Antwoordbrief wethouder Luijendijk inzake vragen Edudelta EVB

Aan de leden van de gemeenteraad P.W.J. Luijendijk wethouder

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp:

---Technische vragen toekomstige bestemming Dierensteinweg

Ons kenmerk: Contactpersoon: Team: Telefoonnummer: Datum:

144545 P. de Regt Vastgoed 14 0180 05-01-2021

Geachte leden van de raad, Op 30 december jl. stelde de fractie van EVB een aantal aanvullende technische vragen. Onderstaand vindt u de antwoorden. Vervolgens ga ik kort in op de alternatieve schets van de WMO Adviesraad, d.d. 02-01-2021. Bestemming: Onderwijs 1. Kan het college aangeven in hoeverre hier nu sprake is van een bestemmingswijziging? Dit is toch een voortzetting van de huidige bestemming? Antwoord: Met de bestemming onderwijs hebben wij willen aangeven dat wij uit de 3 scenario’s opteren voor een onderwijsbestemming. Daarmee wordt niet bedoeld een bestemming in het kader van de RO-wetgeving. Het voorkeurscenario past inderdaad binnen het huidige bestemmingsplan. 2. Waarom is het college van mening dat dit voorstel geen relatie heeft met het beleidskader Integraal Huisvestingsplan (IHP)? Antwoord: Omdat dit voorstel niet in het IHP 2017-2022 wordt genoemd. Anders gezegd: Bij het opstellen van het IHP was niet te voorzien dat het gebouw ooit in handen van de gemeente zou kunnen komen. De relatie daarmee ontbreekt daarom. 3.

Zou het – vooruitlopend op dergelijke grote plannen met dito uitgaven –niet verstandig zijn om de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs uit 2009, inmiddels 11 jaar oud, te actualiseren, alsmede het IHP? Antwoord: Wij hebben met de schoolbesturen afgesproken om de huidige verordening toe te passen tot de VNG komt met een algehele (tekstuele) herziening medio 2021/2022. Het IHP geldt voor het tijdvak 2017-2022. Wij gaan in overleg met de schoolbesturen of het gewenst is het IHP dit jaar te herzien of te wachten op het wetsvoorstel, waarbij onder meer het IHP een verplicht document wordt.

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 2 van 7

Aankoop / eigendom vastgoed 4. In de gemeenteraad zijn diverse debatten gevoerd over de aankoop van het Edudelta gebouw voor meer dan € 4 miljoen, waartoe met de kleinst mogelijke meerderheid is besloten. a. Kan het college aangeven of uitvoering van het huidige voorstel mogelijk was geweest, als het gebouw niet was aangekocht? Antwoord: Dan was dit plan niet mogelijk geweest. Wanneer het gebouw in de vrije verkoop door een derde was aangekocht, was zeer de vraag of het (zoals de raad wenst) voor onderwijsdoeleinden behouden had kunnen worden. Door aankoop kon dat veilig gesteld worden. b. Kan het college aangeven, of tenminste inschatten, wat de marktwaarde van het gebouw is, uitgaande van uitvoering van het voorliggende raadsvoorstel? Antwoord: Nee, de marktwaarde van schoolgebouwen is (ook door taxateurs) moeilijk vast te stellen. En is naar de toekomst toe speculatief. 5. Wie zijn de huidige eigenaren van het vastgoed waarin de Rank en de Wijngaard zijn gevestigd? Wat is de boekwaarde en marktwaarde van dit vastgoed? Antwoord: In beide gevallen is het schoolbestuur SSRO eigenaar. Op het moment dat de terreinen en gebouwen niet langer voor het onderwijs van de beide scholen nodig zijn, gaat het eigendom om niet over aan de gemeente. De boekwaarde van de Wijngaard is ultimo 1-1-2021 € 1.080.000, waarvan grond € 212.000 en van de Rank € 890.000, waarvan grond € 503.000.

Wat betreft de marktwaarde wordt verwezen naar het antwoord op vraag 4b. 6. In hoeverre staat het alsnog verkopen van het Edudelta pand de uitvoering van scenario 2 in de weg? Antwoord: De wedervraag is waar scenario 2 gerealiseerd zou moeten worden als wij niet over het eigendom van het pand beschikken. Zie ook het antwoord op vraag 4a. Wettelijke plichten onderwijs 7. Het college schrijft in het voorstel dat de gemeente voor het Groen Onderwijs de wettelijke plicht heeft om te zorgen voor adequate huisvesting. Kan deze wettelijke plicht nog eens worden uitgelegd? Waar ligt precies die wettelijke verplichting vast om hiervoor te zorgen en welke eisen mag wie dan stellen aan de gemeente? Antwoord: De zorgplicht bestaat uit het aanbieden van passende huisvesting voor het aantal leerlingen dat de betreffende school bezoekt. De wettelijke verplichtingen en kaders liggen vast in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra de Wet op het voortgezet onderwijs en verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Barendrecht. 8. Het college geeft aan dat de toename van leerlingen bij zowel de Rank (7%) als de Wijngaard (10%) hen recht geeft op uitbreiding. Het betreft hier, zo schrijft ook het college van B&W, scholen met een regionale functie.

Kan het college nader motiveren hoe het zit met het ‘recht op uitbreiding’ in relatie tot deze regionale functie? Waar komt dat recht precies vandaan? En in hoeverre draait Barendrecht hier vervolgens verplicht op voor de kosten van een regionale voorziening? Antwoord: De gemeente is gelet op de wetgeving, zoals hiervoor genoemd verantwoordelijk voor voorzieningen in de huisvesting op het grondgebied van de gemeente. Aangezien de leerlingen ingeschreven staan op scholen gevestigd op het grondgebied van de gemeente Barendrecht zijn wij daarvoor verantwoordelijk. Zie ook antwoord op vraag 9.

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 3 van 7

9. Hoe werkt de bekostiging van deze onderwijsvoorzieningen met een regionale functie? Antwoord: De gemeente ontvangt binnen de algemene uitkering gemeentefonds middelen voor de zorgplicht onderwijshuisvesting. Voor het speciaal basis-, het (voortgezet) speciaal en het voortgezet onderwijs ontvangt de gemeente geld voor de leerlingen die op die scholen staan ingeschreven (geld volgt leerling). 10. Beschikt het college van B&W over sturingsinstrumenten c.q. -mogelijkheden op de aantallen van deze regionale voorzieningen? Antwoord: Nee. Elke sturingsmogelijkheid verdraagt zich niet met de vrijheid van onderwijs, bedoeld in artikel 23 van de Grondwet. 11. Kan het college van B&W aangeven voor De Rank, De Wijngaard, De Dr. Schaepmanschool (locatie Evertsenstraat), de Ark en de Tweemaster: a. Hoeveel leerlingen deze scholen momenteel hebben; b. Hoeveel daarvan uit Barendrecht komen; c. Hoeveel daarvan van elders (uit de regio) komen; Antwoord: Volgens de gegevens van het ministerie van OCW is de herkomst op 1 oktober 2020. School Barendrecht De Ark 319 Tweemaster 145 Schaepmanschool *) 432 De Wijngaard 15 De Rank 8 Totaal 919

Overig 7 6 106 144 118 381

Totaal 326 151 538 159 126 1.300

*)gegevens zijn niet per locatie beschikbaar

Nieuwbouw Ark / Tweemaster 12. Hoe kan het dat er nu toch significant wordt afgeweken van de plannen waarvoor (via de begroting) kredieten zijn afgegeven en er een volstrekt andere invulling plaats vindt? Antwoord: Van het oorspronkelijke plan vervangende nieuwbouw voor De Ark wordt niet afgeweken. In de gesprekken met het schoolbestuur OZHW is de optie vernieuwbouw/renovatie van de Tweemaster aan de orde gesteld. Het bestuur onderschrijft verhuizing naar een plek centraler in Barendrecht centrum gelegen onder de voorwaarde dat het gebouw voldoet aan nieuwbouwnormen. In scenario 2 wordt hiermee nog altijd aan het oorspronkelijke besluit vervangende nieuwbouw voldaan. Bovendien heeft de aankoop van het gebouw Edudelta in april 2020 mogelijkheden geboden die er daarvoor niet waren. In het voorliggende raadsvoorstel lezen dat in de kredieten geen middelen voor tijdelijke huisvesting zijn opgenomen. 13. Hoe kan dit? Er is toch een haalbaarheidsstudie uitgevoerd? En die leidde niet tot extra financiële consequenties? Is tijdelijke huisvesting geen onderdeel van zo’n haalbaarheidsstudie? Antwoord: In de haalbaarheidsstudie rond Ark en Tweemaster, zoals wij die in november 2019 aan uw raad hebben gepresenteerd zijn wij uitgegaan van tijdelijke huisvesting in de voormalige

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 4 van 7

Dubbeldekker en aanvullend huur van 2 tijdelijke lokalen t.b.v. De Ark, waarvan de kosten gedekt waren binnen het toen beschikbaar gestelde krediet. 14. Sinds wanneer zijn de (grove) financiële effecten van scenario 0 bekend en hoe kan het – terwijl de financiële positie van Barendrecht nadrukkelijk de aandacht heeft al enkele jaren, dat met de gevolgen van scenario 0, terwijl deze bekend zijn, nog in zijn geheel geen rekening is gehouden in de (meerjaren)begroting? Waarom is dit ook niet de uitkomst geweest van de haalbaarheidsstudie? Antwoord: Deze effecten zijn in de onderzoeksfase vanaf april 2020 duidelijk geworden en bestaan uit de onvoorziene toename van het aantal leerlingen op de Schaepmanschool en de Rank, de sterke stijging van de bouwkosten (2019 naar 2020 + 16,59%, waarvan BENG 9,6%, bekend gemaakt door de VNG 3 november 2020), de beperkte beschikbaarheid van de voormalige Dubbeldekker, de slechte staat waarin dat gebouw verkeert, en tenslotte de aanstaande wetswijziging onderwijshuisvesting, waarbij renovatie een huisvestingsvoorziening wordt die voor rekening van de gemeente komt. 15.

Kan het college een realistische raming verstrekken van de kosten voor renovatie en inrichting van de Rank voor toekomstige in gebruik name door de Tweemaster? Antwoord: Uit kengetallen blijkt dat het gebouw op te waarderen naar de hedendaagse eisen (onder meer Bouwbesluit) en daarmee geschikt te maken voor een gebruiksduur van tenminste 40 jaar de investeringslasten per m² € 2.350. Financiën 16. In de (openbare) bijlage 8 zijn de meerjarige financiële gevolgen opgenomen van diverse scenario’s, maar onduidelijk is de verhouding tussen exploitatie(kosten) en investeringen (met afschrijvingen / kapitaallasten). Kan dit inzicht openbaar worden gemaakt? Antwoord: Nee, dit kan niet openbaar worden gemaakt vanwege de onderhandelingspositie van de gemeente. 17. Wat is nu het totale bedrag dat door de gemeente wordt ‘geïnvesteerd’ in het Edudelta pand volgens scenario 2? Antwoord: Deze vraag valt onder de geheimhouding. Om de geheimhouding niet te schenden, kan ik buiten een collegebesluit deze vraag helaas niet beantwoorden. 18. Wat is nu het totale bedrag dat door de gemeente wordt ‘geïnvesteerd’ (ook buiten Edudelta pand) als gekozen wordt voor scenario 2? Graag een specificatie. Antwoord: Deze vraag valt onder de geheimhouding. Om de geheimhouding niet te schenden, kan ik buiten een collegebesluit deze vraag helaas niet beantwoorden. 19.

In de duurzaamheidsparagraaf staat dat verduurzaming nog niet is meegenomen en dat hiervoor een apart voorstel komt in 2021. Kan het college een globale inschatting geven van de totale investering c.q. kosten hiervan? Graag gesplitst naar verplichte en onverplichte maatregelen. Antwoord: Indien wij u daarop - ook een globaal - antwoord hadden kunnen gegeven dan was het vanzelfsprekend in het raadsvoorstel en de financiële bijlagen opgenomen. Wij zullen in het voorstel dat u daarover in 2021 ontvangt nader berichten. 20. Hoe beoordeelt het college van B&W de impact van deze totale investeringen op de schuldquote en de solvabiliteit van de gemeente Barendrecht? Mede in het kader van de recente debatten en

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 5 van 7

discussies die – onder meer met de externe accountant - over de financiële positie van de gemeente Barendrecht zijn gevoerd? Antwoord: De investering aankoop Edudelta is vanzelfsprekend meegenomen in de schuldquote en solvabiliteitratio voor de begroting 2021, meerjarenraming 2022-2024. Zoals uit de voornoemde begroting blijkt, verwachten we dat de quote zal dalen en de ratio zal stijgen in de periode 2022-2024. De impact van de extra investeringen vanuit voorliggend voorstel bovenop de € 4,2 miljoen (aankoop Edudelta) op de quote en ratio, vergt een nadere analyse. Een snelle globale analyse leert een stijging van 4% van de schuldquote. De verwachting is –met de kennis van nu- dat de verwachte dalende trend dus in 2023 in gaat in plaats van in 2022. Overigens, zou deze trend zich ook voordoen als scenario 0 wordt uitgevoerd. 21. Beslispunt 5 ziet op een voorbereidingskrediet van € 200.000, af te schrijven in 5 jaar. Het activeren en afschrijven van een voorbereidingskrediet is mogelijk volgens de nota activabeleid. Mits voldaan aan een aantal zeer specifieke voorwaarden. Waarom kiest het college voor activeren en afschrijven? En waarop baseert het college het voorstel om dat in 5 jaar te doen? Want die termijn is in de nota activabeleid niet terug te vinden? Antwoord: Onder punt 3.6 van de huidige Nota Activabeleid staat het volgende over voorbereidingskredieten.

Hierin komen ook de definitie en de voorwaarden aan bod. Voorbereidingskrediet Een bijzondere vorm van een geplande investering is een investering waarbij het op voorhand nog niet vaststaat dat deze een meerjarig nut zal hebben. Dit is bijvoorbeeld het geval bij voorbereidende werkzaamheden ten behoeve van een groot project. Het is mogelijk voor dergelijke investeringen een voorbereidingskrediet aan te vragen. Daarbij moet op grond van het BBV (art. 60) aan de volgende voorwaarden worden voldaan: 1. Er moet een voornemen bestaan om het actief te gebruiken of om te verkopen; 2. De technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien moet vaststaan; 3. Het actief moet in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereren; 4. De uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn, moeten betrouwbaar kunnen worden vastgesteld. Gedurende de termijn waarop er nog geen definitief krediet is, wordt de rente in de exploitatie verantwoord en komt daarmee ten laste van het jaarresultaat. Als het project uiteindelijk tot stand komt, worden de voorbereidingskosten die ten laste van het krediet zijn gebracht, zoals voorgeschreven in het BBV in maximaal vijf jaren afgeschreven.

Wordt besloten het project niet uit te voeren, dan worden de uitgaven die ten laste van het voorbereidingskrediet zijn gebracht in één keer afgeboekt en zal de dekking moeten worden gevonden voor de uitgaven die zijn gedaan. Bovenstaand past bij hetgeen is opgenomen in voorliggend raadsvoorstel. 22. Om dit voorstel tot stand te doen komen, is een integraal samengesteld project team aan de slag gegaan. En is gebruik gemaakt van ingehuurde externe partijen. Kunnen we een specificatie krijgen van de gemaakte kosten en waaruit deze zijn gedekt tot op heden? Antwoord: Het inpassingsonderzoek voor het onderwijs kostte € 38.800, de marktanalyse kostte € 4.900 en de project(leiding) kostte € 6.800: in totaal € 50.500, excl. btw. Deze uitgaven worden gedekt uit het door uw raad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet van € 75.000.

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 6 van 7

23. Is door het college meegewogen dat in de door Deloitte recente uitgevoerde benchmarkanalyses blijkt dat Barendrecht qua onderwijshuisvesting veel meer kwijt is dan vergelijkbare gemeenten en dat de huidige voorliggende plannen dat verschil alleen maar nog groter maken? Wat is het oordeel van het college over de wenselijkheid hiervan in het licht van de discussies over de (uitdagende) gemeentelijke financiën de afgelopen jaren? Antwoord: Het vergelijk gaat op voor wat betreft de grootte van de gemeente. Er is geen rekening gehouden met de groeicijfers van gemeenten. Onze gemeente heeft een relatief hoog aantal jonge inwoners waardoor veel onderwijshuisvestingsvoorzieningen nodig zijn. Het geldt voor zowel primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs. Dat impliceert dat de uitgaven hoog zijn, maar daar staat in vergelijking met de benchmark gemeenten ook een veel hogere inkomst uit de algemene uitkering Gemeentefonds tegenover. 24. Hoeveel bedragen de extra inkomsten die hierdoor (stijging van het aantal leerlingen) worden verwacht? Antwoord: De inkomsten voor een leerling speciaal basisonderwijs zijn € 747 en die voor een leerling (voortgezet) speciaal onderwijs € 1.305 (uitkering 2021).

Omdat de uitkering afhankelijk is van het totaal aantal leerlingen in het speciaal basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs en niet geoormerkt is hebben wij hier geen rekening mee willen houden. 25. Waarom is oormerking nodig? Er worden toch wel vaker gelden vanuit de algemene uitkering afgezonderd voor specifieke doeleinden? Waarom gebeurt dat hier dan niet? Dat maakt direct een deel van de dekking goed inzichtelijk. Antwoord: Deze uitkering heeft ten doel de gemeente zelf te laten bepalen waaraan het geld besteed wordt. Overige vragen 26. In bijlage 2 wordt een matrix ‘maatschappelijke effecten’ weergegeven. Het betreft een tabel met kleurvakjes op pagina 1. En een vreemd plaatje op pagina 2. Kan het college meer duiding geven hoe deze matrix dient te worden geïnterpreteerd? Want het is onze fractie niet duidelijk hoe hier nu resultaten uit af kunnen worden gelezen. Antwoord: Excuses voor de verwarring! Hoe de afbeelding op pagina 2 terecht gekomen is, is een raadsel. De bedoeling van bijlage 2 is om in één oogopslag de maatschappelijke effecten naar categorie in beeld te hebben. 27. In het raadsvoorstel lezen we dat Barendrechtse huisartsen al jaren aan geven behoefte te hebben aan extra praktijkruimtes in oud Barendrecht.

Kunnen we de onderbouwing van deze bewering ontvangen? Antwoord: Dit is gebleken uit de in februari 2020 opgemaakt capaciteitsanalyse van Zorgimpuls en diverse gesprekken die met de huisartsen zijn gevoerd. 28. Waarom is voor deze huisartsen en tandartsen de Wijngaard (wel) een passend alternatief en het Edudelta gebouw niet? En waarom is de Wijngaard passender dan bijvoorbeeld de Dubbeldekker of de Tweemaster hiervoor? Dit is immers ook oud Barendrecht. Antwoord: Huisvesting van huisartsen en tandartsen in het Edudelta gebouw gaat ten koste van de ruimte die beschikbaar is voor aan het speciaal onderwijs gelieerde zorgpartners. In het onderwijsscenario opteren wij daar juist voor omdat dit voor zowel onderwijs als zorgpartners meerwaarde heeft. Het gebouw van de Wijngaard is in goede staat en heeft een hoge boekwaarde.

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer

Pagina 7 van 7

Verhuur aan huisartsen en tandartsen is daardoor (financieel) gunstiger. Voor een woonfunctie zijn de locaties van Dubbeldekker en Tweemaster geschikter, zowel door de ligging, de staat van de gebouwen en de geringe boekwaarde. 29. Het college geeft aan dat op de vrijgevallen locatie van de voormalige Dubbeldekker en de Tweemaster woningbouw kan plaatsvinden. Waarom daar wel en waarom niet op de locatie van de Wijngaard? Antwoord: zie antwoord op vraag 28. In het raadsvoorstel onder ‘kanttekeningen’ spreekt het college onder 2.1 over alternatieve bestemming van de Dubbeldekker en/of de Tweemaster voor de huisvesting van statushouders. 30. Waarom geeft het college wel aan om speciaal voor deze doelgroep nieuwbouw te overwegen en waarom niet om specifiek te bouwen voor Barendrechtse jongeren, die behoefte hebben aan betaalbare woningen? Antwoord: Het wordt genoemd als een optie, alternatief, waarbij op voorhand niets wordt uitgesloten. Tenslotte wil ik kort ingaan op de alternatieve schets van de WMO Adviesraad. Op ambtelijk niveau wordt contact gelegd met de WMO Adviesraad en navraag gedaan naar de details van de onderbouwing. Toch is op basis van een quick scan en de resultaten van het onderzoek van de afgelopen maanden ambtelijk gekeken naar de haalbaarheid van dit alternatieve plan. Een eerste indruk is dat de uitvoerbaarheid van dit plan onwaarschijnlijk is.

Dit heeft te maken met het beoogde bouwvolume, de beoogde woningbouw en de genoemde functies (woningbouw, onderwijs, zorgpartijen) in relatie tot parkeren en parkeernormen, en de verkeersbewegingen die dit met zich meebrengt. Wellicht dat na een gesprek met de WMO Adviesraad deze eerste indruk bijstelling behoeft. Vertrouwend u hiermee voldoende te hebben ingelicht. Hoogachtend,

P.W.J. Luijendijk

Portefeuille:

Onderwijs en –huisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen WABO, Verkeer & Vervoer