441211_BD_Raadsvoorstel_Kadernota_GR_VRR (002).pdf

Voorstel

Onderwerp: Zienswijzen Kadernota 2023/ Kostenverdeelsleutel en Gemeenschappelijke Regeling VRR

College van burgemeester en wethouders

Zaaknummer 441211

Portefeuillehouder Govert Veldhuijzen

Commissie Planning en Control 10 januari 2022

Openbaar

Gemeenteraad 25 januari 2022

Geadviseerd besluit 1. Een zienswijze op de Kadernota 2023 van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) vast te stellen. 2. Een zienswijze op de wijziging van de kostenverdeelsleutel van VRR vast te stellen. 3. De zienswijze te verzenden aan de VRR, zoals in de bijlage bij dit voorstel is opgenomen. 4. Het college van burgemeesters en wethouders toestemming te geven voor het wijzigen van de Gemeenschappelijke Regeling van de VRR, conform bijgevoegd concept besluit van VRR (bijlage 4).

Raadsvoorstel Inleiding Op 8 december jl. heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond ingestemd met scenario 2 (basis op orde) van de ontwikkelagenda en een wijziging van de kostenverdeelsleutel. Na vaststelling in het Dagelijks Bestuur (DB) op 21 december jl. is besloten de Kadernota 2023, de stukken i.v.m. de wijziging van de kostenverdeelsleutel en de stukken i.v.m. de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) aan u voor te leggen voor de zienswijzeprocedure. U kunt uw zienswijze over deze stukken tot en met 4 maart 2022 kenbaar maken aan het DB. Kadernota 2023 In de Kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de programmabegroting van 2023 opgenomen. De financiële consequenties van de ontwikkelagenda (scenario 2) en de nieuwe kostenverdeelsleutel zijn in deze kadernota verwerkt (bijlage 1). Als gevolg van dit traject zal de kadernota in tegenstelling tot voorgaande jaren de zienswijzeprocedure doorlopen. De Kadernota 2023 bevat ook andere ontwikkelingen, waaronder het indexeringspercentage. Voor de indexering van de gemeentelijke bijdragen wordt uitgegaan van het indexeringspercentage dat jaarlijks wordt bepaald door de Werkgroep verbetering financiële sturing gemeenschappelijke regelingen en is vastgesteld door de colleges van B&W van alle deelnemende gemeenten.

Op basis van de looncomponent (80%) en de nationale consumentenprijsindex (20%) komt het gewogen indexpercentage voor 2023 uit op 1,9%. Als gevolg van de correcties op de voorgaande jaren (2020 t/m 2022) leidt het accres (indexering) in 2023 op 4,8%. De financiële gevolgen van deze ontwikkelingen worden nader toegelicht in dit voorstel. Nieuwe kostenverdeelsleutel Het aantal inwoners per gemeente is niet langer de basis voor het bepalen van de primaire bijdrage. Vanaf 2023 geldt een evenredig aandeel van elke gemeente in het Gemeentefonds voor het subcluster Brandweer en Rampenbestrijding (onderdeel van het cluster OOV). Dat resulteert in herverdeeleffecten ten opzichte van de huidige verdeling. Om gemeenten voldoende tijd te geven om zich daar op aan te passen ondersteunt het bestuur de lijn om in de jaren 2023 tot en met 2026 in 4 gelijke stappen van 25% in te groeien van het oude naar het nieuwe model. Voor de wijziging van de kostenverdeelsleutel wordt een zienswijze aan de gemeenteraden gevraagd. Wijziging Gemeenschappelijke Regeling VRR De implementatie van de nieuwe kostenverdeelsleutel vergt een wijziging van de GR van de VRR. Door de VRR zijn ook een aantal andere wijzigingen in de GR doorgevoerd.

Deze wijzigingen hebben betrekking op: - Het beleggen van het beheer van de meldkamer bij Politie Nederland; - de aanwijzing van de VRR als Regionale ambulancevoorziening; - de herindeling van Nissewaard: de gemeenten Bernisse en Spijkenisse zijn per 1 januari 2015 heringedeeld tot een nieuwe gemeente met de naam Nissewaard; - de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren; - eerdere wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (niet de aanpassingen die momenteel bij de 1e Kamer voorliggen); - eisen aan VRR vanuit de Aanbestedingswet en; - een verschuiving van teksten tussen GR en de financiële verordening. Daarnaast zijn diverse teksten vereenvoudigd, verduidelijkt en/of geactualiseerd. In bijlage 2 zijn alle voorgestelde wijzigingen zichtbaar gemaakt. Voor de wijziging van de GR-tekst is toestemming van de gemeenteraden nodig. Gewijzigde Financiële verordening Tot slot zijn er wijzigingen doorgevoerd in de Financiële verordening van de VRR, deze zijn opgenomen in bijlage 3. De wijzigingen die zijn doorgevoerd sluiten aan op de bestuurlijke keuzes om de huidige kostenverdeelsleutel te wijzigingen. In eerste instantie lijkt met de wijzigingen de aansprakelijkheid van de deelnemende gemeenten te komen vervallen (hoofdstuk 5, artikel 15), maar dit onderdeel blijft gewaarborgd in de nieuwe GR.

Voor de gewijzigde Financiële verordening wordt geen zienswijzeprocedure doorlopen. Beoogd effect - Het geven van een zienswijze waarmee de gemeenteraad van Barendrecht sturing kan geven op de Kadernota 2023 en de wijziging van de kostenverdeelsleutel van de VRR. Hiermee kan de VRR de

-

afgesproken diensten uitvoeren en kan de basisdienstverlening van de VRR op orde worden gebracht. De GR van de VRR wijzigen zodat het aansluit op de voorgestelde nieuwe kostenverdeelsleutel en de hiervoor benoemde ontwikkelingen.

Relatie met beleidskaders Relatie met verbonden partijen. Argumenten 1.1 Het DB biedt de raden van de deelnemende gemeenten, conform het gestelde in artikel 34b van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, de kadernota aan met daarin de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar. De kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. De kaders uit de kadernota vormen immers het uitgangspunt bij het opstellen van de programmabegroting 2023. 1.2 In de GR van de VRR is in artikel 38 lid 1d vastgelegd dat wijzigingen in de financieringssystematiek voor een zienswijze aan de raden worden aangeboden. De huidige verdeelsleutel sluit niet meer aan op de bestuurlijke keuzes uit 2008, zowel qua verdeelprincipe als qua uitzonderingspositie van de gemeente Rotterdam. Daarnaast voldoet de sleutel maar in beperkte mate aan de recent geformuleerde beoordelingscriteria. Hierdoor wordt door de VRR voorgesteld de kostenverdeelsleutel te baseren op een duidelijk verdeelprincipe. 1.3 De VRR is een hoogwaardige crisisorganisatie en het is noodzakelijk om hierin te investeren, zodat de organisatie op dit niveau kan blijven acteren. - Kadernota 2023: De VRR kan zich in scenario 2 wel organiseren op de benoemde wettelijke taken (bijlage 1), waardoor de basisdienstverlening van de VRR op orde kan worden gebracht.

Daarnaast kan de organisatie zich aanpassen op de nu al ervaren gevolgen van de externe ontwikkelingen zoals, de klimaat- en energietransitie, de komst van de Omgevingswet, digitalisering, informatisering en robotisering, extreem weer en Covid-19. Eerder in het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 is gebleken dat deze externe ontwikkelingen ook gevolgen kunnen hebben voor onze gemeente. Derhalve wordt geadviseerd in te stemmen met scenario 2 van de ontwikkelagenda. - Wijziging kostenverdeelsleutel: het principe ‘inkomsten’, ook wel draagkracht, betreft een verdeelsleutel waarbij de sterkste drager het meest betaalt. De verdeelsystematiek is geobjectiveerd en uitlegbaar. Het hanteren van het draagkrachtbeginsel sluit aan bij de landelijke systematiek van het gemeentefonds, is rechtvaardig en is een uitdrukking van solidariteit tussen gemeenten omdat het rekening houdt met verschillende omstandigheden van gemeenten. Op grond van deze overwegingen én gezien het regionale karakter van de veiligheidsregio wordt een verdeelsystematiek geadviseerd die is afgeleid van het principe ‘inkomsten van gemeenten’. Het betreft de meest redelijke en duurzame basis voor de verdeling van de kosten van de VRR over de regiogemeenten.

1.4 Conform artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen gaan colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters niet over tot het wijzigen van een regeling dan na verkregen toestemming van de gemeenteraden. De toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. In de bestaande GR wordt in artikel 38 bij de ‘verdeling der kosten’ gesproken over een gemeentelijke classificatie. De voorgestelde nieuwe kostenverdeelsleutel kent geen indeling in groepen gemeenten meer. Elke gemeente vormt feitelijk een eigen groep. Om die reden is het gewenst de GR aan te passen. Gelet op artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen is voor de wijziging van de GR-tekst toestemming van de gemeenteraden nodig. Overleg gevoerd met De portefeuillehouder, de griffie en de financieel adviseur. Kanttekeningen Er liggen een aantal aannames ten grondslag aan deze kadernota. Dat leidt er toe dat de geprognosticeerde totale bijdrage per gemeente in het vervolg kan afwijken. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de verwachting dat de kosten per gemeente verder kunnen stijgen.

De stijging in de toekomstige gemeentelijke bijdrage kunnen onder meer veroorzaakt worden door: - De aanname die wordt gemaakt over de indexeringspercentages vanaf 2023: voor de jaren na 2023 is in deze kadernota geen indexering opgenomen, deze zijn nog niet vastgesteld door de Werkgroep verbetering financiële sturing Gemeenschappelijke

-

-

-

Regelingen. Dit betekent dat het indexpercentage en dus de meerjarenraming in het vervolg kunnen afwijken. Een tweede aanname is de verdeling van de totale kosten. De nieuwe verdeelsleutel wordt bij elke begrotingscyclus bij het opstellen van de kadernota geactualiseerd op basis van de meest recente septembercirculaire. De totale kosten blijven hiermee gelijk, maar de toekomstige bijdrage per gemeente kan hierdoor afwijken. In de raming 2023 is uitgegaan van een loonkostenstijging van 1,9% conform de conceptbrief van de gemeentesecretarissen. Tevens zijn de gevolgen van het principeakkoord voor de nieuwe CAO ingaande per 1-12-2021 meegenomen in deze raming. Deze CAO is eind 2022 niet meer van kracht en zal opnieuw moeten worden vastgesteld. Dit gegeven kan uiteraard tot hogere kosten leiden. Tot slot vormt de professionalisering van de bevolkingszorg een onderdeel van scenario 2. De kosten hiervan zijn niet bekend en maken dan ook nog geen onderdeel uit van de gemeentelijke bijdragen. Er moet eerst besloten worden in welke mate de VRR de coördinatie op zich zal nemen.

Voorts betreffen de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) en de vrijwillige brandweer twee onderwerpen die van invloed kunnen zijn op de programmabegroting 2023. De keuze over de inwerkingtreding van de Wnra zal halverwege 2022 ter besluitvorming worden voorgelegd. Voor de vrijwillige brandweer geldt dat het contrast tussen vrijwilligers en beroeps bij de brandweer moet worden verscherpt. Hierbij rijst de vraag welke (indirecte) financiële gevolgen dat heeft voor onze gemeente. Uitvoering/vervolgstappen Zienswijzen kunnen uiterlijk t/m 4 maart 2022 kenbaar gemaakt worden aan het DB. Daarna zal het Dagelijks Bestuur de ingekomen zienswijzen behandelen waarna de Kadernota 2023 en de Gemeenschappelijke Regeling VRR ter vaststelling worden voorgelegd aan het AB. Nadat de Kadernota 2023 de zienswijze heeft doorlopen wordt de programmabegroting 2023 opgesteld. Voordat het bestuur de programmabegroting 2023 definitief vaststelt, wordt deze aan u aangeboden zodat u uw zienswijze kenbaar kan maken. Evaluatie/monitoring De voortgang van dit ontwikkelingstraject wordt gemonitord en eventueel bijgesteld na besluitvorming in het bestuur. Na besluitvorming wordt dit door de VRR opgenomen in de eerstvolgende kadernota. Financiën Tijdens de informatiebijeenkomst van de VRR d.d.

2 december 2021 is separaat toegelicht wat de financiële consequenties zijn van de gefaseerde opbouw van de ontwikkelagenda en van de nieuwe kostenverdeelsleutel (exclusief indexering). Voor de volledigheid zijn de financiële consequenties hieronder opnieuw opgenomen (inclusief indexering). Doordat het indexpercentage voor de jaren na 2023 op dit moment nog niet zijn vastgesteld, wordt in dit voorstel uitsluitend de ontwikkeling van de bijdrage 2022 conform primaire begroting tot aan de bijdrage 2023 toegelicht. Het meerjarig verloop (2024 t/m 2026) van de gemeentelijke bijdragen zijn in de kadernota nader gespecificeerd. Ontwikkelagenda Scenario 2 vergt een uiteindelijke investering van € 9,45 mln. van de deelnemende gemeenten. Daarbij is ingestemd met een gefaseerde opbouw van de kosten in de jaren 2023 tot en met 2026, waarbij de meerkosten voor 2022 ten laste gaan van de algemene reserve van de VRR. De meerkosten zijn cumulatief verdeeld over de jaren 2023 tot en met 2026. In het kader van de ontwikkelagenda geldt voor het begrotingsjaar 2023 een bedrag van € 103.000 aan meerkosten voor de gemeente Barendrecht. Kostenverdeelsleutel Vanaf 2023 worden de gemeentelijke bijdragen verdeeld naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds. De nieuwe kostenverdeelsleutel leidt voor Barendrecht tot een financieel nadeel van € 79.674 euro.

Daarbij moet wel worden aangetekend dat in het huidige systeem de bijdrage zou worden verhoogd met € 150.000 op het moment dat onze gemeente de grens van 50.000 inwoners overschrijdt. Die verhoging vervalt nu. Voor het begrotingsjaar 2023, 1e stap van de herverdeling, leidt dit tot een gemeentelijke bijdrage van € 19.918. Hierbij is de eerste jaartranche van 25% van de kostenverdeelsleutel toegepast. Accres Voor de toepassing van het accres per gemeente wordt de verdeelsleutel o.b.v. evenredigheid aan de

inkomsten uit het subcluster Brandweer en Rampenbestrijding uit het Gemeentefonds aangehouden. Voor 2023 is een indexering van 4,8% toegepast. Dit resulteert in een gemeentelijke bijdrage van € 123.222. Totaloverzicht begrotingsjaar 2023 De huidige totale bijdrage aan de VRR - met uitzondering van de gevolgen van de ontwikkelagenda, de herverdeling en de indexering- betreft € 2.414.494. Het effect van deze ontwikkelingen leiden tot een totale meerkosten van € 246.140 voor het begrotingsjaar 2023. Met als gevolg dat in 2023 een totale gemeentelijke bijdrage van € 2.660.634 wordt geleverd aan de VRR. Als gevolg van de nieuwe kostenverdeelsleutel is de FLO- bijdrage (functioneel leeftijdsontslag) vanaf 2023 een onderdeel van de primaire bijdrage en is de bluswatervoorziening als aparte bijdrage opgenomen. Deze methodiek leidt tot een andere opbouw van de primaire bijdrage per gemeente. Hierdoor bestaat de totale gemeentelijke bijdrage uit een basisbijdrage voor het begrotingsjaar 2023 en een bijdrage voor de bluswatervoorzieningen. Voor de Gemeente Barendrecht geldt echter dat de bijdrage voor de bluswatervoorzieningen niet apart is opgenomen. De gemeente Barendrecht heeft deze taak immers in eigen beheer. Aspecten Niet van toepassing. Juridische zaken Niet van toepassing. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie/participatie na besluitvorming Niet van toepassing

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2023 en Gemeenschappelijke Regeling Bijlage 1 Kadernota 2023 Bijlage 2 Gewijzigde GR VRR Bijlage 3 Gewijzigde Financiële Verordening Bijlage 4 Concept raadsbesluit i.v.m. wijziging 441211_Concept zienswijze Kadernota 2023 en GR VRR Barendrecht