7 Notitie flankerend beleid De Stationstuinen.docx

Onderwerp:

Flankerend beleid De Stationstuinen

Datum:

7 augustus 2024

Opstellers:

gemeentelijk kernteam De Stationstuinen

1. Flankerend beleid De Stationstuinen Op 27 september 2022 heeft de gemeenteraad van Barendrecht ingestemd met het uitgangspunt dat in De Stationstuinen gereguleerd- en betaald parkeren wordt ingevoerd. In het raadsbesluit staat beschreven dat de invoering van gereguleerd- en betaald parkeren een belangrijke randvoorwaarde vormt binnen de ontwikkeling van De Stationstuinen. In het Ontwikkelkader dat is opgesteld voor De Stationstuinen is het uitgangspunt opgenomen dat de ontwikkeling van een autoluwe wijk als De Stationstuinen, in combinatie met gereguleerd- en betaald parkeren in de wijk zelf, tot gevolg heeft dat het toepassen van een flankerend beleid noodzakelijk is. Zonder flankerend beleid bestaat het risico dat gebieden gelegen rondom de nieuwe wijk te maken krijgen met een ongewenste stijging van de parkeerdruk als gevolg van vreemdparkeerders. Door de ligging op loopafstand kan het voor bewoners, werknemers, bezoekers en treinreizigers aantrekkelijk zijn om buiten De Stationstuinen te parkeren. Om dit ongewenste uitwijkgedrag te voorkomen wordt een flankerend beleid toegepast in de vorm van gereguleerd- of betaald parkeren.

Het flankerend beleid waarin deze notitie over wordt gesproken is van toepassing op drie deelgebieden: 1) de wijken Noord 4, Binnenland en Oranjewijk (huidige blauwe zone), 2) de omliggende bedrijventerreinen (Ziedewij, Dierenstein en Koopliedenweg) en 3) de woningen aan de Gebroken Meeldijk tussen het spoor en de Tuindersweg. Een kaartbeeld van deze gebieden is opgenomen in bijlage 1. Op deze kaart zijn ook enkele transformatiegebieden opgenomen. In deze gebieden is in eerste instantie het flankerend beleid van toepassing. Op termijn, wanneer deze gebieden worden getransformeerd, wordt in deze gebieden het parkeerregime overeenkomstig De Stationstuinen van toepassing. 2. Flankerend beleid: gereguleerd- of betaald parkeren? Het huidige parkeerbeleid van Barendrecht zet voor het reguleren van parkeren, indien daar aanleiding toe is, in op het instellen van een blauwe zone. In het centrum en in de stationsomgeving zijn op dit moment al blauwe zones van kracht. Voor het flankerend beleid dat wordt ingevoerd in de gebieden rondom De Stationstuinen ligt de beleidskeuze voor om te bepalen welke vorm van parkeerregulering hier wordt ingezet: de blauwe zone of het betaald parkeren. In deze notitie zijn de belangrijkste aspecten op een rij gezet die meewegen binnen deze afweging.

Deze aspecten zijn:  De effectiviteit van de reguleringsvorm;  De impact van het flankerend beleid op bestaande bewoners, bedrijven en instellingen;  Handhaafbaarheid en handhavingsinzet;  Kosten en opbrengsten van de parkeerregulering. 2.1 Doelstelling flankerend beleid Binnen de context van deze notitie is de centrale doelstelling van het flankerend beleid van belang. Deze doelstelling is gelijk ongeacht de reguleringsvorm die wordt ingezet om het bovenliggende doel te kunnen bereiken. De vorm van parkeerregulering die wordt gekozen is het middel waarmee het doel wordt bereikt. De centrale doelstelling is samen te vatten tot: met flankerend beleid in de vorm van parkeerregulering worden gebieden rondom De Stationstuinen beschermd tegen een ongewenste stijging van de parkeerdruk, veroorzaakt door vreemdparkeerders (bewoners, werknemers en bezoekers met een bestemming in De Stationstuinen of treinreizigers). 2.2 Beeldvorming rondom betaald parkeren en de blauwe zone Rondom parkeerregulering en in het bijzonder de reguleringsvorm betaald parkeren heerst een sterke beeldvorming. Vaak wordt gedacht dat alle parkeerders in een gebied waarin betaald parkeren geldt worden geconfronteerd met hoge parkeerkosten.

Om los van deze beeldvorming te komen tot een afgewogen keuze voor een reguleringsvorm is in deze notitie een uitwerking op hoofdlijnen van beide reguleringsvormen opgenomen. In algemene zin geldt hierbij dat gemeente Barendrecht het beleidsprimaat heeft en de parkeerregulering kan inrichten op de manier die zij wenst. Hierbij is van belang om de doelstelling van het flankerend beleid scherp voor ogen te houden: als een middel om de gebieden rondom De Stationstuinen te beschermen tegen vreemdparkeerders. Het doel is niet om, bijvoorbeeld door middel van tarifering, invloed uit te oefenen op het autobezit- en autogebruik van bestaande bewoners en andere Notitie flankerend beleid De Stationstuinen

belanghebbenden. Waar in deze notitie wordt gesproken over het invoeren van betaald parkeren wordt met name de techniek achter betaald parkeren bedoeld. 3. Uitwerking reguleringsvormen op hoofdlijnen In het onderstaande kader is een uitwerking op hoofdlijnen opgenomen van de blauwe zone als reguleringsvorm voor het flankerend beleid en het betaald parkeren. De blauwe zone is een al toegepaste reguleringsvorm waarbij richting de toekomstige situatie een aantal wijzigingen worden voorgesteld. Blauwe zone (huidige reguleringsvorm): Reguleringsvenster:  Huidige situatie: maandag tot en met vrijdag, van 07.00 tot 14.00 uur;  Voorstel toekomstige situatie: maandag tot en met zondag, van 07.00 tot 23.00 uur. Bewoners:  Bewoners kunnen één ontheffing per bewoner ouder dan 18 jaar aanvragen. Bedrijven:  Per bedrijfslocatie wordt in de huidige situatie maximaal het aantal ontheffing verleend op basis van de CROW richtlijnen voor de parkeerbehoefte van het bedrijf (dit aantal wordt naar boven afgerond). Bezoekers:  Bezoekers van de blauwe zone kunnen met een parkeerschijf maximaal 2 uur in het gebied parkeren;  Per woon- en bedrijfsadres wordt maximaal 1 bezoekerspas verleend. Kosten ontheffing:  De huidige legeskosten voor een ontheffing bedragen € 30,-. Voor het stationsgebied worden deze kosten momenteel niet in rekening gebracht.

Betaald parkeren (mogelijk toekomstige reguleringsvorm): Reguleringsvenster:  Gelijk aan reguleringsvenster blauwe zone: maandag tot en met zondag, van 07.00 tot 23.00 uur. Bewoners:  Het aantal uit te geven vergunningen aan bewoners is door gemeente Barendrecht vrij te bepalen. Dit aantal kan gelijk zijn aan het huidige aantal ontheffingen in de blauwe zone. Bedrijven:  Het aantal uit te geven vergunningen aan bedrijven is door gemeente Barendrecht vrij te bepalen. Dit aantal kan gelijk zijn aan het huidige aantal ontheffingen in de blauwe zone. Bezoekers:  Voor kortparkeerders, niet zijnde bezoekers van bewoners en bedrijven, geldt een parkeertarief. De hoogte van dit tarief is vrij te bepalen door gemeente Barendrecht (raadsbevoegdheid).  In de tariefstructuur zijn verschillende mogelijkheden tot flexibiliteit, zoals het instellen van de eerste twee uur gratis parkeren of parkeren tegen een gereduceerd parkeertarief.  Voor bezoekers van bewoners en bedrijven kan een digitale regeling worden ingesteld waarmee zij bezoekers gratis of tegen sterk gereduceerde kosten kunnen laten parkeren. Kosten parkeervergunning:  Het tarief van een parkeervergunning is vrij te bepalen door gemeente Barendrecht (raadsbevoegdheid).

Dit tarief kan gelijk zijn aan de huidige legeskosten voor een ontheffing in de blauwe zone (€ 30,-), maar dit kan ook lager zijn omdat een vergunning niet kostendekkend hoeft te zijn. Ook de geldigheid van een vergunning is vrij te bepalen. 4. Beoordeling reguleringsvormen In deze paragraaf zijn voor beide reguleringsvormen de belangrijkste voor- en nadelen opgenomen. Dit is gebeurd voor de thema’s zoals opgenomen in paragraaf 2.

4.1 Effectiviteit Notitie flankerend beleid De Stationstuinen

De blauwe zone en het betaald parkeren worden in de eerste plaats beoordeeld op effectiviteit. De effectiviteit is gerelateerd aan de doelstelling van het flankerend beleid (zie paragraaf 2.1). Deze doelstelling is samen te vatten tot het zo veel mogelijk weren van vreemdparkeerders. Bij parkeerregulering geldt een onderscheid tussen twee hoofdgroepen: ontheffing- of vergunninghouders (bewoners, bedrijven, et cetera) en kortparkeerders. Kortparkeerders beschikken niet over een ontheffing of vergunning. In een blauwe zone moeten kortparkeerders zich aan de geldende parkeerduurbeperking houden en hiervoor gebruik maken van de parkeerschijf. Bij betaald parkeren moeten kortparkeerders een bepaald parkeertarief betalen, de parkeerduur is niet in de tijd begrensd. Met de gehanteerde tariefstructuur kan het parkeergedrag worden beïnvloed. De reguleringsvorm betaald parkeren is een 100% gedigitaliseerd systeem. Vergunninghouders beschikken over een digitale vergunning en kortparkeerders schaffen een digitaal parkeerrecht aan. De blauwe zone kan niet volledig worden gedigitaliseerd. Kortparkeerders kunnen namelijk altijd gebruik maken van de fysieke parkeerschijf. Relevant om te benoemen in het kader van effectiviteit is dat de parkeerschijf vrij onnauwkeurig en misbruikgevoelig is (doordraaien van de parkeerschijf). Dit kan leiden tot een ongewenst parkeergedrag.

In de onderstaande tabel zijn per reguleringsvorm de belangrijke aspecten opgenomen ten aanzien van effectiviteit. Effectiviteit Blauwe zone  Parkeerregulering door het instellen van een parkeerduurbeperking.  Kortparkeerders kunnen ‘gratis’ parkeren.  Het systeem is grotendeels te digitaliseren.  Gebruik van de parkeerschijf is relatief onnauwkeurig en misbruikgevoelig.

Betaald parkeren  Parkeerregulering door het toepassen van een prijsmechanisme.  Kortparkeerders betalen voor parkeren, evt. eerste uren tegen laag tarief.  Een 100% gedigitaliseerd systeem.

4.2 Impact van het flankerend beleid op bestaande bewoners, bedrijven en instellingen Iedere vorm van parkeerregulering heeft impact op de bestaande bewoners en gevestigde bedrijven en instellingen. Tussen de twee reguleringsvormen zitten op dit vlak weinig grote verschillen. In een blauwe zone is sprake van ontheffingen, bij betaald parkeren wordt gewerkt met vergunningen. Omdat zowel de prijs van een ontheffing als de kosten van een vergunning door de gemeente wordt bepaald, hoeft deze voor belanghebbenden niet te verschillen. Een noemenswaardig verschil tussen beide reguleringsvormen is hoe het parkeren door bezoekers van bewoners (visite) plaatsvindt. In een blauwe zone kunnen bezoekers op reguliere wijze gebruik maken van de parkeerschijf. In de huidige blauwe zones beschikt elk adres ook over een bezoekerspas (deze kan bijvoorbeeld worden gebruikt wanneer een bezoeker langer dan 2 uur parkeert). Voor het betaald parkeren geldt dat een bewoner zijn bezoek kan aanmelden via een digitale bezoekersregeling (gratis of tegen sterk gereduceerde kosten). Dit brengt altijd een handeling met zich mee. Bij gebruik van de parkeerschijf hoeft de bewoner geen handeling te verrichten. In de onderstaande tabel zijn per reguleringsvorm de belangrijkste aspecten opgenomen ten aanzien van de impact op bestaande bewoners, bedrijven en instellingen.

Impact op bestaande bewoners, bedrijven en instellingen Blauwe zone  De kosten van een ontheffing zijn vrij te bepalen door de gemeente.  Gebruik van een bezoekersontheffing bij meer langdurig parkeren.  Blauwe lijnen op straat.

4.3 Handhaafbaarheid en handhavingsinzet Notitie flankerend beleid De Stationstuinen

Betaald parkeren  De kosten van een vergunning zijn vrij te bepalen door de gemeente.  Bewoners moeten bezoekers altijd aanmelden om hen gratis of tegen gereduceerde kosten te laten parkeren.  Betaalapparatuur op straat aanwezig.

Parkeerregulering gaat altijd gepaard met een handhavingsopgave. In algemene zin geldt dat de handhaving in een blauwe zone arbeidsintensief is en minder effectief digitaal is te handhaven. De handhaafbaarheid van betaald parkeren ten opzichte van de blauwe zone is efficiënter. Betaald parkeren is een zwart-wit systeem: een voertuig heeft wel of geen geldig parkeerrecht. Daarbij kan de handhaving van betaald parkeren volledig worden gedigitaliseerd, waardoor enkel het scannen van de kentekens noodzakelijk is. Handhaving in een blauwe zone is meer arbeidsintensief en vergt hierdoor een grotere handhavingsinzet omdat de aanwezigheid van een parkeerschijf fysiek moet worden waargenomen. Een gedeelte van de handhaving in de blauwe zone kan worden gedigitaliseerd door de ontheffingen te digitaliseren en door op vrijwillige basis het gebruik van de digitale parkeerschijf te stimuleren. Voor beide reguleringsvormen geldt dat er mogelijkheden bestaan om gebruik te maken van scanapparatuur (handheld, scanauto- en/of scooter). Omdat de reguleringsgebieden relatief beperkt in omvang zijn, is de winst in efficiëntie vrij beperkt. Als gevolg van de betere handhaafbaarheid van betaald parkeren kan gesteld worden dat betaald parkeren effectiever is en een grotere bijdrage levert aan het doel waarmee het parkeren wordt gereguleerd; het weren van vreemdparkeerders.

In de onderstaande tabel zijn per reguleringsvorm de belangrijkste aspecten opgenomen ten aanzien van handhaafbaarheid en handhavingsinzet. Handhaafbaarheid en handhavingsinzet Blauwe zone  Handhaving in een blauwe zone vergt relatief veel tijd en controles.  De handhaving is arbeidsintensief omdat deze niet volledig kan worden gedigitaliseerd.

Betaald parkeren  Betaald parkeren is een zwart-wit systeem (wel of geen parkeerrecht) wat leidt tot een betere handhaafbaarheid.  De handhaving is minder arbeidsintensief ten opzichte van de blauwe zone door digitalisering.

4.4 Kosten en opbrengsten De twee reguleringsvormen hebben zeer verschillende financiële gevolgen voor de gemeente. De blauwe zone leidt tot een structureel negatief financieel resultaat, de financiële gevolgen van betaald parkeren zijn voor de gemeente veelal positief. Voor de blauwe zone geldt dat de gemeente alleen opbrengsten heeft uit de leges die worden betaald voor een ontheffing. De opbrengsten van handhaving komen ten goede aan het rijk. De kosten voor handhaving, beheer en administratie worden niet gedekt uit de opbrengsten van de leges. Bij betaald parkeren heeft de gemeente opbrengsten op drie vlakken: de opbrengsten uit vergunningen, het parkeergeld dat wordt betaald door kortparkeerders en de opbrengsten uit de naheffingsaanslagen die zijn opgelegd. In het algemeen kan gesteld worden dat bij betaald parkeren de kosten die gemaakt moeten worden voor het instandhouden van de infrastructuur (bebording en betaalmogelijkheden) gedekt worden uit de opbrengsten van het kortparkeren. De handhavingskosten worden gedekt uit de naheffingsaanslagen. In de onderstaande tabel zijn de belangrijke aspecten opgenomen ten aanzien van kosten en opbrengsten. Kosten en opbrengsten Blauwe zone  Financiële gevolgen zijn voor de gemeente structureel negatief.  Opbrengsten van opgelegde verkeersboetes vloeien naar het Rijk.

 De kosten voor handhaving liggen hoger omdat systeem niet 100% digitaal is. Er is geen dekking voor de kosten voor handhaving.  Geen opbrengsten uit kortparkeren (gebruik van de parkeerschijf is ‘gratis’). Bijlage 1: Zonering parkeerregulering De Stationstuinen Notitie flankerend beleid De Stationstuinen

Betaald parkeren  Financiële gevolgen zijn voor de gemeente veelal positief.  Opbrengsten van opgelegde naheffingsaanslagen vloeien naar de gemeente. Dit dekt grotendeels de kosten voor handhaving.  De kortparkeerder betaalt mee aan de parkeerregulering.

Notitie flankerend beleid De Stationstuinen