447163 Brief wethouder Bults inzake kwijtschelding schulden.pdf

Aan de leden van de gemeenteraad Drs. N. Bults MBA wethouder

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp:

---Kwijtschelding van schulden

Ons kenmerk: Contactpersoon: Team: Telefoonnummer: Datum:

447163 Albert Lay Sociaal Domein 14 0180 14 februari 2022

Geachte raad, In de vergadering van 1 juni 2021 heeft de raad bij motie het college verzocht om:  de mogelijkheden te onderzoeken om, in navolging van de gemeente Arnhem, gemeentelijke schulden (eerder) kwijt te schelden;  daarbij overleg te plegen met de Wmo-adviesraad;  aan betrokken maatschappelijke partners en andere grote schuldeisers, zoals de Belastingdienst, energieleveranciers en woningbouwverenigingen, te verzoeken hetzelfde te doen (kwijtschelding schulden te overwegen);  de resultaten van dit onderzoek (wat kan de gemeente wel en niet op het gebied van kwijtschelding) en overleg uiterlijk in december 2021 aan de gemeenteraad te presenteren. Met deze brief geven wij gevolg aan de toezegging om u te informeren. Resultaat Wij hebben onderzocht welke mogelijkheden er bestaan om schulden kwijt te schelden waar er geen sprake is van een schuldenregeling. Naar aanleiding hiervan willen wij twee wijzingen doorvoeren om kwijtschelding te versoepelen: 1) Kwijtschelding mogelijk na 36 maanden stipte aflossing (was 60 maanden) 2) Kwijtschelding gebeurt automatisch (was eerst na aanvraag/verzoek van de klant) Daarnaast willen we nog verder onderzoeken hoe we bijzondere bijstand, die we nu als leenbijstand verstrekken, als bijstand om niet kunnen verstrekken. Hiermee worden schulden voorkomen.

Portefeuille:

Sociale Zaken

Onderwerp: Kwijtschelding van schulden

Pagina 2 van 5

Deze aanpassingen hebben financiële consequenties ten laste van de algemene middelen. Immers, vorderingen zijn potentiële ontvangsten die worden afgeboekt. Op basis van een zeer grove inschatting worden de consequenties becijferd op een bedrag van € 391.000,- tot € 484.000,-. Dit bedrag is te verhogen met het bedrag aan verstrekkingen om niet, die anders als leenbijstand zou zijn verstrekt. Het hiermee gemoeide bedrag is vooral afhankelijk van het aantal gehuisveste statushouders en hun gezinssituatie, en is daardoor moeilijk te becijferen. De wijzigingen worden verwerkt via aanpassingen in de beleidsregels. De raad dient in te stemmen met de dekking vanuit de algemene middelen. De voorgestelde wijzigingen hebben de instemming van de WMO-adviesraad. De gemeente heeft geen zeggenschap of enige invloed op het invorderingsbeleid van andere instellingen. Wat doet de gemeente Arnhem De gemeente Arnhem heeft om haar nieuwe kwijtscheldingsbeleid van start te laten gaan, vorderingen van vele inwoners kwijtgescholden. Aanvankelijk werden de schulden van de Arnhemse inwoners na 5 tot 7 jaar kwijtgescholden. Met het nieuwe beleid is dat verkort naar drie jaren, waarbij vorderingen die zijn ontstaan door schending inlichtingenplicht (waaronder fraudevorderingen) zijn uitgezonderd van kwijtschelding.

Actueel beleid in Barendrecht De beleidsregels Participatiewet/terugvordering zijn vastgelegd in ‘Beleidsregels Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz Onderdelen Inkomen, Vermogen, Boeten, Terugvordering & Verhaal, en Regeling Kinderopvang Barendrecht 2017’. Ook zijn er beleidsregels Bijzondere Bijstand. Leenbijstand Voor de kosten van incidentele duurzame gebruiksgoederen verstrekken we bijzondere bijstand in de vorm van lening, dit is voorgeschreven in de Participatieswet. Bij de aflossing van een verstrekte lening houden we rekening met de afloscapaciteit gedurende 36 maanden. Na drie jaar regelmatige en volledige aflossing wordt het restant van de lening kwijtgescholden. Beleid Participatiewet/terugvordering  afzien van terugvordering in geval van kruimelbedragen van vorderingen tot € 75,-;  afzien van terugvordering indien de inwoner ten minste vijf jaar volledig aan zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan en hierom verzoekt;  afzien van terugvordering in fraudegevallen gedurende ten minste tien jaar volledig aan zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan.

Portefeuille:

Sociale Zaken

Onderwerp: Kwijtschelding van schulden

Pagina 3 van 5

Soorten vorderingen Onder gemeentelijke schulden rekenen wij: a) vorderingen ingevolge de Participatiewet (Pw), te verdelen in:  leningen en voorschotten  te veel verstrekte uitkeringen, niet verwijtbaar  te veel verstrekte uitkeringen, wel verwijtbaar b) vorderingen ingevolge de Wmo c) vorderingen van gemeentelijke heffingen d) door gemeente opgelegde boetes De hoofdmoot van de vorderingen bestaat uit de eerste categorie, “Pw-vorderingen”. In het handhavingsbeleid voor de Participatiewet (Pw) zijn reeds de mogelijkheden voor kwijtscheldingen opgenomen. Deze zijn voor wat betreft de leningen en voorschotten én bij niet verwijtbare vorderingen reeds zodanig geregeld dat een schuldenaar, ten eerste, kan aflossen zonder in financiële problemen te komen, en ten tweede, bij een correcte aflossing reeds een kwijtschelding wordt toegepast na 36 maanden aflossing. Voor de wel verwijtbare vorderingen, anders gezegd, de fraudevorderingen, is geen mogelijkheid van kwijtschelding. Dit geldt ook voor boetes die op grond van de Pw zijn opgelegd. Vorderingen ingevolge de Wmo zijn vanuit de Wmo-verordening mogelijk, maar wordt zeer zelden toegepast. Maar ook hier zal in het voorgestelde invorderingsbeleid gaan gelden. Gemeentelijke heffingen worden vastgesteld op grond van de Invorderingswet. Als gemeente zijn er slechts beperkte mogelijkheden om daar afwijkend lokaal beleid op te voeren.

Dit geldt ook voor kwijtschelding van heffingen. Verbinding met de toeslagenaffaire Voor de inwoners die aangemerkt zijn als gedupeerde vanwege de Kinderopvangtoeslagaffaire, worden de vorderingen die wij als gemeente hebben op hen, kwijtgescholden. Hiermee lopen we vooruit op de wetgeving die per 1 januari 2022 in gaat. Hierover is de gemeenteraad geïnformeerd op 13 juli jl. Op dit moment betreft het 146 inwoners. We hebben niet op alle inwoners vorderingen. Een aantal inwoners heeft al een beschikking ontvangen en een deel zal nog een beschikking ontvangen. Op dit moment gaat het om een bedrag van ongeveer € 11.000 dat is /wordt kwijtgescholden. De inwoners kunnen zich melden tot 1 januari 2024 bij de belastingdienst. We merken dat het beoordelen van de integrale dossiers bij de belastingdienst meer tijd vraagt dan vooraf door het ministerie is aangegeven.

Portefeuille:

Sociale Zaken

Onderwerp: Kwijtschelding van schulden

Pagina 4 van 5

Scenario’s Wij zijn bezig om de beleidsregels rondom bijzondere bijstand en inkomen opnieuw op- en vast te stellen. De geschetste scenario’s kunnen hierin worden opgenomen. We zijn uitgegaan van de mogelijkheden in de participatiewetgeving, alsmede aanverwante wetgeving zoals Ioaw, Ioaz. In het nog op- en vast te stellen beleid, willen we actief de vorderingen die wij hebben op de inwoners kwijt schelden na 3 of 5 jaar waarbij de organisatie actie onderneemt en niet wacht op een signaal van de klant. Als startpunt van het beleid stellen we dan ook voor de vorderingen die al langer dan 3 of jaar lopen, kwijt te schelden. De dekking wordt gezocht in de algemene middelen. Scenario 1: bijzondere bijstand en overige vorderingen kwijt schelden na 3 jaar Leenbijstand/bijzondere bijstand 2021 tot 2019 € 24.000 Bijstand/Ioaw ,Ioaz 2021 tot 2019 € 460.000 Totaal € 484.000 Scenario 2: bijzondere bijstand kwijt schelden na 3 jaar en overige vorderingen kwijt schelden na 5 jaar Leenbijstand/bijzondere bijstand 2021 tot 2017 € 24.000 Bijstand/Ioaw, Ioaz 2021 tot 2017 € 367.000 Totaal € 391.000 Scenario 3: minder bijzondere bijstand als lening toekennen in combinatie met scenario 1 of 2 en bestaande vorderingen eenmalig kwijtschelden en inzetten op het voorkomen van vorderingen. In de begroting is € 87.000 opgenomen als vorderingen bijzondere bijstand. Dit bedrag is te hoog ingeschat.

In 2021 is er € 55.575,06 ontvangen van aflossingen. Naar schatting zal er 90% van dit bedrag niet meer worden ontvangen als aflossing als dit scenario wordt gekozen; dat is afgerond € 50.000. Een betere begeleiding/dienstverlening van uitkeringsgerechtigden op het gebied van rechtmatigheid, parttime inkomsten etc. zal meer personele inzet kosten. Het is nu niet bekend wat dit betekent voor de uitvoeringskosten. Alle bedragen zijn geschat en dus een indicatie, nader dossieronderzoek is nodig voor een financiële onderbouwing. Uitzonderingen In bovenstaand overzicht zijn de gemeentelijke belastingen, zakelijke vorderingen zoals Bbz en Tozo niet meegenomen. Ook zijn de fraudevorderingen niet meegenomen.

Portefeuille:

Sociale Zaken

Onderwerp: Kwijtschelding van schulden

Pagina 5 van 5

Gemeentelijke belastingen De juridische grondslag is gelegen in de Invorderingswet. Hier is zeer beperkt gemeentelijk beleid op mogelijk. De beleidsvorming en uitvoering van de gemeentelijke belastingen is gedelegeerd aan de SVHW. Om deze redenen valt dit niet onder de reikwijdte van dit onderzoek. Zakelijke vorderingen Vorderingen in het kader van het Bbz2004 (uitkering of kapitaal) kunnen niet zomaar worden meegenomen. Dit is altijd een individuele beoordeling. Er is een specifieke financieringsconstructie voor deze vorderingen in het BUIG-budget. Fraude Opzettelijke fraude mag niet standaard worden beloond met een kwijtschelding van een schuld. Fraude door onwetendheid is wellicht wel een reden om kwijtschelding te overwegen. In alle gevallen moet er maatwerk mogelijk zijn en is dit een individuele beoordeling. Er zijn maar heel weinig ‘boete vorderingen’. Hoogachtend,

Drs. N. Bults MBA

Portefeuille:

Sociale Zaken