447163 Brief wethouder Bults op vragen over kwijtschelding schulden.pdf

Aan de leden van de gemeenteraad Drs. N. Bults MBA wethouder

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp:

Vragen kwijtschelden van schulden

Ons kenmerk: Contactpersoon: Team: Telefoonnummer: Datum:

447163 A. Lay Sociaal Domein 14 0180 7 maart 2022

Geachte raadsleden,

Naar aanleiding van de presentatie “Kwijtschelden van schulden” (commissie Samenleving van 15 februari 2022) zijn nog enkele vragen overgebleven, die wij graag alsnog willen beantwoorden.

1) Welk bedrag is begroot ter dekking van oninbare vorderingen dan wel kwijtgescholden vorderingen? We hebben een voorziening bedoeld voor de dekking van “dubieuze debiteuren”. Hiermee worden (restant) vorderingen bedoeld waarvan wordt uitgegaan dat deze niet meer zullen worden voldaan. Het gaat dan om alle mogelijke vorderingen, dus ook fraudevorderingen. Deze voorziening bedraagt circa € 1,73 miljoen, bedoeld voor alle vorderingen tot en met 2021. De ervaring leert, dat circa 59% (gemiddeld per jaar) van de openstaande vorderingen niet wordt terugbetaald. Redenen hiervoor zijn onder andere kwijtscheldingen, ontbrekende draagkracht en vertrokken en/of onvindbare debiteuren. Vorderingen ouder dan 5 jaar (2016 en ouder) worden op 100% oninbaar gesteld. Het totale saldo aan openstaande vorderingen tot en met 2021 bedraagt € 2,24 miljoen. 59% resp. 100% hiervan wordt afgeboekt, wat resulteert in de genoemde circa € 1,73 miljoen.

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Vragen kwijtschelden van schulden

Pagina 2 van 4

De in de presentatie genoemde schattingen van € 391.000,- respectievelijk € 481.000,- betreffen uitsluitend de vorderingen van leenbijstand (bijzondere bijstand) tot en met 2021. Deze komen boven op de voorziening. Bij de huidige inschatting (59%) wordt uitgegaan van kwijtscheldingen op verzoek. Bij automatische kwijtschelding na 3 jaar zal een hoger percentage dan 59% niet meer inbaar worden. Om welk bedrag/percentage het dan uiteindelijk gaat vergt een intensiever onderzoek en doorberekening, maar het gaat dan om het aantal inwoners dat 3 jaar stipt heeft terugbetaald, het soort vordering dat zij terug betalen en uiteraard het resterende bedrag, minus het bedrag dat nu reeds wordt kwijtgescholden op basis van het huidige beleid.

2) Om hoeveel personen gaat het? Het gaat om 149 personen die op dit moment nog een kwijt te schelden vordering hebben van ten minste 3 jaar oud.

3) Worden de vorderingen verzwaard met rente en incassokosten? Nee. In Barendrecht is nog nooit rente berekend of incassokosten in rekening gebracht. Dit zal ook niet gebeuren.

Er zijn in de vergadering ook nog enkele inhoudelijke vragen gesteld op onderwerpen, waar we graag nader op willen ingaan.

1) Zelfstandigen/ZZP-ers zijn niet uitgesloten. Het gaat hier vrijwel uitsluitend om Bbz-vorderingen (Besluit bijstandverlening zelfstandigen). Het Bbz kent twee soorten verstrekkingen: verstrekkingen ten behoeve van bedrijfskapitaal en ten behoeve van levensonderhoud. Deze worden altijd verstrekt als lening. Sinds 2021 wordt bijstand t.b.v. levensonderhoud verstrekt vanuit het BUIG en valt daarom niet meer onder de systematiek van het Bbz. Wanneer de zelfstandige niet in staat blijkt om deze bijstand terug te betalen, wordt de lening omgezet in bijstand om niet. Hiermee wordt de vordering dus feitelijk kwijtgescholden. De verstrekkingen voor bedrijfskapitaal kennen een complexere systematiek, waar geen eigen beleid op mogelijk is en waar kwijtschelding slechts zeer beperkt mogelijk is. Zelfstandigen kunnen wel een beroep doen op schuldhulpverlening.

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Vragen kwijtschelden van schulden

Pagina 3 van 4

Wanneer het gaat om andere vorderingen, b.v. bijzondere bijstand, dan komt ook de zelfstandige in aanmerking voor kwijtschelding onder dezelfde voorwaarden als elke andere inwoner.

2) De hoogte van het bedrag aan openstaande vorderingen. Het overgrote deel, circa € 390.000,-, betreft bijzondere bijstand die als lening is verstrekt. De onterecht verstrekte bijstand, circa € 90.000,-, betreft in hoofdzaak bijstand waarover de inwoner naderhand middelen heeft ontvangen. Bijvoorbeeld vanwege verstrekte voorschotten bij een aanvraag van algemene bijstand, en de inwoner vervolgens geen recht op bijstand blijkt te hebben. Of omdat de inwoner achteraf hogere heffingskortingen heeft gekregen dan waarmee tijdens de bijstandsverlening rekening was gehouden. Of omdat een inwoner achteraf andere inkomsten heeft ontvangen, omdat bijvoorbeeld een andere uitkering (alsnog) is toegekend. Het gaat hierbij dus in de regel om vorderingen die zijn ontstaan vanwege achteraf ontstane feiten en omstandigheden.

3) Preventie, vroegsignalering en nazorg. Deze onderdelen van de schuldhulpverlening hebben als doel om te voorkomen dat inwoners met problematische schulden te kampen krijgen. Via vroegsignalering willen we inwoners, die dreigen in financiële problemen te komen, in een zo vroeg mogelijk stadium opsporen en, waar nodig, de inzet leveren die de inwoner kan helpen. Als dat de kwijtschelding van een bijstandsvordering is, dan is dat mogelijk, ook vóór de 3 jaar om zijn. Elke inwoner, die een minnelijke schuldregeling heeft doorlopen, krijgt nazorg aangeboden, bedoeld om te voorkomen dat deze inwoner opnieuw in de schulden komt. Wij kunnen dat niet afdwingen. Het is aan de inwoner om dit aanbod wel of niet aan te nemen. Helaas weigeren veel inwoners deze nazorg. Na vele jaren van schulden en het leven onder een strak regime (van de schuldregeling) zijn zij eindelijk (schulden)vrij en willen niet nog langer te maken hebben hulpverleners. Het is wel goed om te beseffen dat het overgrote deel van de inwoners met schulden geen enkel financieel probleem heeft. Zeer veel inwoners hebben een hypotheek en mogelijk een autofinanciering. Ook dit zijn inwoners met schulden. Het is niet de bedoeling dat de gemeente al deze mensen gaat benaderen om hen hulp aan te bieden, voor het geval dat. Zij hebben wel schulden, maar geen problematische schulden.

4) Integrale hulpverlening en de betrokkenheid van “derden”. Bij (financiële) hulpverlening wordt al – sinds de decentralisaties – breder gekeken: problemen worden niet afzonderlijk aangepakt maar in hun onderlinge samenhang. Hiermee wordt vooral naar de oorzaken

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Vragen kwijtschelden van schulden

Pagina 4 van 4

gekeken en zijn oplossingen gericht op het opheffen van de oorzaken. Dit neemt niet weg dat kwijtschelding al in het begin van het traject kan worden toegepast, wanneer dit acute problemen kan verhelpen. In de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn de mogelijkheden voor vroegsignalering verruimd. Tal van landelijk opererende schuldeisers, met name energieleveranciers en zorgverzekeraars, maar ook vele andere branches, werken reeds hieraan mee en melden betalingsachterstanden aan de gemeente. Hiermee kan de gemeente eerder ingrijpen en hoeft het niet eens zover te komen dat van schuldeisers wordt gevraagd om van hun vorderingen af te zien. Ik vertrouw erop uw vragen te hebben beantwoord en hiermee de motie 2021-021 te hebben afgedaan. Hoogachtend,

Drs. N. Bults MBA

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport