effect Met de Kansenkaart Zon brengen we de mogelijkheden en onmogelijkheden in beeld voor het opwekken van zonne-energie. De Kansenkaart brengt onze ambitie in beeld en geeft zo inzicht in de bijdrage die wij leveren om de klimaatdoelen te halen.

De Kansenkaart biedt een afwegingskader voor de besluitvorming over concrete initiatieven in de komende jaren. Op basis van de Kansenkaart Zon kunnen we niet alleen initiatieven toetsen, maar ook de markt gericht uitdagen om zonneparken te ontwikkelen binnen de door ons opgestelde (ruimtelijke) kaders. Relatie met beleidskaders Klimaatakkoord Om de doelstelling uit het Parijs-akkoord te halen zet de Nederlandse overheid in op het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. De eerste stap is de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent te verminderen (ten opzichte van 1990). Het Klimaatakkoord gaat over de maatregelen die we de komende jaren nemen om dit doel te halen. In 2050 moet de CO2-uitstoot met 95% verminderd zijn. Om de klimaatdoelen te halen, moeten wij inzetten op energiebesparing en het gebruik van fossiele brandstoffen stoppen. In 2050 moet alle energie van duurzame bronnen komen, zoals zon, wind, en aardwarmte zoals geothermie.

RES Barendrecht maakt onderdeel uit van de regio Rotterdam-Den Haag. In onze regio werken 23 gemeenten, de Provincie Zuid-Holland, de waterschappen en overige stakeholders samen aan een Regionale Energie Strategie (RES). De RES geeft een beeld van het energielandschap in 2050, die de basis vormt voor de uiteindelijke route die ook de afzonderlijke gemeenten gaan nemen. De 30 regio’s in Nederland moeten samen 35 TWh aan duurzame energie (op het land) opwekken in 2030. Binnen de regio Rotterdam-Den Haag streven wij naar het opwekken van 2,8 tot 3,2 TWh aan grootschalige wind- en zonne-energie (tot 2030).

In de concept RES/ RES 1.0 zijn op hoofdlijnen zoekgebieden benoemd voor de opwek van duurzame energie (zon en wind). Het is aan de afzonderlijke gemeenten om deze zoekgebieden verder uit te werken. In deze Kansenkaart Zon worden deze zoekgebieden verder uitgewerkt. De Kansenkaart geeft hiermee inzicht in de concrete bijdrage die de gemeente Barendrecht kan leveren aan de regionale opgave.

Klimaatopgave Barendrecht Recent is het Uitwerkingsprogramma Klimaatopgave Barendrecht opgesteld. Dit document is een nadere uitwerking van de visie ‘Klimaatopgave Barendrecht’. Het opstellen van de Kansenkaart Zon is hierin benoemd als één van de actiepunten. Argumenten 1.1 De Kansenkaart Zon brengt de mogelijkheden voor het opwekken van zonne-energie in beeld. 1.2 De Kansenkaart geeft inzicht in de concrete bijdrage die de gemeente Barendrecht kan leveren aan de regionale opgave voor het opwekken van duurzame energie. 1.3 Met de kansenkaart Zon kunnen we de markt gericht uitdagen om zonneparken te ontwikkelen binnen de door ons aangewezen gebieden en opgestelde (ruimtelijke) kaders. 2.1 Met het opstellen van deze Kansenkaart Zon geven we invulling aan uw motie door de Zuidpolder niet te prioriteren als zoekgebied voor zonneparken. Overleg gevoerd met De kansen voor de opwek van zonne-energie hebben we samen met uw raad in een brainstormsessie verkend. Uw raad heeft hierbij ook expliciet gebieden aangewezen waarbinnen de ontwikkeling van zonneparken niet gewenst is. In de week van Omgevingsvisie zijn we aan de hand van interactieve workshops met een aantal inwoners in gesprek gegaan om deze (on)mogelijkheden nog verder te verkennen. Daarnaast is er overleg gevoerd met de collega’s van Duurzaamheid, Ruimtelijke Ordening, Stedenbouw, Landschap, Recreatie en Vergunningen.

Kanttekeningen N.v.t. Uitvoering/vervolgstappen Voor het opwekken van zonne-energie zetten we in op de volgende gebieden:  Zon op daken  Zonneparken langs infrastructuur (bermen, geluidsschermen, verkeersknooppunten)  Overkappen van (grootschalige) parkeerterreinen Om dit voor elkaar te krijgen zijn we soms zelf aan zet (zoals bv. zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed), maar veel vaker is het juist onze rol om andere partijen in beweging te krijgen. Voor de verschillende gebieden/ onderdelen stellen we een plan van aanpak/ actieplan op om deze ambities voor elkaar te krijgen. Deze acties maken onderdeel uit van het ‘Uitvoeringsprogramma Klimaatopgave Barendrecht’.

Evaluatie/monitoring Uiteraard zullen we onze ambities regelmatig monitoren. 2030 lijkt ver weg, maar is heel dichtbij om de landelijke en de regionale doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie te behalen. Daarom zullen we minimaal jaarlijks monitoren of we de gewenste hoeveelheid duurzame elektriciteit hebben opgewekt. Financiën N.v.t. Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid De Kansenkaart Zon brengt de mogelijkheden in beeld voor het opwekken van zonne-energie. Communicatie/participatie na besluitvorming Na vaststelling van de Kansenkaart Zon zullen we de kaart waarop de (on)mogelijkheden voor het opwekken van zonne-energie zijn ingetekend, publiceren om zo de markt uit te dagen. We gaan daarnaast actief in gesprek met de stakeholders en grondeigenaren binnen de kansrijke gebieden (o.a. Rijkswaterstaat).

Bijlagen 1. 20210312 Kansenkaart zon Barendrecht.pdf