Document · PDF

3. NRIJ Ontwerp-programmabegroting 2023.pdf

gemeenteraad 21 juni 2022, gemeente BarendrechtBij agendapunt: Zienswijze ontwerpbegroting 2023 Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde11.243 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting

Programmabegroting 2023 Natuur- en recreatieschap IJsselmonde

Ontwerpbegroting

2023

Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting

Inhoud 1. BESTUURLIJKE SAMENVATTING 2. UITGANGSPUNTEN 3. PROGRAMMA INSTANDHOUDING GEBIEDEN 3.1. GEBIEDSBEHEER 3.1.1. BEHEERINFORMATIE 3.1.2. UITVOEREN TERREININSPECTIES 3.1.3. ONDERSTEUNING RECREATIE-, LANDSCHAPS- EN NATUURBEHEER 3.1.4. UITVOEREN TERREINBEHEER 3.1.5. OMGEVINGSMANAGEMENT 3.1.6. BEHEER VASTGOED EN GRONDEN 3.1.7. TOEZICHT EN HANDHAVING 3.1.8. VERGUNNINGEN, ONTHEFFINGEN EN TOESTEMMINGEN 3.2. MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID 3.2.1. VRIJWILLIGERS EN ACTIEF BURGERSCHAP 3.3. PLANNEN MAKEN 3.3.1. PLAN- EN PROJECTVOORBEREIDING 3.3.2. BEHEERKOSTENBEREKENING EN ANALYSES 3.4. OVERHEAD 3.4.1. BESTUURSPRODUCTEN 3.4.1.1. ACCOUNTMANAGEMENT 3.4.1.2. BESTUURSSECRETARIS 3.4.1.3. SECRETARIAAT 3.4.2. FINANCIËLE DIENSTEN 3.4.2.1. FINANCIEEL BELEID 3.4.2.2. PLANNING EN CONTROL 3.4.3. JURIDISCHE DIENSTEN 3.4.3.1. AANSPRAKELIJKHEID 3.4.3.2. JURIDISCHE ONDERSTEUNING 3.4.3.3. PROCEDEREN 3.4.3.4. WOB-PROCEDURES 3.5. PROJECTEN/KREDIETEN 3.6. MUTATIES RESERVES 3.7. WAT GAAT HET KOSTEN 4. PARAGRAFEN 4.1. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING 4.2. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN 4.3. FINANCIERING 4.4. GRONDBELEID 4.5. BEDRIJFSVOERING 4.6. DEELNEMERSBIJDRAGE FINANCIËLE BEGROTING EN BIJLAGEN

1 2 3 3 3 3 4 4 4 5 5 5 6 6 7 7 7 8 8 8 8 8 9 9 9 9 9 10 10 10 11 11 12 13 13 18 20 21 22 22 23

Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting Toekomst recreatieschap De vijf gemeenten op IJsselmonde (Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht) in het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde hebben per 1 januari 2021 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer afgesloten voor het beheer van de NRIJ-gebieden op basis van een langjarig contract van tweemaal 4 jaren. Daarbij is sprake van (tenminste) één tussentijdse evaluatie (en in potentie doorgaan of exit-) moment. Op deze wijze wordt recht gedaan aan enerzijds het belang van continuïteit voor alle betrokkenen en anderzijds het kader van (publieke) besteding en verantwoording van middelen. Rekening gehouden wordt met een financiële opgave oplopende tot 20% in 2025 (5% per jaar vanaf begroting 2022). Partijen conformeren zich hieraan en zullen gezamenlijk werken aan een zo zorgvuldig mogelijke benadering hiervan, waarbij de doelstellingen van het recreatieschap zo veel als mogelijk kunnen blijven worden uitgevoerd. Partijen streven er naar om door middel van deze samenwerking de hun toevertrouwde openbare diensten, beter, efficiënter en goedkoper uit te voeren. Waarbij de gezamenlijke ambitie om een stimulans geven aan de biodiversiteit en de recreatieve versterking van het groene landschap op IJsselmonde blijft bestaan.

In 2021 is een nadere uitwerking opgesteld van de samenwerkingsovereenkomst in de vorm van het Gezamenlijk Uitvoeringsprogramma IJsselmonde 2021-2025. Dit uitvoeringsprogramma is verwerkt in voorliggende begroting.

Optimaliseringsrichtingen ten behoeve van een toekomstbestendig NRIJ De provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam stellen tot en met 2025 jaarlijks samen €1.273.366 subsidie beschikbaar aan Natuur- en recreatieschap IJsselmonde. Voor wat betreft de periode na 2025 is het uitgangspunt van de provincie dat zij haar medeverantwoordelijkheid voor recreatiebeheer behoudt en daartoe middelen beschikbaar stelt. Zij heeft inmiddels wel kenbaar gemaakt voornemens te zijn de subsidie aan NRIJ met ingang van 2022 met € 92.092 te willen verlagen. Gemeente Rotterdam geeft aan dat zij financiële middelen beschikbaar houdt ten behoeve van regionale, buitenstedelijke groengebieden, waartoe ook behoren de gebieden in eigendom en beheer van het schap. Gelet op het maatschappelijk belang van de taken van NRIJ zal het bestuur zich de komende tijd inzetten om zowel bij de gemeente Rotterdam als de Provincie een passend financieel perspectief voor na 2025 te creëren. Gelet op het voorgaande bestaat de kans dat de komende jaren in een bandbreedte van € 0 tot € 1.250.000 substantieel minder geld beschikbaar wordt gesteld door de provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam.

Daarom hebben het schap en Staatsbosbeheer afgesproken dat zij zich naast het afgesproken 20%-scenario uit de SOK zich ook willen voorbereiden op andere scenario’s (met grotere en kleinere financiële impact) en te willen onderzoeken via welke optimalisatierichtingen welke bijdrage geleverd kan worden aan het opvangen van een mogelijke daling van de subsidiebijdragen. In 2021 heeft er een verkenning plaatsgevonden naar optimalisatierichtingen. Uiteindelijk is besloten tot uitwerking en doorvoering van de eerste serie optimaliseringsvoorstellen (jaarschijf 1). In de maximale variant en indien alle voorstellen gerealiseerd kunnen worden, kan dit in 2022 leiden tot een daling van de beheeruitgaven met ruim 5%. De verwachting is dat investeringen dienen te worden gedaan om het uiteindelijke doel, 1

Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting

een lagere beheerlast, te realiseren. Verder zal in 2022 een nadere verkenning worden uitgevoerd naar de haalbaarheid en uitwerking m.b.t. optimaliseringsvoorstellen van de tranches voor de jaren 2023 tot en met 2025. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan de toekomstbestendigheid van het NRIJ.

Gebiedsontwikkeling De natuur- en recreatiegebieden werden in 2020 en 2021 zeer druk bezocht, o.a. vanwege Covid19. Dit is een positieve ontwikkeling, dat recreanten de gebieden weten te vinden en de natuur beleven. Tegelijkertijd brengt het ook uitdagingen met zich mee onder andere gerelateerd aan veiligheid, vervuiling en een toename aan beheerkosten.

Financiële samenvatting Voor 2023 ligt er een sluitende begroting, waarbij rekening is gehouden met een deelnemersbijdrage van € 1.525.564 (4,8% hoger dan de bijdrage 2021) en een provinciale subsidie van € 326.900 en bijdrage van de Gemeente Rotterdam van € 854.373.

Programmabegroting 2023 | Uitgangspunten

2. Uitgangspunten Uitgangspunt voor de programmabegroting 2023 is bestaand en aanvaard beleid, zoals dat is vastgelegd in het besluit Uitgangspunten programmabegroting 2023, de Programmabegroting 2022, de Najaarsrapportage 2021, het Gezamenlijk Uitvoeringsprogramma IJsselmonde 20212025 en eventuele andere besluiten van het Algemeen Bestuur tot 1 maart 2022. Opbrengsten uit huren, pachten en dergelijke zijn conform de actuele contracten bijgesteld. Ook worden eventuele nieuwe (externe) ontwikkelingen (bij bestaand beleid) meegenomen. De begroting Onderhoudskosten wordt gebaseerd op het meerjarig onderhoudsplan TBM. Structurele effecten die voortkomen uit de jaarrekening 2021 zullen worden verwerkt in een begrotingswijziging 2023. Voor de prijsstijging op de ramingen voor 2023 is een indexatie van 4,8% toegepast, overeenkomstig het indexeringspercentage van de Kring van gemeentesecretarissen. Deze indexering wordt toegepast op alle lasten, met uitzondering van belastingen, verzekeringen, rentelasten en afschrijvingen. De indexering wordt in principe niet toegepast op de baten (voorzichtigheidsbeginsel). Voor de meerjarenraming 2024 tot en met 2027 is geen indexering toegepast.

De programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2027 moeten, conform de uitgangspunten in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als dit niet het geval is, is de kans groot dat op termijn een begrotingstekort ontstaat. De nadere uitwerking is opgenomen in de financiële begroting. De programmabegroting moet half april voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar klaar zijn. Dit heeft te maken met bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het recreatieschap en Staatsbosbeheer hebben eind 2020 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met elkaar afgesloten voor de periode 2021 tot en met 2024 met de mogelijkheid om deze vier jaar te verlengen. In deze overeenkomst is afgesproken dat het recreatieschap en Staatsbosbeheer gezamenlijk een uitvoeringsprogramma vormen op de gewenste ambities en inrichting van het werkgebied van het schap. Dit uitvoeringsprogramma is in 2021 opgesteld en wordt jaarlijks vertaald in de begroting. De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De wijze en mate van financiële betrokkenheid in de toekomst van de provincie bij het recreatieschap is vastgelegd in de ‘Financieringsovereenkomst NRIJ-PZH’.

De financieringsovereenkomst is in deze begroting verwerkt. Deze bijdrage is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdragen, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten. De gemeente Rotterdam is eveneens per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De financiële afspraken hier omtrent zijn vastgelegd in de ‘Hoofdlijnen overeenkomst Uittreding Rotterdam’. De bijdrage van de gemeente Rotterdam is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdrage, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan

3. Programma Instandhouding gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -

Gebiedsbeheer Maatschappelijke betrokkenheid Plannen maken Overhead Algemene dekkingsmiddelen Kredieten en Mutatie reserves

3.1. Gebiedsbeheer Aantrekkelijke en gevarieerde gebieden, die onderling samenhangen en verbonden zijn, en waarin recreatie en ecologie elkaar versterken. Dat vraagt om professioneel beheer. Met het Terrein Beheer Model (TBM) bijvoorbeeld, waarmee we gefundeerde inrichtings- en beheerkeuzes kunnen maken, met inzicht in de beheerkosten. Voor het aantrekkelijk houden van de gebieden is het belangrijk dat bezoekers zich er welkom en veilig voelen. Het recreatieve aanbod is divers en sluit aan bij de vraag van de gebruikers. En we zorgen voor de afhandeling van vragen, klachten en verzoeken voor gebruik van het gebied en voor handhaving. 3.1.1. Beheerinformatie Wat willen we bereiken Beheerinformatie levert inzicht in de beheerwerkzaamheden en kosten voor de komende jaren. Deze informatie is onmisbaar voor een goede beheervoorbereiding en -uitvoering in de terreinen. Wat gaan we er voor doen Meten is weten. Daarom is het van belang dat de beheerinformatie inzichtelijk en op orde is. De koppeling aan een Geografisch Informatie Systeem (GIS) aan het Terrein Beheer Model maakt data en kosten inzichtelijk, goed te beheren en te vergelijken.

Het gaat hierbij om bijvoorbeeld kaartmateriaal van de huidige en toekomstige inrichting, planningen, geografische gebiedsanalyses en beschrijvingen van kapitaalgoederen zoals wegen en paden, maar ook ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers. 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties Wat willen we bereiken Het uitvoeren van inspecties leidt tot actuele, heldere beheerdata. Daarmee kan op de korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd worden en is op de langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen. Wat gaan we er voor doen Door systematische visuele en technische inspecties te doen blijft er zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen. Zo kan er tijdig bijgestuurd worden. 3

Programmabegroting 2023 | Programmaplan Inspecties stellen in staat dat: - de kwaliteit van het terrein te geborgd wordt; - de meerjarenplanningen groot onderhoud actueel gehouden wordt; - de veiligheid in het gebied (beter) gewaarborgd blijven; - er invulling gegeven wordt aan aantoonbaarheid (juridische aansprakelijkheid). 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat willen we bereiken Beoogd wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Terreinbeheer is continu inspelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Het is dan ook belangrijk om deze vraagstukken goed te volgen en aanpassingen te onderbouwen en te implementeren in het beheer. Recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten zetten hierbij hun kennis van zowel het recreatiegebruik en de natuur- en landschapswaarden van de gebieden als hun landelijke expertise in, zodat het beheer wordt ingericht vanuit een integraal perspectief. 3.1.4.

Uitvoeren terreinbeheer Wat willen we bereiken Efficiënt en hoogwaardig terreinbeheer levert een duurzaam onderhouden recreatie- en natuurgebied op dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn. Daarnaast draagt het beheer bij aan natuurwaarden en biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Binnen de kaders van wet- en regelgeving en met behoud van de landschappelijke kwaliteit wordt integraal en duurzaam terreinbeheer uitgevoerd. Verder wordt er op basis van Social Return gewerkt; en wordt ervaring in beheer, recreatie en biodiversiteit gedeeld. Uitvoering van het werk gebeurt op basis van het Terrein Beheer Model. Deze systematiek garandeert de kwaliteit van het beheer en maakt vervangingsinvesteringen voor dagelijks en groot onderhoud per jaar inzichtelijk. De meerjarige onderhoudsplanning geeft ook inzicht voor de lange termijn. 3.1.5. Omgevingsmanagement Wat willen we bereiken Beoogd wordt een brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor beheermaatregelen. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij uw gebieden en willen graag meedenken en bijdragen aan het beheer van terreinen. Goed terreinbeheer betekent dus ook: communicatie en samenwerking met de omgeving en belanghebbenden.

Er wordt gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie, zoals participatie- en informatiebijeenkomsten, woordvoering, en (landelijke) online en offline communicatiekanalen. De boswachters zijn hierbij lokaal aanspreekpunt en monitoren wat er in de omgeving leeft. Uiteraard worden ook landelijke expertise en netwerken ingezet.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden Wat willen we bereiken Professioneel vastgoed- en grondbeheer houdt u de (vermogens)positie op orde. Bovendien wordt voldaan aan de rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt. Zorgvuldig en passend medegebruik draagt bij aan het recreatieaanbod én aan structurele inkomsten. Wat gaan we er voor doen De grondpositie (de gronden en vastgoed binnen het werkingsgebied) vormt de basis van elk natuur- en recreatiegebied. Duurzame borging van dit bezit vraagt om zorgvuldig beheer (goed rentmeesterschap). Daarmee wordt invulling gegeven aan verzoeken om medegebruik, bijvoorbeeld door erfpacht- of andere gebruiksovereenkomsten aan te gaan, inclusief de administratieve, financiële en juridische afwikkeling daarvan. Professioneel grond- en vastgoedbeheer is ook financieel van belang: de grond en gebouwen vormen immers uw kapitaal. 3.1.7. Toezicht en handhaving Wat willen we bereiken Beoogd wordt een gebied te leveren waar mensen zich veilig en welkom voelen en waar de natuur wordt beschermd. Door naleving van de wet- en regelgeving blijft de kwaliteit van het gebied op orde en de recreatie- en belevingswaarde hoog.

Wat gaan we er voor doen Toezicht en handhaving bestaat uit drie onderdelen: - Gastheerschap voor de gebruikersgroepen; - Handhaving op geldende bepalingen en wetgeving; - Samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers); De uitvoering van deze onderdelen door boswachters met boa-bevoegdheden, gebeurt in overleg met o.a. gemeenten en andere toezichthouders. Hierbij wordt ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen en/of op het water. 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat willen we bereiken De gebieden bieden ruimte voor initiatieven van derden, zorgvuldig getoetst aan de andere belangen voor het terrein. Afspraken met partijen worden vastgelegd en gecommuniceerd. Wat gaan we er voor doen De gebieden worden regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen. Dat is een maatschappelijke meerwaarde. Want naast het beschermen van natuur, zijn ook het beleven en benutten van terreinen belangrijke waarden. Maar niet alles kan en mag overal. Daarom is het nodig om heldere afspraken te maken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zeker bij grote bezoekersaantallen. Dit wordt vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming.

Vanzelfsprekend op basis van de afspraken en doelstellingen die voor een terrein gelden.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan 3.2. Maatschappelijke betrokkenheid Duurzaam, hoogwaardig beheer vraagt om afstemmen en samenwerken. Met omwonenden, ondernemers en diverse gebruikersgroepen. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er zinvol werk en hun inzet verhoogt de kwaliteit van gebieden. Ook zorgen we dat de terreinen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking en bieden we lesprogramma’s en voorzieningen aan voor jeugd. Zo verbinden we duurzaam beheer met maatschappelijk beheer en werken we samen aan terreinen waar mens en natuur elkaar vinden. 3.2.1.Vrijwilligers en actief burgerschap Wat willen we bereiken Een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap leidt tot betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied. De vrijwilligers werken mee aan excursies, jeugdactiviteiten en terreinbeheer, maar ook helpen zij bij monitoring, toezicht en handhaving en bij vragen, meldingen en klachten van bezoekers. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving.

Het bestaat uit o.a.: - professionele begeleiding inzet van vrijwilligers; - faciliteren en onderhouden van participatiegroepen; - samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan 3.3. Plannen maken Gebiedsbeheer gaat verder dan de bestaande inrichting zorgvuldig en efficiënt in stand houden. Het gaat ook om flexibel kunnen reageren op veranderende maatschappelijke en ecologische vraagstukken. Maar ook om aanpassing van beheer naar de nieuwste inzichten op het gebied van recreatie, kwaliteit van de leefomgeving, klimaatadaptatie en ecosystemen. Dat vraagt om strategische en onderbouwde doorontwikkeling van terreinen. 3.3.1.Plan- en projectvoorbereiding Gedurende het jaar kunnen zich knelpunten of kansen aandienen, die vragen om een eerste beoordeling en standpuntbepaling door het bestuur. Om flexibel op dergelijke ontwikkelingen te kunnen reageren wordt een budget van € 20.000 opgenomen. Ten laste van dit budget wordt alleen de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van een bestuursvoorstel gebracht. Dit voorstel heeft als doel een besluit te nemen of het schap het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Zo’n voorstel geeft daarom inzicht in welke kosten en opbrengsten aan een vervolg zijn verbonden.

3.3.2.Beheerkostenberekening en analyses Wat willen we bereiken De beheerkostenberekening geeft inzicht in de beheerkosten voordat de herinrichting start zodat vooraf bestuurlijke, beheersmatige en financiële keuzes gemaakt kunnen worden en daarmee grip geeft op de begroting (geprognotiseerde en werkelijke kosten). Wat gaan we er voor doen Bij de grote of kleinere herinrichting van een gebied, of bij het inrichten van nieuw terrein, is het wenselijk vooraf inzicht in de te verwachten beheerkosten te hebben. Dit wordt verzorgd door beheerkostenberekeningen en -analyses uit te voeren. In deze berekeningen worden de beheerkosten van de huidige situatie afgezet tegen die van de toekomstige inrichting van een gebied. Ook wordt een analyse gemaakt van de kostenbepalende elementen, zodat er gefundeerd keuzes gemaakt kunnen worden.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan 3.4. Overhead Efficiënt beheer staat of valt met kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: -

lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap

Daarbij wordt rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat o.a. uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens wordt het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter bijgestaan in alles wat de hen opgedragen taken aangaat, o.a. met een goed financieel en administratief management en met een solide juridische onderbouwing en afhandeling. 3.4.1. Bestuursproducten 3.4.1.1. Accountmanagement Wat willen we bereiken De accountmanager is een deskundig aanspreekpunt vanuit Staatsbosbeheer voor het recreatieschap en een opdrachtnemer voor de bestuurlijke opdrachten. Wat gaan we er voor doen Met de bestuurlijk-juridische achtergrond en kennis organisatie fungeert de accountmanager als sparringpartner voor het schap. Hij is opdrachtnemer voor bestuurlijke opdrachten, bewaakt de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen en informeert het schap over de voortgang en de eindresultaten. 3.4.1.2. Bestuurssecretaris Wat willen we bereiken De bestuurssecretaris levert een effectieve ondersteuning en advisering van het bestuur. Wat gaan we er voor doen De bestuurssecretaris is de expert-sparringpartner. Hij adviseert en begeleidt het bestuur en andere samenwerkingspartners.

Met zijn bestuurlijk-juridische achtergrond heeft hij veel kennis van onder meer gemeenschappelijke regelingen. Hij ondersteunt de uitvoering van bestuurlijke taken en besluitvormingsprocessen en denkt mee over bestuurlijke vraagstukken. Als rechterhand van het bestuur vertaalt de bestuurssecretaris besluiten naar concrete afspraken voor Staatsbosbeheer. 3.4.1.3. Secretariaat Wat willen we bereiken Het ambtelijk secretariaat zorgt ervoor dat de vergaderingen goed voorbereid en professioneel verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar zijn en dat de archivering op orde is. Wat gaan we er voor doen Het ambtelijk secretariaat verzorgt de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en 8

Programmabegroting 2023 | Programmaplan archivering van de bestuursvergaderingen. Met gedegen kennis van bestuurlijk-juridische processen bewaakt de ambtelijk secretaris dat voldaan wordt aan de vereisten en bepalingen die onder meer de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt. 3.4.2. Financiële diensten 3.4.2.1. Financieel beleid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een solide financieel beleid dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat gaan we er voor doen Zorgvuldig terreinbeheer en -ontwikkeling vraagt om zorgvuldig budgetbeheer. De beschikbare middelen zijn immers bedoeld om de doelen en visie te realiseren voor uw gebieden. Door kennis, ervaring en netwerk worden de terreinen zo efficiënt mogelijk beheerd. Er wordt een intern inkoop- en beleidskader opgesteld, (Europese) aanbestedingen worden begeleid, contracten worden opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole worden verzorgd, en de verzekeringsportefeuille wordt gecoördineerd. Uiteraard volgens de wettelijke vereisten. En op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. 3.4.2.2. Planning en control Wat willen we bereiken Een Planning & Control-cyclus (P&C) is een wettelijke vereiste. En het geeft daarnaast kader en sturing aan het bestuur en biedt ondersteuning om de doelstellingen te bereiken.

Wat gaan we er voor doen Deze P&C begint met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigt met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening. Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) en projectcontrolling maken vanzelfsprekend onderdeel uit van P&C. Met de najaarsrapportage wordt de uitvoering van activiteiten bewaakt en wordt er voor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ blijft. Indien nodig wordt het voorgenomen beleid of de activiteiten en processen bijgesteld. Uiteraard binnen het extern kader van Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), fiscale wetgeving en andere wet- en regelgeving. 3.4.3. Juridische diensten 3.4.3.1. Aansprakelijkheid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een beperking van aansprakelijkheidsprocedures, - risico’s en -kosten. Efficiënte afhandeling van klachten voorkomt bovendien eventuele beroepsprocedures bij de Nationale Ombudsman. Wat gaan we er voor doen Terreineigendom en -beheer brengen juridische verantwoordelijkheden met zich mee. Gezorgd wordt voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims worden doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd wordt 9

Programmabegroting 2023 | Programmaplan gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen. Bij klachten op grond van de Algemene wet bestuursrecht wordt gezorgd voor correspondentie met de directe toezichthouder (Politie en OM), worden hoorzittingen voorbereid en worden beslissingen opgesteld. Verder worden beroepen van klagers bij de Nationale Ombudsman afgehandeld. In bezwaarprocedures wordt gezorgd voor de hoorzittingen en worden beslissingen op bezwaar opgesteld. 3.4.3.2. Juridische ondersteuning Wat willen we bereiken Beoogd wordt een goede en snelle juridische ondersteuning ter voorkoming en beperking van imagoschade en allerhande risico’s. Wat gaan we er voor doen Voor effectief beheer en ontwikkeling van terreinen is een solide juridische basis onmisbaar. Daarom wordt vorm gegeven aan tal van overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Dat gebeurd onder andere door adviseren, beoordelen en/of opstellen van overeenkomsten. 3.4.3.3. Procederen Wat willen we bereiken Het voorkomen van een onnodige gerechtelijke procedure spaart tijd en geld. In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd en draagt zodoende bij aan een besparing van kosten en komt uw imago ten goede.

Wat gaan we er voor doen Mochten conflicten met derden tot juridische procedures leiden, dan wordt er geprocedeerd als verweerder, eisende partij, gedaagde of belanghebbende en zijn de juristen het aanspreekpunt voor de advocaat. Ook worden collega’s bijgestaan in juridische procedures, bijvoorbeeld als zij slachtoffer zijn van een delict of een ongeval. Als het nodig is, wordt er opgetreden als gemachtigde in een gerechtelijke procedure. 3.4.3.4. WOB-procedures Wat willen we bereiken Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van WOB-procedures. Wat gaan we er voor doen WOB-verzoeken worden in behandeling genomen. Ook kan een zienswijze opgesteld worden op een WOB-verzoek dat door derden wordt behandeld en waarin het recreatieschap derdebelanghebbende bent. Cruciaal hierbij is dat over de gevraagde informatie (documenten) beschikt kan worden.

Programmabegroting 2023 | Programmaplan 3.5. Projecten/kredieten Er zijn bij het opstellen van deze begroting geen projecten die doorlopen tot in 2023.

3.6. Mutaties reserves Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

Saldo

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

Mutatie reserves Reserve Pendrechtse molen Reserve afschrijvingen Investeringsreserve Reserve besparingen Egalisatiereserve groot onderhoud Provinciale reserve Totaal mutatie reserves

166.089 166.089

27.700

68.561 113.250

226.500

209.511

254.200

333.558 333.558

15.000 4.500

261.202

280.702

(167.469) (167.469)

12.700 (4.500) 68.561 113.250 (261.202) (71.191)

12.700 (4.500) 226.500 (261.202) (26.502)

Programmabegroting 2023 | Programmaplan

3.7. Wat gaat het kosten Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2021 Personeel

952.800

Begroting 2022 Begroting 2023

Saldo

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

728.900

763.800

(113.250) 113.250

(226.500) 153.609

2.210.131 3.162.931 -

2.294.401 3.023.301 40.400

2.268.239 3.032.039 42.300

986.446 986.446 -

747.200 747.200 -

122.400 4.499 126.899

40.400 30.600

42.300 32.100

30.600

32.100

Juridische diensten

35.614 72.386 108.000 66.700 6.108 72.808 64.600 17.400 82.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

49.800 83.900 133.700 132.400 37.700 170.100 16.800 3.500 20.300

Totaal overhead

262.808

311.054

324.100

Optimaliseringsrichting fysiek beheer Overschot op rekening Materieel Gebiedsbeheer Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid Personeel Materieel Plannen maken

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

952.800

728.900

763.800

(113.250) 113.250

(226.500) 153.609

1.223.685 2.176.485 -

1.547.201 2.276.101 40.400

1.521.039 2.284.839 42.300

122.400 4.499 126.899

40.400 30.600 30.600

42.300 32.100 32.100

35.614 72.386 108.000 66.700 6.108 72.808 64.600 17.400 82.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

49.800 83.900 133.700 132.400 37.700 170.100 16.800 3.500 20.300

262.808

311.054

324.100

(2.701.914) (2.701.914)

(1.455.691) (326.900) (854.373) (2.636.964)

(1.525.564) (326.900) (854.373) (2.706.837)

50.000

(135.722)

71.191

26.502

Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam

Algemene middelen

Onvoorzien

50.000

3.455.355

3.480.539

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.552.638

3.688.360 4.591

3.384.164

3.454.037

67.857

3.625.086

3.455.355

3.480.539

3.692.951

3.384.164

3.454.037

(67.865)

71.191

26.502

Totaal mutatie reserves

166.089

209.511

254.200

333.558

280.702

(167.469)

(71.191)

(26.502)

3.791.175

3.664.866

3.734.739

4.026.509

3.664.866

3.734.739

(235.334)

1.525.564 326.900 854.373 2.706.837

Saldo van baten en lasten

Saldo

72.448

2.701.914 2.701.914

1.455.691 326.900 854.373 2.636.964

Programmabegroting 2023 | Paragrafen

4. Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het schap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd / ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van het toereikend zijn van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F Risicoanalyse Risico’s

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Aard van het risico

Invoering van de Structureel Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Pendrechtse Molen Structureel

Economische grondzaken

Incidenteel en structureel

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Financiële omvang risico

Kans van optreden* H/M/L

Impact (uitgaande van vier jaar)

Gemiddeld

135.000

Hoog

108.000

Gemiddeld

* De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.

Programmabegroting 2023 | Paragrafen Risico 1: Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Met ingang van 1 januari 2016 is de Vpb-plicht voor overheidslichamen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, ingevoerd. De vennootschapsbelastingrisico's zijn inmiddels in beeld gebracht. Daarbij is uitgegaan van de begroting 2015 en de realisatie 2016. Per activiteit of cluster van activiteiten is beoordeeld of met de uitvoering van de betreffende activiteit een onderneming in fiscaalrechtelijke zin wordt gedreven. Er is sprake van een fiscale onderneming indien aan elk van de volgende drie voorwaarden is voldaan: 1. Duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; 2. Deelname aan het economisch verkeer; 3. Winstoogmerk en/of concurrentie. Voor een aantal activiteiten, dat valt onder economisch beheer (huren en erfpacht) is waarschijnlijk geen sprake van een fiscale onderneming, omdat geen sprake is van deelname aan het economisch verkeer. Aan dit criterium is niet voldaan aangezien de activiteiten beperkt zijn tot `normaal vermogensbeheer'. In dit geval kan worden gesteld dat sprake is van normaal vermogensbeheer, omdat er slechts beperkt arbeid wordt verricht en er geen causaal verband is tussen arbeid en rendement.

Voor de overige activiteiten is ook geen sprake is van een fiscale onderneming omdat geen sprake is van structurele vermogensoverschotten dan wel wordt het standpunt ingenomen dat een vrijstelling kan worden toegepast, zodat geen vennootschapsbelasting is verschuldigd. Aangezien het ingenomen standpunt van de Recreatieschappen (nog) niet is afgestemd met de Belastingdienst, blijft de vennootschapsbelasting een risico. Dit is echter niet te kwantificeren en wordt derhalve beschouwd als een PM-post. Risico 2: Pendrechtse Molen (onverwachte gebreken) Het is denkbaar dat een gebrek aan het object wordt geconstateerd, dat meer kost dan het gereserveerde budget. Via actualisering van de notitie ‘Risico’s m.b.t. de Pendrechtse Molen’ is bovenstaand risico onderbouwd. In lijn met de huidige nota Grondbeleid zou verkoop van de molen aan de orde zijn. In het recente verleden is geprobeerd de molen te vermarkten, maar dat is geen haalbare zaak gebleken. Mocht zich een koper voor € 1 melden, die de molen en grond openbaar toegankelijk wil houden dan wordt daar onmiddellijk op ingesprongen. Risico 3: Economische grondzaken Bodemverontreiniging. In een gebied als IJsselmonde kunnen milieuverontreinigingen aanwezig zijn die momenteel niet bij het schap bekend zijn en waarvan de veroorzaker na ontdekking niet kan worden aangesproken.

In een aantal gevallen kan het schap echter wel verantwoordelijk gehouden worden voor de kosten van sanering. De kosten hiervoor zullen pas bekend worden wanneer een dergelijke milieuverontreiniging wordt aangetroffen. In een groot aantal gebieden binnen IJsselmonde bevindt zich vervuild havenslib. 14

Programmabegroting 2023 | Paragrafen Wanneer er nieuwe ontwikkelingen komen voor bestaande gebieden, zal nagegaan moeten worden of er vervuiling is. Indien er sprake is van vervuiling zal eerst een saneringsplan moeten worden opgesteld. Groot onderhoud (verhuurde) panden (bijzonder risico): Het schap is verantwoordelijk voor uitvoering van het groot onderhoud van al haar in eigendom zijnde panden, ook degene die zij heeft verhuurd. Dit is niet in TBM opgenomen. Tevens is zij verantwoordelijk voor de risico’s aan de opstal (waarvoor een opstalverzekering is afgesloten). Groot onderhoud (verhuurde) gronden (Incidenteel risico): In beginsel is NRIJ verantwoordelijk voor het groot onderhoud van de gronden en daarop aanwezige beplanting (denk aan essentakziekte), oevers e.d., mits de huurder het dagelijks onderhoud naar behoren heeft uitgevoerd. Economische crisis / COVID-19 (bijzondere contractrisico): als gevolg van de economische crisis en van de overheidsmaatregelen die getroffen zijn om COVID-19 in te dammen, is het niet uitgesloten dat dit tot betalingsproblemen bij uw relaties leidt. Vele gesprekken over onder andere betalingsregelingen zullen volgen, met als mogelijk meest ingrijpende stap opzegging van de overeenkomst. COVID-19 (Corona) Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2021.

Voornamelijk in de debiteurenpositie, hiervoor is een voorziening getroffen in de jaarrekening 2021. Naar verwachting zal COVID19 ook in 2022 en wellicht de jaren daarna op veel beleidsterreinen van onze begroting impact hebben. Hoe groot de financiële impact zal zijn is onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.

Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Na aftrek van de lopende claims op de reserves van € 108.000 euro is de stand van de Algemene Reserve per eind 2021 ca € 432.000. De gekwantificeerde risico’s bedragen ca. € 108.000. De berekening van het weerstandsvermogen komt dan uit op een ratio van >2 met een bijbehorend waarderingscijfer A. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen uitstekend te noemen. Kengetallen BBV In het BBV (=financiële regelgeving voor gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen) staat dat er in de jaarstukken enkele kengetallen moeten worden opgenomen.

Programmabegroting 2023 | Paragrafen De kengetallen staan in onderstaande tabel. Kengetallen

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-92% n.b. 62%

-101% n.b. 59%

-102% n.b. 61%

-93% n.b. 68%

-156% n.b. 72%

netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0% De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het schap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele lasten.

Programmabegroting 2023 | Paragrafen EMU saldo Om sch r i jv in g T el l in g

Begr ot in g 2022

Begr ot i n g 2023

Begr ot i n g 2024

Begr ot i n g 2025

Begr ot i n g 2026

-3 8

-1 5 1

558

Ex ploit a t iesa ldo v óór t oev oeg in g a a n c.q. on t t r ek kin g u it r eser v es A fsch r ijv in g en t lv de ex ploit a t ie

+/+ +/+

Br u t o dot a t ies a a n de post v oor zien in g en t en la st e v a n de ex ploit a t ie

+/+

3 03

-1 0 3

-5 3 1

-1 8 3

178

In v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a ct iv a die op de ba la n s w or den g ea ct iv eer d Ba t en u it bijdr a g en v a n a n der e ov er h eden , de Eu r opese Un ie en ov er ig en , die n iet op de ex ploit a t ie zijn v er a n t w oor d en n iet a l in m in der in g zijn g ebr a ch t op in v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a c t iv a A a n koop v a n g r on d en u it g a v en a a n bou w -, w oon r ijp m a ken La st en op ba la n spost V oor zien in g en v oor zov er deze t r a n sa ct ies m et der den bet r effen V er w a ch t e boekw in st bij v er koop effect en en v er w a ch t e boekw in st bij v er k oop ( im )m a t er iële v a st e a ct iv a A a n deel i n EMU-sa l do

-/-

+/+

-/-

367

-103

-644

-297

774

Programmabegroting 2023 | Paragrafen 4.2.

Onderhoud kapitaalgoederen

Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het schap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het schap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de Voorziening verantwoord. Jaarlijks worden de geplande uitgaven, de dotatie en de werkelijke kosten gemonitord.

Elke vier jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is Programma groot onderhoud In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren. Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie Werkelijke uitgaven 2021 M Werkelijke uitgaven 2021 P planning materiële uitgaven inclusief indexering planning personele uitgaven materiële uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 inclusief indexering personele uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 Stand voorziening groot onderhoud per 31-12

2021 1.616.658 549.800 261.202 310.512 124.452

1.992.696

2022 1.992.696 616.600 261.202

2023 1.573.029 616.600 261.202

2024 1.875.959 616.600 261.202

2025 1.772.683 616.600 261.202

2026 1.241.432 616.600

2027 1.058.054 616.600

603.467 181.040 394.586 118.376

442.210 132.663

754.675 226.403

1.083.887 325.166

615.368 184.610

337.522 101.257

1.573.029

1.875.959

1.772.683

1.241.432

1.058.054

1.235.874

In 2023 is groot onderhoud en vervangingsonderhoud voorzien aan o.a.: -

bos en beplantingen: het uitvoeren van groot onderhoud en het aanpakken van essentaksterfte in de recreatiegebieden Hoge Veld en Jan Gerritsenpolder; halfverharde wandelpaden en parkeerterreinen in o.a. de recreatiegebieden Carnisse Grienden, Rhoonse Grienden, Donckse Velden en Sandelingen Ambacht; de grasvegetaties van de speel en ligweides in o.a. de recreatiegebieden Wevershoek en Sandelingen Ambacht.

Programmabegroting 2023 | Paragrafen Onderstaand een volledig overzicht van de in 2023 geplande werkzaamheden (excl. P): Categorie TBM-overig Bos Solitairen en knotbomen Duikers Niet normatieve assets (lampjes) Asfalt Bagger Elementenverharding Gras Halfverharding Harde oevers Steenbestorting Zwemwater Gebouwen Bruggen Vlonders en steigers Totaal GO

20023 19.834 127.610 54.778 14.700 17.258 20.294 10.147 65.437 86.662 15.407 3.520 2.214 4.349 442.210

Programmabegroting 2023 | Paragrafen

4.3.

Financiering

Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,2% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Er is voldaan aan de kasgeldlimiet, aangezien er per saldo geen sprake is van een kortlopende schuld. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. In 2021 zijn geen vaste geldleningen aangegaan. Er zijn op balansdatum 2021 meerdere uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico.

Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. De drempel van € 1.000.000 is in 2021 niet overschreden. Zie verder het overzicht in de toelichting op de balans, onderdeel Schatkistbankieren.

Programmabegroting 2023 | Paragrafen 4.4.

Grondbeleid

Algemeen In 2016 is door het toenmalig schapsbestuur het grondbeleid vastgesteld, waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: -

Grond is een middel en geen doel. Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. Met de inzet van grond en vastgoed wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen - actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden tussen enerzijds grond en vastgoed en anderzijds maatschappelijke of commerciële (verdien)modellen van derden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoedontwikkelingen. Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.

Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Door het aanhoudende herstel van de economie zal de investeringsbereidheid bij ontwikkelende partijen toenemen, maar concrete investeringsvoorbeelden zijn nog niet voor handen. Schapsspecifiek In programma ‘Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden’ en ‘ontwikkelingen’ van de begroting wordt ingegaan op de specifieke grond- en vastgoedontwikkelingen en de daarbij geldende financiële prognoses, kansen en risico’s. Grondpositie per 31 december 2020: Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2020. Oppervlakte:

Toelichting mutatie:

01-01-2021

532,6 ha

mutatie

15,6 ha

31-12-2021

27 oktober 2021: grondverkrijging Polder Buitenland

548,2 ha**

* Oppervlakte in hectares, afgerond op halve hectares

Programmabegroting 2023 | Paragrafen 4.5.

Bedrijfsvoering

Productomschrijving

Gebiedsbeheer

Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer uitvoeren Terreinbeheer RO 30% Omgevingscommunicatie Samenwerking omgevingsmanagement Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen

Maatschappelijke Plannen maken betrokkenheid

Overhead

50.000 59.500 17.900 319.800 115.500 58.70061.200 185.200 13.400

Vrijwilligers en actief burgerschap

Totaal

50.000 59.500 17.900 319.800 115.500 58.70061.200 185.200 13.400 42.300

Plan- en projectvoorbereiding Beheerkostenberekening & analyses

42.300 21.400 10.700

21.400 10.700

Accountmanagement Bestuurssecretaris Personeel

49.800 49.800

Financieel beleid Planning en control

12.500 119.900

Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOB-procedures

2.800 11.400 1.300 1.300

248.800

1.087.000

Subtotaal

763.800

Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud

132.700

42.300

32.100

132.700

Totaal

4.6.

1.219.700

Deelnemersbijdrage Aandeel in nadelig exploitatiesaldo

Percentage

Inwoneraantallen per 1-1-2021

Gemeente Albrandswaard Gemeente Barendrecht Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Gemeente Ridderkerk Gemeente Zwijndrecht

199.740 376.383 241.864 361.124 346.453 1.525.564

13% 25% 16% 24% 23% 100%

25.814 48.643 31.258 46.671 44.775 197.161

Totaal

1.525.564

Verdeling deelnemersbijdrage

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting

Financiële begroting en bijlagen Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2021 Personeel

952.800

Begroting 2022 Begroting 2023

Saldo

Rekening 2021

728.900

763.800

(113.250) 113.250

(226.500) 153.609

2.210.131 3.162.931 -

2.294.401 3.023.301 40.400

2.268.239 3.032.039 42.300

986.446 986.446 -

747.200 747.200 -

122.400 4.499 126.899

40.400 30.600

42.300 32.100

30.600

32.100

Juridische diensten

35.614 72.386 108.000 66.700 6.108 72.808 64.600 17.400 82.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

49.800 83.900 133.700 132.400 37.700 170.100 16.800 3.500 20.300

Totaal overhead

262.808

311.054

324.100

Optimaliseringsrichting fysiek beheer Overschot op rekening Materieel Gebiedsbeheer Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid Personeel Materieel Plannen maken

Begroting 2022 Begroting 2023 -

Rekening 2021

Begroting 2022 Begroting 2023

952.800

728.900

763.800

(113.250) 113.250

(226.500) 153.609

1.223.685 2.176.485 -

1.547.201 2.276.101 40.400

1.521.039 2.284.839 42.300

122.400 4.499 126.899

40.400 30.600 30.600

42.300 32.100 32.100

35.614 72.386 108.000 66.700 6.108 72.808 64.600 17.400 82.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

49.800 83.900 133.700 132.400 37.700 170.100 16.800 3.500 20.300

262.808

311.054

324.100

(2.701.914) (2.701.914)

(1.455.691) (326.900) (854.373) (2.636.964)

(1.525.564) (326.900) (854.373) (2.706.837)

50.000

(135.722)

71.191

26.502

67.857

Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam

Algemene middelen

Onvoorzien

50.000

3.455.355

3.480.539

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.552.638 72.448

2.701.914 2.701.914 -

3.688.360

4.591

1.455.691 326.900 854.373 2.636.964 -

3.384.164 -

1.525.564 326.900 854.373 2.706.837 -

3.454.037 -

Saldo van baten en lasten

3.625.086

3.455.355

3.480.539

3.692.951

3.384.164

3.454.037

(67.865)

71.191

26.502

Totaal mutatie reserves

166.089

209.511

254.200

333.558

280.702

(167.469)

(71.191)

(26.502)

3.791.175

3.664.866

3.734.739

4.026.509

3.664.866

3.734.739

(235.334)

Saldo

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting Toelichting op het overzicht van baten en lasten

Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd:

Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst.

Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken.

Kredieten De kredieten hebben betrekking op uitgaven gerelateerd aan activiteiten die zorgen voor veranderingen in de natuur- en recreatiegebieden, zoals investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Deze uitgaven worden gedekt vanuit bijdragen derden (subsidies, bijdragen) en/of onttrekkingen aan de algemene of bestemmingsreserves. Investeringen in maatschappelijk nut boven de € 25.000 worden geactiveerd, het gedeelte van het toegezegde krediet wordt bij gereedkomen van de investering overgeheveld naar de nog in te stellen reserve afschrijvingen maatschappelijk nut investeringen.

Mutaties aan reserves Dit onderdeel omvat alle mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves.

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting Structureel evenwicht In verband met de aanscherping van het financieel toezicht is in de begroting en de meerjarenraming het structureel en reëel evenwicht geïntroduceerd. Het BBV is aangepast, zodat Algemeen Bestuur en financieel toezichthouder kunnen vaststellen of sprake is van een structureel en reëel evenwicht in de begroting en de meerjarenraming. Algemeen uitgangspunt is dat structurele lasten en baten die lasten en baten zijn die betrekking hebben op posten of beleid met een looptijd van meer dan drie jaar. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij het gaat om reguliere onttrekkingen aan financieringsreserves c.q. dekkingsreserves (kapitaallasten) of om onttrekkingen uit een daartoe toereikende (bestemmings)reserve gedurende een periode van minimaal 3 jaar met als doel het dekken van structurele lasten. Het structureel en reëel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat overblijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Het overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen is opgenomen in de toelichting op de meerjarenraming.

Uiteenzetting van de financiële positie (geprognosticeerde balans) De financiële positie in meerjarenperspectief blijkt uit de geprognosticeerde balanscijfers voor de jaren 2023 tot en met 2026. Ter vergelijking zijn de balanscijfers van de jaarrekening 2020 vermeld.

Bedragen Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 0

ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa

2.415.520 4.111.126

2.377.520 4.380.175

2.339.520 4.356.269

2.301.637 4.017.522

2.263.774 4.287.828

2.230.740 3.894.842

Totaal activa

6.526.646

6.757.695

6.695.789

6.319.158

6.551.602

6.125.581

PASSIVA Reserves (Geraamd) resultaat Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva

4.026.287 1.573.029 272.268 655.062

3.999.785 1.875.958 226.890 655.062

4.086.533 1.772.682 181.512 655.062

4.286.530 1.241.432 136.134 655.062

4.747.730 1.058.054 90.756 655.062

4.189.266 1.235.875 45.378 655.062

Totaal passiva

6.526.646

6.757.695

6.695.789

6.319.158

6.551.602

6.125.581

Totaaloverzicht

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie

De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, zijn vermeld in hoofdstuk 2 van deze begroting.

Materiële vaste activa

De afname in de materiële vaste activa betreft de jaarlijkse afschrijvingen.

Financiële vaste activa

Niet van toepassing.

Vlottende activa

De vlottende activa is bepaald door het verschil te nemen tussen het “totaal passiva per jaar” minus het totaal van de materiële vaste activa.

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting Reserves

Algemene Reserve

Saldo Resultaat 1-1-2022 bestemming 432.104 -

BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve herinrichting Zuidelijk Randpark Reserve vervangingsinvesteringen Reserve Pendrechtse molen Reserve besparingen Afschrijvingsreserve Egalisatiereserve groot onderhoud

1.509.496 460.306 150.434 214.394 222.773 128.718 1.044.809

Subtotaal bestemmingsreserves

3.730.930

Totaal

4.163.034

Staat van reserves

Toevoegingen

Onttrekkingen -

Saldo 1-1-2023 432.104

Toevoegingen

Onttrekkingen

68.561 27.700 113.250 -

65.556 15.000 4.500 261.202

1.512.501 460.306 150.434 227.094 336.023 124.218 783.607

27.700 226.500 -

15.000 4.500 261.202

1.512.501 460.306 150.434 239.794 562.523 119.718 522.405

209.511

346.258

3.594.183

254.200

280.702

3.567.681

209.511

346.258

4.026.287

254.200

280.702

3.999.785

Saldo 31-12-2023 432.104

Meerjarenperspectief Saldo 31-12-2023 432.104

Toevoegingen

Saldo 31-12-2024 432.104

Toevoegingen

1.512.501 460.306 150.434 239.794 562.523 119.718 522.405

27.700 339.750 -

15.000 4.500 261.202

1.512.501 460.306 150.434 252.494 902.273 115.218 261.203

Subtotaal bestemmingsreserves

3.567.681

367.450

280.702

Totaal

3.999.785

367.450

280.702

Staat van reserves Algemene Reserve

Onttrekkingen

OnttrekSaldo kingen 31-12-2025 432.104

Toevoegingen

27.700 453.000 -

15.000 4.500 261.203

1.512.501 460.306 150.434 265.194 1.355.273 110.718 -

27.700 453.000 -

15.000 4.500 -

1.512.501 460.306 150.434 277.894 1.808.273 106.218 -

27.700 -

566.664 15.000 4.500 -

945.837 460.306 150.434 290.594 1.808.273 101.718 -

3.654.429

480.700

280.703

3.854.426

480.700

19.500

4.315.626

27.700

586.164

3.757.162

4.086.533

480.700

280.703

4.286.530

480.700

19.500

4.747.730

27.700

586.164

4.189.266

OnttrekSaldo kingen 31-12-2026 432.104

Toevoegingen -

OnttrekSaldo kingen 31-12-2027 432.104

 ALGEMENE RESERVE De algemene reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers.

 BESTEMMINGSRESERVES a) Investeringsreserve Het doel van de Investeringsreserve is het dekken van investeringskosten van de (land)inrichting van diverse nieuwe gebieden. b) Bestemmingsreserve herinrichting Zuidelijk Randpark De Reserve Herinrichting Zuidelijk Randpark is bestemd voor het gelijknamige recreatiegebied op de grens van de gemeenten Barendrecht en Rotterdam. Het park ligt pal ten noorden van de A15/Betuwespoorlijn en bestaat uit verschillende deelgebieden. Met deze reserve worden de kosten gedekt die nodig zijn om het Zuidelijk Randpark opnieuw in te richten als recreatiegebied. c)

Reserve vervangingsinvesteringen.

Deze reserve is ingevoerd in 2015. In de meerjarenraming zijn voor 2020 geen onttrekkingen gepland. d)

Reserve Pendrechtse Molen

Deze reserve is gevormd bij de jaarrekening 2015 ter vervanging van de voorziening Pendrechtse Molen. De voorziening voldeed niet aan de financieel-technische eisen die hier wettelijk aan gesteld worden. 27

Programmabegroting 2023 | Financiële begroting

Reserve besparingen

De reserve besparingen heeft als doel het financieren van investeringen die leiden tot een afname in de onderhoudskosten. f)

Reserve afschrijvingen

Het doel van deze reserve is het dekken van de afschrijvingslasten van projecten die geactiveerd zijn conform nieuwe BBV regelgeving. g)

Egalisatiereserve groot onderhoud

De reserve heeft ten doel om tot en met 2025 het tekort op de voorziening groot onderhoud te egaliseren door middel van een jaarlijkse extra dotatie van €261.202

Voorzieningen

Voorziening Groot Onderhoud

Saldo 1-1-2022 1.992.696

Toevoegingen 877.802

Onttrekkingen 1.297.469

Saldo 1-1-2023 1.573.029

Toevoegingen 877.802

OnttrekSaldo kingen 31-12-2023 574.873 1.875.958

Totaal

1.992.696

877.802

1.297.469

1.573.029

877.802

574.873

Staat van voorzieningen

1.875.958

Meerjarig perspectief verloop voorzieningen Staat van voorzieningen Voorziening Groot Onderhoud Totaal

Saldo 31-12-2023 1.875.958

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11578061/1