Beeldkwaliteitsplan natuurinclusieve erven Zuidpolder fase 2, deel 3.pdf
Tekst van het document
Uitgangspunten Deelgebied C // zuidrand
Landschappelijke inrichting Zuidpolder te Barendrecht 2358 Schetsontwerp schaal 1: 1000, 19 oktober 2023
26
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
UITGANGSPUNTEN DEELGEBIEDEN ZUIDRAND De Zuidrand is een afwisselend gebied. Kleine bospercelen, water, open gebieden en erven wisselen elkaar af. Er ontstaat zo een aantrekkelijke woonomgeving voor bestaande en nieuwe erven aan de Achterzeedijk. De erven zijn ingepast langs bosranden en sloten met opgaande erfbeplanting. Door enkele open plekken te houden ontstaan er zichtlijnen vanaf de Achterzeedijk de polder in waardoor de open polder beleefbaar blijft en de erven los van elkaar liggen. BOSSEN De bossen dienen als groene, geleidelijke en uniforme overgang tussen erven en open polder. De opbouw bestaat uit diverse streekeigen soorten bomen en struiken, door verschil in hoogte en door een rafelige rand ontstaan verschillende micro-milieus die positief bijdragen aan de biodiversiteit. ERVEN In het ontwerp wordt rekening gehouden met de inpassing van bebouwing die ontsloten wordt via de Achterzeedijk. Hierbij wordt voortgebouwd op een verdichting van de Achterzeedijk in de vorm van landelijke erven. Deze erven passen bij het ruimtelijk beeld en de historische structuur van bouwen in de polder. Het historische agrarische karakter wordt zo benadrukt. De inrichtingseisen zullen in het volgende hoofdstuk verder worden uitgewerkt.
kavelgrens
kavelgrens
erfgrens
middendeel
sloot
erfgrens
min. 4m
min. 4m
sloot
bossage
PRINCIPEDOORSNEDE
overgangsgroen
PRINCIPEDOORSNEDE
Schaal 1:200
5
10
27
Deelmobiliteit (elektrisch)
Openverharding t.p.v. parkeren
Doorstroomwoning
Doorstroomwoning
Energieopwekking
Toepassing groen t.b.v. stimulering biodiversiteit
Moestuin
Doorstroomwoning
Ruimte om samen te komen met communitiy bbq, speeltuin, buurtfeest, etc.
ENERGIEOPWEKKING 28
FACILITEITEN
NATUURINCLUSIEF
DOORSTROOM MOGELIJK OP ERF
• • • •
UITGANGSPUNTEN ERF ERFOPZET ERFOPZET • Het erf volgt de richting van het landschap. • Gebouwen staan aan het erf; als 1 groot schuurvolume; als meerdere volumes aan het erf meegaande in de richting van het erf en het landschap. Een enkele uitzondering van gedraaid volume wordt geaccepteerd bij grote erven om kleinschaligheid van een (enkel) erf te waarborgen. • Woningen aan de Achterzeedijk verbijzonderen door gebiedseigen stijl of kaprichting. • Geen voortuinen aan het erf, de karakteristiek van een verhard erf wordt nagestreefd. Wel kan een zone gesuggereerd worden door verschil in verharding voor de bewoners om plantenpotten / bankjes te plaatsen. • Bij woningen, zoals de rug-aan-rug woningen en de maatschappelijke doelgroepen zonder achtertuin geldt de voortuin als buitenruimte. Voor de inrichting van deze voortuinen gelden dezelfde regels als de collectieve voortuinen. Deze moeten mee ontworpen worden met de erfinrichting. • De erven zijn openbaar toegankelijk. POSITIONERING BEBOUWING • De lengterichting van de bebouwing gaat met de lengterichting van het landschap mee. Een uitzondering mag gemaakt worden om een erf af te bakenen en een kleinere schaal te waarborgen. • De afstand van de insteek tot de bebouwing is minimaal 6 tot 10 meter, afhankelijk van de breedte van het betreffende erf. Zo kan een groene buffer gemaakt worden.
Op smallere erven (tot 60 meter breed) mag minimaal 6 meter aangehouden worden, idealiter is 10 meter. Op de bredere erven (groter dan 60 meter breed) moet minimaal 10m afstand van de insteek tot massa worden aangehouden. • De zijdelingse afstand tussen massa’s (gemeten gevel tot gevel) is minimaal 8 meter. • Oriëntatie: de voorkant van de woningen ligt over het algemeen aan het erf, dan wel aan de binnenzijde van het erf. Sommige kopgevels vereisen een verbijzondering doordat deze gevels in het zicht liggen vanaf de straat (aangegeven in principeplattegrond met stippellijn). Deze verbijzondering wordt nader in de stukken toegelicht.
Het erf volgt de richting van het landschap Gebouwen staan aan het erf Woningen aan de Achterzeedijk verbijzonderen door gebiedseigen stijl of kaprichting Geen voortuinen en stoepen
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
water natuurvriendelijke oever
Figuur 23: schematische weergave uitgangspunten erfopzet
bossage & bomenrij groene verzachting overgang polder-erf
tuin
tuinafscheiding afscheiding tussen woningen eerst hekwerk dan groen als afscheiding
overgang polder bos erf
entree afscheiding d.m.v. textuur bestrating
bos
uitzondering richting massa en kapvorm ter beëindiging cluster aan massa’s
min. 4 m
uitzonderingsvolume
min. 6 m (<60 m) min. 10 m (>60 m) doorgaande recreatieve route
min. 6 m (<60 m) min. 10 m (>60 m) massa en kapvorm in richting van landschap
stippellijn positie verbijzondering in kopgevels
verbreding voor gemeenschappelijk gebruik terras diepte max 3 of 4m verhard afhankelijk van typologie
gemeenschappelijke plek op erf
tuin groeninvulling
min. 8 m
schutting diepte max 3 of 4m afhankelijk van typologie
vernauwing begrenzing erf
insteek onderhoudszone min. 6 m (<60 m) min. 10 m (>60 m) bouwvlak
heg overige tuinafscheiding groen invulling
overgang onderhoud / tuin
Schaal 1:500
10
20
29
*Referenties zijn dienend voor het specifieke element benoemd met tekst in de afbeelding. Positionering massa’s en keuze uitstraling zijn niet gerelateerd aan uiteindelijke uitwerking erven. Afbeeldingen dienen als voorbeeld.
KASSEIEN MET GRASVOEG
kken klinkers
RODE GEBAKKEN KLINKERS, KEIFORMAAT
NATUURLIJKE AFSCHEIDINGSELEMENTEN; VERDIEPING TUINEN TOV LANDSCHAP 30
OPEN VERHARDING
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
UITGANGSPUNTEN ERF STANDAARDPROFIELEN ALGEMEEN • Het erf wordt ontworpen tot aan de gevel. • De overgang tussen privé grond - collectieve buitenruimte - rijweg kan gemaakt worden door bijvoorbeeld een verschil in materialisatie, een regengoot aan te leggen of te spelen met de open/dicht verhouding in de verharding, etc. • Een eventuele afscheiding tussen de overgangen kan gemaakt worden door bouwelementen en/of door inrichtingselementen. • Semi-openbare entree (2m) wordt ingevuld met een andere verharding en/of verband dan de verharding van het erf (verkeer). Door het verschil in verharding wordt de entreezone afgebakend. Bewoners mogen deze strook zelf indelen met bijvoorbeeld plantenpotten of een bankje. • Bij het midden profiel wordt ruimte gereserveerd voor gemeenschappelijke erfruimte. tuin Om zo grote • Bij het grote profiel dient ruimte te worden gecreëerd voor groen. stukken verharding (en dus hittestress) te voorkomen en infiltratie van regenwater te bevorderen. • Bewoners mogen in de eerste halve meter aan de gevel de tegels ‘wippen’ om een geveltuin aan te leggen. Het is niet de bedoeling dat er grotere voortuinen worden aangelegd. Dit gaat tegen het erfprincipe in.
tuin
woning
entree
2m
erf (verkeer)
1m
4,5 m
entree
1m
woning
tuin
2m
10,5-12 m
PRINCIPEDOORSNEDE MINIMAAL PROFIEL breedte 10,5-12 m
woning
entree
2m
erf
entree
1,5-5,5
2m
erf (verkeer)
1m
4,5 m
1m
woning
tuin
12-16 m
max 10 m
PRINCIPEDOORSNEDE MIDDEN PROFIEL breedte 12-16 m
10,5 m
tuin
Schaal 1:500
10
20
woning
entree
2m
erf (verkeer)
1m
4,5 m
1m
erf (groen)
entree
1,5-5,5
2m
16-20 m
MAXIMALE OVERLAP BIJ MINIMAAL PROFIEL
PRINCIPEDOORSNEDE GROOT PROFIEL breedte 16-20 m
woning
Schaal 1:200
tuin
5
10
31
*Referenties zijn dienend voor het specifieke element benoemd met tekst in de afbeelding. Positionering massa’s en keuze uitstraling zijn niet gerelateerd aan uiteindelijke uitwerking erven. Afbeeldingen dienen als voorbeeld.
BEBOUWING OMZOOMEN MET BEPLANTING
AFSCHEIDING DOOR MATERIAALGEBRUIK 32
GEMEENSCHAPPELIJKE MOESTUINEN
INTEGRATIE VAN INRICHTINGSELEMENTEN
AFSCHEIDING DOOR VERDIEPING/VERHOGING
AFSCHEIDING DOOR BOUWELEMENTEN
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
UITGANGSPUNTEN ERF AFSCHEIDING ALGEMEEN
•
• • • • • • • •
De erven krijgen een groen en natuurlijk karakter (erfbeplanting met hagen, struiken en (fruit)bomen). Aan de lange zijden van het erf worden de oevers voorzien van rijen knotwilgen die met de overige beplantingen zorgen voor een zachte overgang landschap - bebouwing. Voor de omgeving Barendrecht, dus ook de Zuidpolder fase 2, wordt het gebruik van inheemse soorten gestimuleerd. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in: http:// www.mooiijsselmonde.nl/landschappen-op-ijsselmonde/coulissenlandschap/ Er wordt gezorgd voor afwisseling in soorten en/of cultivars. Keuze voor toekomstgerichte (klimaatbestendige) en duurzame soortenkeuze in beplanting. Een groene overgang wordt gecreëerd door de aanleg van bos aan de noordzijde van de erven naar het open middenstuk. Tussen woningen worden aan de achterzijde groene erfafscheidingen zoals hagen geplaatst. De eerste 3 of 4m (afhankelijk van woningtypologie) aan de achterzijde van de woning mag een schutting worden geplaatst. Schuttingen dienen integraal mee ontworpen te worden met de architectuur. Omheiningen en bouwsels in tuinen dienen niet het karakter van het erf te bepalen. Principes op volgende pagina’s waarborgen die gedachte. Het onderscheid tussen private ruimte en collectieve buitenruimte aan de voorkant wordt gemaakt door middel van verschil in materialisatie in het erf.
Vaste, grondgebonden erfafscheidingen zoals een haag of schutting zijn niet toegestaan. Verplaatsbare afscheidingen zoals een plantenbak of bloempot zijn wel toegestaan.
Bos noordzijde erven
Gemengde haag max 1,4 m hoog vanaf tuin zie p. 41
OVERGANG TUIN - OPEN LANDSCHAP Bloemen-/ moestuin plant en zaaibedden gescheiden door graspaden
HAGEN PRIVÉ KAVELS Knotwilgen a-ritmisch aangeplant ogende als natuurlijke groei
BOOMGAARD
Opgaande beplanting in tuinen
GEVARIEERDE BEPLANTING 33
KWEEPEER
PRUIM KNOTWILGEN
LEIBOOM
LIGUSTERHAAG
BOOMGAARD HORTENSIA
MOESTUIN 34
STOKROZEN
GEMENGDE LOSSE HAAG
MOERBEI
Erfbeplanting
UITGANGSPUNTEN ERF OVERGANGEN ERF MET OMGEVING ALGEMEEN • De paden op het erf dienen openbaar toegankelijk te zijn. • De bezoeker moet zich welkom voelen bij betreding van het erf (geen hekwerken met slot) • De gezamenlijke buitenruimtes voor de maatschappelijke doelgroepen mogen worden voorzien van een natuurlijke groene afscheiding passend bij de inrichting van het erf. • De routing aangegeven op ‘schetsontwerp Zuidpolder fase 2’ moet continue zijn en logisch. Er moet nagedacht worden over de markering van deze routing op het erf. Dit kan door middel van verschil in textuur of eenvoudige routepaaltjes. • Het openbare deel dient gevoelsmatig geen smalle gang te zijn. Het moet meer zijn dan simpelweg een achterpad. • Er dient voldoende ruimte te worden ingedeeld voor een privé gedeelte om te voorkomen dat de openbare ruimte toegeëigend wordt door de bewoners. • De voetgangersbruggen zijn van het type ‘plank over de sloot’. Eventueel kunnen ze voorzien worden van een eenvoudige reling aan één zijde. Om de plek ook van afstand te herkennen worden deze bruggen gemarkeerd met een solitaire boom met bijzondere sierwaarde. • Langs de lange zijden van de erven worden knotwilgen op de insteek van het talud aangebracht. Dit hoeft geen continue lijn aan knotwilgen te zijn.
Af en toe een (willekeurige) onderbreking is toegestaan, zodat ook hier een gevarieerd en afwisselend beeld ontstaat. • De diepte van het terras / schutting / aanbouw (3 of 4m) is afhankelijk van het woningtype. • Eventuele afscheiding van tuin naar openbare ruimte kan gemaakt worden door de tuin verdiept te leggen.
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT
Uitgangspunten bij erfbeplanting zijn: 03-11-2023 • De erven krijgen een groen en natuurlijk karakter (erfbeplanting met hagen, struiken en fruitbomen). Ze worden ingepast met veel groen op het erf en water waardoor ze minder aanwezig zijn in het open landschap. AFSCHEIDING BESCHREVEN • Beplanting wordt op het te ontwikkelen erf zelf geplant. De uitzondering hierop is als de IN GEBIEDSVISIE erfontsluiting niet over het bestaande erf loopt en er geen doorzichten worden doorkruist. • Tussen de erfgrens en nieuwe gebouwen zit minimaal 4 meter ten behoeve van erfbeplanting • Gebruik inheemse soorten • Zorg voor afwisseling in soorten of cultivars • Kies voor toekomstgerichte en duurzame soortenkeuze
ca. 1,5 m woning
tuin
moestuin + pad
tuin
variabel
variabel
variabel
erf
KASTANJE/WILGEN SCHUTTING NATUURLIJKE UITSTRALING
PRINCIPEDOORSNEDE OVERGANG 1 toegang tussen woningen - openbare ruimte
schutting groene erfafscheiding ensemble aan groen max. 1,4 m hoog kale stam: daklijn verbergen, max. 2,0 m hoog vanuit tuin doorzicht behouden vanuit tuin
Figuur 29: Uitgangspunten erfbeplanting en referenties
natuurvriendelijke oever 1,4 m
3 afstand tussen bomen varieert voor natuurlijke uitstraling
woning
2
terras
tuin
pad
bossage
3 of 4 m
variabel
2m
2m
sloot
polder
PRINCIPEDOORSNEDE OVERGANG 2 overgang verdiepte tuinen - open polder
3-4 M SCHUTTING NATUURLIJK MATERIAAL
erf oplopende schaal en intensiteit begroeïng
Figuur 29: Uitgangspunten erfbeplanting en referenties
7-11,5 m
moestuin
haag max. 1,4 m hoog vanuit tuin
1
bijzondere boom als markering entree 1,4 m
woning
terras
tuin
pad
3 of 4 m
variabel
2m
bos
PRINCIPEDOORSNEDE OVERGANG 3 overgang verdiepte tuinen - bos Schaal 1:1.000
20
50
Schaal 1:200
5
10
VERVOLG AFSCHEIDING GEMENGDE HAAG 35
*Referenties zijn dienend voor het specifieke element benoemd met tekst in de afbeelding. Positionering massa’s en keuze uitstraling zijn niet gerelateerd aan uiteindelijke uitwerking erven. Afbeeldingen dienen als voorbeeld.
TUINVERHARDING 36
VERDIEPTE TUINRAND
CONNECTIE BINNEN-BUITEN
STEENSCHOTTEN ALS TERRAS
SFEER BEPLANTING
UITGANGSPUNTEN ERF BEPLANTING
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
Rondom de erven komt een gevarieerde beplanting als overgang naar het open poldergebied. Bij de overgang naar het Middendeel wordt een bosperceel aangeplant en langs de sloten wordt wisselend aan weerszijden van het water ‘beredeneerd willekeurig’ rijen knotwilgen geplant. De overgangen naar de privékavels worden ingericht met gemengde hagen afgewisseld met (solitaire) heesters en bomen, waarbij het de beplanting niet 1 op 1 gekoppeld is aan de privékavels, maar bijvoorbeeld doorloopt in een de collectieve moestuin. Tezamen met de rij knotwilgen vormt dit vanuit de omgeving een gevarieerd totaalbeeld met een landschappelijke uitstraling. Voor de beplanting worden met name inheemse soorten gebruikt, waardoor er een bijdrage wordt geleverd aan het vergroten van de biodiversiteit, een term die vroeger niet bestond maar vanzelfsprekend was. Inheemse soorten zijn veelal goed bestand tegen het grillige klimaat van de lage landen, van belang is daarbij wel dat het ook plantmateriaal in Nederland is opgekweekt uit inheems zaad. Voor de privé tuinen stellen we eenzelfde beplantingsoplossing voor, waarbij rekening gehouden wordt met natuurinclusiviteit en klimaatbestendige soorten. De beplanting op de erven is gevarieerd en oogt natuurlijk.
Daarnaast sluit de beplanting aan bij de oorspronkelijke boerenerven en vervullen min of meer dezelfde functies: • Bescherming tegen wind en zon • Als afbakening van percelen • Voedsel • Sierbloemen • Geriefhout Op de nieuwe erven komen: • Gemengde hagen • Leibomen, met name aan de zuidzijde van de woning • Boomgaarden met verschillende soorten fruit als pruimen, moerbei en appel • Moestuinen • Siertuinen op de gemeenschappelijke ‘binnenplaats’ met vaste planten en sierheesters als jasmijn en hortensia • Aan de zijden van het erf waarbij de afscheiding op het erf wordt gecreëerd, worden er knotbomen aangelegd over de gehele lengte van de kavel. Dit hoeft geen continue lijn te zijn, af en toe een (willekeurige) onderbreking is toegestaan, zodat ook hier een gevarieerd en afwisselend beeld ontstaat. Voor de randen van de erven worden inheemse, streekeigen soorten voorgesteld zoals: • Meidoorn • Gewone liguster • Kardinaalsmuts • Gelderse roos • Hazelaar • Struikwilg • Els • Wilg • Populier • Lijsterbes • Eik Voor de collectieve binnenterreinen kunnen meer gecultiveerde soorten, passend bij het karakter van boerderijtuinen, toegepast worden zoals: • Hortensia • Jasmijn • Walnoot • Beuk • (Lei)linde • Kastanje
37
*Referenties zijn dienend voor het specifieke element benoemd met tekst in de afbeelding. Positionering massa’s en keuze uitstraling zijn niet gerelateerd aan uiteindelijke uitwerking erven. Afbeeldingen dienen als voorbeeld.
SOLITAIRE BOOM MET BIJZONDERE SIERWAARDE 38
KNOTWILGEN LANGS ERFZIJDE SLOOT
VOETGANGERSBRUGGEN
BEWEGWIJZERING DMV EENVOUDIGE ROUTEPAAL
GEVARIEERDE BEPLANTING
4639 ZUIDPOLDER BARENDRECHT 03-11-2023
UITGANGSPUNTEN ERF VERHARDING TUIN ca. 2 m
ALGEMEEN • Vanuit de achtergevel is er een maximale diepte waar verhard mag worden en een maximaal oppervlakte verharding aangegeven ten behoeve van een terras en/of het aan/uitbouwen van de woning. Tevens is deze diepte ook de maximale diepte van een hoge (dichte) schutting (max 2,0m hoog). Daarna zal de schutting in de vorm van groenafscheiding moeten plaatsvinden. • In de achtertuin (totale oppervlakte - oppervlakte marges terras) mag (afhankelijk van type) 15-25 m2 verhard worden. • In de zijtuin (verlengde van de woning tot aan zijkant perceel) mag (afhankelijk van type) 15-25 m2 verhard worden. • Het erf wordt ontworpen tot aan de gevel. Eventuele geveltuin mag maximaal 0,5m diep en moet aan de gevel liggen. Zie groene arcering aan voorzijde.
geveltuin max. 0,5 m diep
rug-aan-rug
rug-aan-rug
ca. 2 m
10 m
zijtuin max 15 m2 verhard
geveltuin max. 0,5 m diep
geveltuin max. 0,5 m diep
geveltuin max. 0,5 m diep
<4 m
max 4 m
terras max 30 m2 verhard
>200 m2
100-200 m2 terras max 45 m2 verhard
terras max 40 m2 verhard
<20 m
terras max 21 m2 verhard
terras max 30 m2 verhard
achtertuin max 20 m2 verhard
max 3m
<100 m2
10-15 m
<10 m
<49 m2
max 3m
<70 m2
2m
achtertuin max 15 m2 verhard
max 3m
achtertuin max 15 m2 verhard
achtertuin max 25 m2 verhard >10 m
<10 m
achtertuin max 15 m2 verhard <10 m
max 3m
<7 m
<20 m
<10 m
geveltuin max. 0,5 m diep
>20 m
ca. 2 m
>15 m
zijtuin max 25 m2 verhard
zijtuin max 15 m2 verhard
geveltuin max. 0,5 m diep
>4 m
geveltuin max. 0,5 m diep
>7 m Schaal 1:200
5
10
39
*Referenties zijn dienend voor het specifieke element benoemd met tekst in de afbeelding. Positionering massa’s en keuze uitstraling zijn niet gerelateerd aan uiteindelijke uitwerking erven. Afbeeldingen dienen als voorbeeld.
INRICHTING GEVELTUIN
PARKEREN IN DE BOOMGAARD 40
PARKEERKOFFERS MET WATER PASSERENDE EN/OF OPEN VERHARDING
AFSCHEIDING PARKEERKOFFERS MIDDELS HAGEN