Besluit (1)

RAADSBESLUIT Onderwerp: Toestemming wijziging gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde

Gemeenteraad: 4 juni 2024

Zaaknummer: 2024-032885

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 13 mei 2024

De raad van de gemeente Barendrecht; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 23 april 2024; gezien het advies van Commissie Algemene Zaken en Financiën BD op 13 mei 2024; gelet op Wet gemeenschappelijke regelingen

BESLUIT: 1. De gewijzigde gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde vast te stellen, voor zover het de bevoegdheid van de gemeenteraad betreft. 2. Het college van burgemeester en wethouders toestemming te geven de herziene gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde vast te stellen, voor zover het de bevoegdheid van het college betreft.

Aldus besloten in de vergadering van de gemeenteraad Barendrecht van 4 juni 2024.

Raadsvoorstel Onderwerp: Toestemming wijziging gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde

College van burgemeester en wethouders 23 april 2024

Zaaknummer 2024-032885

Portefeuillehouder Lennart Linden

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 13 mei 2024

Openbaar

Gemeenteraad 4 juni 2024

Geadviseerd besluit 1. De gewijzigde gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde vast te stellen, voor zover het de bevoegdheid van de gemeenteraad betreft. 2. Het college van burgemeester en wethouders toestemming te geven de herziene gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde vast te stellen, voor zover het de bevoegdheid van het college betreft.

Raadsvoorstel Inleiding Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) gewijzigd. De wijziging heeft onder andere als doel de raad meer te betrekken en meer invloed te geven bij de besluitvorming van de gemeenschappelijke regelingen. De wetswijziging geeft een aantal aanpassingen en aanvullingen op de al bestaande wettelijke bevoegdheden en instrumenten. Een aantal van deze wijzigingen is op 1 juli 2022 direct in werking getreden, maar een ander deel moet binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wgr (uiterlijk voor 1 juli 2024) verwerkt worden in alle gemeenschappelijke regelingen. Zo ook bij de gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (hierna NRIJ). Hiervoor is een besluit nodig van de deelnemers in de regeling. Op 27 februari 2024 heeft de raad een zienswijze vastgesteld ten aanzien van de ontwerpwijziging (zie bijlagen 4 en 5). Deze is aan het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling NRIJ verzonden. Ook de andere deelnemers hebben een zienswijze ingediend (bijlagen 6 - 9). Op 3 april 2024 heeft het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling NRIJ het definitieve voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling vastgesteld, waarbij het grootste deel van de voorstellen uit de zienswijzen van de deelnemers zijn overgenomen.

Het is aan de raden van de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling NRIJ om de gewijzigde gemeenschappelijke regeling vast te stellen, voor zover het de bevoegdheid van de raad betreft, en de colleges toestemming te geven de gewijzigde gemeenschappelijke regeling aan te gaan, voor zover het de bevoegdheid van het college betreft. Opgemerkt zij, dat het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling voortvloeit uit de Wgr. Deze procedure staat dus los van het voornemen tot uittreden, dat de raad en het college eerder bij het NRIJ bekend hebben gemaakt. In onderhavig voorstel wordt hier dan ook niet nader op in gegaan. Beoogd effect Met het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling voldoet deze regeling aan de Wgr, waarmee de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad zijn versterkt ten opzichte van de oude regeling. Relatie met beleidskaders Wet gemeenschappelijke regelingen Kadernota verbonden partijen Argumenten 1.1. Hiermee geeft de raad sturing aan de inhoud van de gemeenschappelijke regeling. Het Algemeen Bestuur van het NRIJ heeft op 3 april 2024 de gewijzigde regeling vastgesteld (zie bijlage 2 voor de bijbehorende voordracht). In bijlage 3 is een overzicht opgenomen met alle wijzigingen. Bijlage 1 bevat de volledige gewijzigde gemeenschappelijke regeling.

De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen die zijn doorgevoerd in de gemeenschappelijke regeling zoals deze voorligt, zijn de volgende: 1. Zienswijze voor besluiten: Er is een verplichting geïntroduceerd om in de gemeenschappelijke regeling afspraken te maken over welke besluiten van het bestuur van een gemeenschappelijke regeling vatbaar zijn voor een zienswijze aan de gemeenteraden. Hierdoor wordt het voor gemeenteraden mogelijk hun opvatting te geven over een voorgenomen besluit. In de gemeenschappelijke regeling kan ook worden afgesproken dat geen besluiten vatbaar zijn voor een zienswijze van de gemeenteraden, maar dat is dan een keuze waar de gemeenteraden bij het voorleggen van de wijzigingsregeling mee in dienen te stem men (artikel 10, vijfde en zesde lid, van de Wgr), Deze verplichting is doorgevoerd in artikel 26 van de gemeenschappelijke regeling. Hierin is uitgewerkt dat ten aanzien van besluiten door het algemeen bestuur die ingrijpende ruimtelijke wijzigingen tot gevolg hebben

2.

3.

4.

5.

of kunnen hebben, de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaand aan het te nemen besluit, een zienswijze naar voren kunnen brengen. Afspraken over participatie: In elke regeling dient te worden opgenomen op welke wijze burgers de mogelijkheid krijgen tot participatie over bepaalde onderwerpen die bij de gemeenschappelijke regeling zijn belegd. Deze verplichting is doorgevoerd in artikel 21 van de gemeenschappelijke regeling. Hierin is uitgewerkt dat het dagelijks bestuur bij besluiten betreffende vaststelling of wijziging van beleid beslist of de mogelijkheid tot burgerparticipatie wordt aangeboden. Actieve informatieplicht: Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling heeft een actieve informatieplicht over wat er binnen de regeling speelt. In de gemeenschappelijke regeling moeten afspraken worden gemaakt over de wijze waarop deze informatie wordt aangeleverd. Deze verplichting is doorgevoerd in artikel 20 van de gemeenschappelijke regeling. Hierin is uitgewerkt dat het bestuur via twee manieren informatie die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken kunnen delen. Afspraken over evaluatie: Het is verplicht om afspraken te maken over evaluatie van de gemeenschappelijke regeling. De meerwaarde van een evaluatie is dat periodiek wordt stilgestaan bij het functioneren van de gemeenschappelijke regeling.

Waar de evaluatie specifiek op gericht moet zijn, hoe vaak die moet plaatsvinden en op welke wijze, wordt niet voorgeschreven. Er kan dus ook worden gekozen voor de afspraak om de regeling niet te evalueren, maar dit is dan een bewuste keuze waar de gemeenteraad bij het voorleggen van de wijzigingsregeling mee dient in te stemmen. Deze verplichting is doorgevoerd in artikel 3 van de gemeenschappelijke regeling. Hierin is uitgewerkt dat het doel (zoals omschreven in artikel 2 van de regeling) wordt geëvalueerd. Afspraken over uittreding: Met het oog op mogelijke uittreding uit een gemeenschappelijke regeling kan niet langer worden volstaan met de afspraak dat het (algemeen) bestuur de uittredingsvoorwaarden vaststelt. Voortaan moeten in ieder geval afspraken worden gemaakt over de gevolgen voor het vermogen, waarbij moet worden gedacht aan afspraken over personeel, contracten, huisvesting en investeringen. Deze verplichting is doorgevoerd in artikel 42 t/m 49 van de gemeenschappelijke regeling. Hierin is, kort gezegd, uitgewerkt dat de gemeente die wenst uit te treden, eerst een voornemen tot uittreding kenbaar maakt, waarna een concept uittredingsplan wordt opgesteld. In het concept uittredingsplan wordt de voorlopige uittreedsom opgenomen.

Na ontvangst van dit concept-uittredingsplan kan de deelnemende gemeente die wenst uit te treden, een definitief besluit tot uittreden aan het algemeen bestuur doen toekomen, waarna een definitief uittredingsplan met een definitieve uittreedsom wordt vastgesteld. In voornoemde artikelen staat omschreven, hoe de (voorlopige) uittreedsom berekend dient te worden.

Op 27 februari 2024 heeft de raad een zienswijze vastgesteld ten aanzien van de ontwerpwijziging van de GR NRIJ. Deze zienswijze is grotendeels door het schap overgenomen, behalve waar het gaat om het voorstel dat de raad heeft gedaan (onder andere ten aanzien van de overdracht van gronden), om meer recht te doen aan de positie van een uittredende gemeente. Zie hiervoor kanttekening 1.1 hieronder. 2.1 Hiermee geeft de raad toestemming aan het college van burgemeester en wethouders tot het sturen op de inhoud van de gemeenschappelijke regeling, voor zover het de bevoegdheid van het college betreft. Op grond van artikel 1, vierde en vijfde lid, van de Wgr moet de raad toestemming verlenen aan het college tot het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling. Dit geldt ook bij een gemengde regeling tussen college en raad. Overleg gevoerd met N.v.t. Kanttekeningen 1.1 Bij het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling heeft het NRIJ het voorstel dat de raad bij de zienswijze deed om de positie van een uittredende partij te versterken, niet overgenomen.

Het voorstel betrof een aanpassing van het tweede lid van artikel 42, namelijk om daar het volgende toe te voegen: “Bij deze onderhandelingen is het uitgangspunt dat gronden in eigendom van het natuur- en recreatieschap IJsselmonde, gelegen in de uittredende gemeente, worden overgedragen aan de uittredende gemeente, met een nadere uitwerking met betrekking tot de kostenverdeling en de opbrengstenverdeling.” Dit voorstel is niet overgenomen. In de voordacht aan het Algemeen Bestuur van het schap is hier geen nadere motivering op gegeven. Wel geven de gemeenten Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht in hun zienswijzen een inhoudelijke reactie op dit voorstel van Barendrecht. Kort gezegd geven deze deelnemers aan dat bij een uittredingsplan de mogelijkheid bestaat om te spreken over toekomstig beheer en eigendom, maar dat het op voorhand hanteren van gemeentegrenzen bij uittreding niet logisch is. Nu het NRIJ het Barendrechtse voorstel niet in de gemeenschappelijke regeling heeft toegevoegd, zal de discussie hierover plaatshebben in de procedure tot uittreden: artikel 42 van de gewijzigde regeling bepaalt, dat bij een voornemen tot uittreden, de deelnemende gemeenten zelf onderhandelen over de gevolgen voor de eigendomspositie van, of de zakelijke rechten op, gronden van het NRIJ. De oude regeling bevatte geen regels ten aanzien van het overdragen van gronden.

In die zin betekent het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling zonder deze toevoeging, geen verslechtering ten opzichte van de oude situatie. Ondanks dat niet alle onderdelen die de raad in de zienswijze heeft voorgesteld, door het schap zijn overgenomen, wordt geadviseerd in te stemmen met het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling. De wijziging van de regeling betreft in feite namelijk een wettelijk verplichte aanpassing die de raad en het college meer mogelijkheden geeft om op het schap te sturen. Uitvoering/vervolgstappen Na vaststelling publiceren de raden van alle deelnemers van het NRIJ de gemeenschappelijke regeling. Artikel 50 bepaalt dat de gemeente Zwijndrecht wijzigingen van de regeling bekendmaakt, maar dit artikel wordt pas van kracht na inwerkingtreding van de gewijzigde regeling. Omdat de regeling pas in werking treedt na bekendmaking, geldt (nu nog) dat alle gemeenten de regeling bekendmaken. Evaluatie/monitoring N.v.t. Financiën N.v.t. Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid N.v.t. Communicatie/participatie na besluitvorming Zoals hierboven is vermeld, maken alle deelnemende gemeenten van het NRIJ de gemeenschappelijke regeling bekend na vaststelling.

Bijlagen 1. Bijlage 1, NRIJ_GR_Definitieve versie_20240405.pdf 2. Bijlage 2, voordracht AB Wgr NRIJ.pdf 3. Bijlage 3, overzicht wijziging Wgr NRIJ.pdf

4. Bijlage 4, Besluit 29-02-2024 zienswijze GR NRIJ.pdf 5. Bijlage 5, Zienswijze Barendrecht.pdf 6. Bijlage 6, Zienswijze Albrandswaard.pdf 7. Bijlage 7, Zienswijze Hendrik-Ido-Ambacht.pdf 8. Bijlage 8, Zienswijze Ridderkerk.pdf 9. Bijlage 9, Zienswijze Zwijndrecht.pdf 10. Advies openbare commissie AZ&F 13 mei 2024.pdf 11. Ondertekend raadsbesluit Toestemming wijziging gemeenschappelijke regeling Natuur- en recreatieschap IJsselmonde.pdf