798451 Brief wethouder De Hoop - Antwoorden technische vragen fractie EVB zienswijze GR Jeugdhulp Rijnmond.pdf

Aan de gemeenteraad

M.S. de Hoop Wethouder

Uw brief van: 11 mei 2023

Ons kenmerk:

Uw kenmerk:

Contactpersoon: B. Koek

Bijlage(n):

Cluster:

Onderwerp: technische vragen zienswijze GRJR

Doorkiesnummer: Datum:

798451

15 mei 2023

Geachte raadsleden, Op 11 mei heeft u technische vragen gesteld over het voorstel ‘zienswijze voorlopige jaarstukken 2022, ontwerp begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 GRJR. Hierbij geef ik u puntsgewijs antwoord op uw vragen. 1. In hoofdstuk 2 van de ontwerpbegroting is het programmaplan opgenomen. Voor wachttijden is hier een heldere streefwaarde opgenomen, de Treeknorm van maximaal 14 weken. Overige doelen in het programmaplan zijn vooral in kwalitatieve termen beschreven. Zijn er andere prestatie-indicatoren en streefwaarden op basis waarvan het succes gemeten wordt? Zo ja, wat zijn deze indicatoren en bijbehorende streefwaarden voor 2024? De treeknorm is een landelijk norm die wordt gebruikt. Hier zit een wereld achter, namelijk het creëren van een dekkend zorglandschap, maar ook overbruggingszorg, betere afschaling, snellere doorstroom en daardoor kortere wachttijden. Gezamenlijk met de groep van systeemaanbieders werken we aan de vormgeving van het zorgaanbod met als doel dat het aanbod steeds beter past bij de vraag van de jeugdigen in de regio. De kpi’s die GRJR en aanbieders hiervoor met elkaar afspreken in het kader van de contracten en de ontwikkelopdrachten (zie ook beantwoording vraag 2) zijn nog in ontwikkeling. De kpi’s vragen om verdere definiëring, operationalisering en eventueel ook afstemming op de doelen uit de ontwikkelopdrachten.

Dat kan bijvoorbeeld tot aanvullende kpi’s of kwalitatieve aanvullende informatie leiden. In een ontwikkeltraject van twee jaar wordt met de zorgaanbieders, de uitvoeringsorganisatie GRJR en een extern bureau gewerkt aan een betrouwbaar en zinvol monitoringsinstrument. Hierin worden lopende deze periode steeds meer kpi’s opgeleverd die inzicht moeten geven in het al dan niet behalen van de doelen van de ontwikkelopdrachten. 2. Welke mogelijkheden worden er gezien om op de korte termijn verbeteringen aan te brengen in de kwaliteit van de jeugdzorgverlening in Barendrecht? Binnen de regio hebben we de regiovisie Nabij en passend opgesteld, waarin we een gezamenlijke ambitie hebben om jeugdhulp nabij en passend te organiseren. Dat doen we als gemeenten samen met de nieuwe (systeem)aanbieders. De doelstellingen uit de regiovisie zijn in het beschrijvend document in het kader van de contractering vertaald naar volgende vijf ontwikkelopdrachten:

Pagina 1 van 3

1. 2. 3. 4. 5.

Hulp aan de jeugdige moet nabij en passend zijn Regionaal sluit aan op lokaal Jeugdigen groeien zoveel mogelijk op binnen een (pleeg)gezin Minimale inzet van bedden Kosteneffectiviteit

Regionaal werken we in het kader van de regiovisie en de in ontwikkeling zijnde Hervormingsagenda Jeugdhulp samen rondom een aantal thema’s. Dit betreft o.a. ‘jeugdhulp en onderwijs’, ‘Af- en ombouw van residentieel en JH+, Poh Ggz, overgang 18- naar 18+. We investeren in een goede samenwerking tussen de verschillende partijen. Onderwijs is daar een belangrijke partij in. We werken vanuit de wijkteams samen met de scholen via de schoolcontactenpersonen, zodat laagdrempelig en preventief ondersteuning geboden kan worden aan leerkrachten, intern begeleiders/zorgcoördinatoren en leerlingen (en ouders). Ook wordt steeds nauwer samengewerkt met de GI’s / RvdK met medewerkers Zorg en Veilig binnen de wijkteams die steeds beter in positie komen. Ook plegen we inzet om de praktijkondersteuner Ggz bij huisartsen onder één dak te krijgen. Kanttekening hierbij is echter wel dat er sprake is van een krappe arbeidsmarkt en het blijkt moeizaam om meer praktijkruimte te realiseren. Via de samenwerking in het kader van het Integraal Zorgakkoord richten we daarom o.a. onze pijlen ook op een intensievere samenwerking met de zorgverzekeraar.

3. Welke wijzigingen in het landelijke stelstel kunnen we voor de korte termijn verwachten en hoe gaat ons dat helpen om in Barendrecht de jeugdzorg te verbeteren en de kosten te verlagen? Met de hervormingsagenda is het landelijke streven om in gezamenlijkheid de kosten binnen het jeugdhulpstelsel te reduceren met behoud van kwaliteit van de te leveren lokale, regionale en landelijke zorg. De hervormingsagenda is nog niet vastgesteld. Het principe akkoord tussen kabinet en VNG hieromtrent ligt ter goedkeuring voor in de ALV van de VNG van 14 juni aanstaande. Vooralsnog zijn er 6 implementatielijnen bekend die moeten bijdragen aan de verbetering van het jeugdhulpstelsel: 1. Afbakenen en verduidelijken wat jeugdzorg is (reikwijdte, maatschappelijke dialoog, preventief jeugdbeleid): jeugdigen en hun ouders hebben helder waarvoor ze in het kader van jeugdhulp bij de overheid terecht kunnen en waarvoor niet; 2. Stevige lokale teams en een steviger verbinding aan aanpalende domeinen en toegang (w.o. bijv. de aansluiting met bestaanszekerheid, volwassen ggz, onderwijs en opvang): Stevige lokale teams met voldoende kennis en expertise en verbinding met specialistische hulp, waardoor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis mogelijk is.

We zien dat het verband met bestaanszekerheid in zorgagenda’s van het rijk veelvuldig wordt gebruikt maar zien vooralsnog geen integraal of interdepartementaal beleid ontstaan, hetgeen ons zorgen baart. Hervormingen in het stelsel dienen vanuit een breed perspectief en waar nodig domein overstijgend te worden vormgegeven. Problemen die met name buiten de jeugdhulp afspelen waaronder toename van medicalisering, prestatiedruk, psychische problemen, verslavingsproblematiek, armoede, schulden en groeiende sociale ongelijkheid, hebben immers effect op de oplopende kosten binnen jeugdhulp. 3. Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk: op landelijk niveau wordt er aan uitvoeringsplannen gewerkt voor af- en ombouw gesloten jeugdhulp. Hierover bent u via een raadsinformatiebrief van de GRJR geïnformeerd op 14 april. Het traject om het toekomstscenario te ontwikkelen en te implementeren is tijdrovend. Hiernaast spelen landelijke ontwikkelingen als krapte op de arbeidsmarkt en uitstroom van gekwalificeerd personeel. 4. Kwaliteitsverbetering en blijvend leren: een kwaliteitsimpuls in de sector, waarbij er duidelijke kaders zijn voor kennis en kwaliteit.

pagina 2 van 3

5. Regionale en landelijke inkoop en organisatie van de specialistische zorg; er zijn maatregelen nodig die moeten toezien op verplichte regionale samenwerking, regionaal contracteren en landelijk contracteren. Dit met het doel om de uitvoeringslasten van zowel gemeenten als jeugdzorgaanbieders te verminderen. 6. Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring; hierbij dient de inkoop van jeugdhulp verdergaand te worden vereenvoudigd. Het Rijk heeft de verwachting met de inzet op deze maatregelen een aanzienlijke besparing te realiseren. Het effect van de diverse voorgestelde maatregelen laat zich echter niet goed voorspellen. In de besprekingen met het Rijk over de Hervormingsagenda staan (financiële) haalbaarheid, uitvoerbaarheid en maatschappelijke impact centraal.

4. Wat kan de gemeente Barendrecht (zowel het bestuur als de ambtelijke organisatie) zelf doen om de kwaliteit van de zorgverlening te verbeteren en kosten te verlagen op de korte termijn? We zijn voortdurend bezig met het organiseren van een kwalitatieve zorgverlening. Het verlagen van de kosten speelt daarin mee. De keerzijde hiervan is dat het beroep op jeugdzorg de afgelopen decennia sterk gestegen is. Volgens de nieuwste CBS-cijfers ontving in 2021 ongeveer 1 op de 7,5 jongeren tot 18 jaar enige vorm van jeugdhulp. In 2025 ontving 1 op de 10 jongeren jeugdhulp. Die toename zit voor een deel in langere zorgduur en intensievere behandelingen. Dit is een landelijke trend, die ook lokaal zichtbaar is. Hiernaast hebben wij te maken met krapte op de arbeidsmarkt en hoge werkdruk. Met de regiovisie en straks een Hervormingsagenda zetten we met partijen in op reductie van kosten met behoud van kwaliteit en verbetering van effectiviteit. Hiertegenover staat de discussie om voor het uitvoeren van de Jeugdwet voldoende middelen ter beschikking te krijgen van het Rijk. In het bereiken van een akkoord tussen kabinet en VNG wordt hier een balans in gezocht. Zie verder ook antwoord 2 en 3.

5. Wat kan de gemeente doen om de instroom voor zowel lichte hulp als zware hulp te verminderen, binnen de voorwaarde dat deze vormen van hulp zo goed mogelijk beschikbaar moeten zijn voor jongeren die dit nodig hebben? De Jeugdwet heeft momenteel een open karakter. Gemeenten worstelen daardoor met de afbakening van de jeugdhulp, de gemeentelijke toegang, de invloed van wettelijke verwijzers en de andere wettelijke kaders. In de hervormingsagenda is o.a. de maatregel ‘reikwijdte van jeugdhulpplicht’ opgenomen. Hierbij moeten we gezamenlijk gaan bepalen hoe we een beter beheersbaar jeugdstelsel kunnen creëren, waarbij de zorg voor de meest kwetsbaren beschikbaar blijft. Het Rijk is als eerste aan zet om via een wijziging van de Jeugdwet (op zijn vroegst verwacht in 2024) hier kaders voor te stellen (zie ook antwoord 2). Op 23 mei staat een verdiepingssessie Jeugd gepland. Op deze avond wil ik verder met u stil staan bij onder andere de impact van de Hervormingsagenda Jeugdhulp en de mogelijkheden die we lokaal zien om verbeteringen in de hulp aan jeugdigen aan te brengen. Hoogachtend,

M.S. de Hoop BA

pagina 3 van 3