Document · PDF

3. NRIJ concept Programmabegroting 2022.pdf

commissie Planning en Control 14 juni 2021, gemeente BarendrechtBij agendapunt: Zienswijze conceptbegroting 2022 GR Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde12.183 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2022 Natuur- en recreatieschap IJsselmonde

Ontwerpbegroting

2022

Programmabegroting 2022 | Inhoudsopgave

Inhoud 1. BESTUURLIJKE SAMENVATTING 2. UITGANGSPUNTEN 3. PROGRAMMA INSTANDHOUDING GEBIEDEN 3.1. GEBIEDSBEHEER 3.1.1. BEHEERINFORMATIE 3.1.2. UITVOEREN TERREININSPECTIES 3.1.3. ONDERSTEUNING RECREATIE-, LANDSCHAPS- EN NATUURBEHEER 3.1.4. UITVOEREN TERREINBEHEER 3.1.5. OMGEVINGSCOMMUNICATIE 3.1.6. BEHEER VASTGOED EN GRONDEN 3.1.7. TOEZICHT EN HANDHAVING 3.1.8. VERGUNNINGEN, ONTHEFFINGEN EN TOESTEMMINGEN 3.2. MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID 3.2.1. VRIJWILLIGERS EN ACTIEF BURGERSCHAP 3.3. PLANNEN MAKEN 3.3.1. PLAN- EN PROJECTVOORBEREIDING 3.3.2. BEHEERKOSTENBEREKENING EN ANALYSES 3.4. OVERHEAD 3.4.1. BESTUURSPRODUCTEN 3.4.1.1. ACCOUNTMANAGEMENT 3.4.1.2. BESTUURSSECRETARIS 3.4.1.3. SECRETARIAAT 3.4.2. FINANCIËLE DIENSTEN 3.4.2.1. FINANCIEEL BELEID 3.4.2.2. PLANNING EN CONTROL 3.4.3. JURIDISCHE DIENSTEN 3.4.3.1. AANSPRAKELIJKHEID 3.4.3.2. JURIDISCHE ONDERSTEUNING 3.4.3.3. PROCEDEREN 3.4.3.4. WOB-PROCEDURES 3.5. PROJECTEN/KREDIETEN 3.6. MUTATIES RESERVES 3.7. WAT GAAT HET KOSTEN 4. PARAGRAFEN 4.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING 4.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN 4.3 FINANCIERING 4.4 GRONDBELEID 4.5 BEDRIJFSVOERING 4.6 DEELNEMERSBIJDRAGE 4 BIJLAGEN 1

2 4 6 6 6 6 7 7 7 8 9 9 9 9 10 10 11 11 11 11 11 12 12 12 12 13 13 13 13 14 14 14 15 16 16 22 24 25 26 26 35

Programmabegroting 2022 | Uitgangspunten

1. Bestuurlijke samenvatting Toekomst recreatieschap De vijf gemeenten op IJsselmonde (Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht) in het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde hebben eind 2020 gekozen voor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer voor het beheer van de NRIJ-gebieden op basis van een langjarig contract van tweemaal 4 jaren. Daarbij is sprake van (tenminste) één tussentijdse evaluatie (en in potentie doorgaan of exit-) moment. Op deze wijze wordt recht gedaan aan enerzijds het belang van continuïteit voor alle betrokkenen en anderzijds het kader van (publieke) besteding en verantwoording van middelen. Rekening gehouden wordt met een taakstellende besparing ten aanzien van fysiek terreinbeheer oplopende tot 20% in 2025 (5% per jaar vanaf begroting 2022). Partijen conformeren zich hieraan en zullen gezamenlijk werken aan een zo zorgvuldig mogelijke benadering hiervan, waarbij de doelstellingen van het Recreatieschap zo veel als mogelijk kunnen blijven worden uitgevoerd. Hierin worden toekomstgerichte thema’s zoals (niet limitatief) biodiversiteit, ‘verruiging’, hittestress, mate van verharding, mate van afvalinzameling en mate van toezicht etc. betrokken. Dit wordt budgetneutraal uitgevoerd; eventuele gerealiseerde besparingen worden geïnvesteerd in pilotprojecten voor de nieuwe vorm van beheer.

Partijen streven er naar om door middel van deze samenwerking de hun toevertrouwde openbare diensten, beter, efficiënter en goedkoper uit te voeren. Waarbij de gezamenlijke ambitie om een stimulans geven aan de biodiversiteit en de recreatieve versterking van het groene landschap op IJsselmonde blijft bestaan. Daarnaast zal verdere uitvoering worden gegeven aan de in 2019 vastgestelde “bouwstenen Transitie NRIJ”.

Optimaliseringsrichtingen ten behoeve van een toekomstbestendig NRIJ De provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam stellen tot en met 2025 jaarlijks samen €1.273.366 subsidie beschikbaar aan Natuur- en recreatieschap IJsselmonde. Voor wat betreft de periode na 2025 is het uitgangspunt van de provincie dat zij haar medeverantwoordelijkheid voor recreatiebeheer behoudt en daartoe middelen beschikbaar stelt. Zij heeft inmiddels wel kenbaar gemaakt voornemens te zijn de subsidie aan NRIJ met ingang van 2022 met € 92.092 te willen verlagen. Gemeente Rotterdam geeft aan dat zij financiële middelen beschikbaar houdt ten behoeve van regionale, buitenstedelijke groengebieden, waartoe ook behoren de gebieden in eigendom en beheer van het schap. Gelet op het maatschappelijk belang van de taken van NRIJ zal het bestuur zich de komende tijd inzetten om zowel bij de gemeente Rotterdam als de Provincie een passend financieel perspectief voor na 2025 te creëren. Gelet op het voorgaande bestaat de kans dat de komende jaren in een bandbreedte van € 0 tot € 1.250.000 substantieel minder geld beschikbaar wordt gesteld door de provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam.

Daarom hebben het schap en Staatsbosbeheer afgesproken dat zij zich naast het afgesproken 20%-scenario uit de SOK zich ook willen voorbereiden op andere scenario’s (met grotere en kleinere financiële impact) en te willen onderzoeken via welke optimalisatierichtingen welke bijdrage geleverd kan worden aan het opvangen van een mogelijke daling van de subsidiebijdragen. De verwachting is dat investeringen dienen te worden gedaan om het uiteindelijke doel, een lagere beheerlast, te realiseren. Op basis van dit in 2021 te verrichten onderzoek kunnen naar verwachting voor 1 januari 2022 keuzes worden gemaakt ten 2

Programmabegroting 2022 | Uitgangspunten behoeve van de toekomstbestendigheid van het NRIJ, wordt een investeringsagenda (zal duiding geven aan de benutting van de reserve besparingen en investeringsreserve) ontwikkeld en een financieel toekomstperspectief voor de lange termijn geduid.

Uitvoeringsprogramma In de samenwerkingsovereenkomst is bepaald dat het schap en Staatsbosbeheer via een meerjarig uitvoeringsprogramma jaarlijks de activiteiten afstemmen die door Staatsbosbeheer in het kader van die samenwerking zullen worden verricht. Het uitvoeringsprogramma vormt de basis voor de begroting van NRIJ. Het budgettair kader waarbinnen de samenwerking van NRIJ en Staatsbosbeheer tot op heden plaatsvindt, is voor de personele inzet van Staatsbosbeheer historisch bepaald. Budgetten worden alleen jaarlijks geïndexeerd en op basis van fixed pricing verrekend. De door Staatsbosbeheer ontwikkelde product- en dienstencatalogus biedt nu de mogelijkheid om op productniveau de noodzakelijke inzet en daarmee de kosten van de personele inzet van Staatsbosbeheer vooraf te kwantificeren. In combinatie met de definiëring van de producten nemen daardoor de mogelijkheden voor het schap en voor Staatsbosbeheer toe om gerichter te sturen. In combinatie met de mogelijkheden die het Terrein Beheer Model (TBM) al biedt om te sturen op regulier-, groot- en vervangingsonderhoud van het areaal is dit een belangrijke stap voorwaarts. De invoering van de product- en dienstencatalogus betekent ook dat Staatsbosbeheer met ingang van 2022 de kosten van personele inzet op basis van werkelijk bestede uren zal verantwoorden.

Gebiedsontwikkeling De natuur- en recreatiegebieden werden in het afgelopen jaar zeer druk bezocht (o.a. vanwege Covid-19). Dit is een positieve ontwikkeling, dat recreanten de gebieden weten te vinden en de natuur beleven. Tegelijkertijd brengt het ook uitdagingen met zich mee onder andere gerelateerd aan veiligheid, vervuiling en een toename aan beheerkosten. Vanwege de wegvallende programmafinanciering heeft het bestuur van de Landschapstafel IJsselmonde besloten om de landschapstafel wel te continueren, maar te extensiveren. De basis van de Landschapstafel IJsselmonde is en blijft een netwerk van partijen dat bijeen komt voor overleg, afstemming en inspiratie ter versterking van de groenblauwe leefomgeving op IJsselmonde. Het NRIJ zal contacten blijven onderhouden met de Landschapstafel IJsselmonde.

Financiële samenvatting Voor 2022 ligt er een sluitende begroting, waarbij rekening is gehouden met een deelnemersbijdrage van € 1.455.691 (1,9% hoger dan de bijdrage 2021) en een provinciale subsidie van € 326.900 en bijdrage van de Gemeente Rotterdam van € 854.373.

Programmabegroting 2022 | Uitgangspunten 2. Uitgangspunten Uitgangspunt voor de programmabegroting 2022 is bestaand en aanvaard beleid, zoals dat is vastgelegd in het besluit Uitgangspunten programmabegroting 2022, de programmabegroting 2021, de Najaarsrapportage 2020, het Uitvoeringsprogramma 2022-2026 en eventuele andere besluiten van het Algemeen Bestuur tot 1 maart 2021. Opbrengsten uit huren, pachten en dergelijke zijn conform de actuele contracten bijgesteld. Ook worden eventuele nieuwe (externe) ontwikkelingen (bij bestaand beleid) meegenomen. De begroting Onderhoudskosten wordt gebaseerd op het meerjarig onderhoudsplan TBM. Structurele effecten die voortkomen uit de jaarrekening 2020 zullen worden verwerkt in een begrotingswijziging 2022. Voor de prijsstijging op de ramingen voor 2022 is een indexatie van 1,9% toegepast, overeenkomstig het indexeringspercentage van de Kring van gemeentesecretarissen. Deze indexering wordt toegepast op alle lasten, met uitzondering van belastingen, verzekeringen, rentelasten en afschrijvingen. De indexering wordt in principe niet toegepast op de baten (voorzichtigheidsbeginsel). Voor de meerjarenraming 2023 tot en met 2026 is geen indexering toegepast.

De programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2026 moeten, conform de uitgangspunten in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als dit niet het geval is, is de kans groot dat op termijn een begrotingstekort ontstaat. De nadere uitwerking is opgenomen in de financiële begroting. De programmabegroting moet half april voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar klaar zijn. Dit heeft te maken met bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het recreatieschap en Staatsbosbeheer hebben eind 2020 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met elkaar afgesloten voor de periode 2021 tot en met 2024 met de mogelijkheid om deze vier jaar te verlengen. In deze overeenkomst is afgesproken dat het recreatieschap en Staatsbosbeheer gezamenlijk een uitvoeringsprogramma vormen op de gewenste ambities en inrichting van het werkgebied van het schap. Dit uitvoeringsprogramma wordt in 2021 opgesteld en als uitgangspunt gehanteerd voor de begroting 2022. De door Staatsbosbeheer ontwikkelde product- en dienstencatalogus (PDC) is als uitgangspunt voor deze begroting genomen. Hiermee is vooraf de noodzakelijke inzet en daarmee de kosten van de personele inzet van Staatsbosbeheer op productniveau gekwantificeerd.

Met ingang van 2022 zal Staatsbosbeheer de kosten van personele inzet op basis van werkelijk bestede uren verantwoorden. Met de implementatie van de PDC is de bestaande productenstructuur vervangen door de nieuwe producten en diensten en zijn voor de dienstverlening door Staatsbosbeheer kostendekkende productafspraken in de plaats gekomen van historisch bepaalde fixed-price afspraken. Op onderdelen van de begroting leidt dit eenmalig tot veranderingen en/of verschuivingen in de budgetten. De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De wijze en mate van financiële betrokkenheid in de toekomst van de provincie bij het recreatieschap is vastgelegd in de ‘Financieringsovereenkomst NRIJ-PZH’. De 4

Programmabegroting 2022 | Uitgangspunten financieringsovereenkomst is in deze begroting verwerkt. Deze bijdrage is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdragen, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten. De door de provincie aangekondigde verlaging van de bijdrage met € 92.092 vanaf 2022 is verwerkt. De gemeente Rotterdam is eveneens per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De financiële afspraken hier omtrent zijn vastgelegd in de ‘Hoofdlijnen overeenkomst Uittreding Rotterdam’. De bijdrage van de gemeente Rotterdam is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdrage, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten. In de programmabegroting is een stelpost onvoorzien van € 50.000 opgenomen die kan worden ingezet t.b.v. uitvoeren niet voorziene activiteiten. De stelpost onvoorzien zal alleen na besluitvorming door het Dagelijks Bestuur worden kunnen worden ingezet.

Programmabegroting 2022 | Programmaplan

3. Programma Instandhouding gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -

Gebiedsbeheer Maatschappelijke betrokkenheid Plannen maken Overhead Algemene dekkingsmiddelen Kredieten en Mutatie reserves

3.1.Gebiedsbeheer Door de toepassing van de producten- en dienstencatalogus wordt transparant welke inzet Staatsbosbeheer zal plegen bij de uitvoering van terreinbeheer. Er wordt expliciet zichtbaar gemaakt welke inzet Staatsbosbeheer pleegt ten behoeve van het verwerken van de beheerinformatie, uitvoeren van terreininspecties, ondersteuning van recreatie-, landschaps- en natuurbeheer, inzet van vrijwilligers en betrekken samenleving bij het (natuur)beheer. Ten opzichte van de bestaande situatie is sprake van intensiveren van terreininspecties. Hier geldt dat de kosten voor de baten uitgaan. Gerichter inspecteren moet bijdragen aan verhoging van de betrouwbaarheid van de beheerinformatie en kwaliteit van bestekvoorbereiding en opdrachtverlening bij de uitvoering. 3.1.1. Beheerinformatie Wat willen we bereiken Beheerinformatie levert inzicht in de beheerwerkzaamheden en kosten voor de komende jaren. Deze informatie is onmisbaar voor een goede beheervoorbereiding en -uitvoering in uw terreinen. Wat gaan we er voor doen Meten is weten. Daarom is het van belang dat de beheerinformatie inzichtelijk en op orde is. De koppeling aan een Geografisch Informatie Systeem (GIS) aan het Terrein Beheer Model maakt data en kosten inzichtelijk, goed te beheren en te vergelijken.

Het gaat hierbij om bijvoorbeeld kaartmateriaal van de huidige en toekomstige inrichting, planningen, geografische gebiedsanalyses en beschrijvingen van kapitaalgoederen zoals wegen en paden, maar ook ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers. 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties Wat willen we bereiken Het uitvoeren van inspecties leidt tot actuele, heldere beheerdata. Daarmee kan op de korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd worden en is op de langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen. 6

Programmabegroting 2022 | Programmaplan Wat gaan we er voor doen Door systematische visuele en technische inspecties te doen blijft er zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen. Zo kan er tijdig bijgestuurd worden. Inspecties stellen in staat dat: - de kwaliteit van het terrein te geborgd wordt; - de meerjarenplanningen groot onderhoud actueel gehouden wordt; - de veiligheid in het gebied (beter) gewaarborgd blijven; - er invulling gegeven wordt aan aantoonbaarheid (juridische aansprakelijkheid). 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat willen we bereiken Beoogd wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Terreinbeheer is continu inspelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Het is dan ook belangrijk om deze vraagstukken goed te volgen en aanpassingen te onderbouwen en te implementeren in het beheer. Recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten zetten hierbij hun kennis van zowel het recreatiegebruik en de natuur- en landschapswaarden van de gebieden als hun landelijke expertise in, zodat het beheer wordt ingericht vanuit een integraal perspectief. 3.1.4.

Uitvoeren terreinbeheer Wat willen we bereiken Efficiënt en hoogwaardig terreinbeheer levert een duurzaam onderhouden recreatie- en natuurgebied op dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn. Daarnaast draagt het beheer bij aan natuurwaarden en biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Binnen de kaders van wet- en regelgeving en met behoud van de landschappelijke kwaliteit wordt integraal en duurzaam terreinbeheer uitgevoerd. Verder wordt er op basis van Social Return gewerkt; en wordt ervaring in beheer, recreatie en biodiversiteit gedeeld. Uitvoering van het werk gebeurt op basis van het Terrein Beheer Model. Deze systematiek garandeert de kwaliteit van het beheer en maakt vervangingsinvesteringen voor dagelijks en groot onderhoud per jaar inzichtelijk. De meerjarige onderhoudsplanning geeft ook inzicht voor de lange termijn. 3.1.5. Omgevingscommunicatie Wat willen we bereiken Beoogd wordt een brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor beheermaatregelen. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij uw gebieden en willen graag meedenken en bijdragen aan het beheer van terreinen. Goed terreinbeheer betekent dus ook: communicatie en samenwerking 7

Programmabegroting 2022 | Programmaplan met de omgeving en belanghebbenden. Er wordt gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie, zoals participatie- en informatiebijeenkomsten, woordvoering, en (landelijke) online en offline communicatiekanalen. De boswachters zijn hierbij lokaal aanspreekpunt en monitoren wat er in de omgeving leeft. Uiteraard worden ook landelijke expertise en netwerken ingezet. Natuur- en recreatieschap IJsselmonde en Staatsbosbeheer willen bij omgevingsmanagement nauwer samenwerken. Daarbij zal Staatsbosbeheer de afhandeling van klachten en meldingen zoveel mogelijk zelf blijven verrichten omdat dit rechtstreeks voort uit de activiteiten van Staatsbosbeheer. De afstemming over de communicatiestrategie en verrichten van communicatieuitingen via de diverse kanalen kan na afstemming ook via de deelnemende gemeenten worden uitgevoerd. De aan het schap deelnemende gemeenten en Staatsbosbeheer zullen afspraken over de taakverdeling bij omgevingsmanagement verder uitwerken. 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden Bij economisch beheer is een onderscheid gemaakt in vier typen activiteiten: -

Operationeel beheer; Advisering; Aan- en verkopen; Projectgebonden activiteiten.

Onder economisch beheer zijn begrepen de inzet voor operationeel beheer, advisering over grondbeleid en aan- en verkopen voor kleinere transacties (< 1 ha). Geen rekening is gehouden met de inzet t.b.v. grotere aan- en verkopen. Daarvoor zullen, als die zich aandienen, afzonderlijk voorstellen aan het bestuur worden voorgelegd. Het sluiten van samenwerkings- en exploitatieovereenkomsten en ook de inzet voor tijdelijk beheer worden toegerekend aan de projecten waarvoor die inzet noodzakelijk is. Wat willen we bereiken Professioneel vastgoed- en grondbeheer houdt u de (vermogens)positie op orde. U voldoet bovendien aan de rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt. Zorgvuldig en passend medegebruik draagt bij aan het recreatieaanbod én aan structurele inkomsten. Wat gaan we er voor doen De grondpositie (de gronden en vastgoed binnen het werkingsgebied) vormt de basis van elk natuur- en recreatiegebied. Duurzame borging van dit bezit vraagt om zorgvuldig beheer (goed rentmeesterschap). Daarmee geeft wordt invulling gegeven aan verzoeken om medegebruik, bijvoorbeeld door erfpacht- of andere gebruiksovereenkomsten aan te gaan, inclusief de administratieve, financiële en juridische afwikkeling daarvan. Professioneel grond- en vastgoedbeheer is ook financieel van belang: de grond en gebouwen vormen immers uw kapitaal.

Programmabegroting 2022 | Programmaplan 3.1.7. Toezicht en handhaving De dienstverlening met betrekking tot toezicht en handhaving is gericht op een zo efficiënt en effectief mogelijke inzet door het toepassen gebiedsrisicoanalyses en door gebiedsoverschrijdende aansturing van BOA-capaciteit. Wat willen we bereiken Beoogd wordt een gebied te leveren waar mensen zich veilig en welkom voelen en waar de natuur wordt beschermd. Door naleving van de wet- en regelgeving blijft de kwaliteit van het gebied op orde en de recreatie- en belevingswaarde hoog. Wat gaan we er voor doen Toezicht en handhaving bestaat uit vier onderdelen: - Gastheerschap voor de gebruikersgroepen; - Handhaving op geldende bepalingen en wetgeving; - Samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers); - Vaartoezicht in waterrijke gebieden. De uitvoering van deze onderdelen door boswachters met boa-bevoegdheden, gebeurt o.a. gemeenten en andere toezichthouders. Hierbij wordt ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen en/of op het water. 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat willen we bereiken De gebieden bieden ruimte voor initiatieven van derden, zorgvuldig getoetst aan de andere belangen voor het terrein. Afspraken met partijen leggen we vast en communiceren we.

Wat gaan we er voor doen De gebieden worden regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen. Dat is een maatschappelijke meerwaarde! Want naast het beschermen van natuur, zijn ook het beleven en benutten van terreinen belangrijke waarden. Maar niet alles kan en mag overal. Daarom is het nodig om heldere afspraken te maken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zeker bij grote bezoekersaantallen. Dit wordt vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming. Vanzelfsprekend op basis van de afspraken en doelstellingen die voor een terrein gelden.

3.2.Maatschappelijke betrokkenheid 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap Wat willen we bereiken Een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap leidt tot betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied. De vrijwilligers werken mee 9

Programmabegroting 2022 | Programmaplan aan excursies, jeugdactiviteiten en terreinbeheer, maar ook helpen zij bij monitoring, toezicht en handhaving en bij vragen, meldingen en klachten van bezoekers. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving. Het bestaat uit o.a.: - professionele begeleiding inzet van vrijwilligers; - faciliteren en onderhouden van participatiegroepen; - samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen.

3.3.Plannen maken In 2019 heeft het Algemeen Bestuur van NRIJ ingestemd met het besluit om Planvorming en Gebiedsontwikkeling te organiseren vanuit de deelnemende gemeenten. Consequentie daarvan is dat het budget dat daarvoor tot en met 2021 beschikbaar was komt te vervallen. Er wordt wel rekening gehouden met een zgn. budget opstartfase. Gedurende het jaar kunnen zich knelpunten of kansen aandienen, die vragen om een eerste beoordeling en standpuntbepaling door het bestuur. Om flexibel op dergelijke ontwikkelingen te kunnen reageren is een budget van € 20.000 opgenomen. Ten laste van dit budget wordt alleen de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van een bestuursvoorstel gebracht. Dit voorstel heeft als doel het bestuur uit te laten spreken of men het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Zo’n voorstel behoort daarom inzicht te geven in welke kosten en opbrengsten aan een vervolg zijn verbonden. Op tal van plekken worden projecten uitgevoerd die moeten bijdragen aan het verbeteren en verder ontwikkelen van de natuur- en recreatiegebieden op IJsselmonde. IJsselmonde en Staatsbosbeheer vinden het belangrijk dat tijdig een beheertoets (Beheerkostenberekening & Analyses) wordt uitgevoerd. Hiervoor is een budget geraamd van € 10.000. 3.3.1.

Plan- en projectvoorbereiding Wat willen we bereiken Beoogd wordt een advies dat de kwaliteiten en potentie van het gebied omschrijft. Onderdeel daarvan is een analyse van (potentiële) bezoekers. Daarnaast bevat het advies aanbevelingen voor mogelijke differentiatie tussen gebieden, beheer en investeringsmaatregelen. Wat gaan we er voor doen Soms is het wenselijk om, voorafgaand aan een ontwikkelplan, te starten met een verkenning. Een ontwikkelplan met stevig draagvlak in de omgeving vraagt immers om grondige voorbereiding. Als basisinformatie voor een ontwikkelplan (of kleinere aanpassingen) in het gebied wordt een vraaganalyse van bezoek en omgeving gemaakt dat resulteert in een analyse van trends en kansen, en een advies.

Programmabegroting 2022 | Programmaplan 3.3.2. Beheerkostenberekening en analyses Wat willen we bereiken De beheerkostenberekening geeft inzicht in de beheerkosten voordat de herinrichting start zodat vooraf bestuurlijke, beheersmatige en financiële keuzes gemaakt kunnen worden en daarmee grip geeft op de begroting (geprognotiseerde en werkelijke kosten). Wat gaan we er voor doen Bij de grote of kleinere herinrichting van een gebied, of bij het inrichten van nieuw terrein, is het wenselijk graag vooraf inzicht in de te verwachten beheerkosten te hebben. Dit wordt verzorgd door beheerkostenberekeningen en -analyses uit te voeren. In deze berekeningen wordt de beheerkosten van de huidige situatie afgezet tegen die van de toekomstige inrichting van een gebied. Ook wordt een analyse gemaakt van de kostenbepalende elementen, zodat er gefundeerd keuzes gemaakt kunnen worden.

3.4.Overhead 3.4.1. Bestuursproducten De diensten ten behoeve van het kunnen besturen en beheersen van de activiteiten van het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde NRIJ bestaan uit twee componenten: -

Budget voor de invulling van de functie van bestuurssecretaris. Activiteiten die door medewerkers van Staatsbosbeheer worden uitgevoerd;

NRIJ heeft zelf de functie van bestuurssecretaris ingevuld. 3.4.1.1. Accountmanagement Wat willen we bereiken De accountmanager is een deskundig aanspreekpunt voor het recreatieschap en een opdrachtnemer voor uw bestuurlijke opdrachten. Wat gaan we er voor doen Met de bestuurlijk-juridische achtergrond en kennis organisatie fungeert de accountmanager als sparringpartner voor uw organisatie. Hij is opdrachtnemer voor uw bestuurlijke opdrachten, bewaakt de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen en informeert u over de voortgang en de eindresultaten. 3.4.1.2. Bestuurssecretaris Wat willen we bereiken De bestuurssecretaris levert een effectieve ondersteuning en advisering van uw bestuur. Wat gaan we er voor doen De bestuurssecretaris is uw expert-sparringpartner. Hij adviseert en begeleidt uw bestuur en andere samenwerkingspartners. Met zijn/haar bestuurlijk-juridische achtergrond heeft hij/zij veel kennis van onder meer gemeenschappelijke regelingen. Hij/zij ondersteunt de uitvoering van 11

Programmabegroting 2022 | Programmaplan bestuurlijke taken en besluitvormingsprocessen en denkt mee over bestuurlijke vraagstukken. Als rechterhand van het bestuur vertaalt de bestuurssecretaris uw besluiten naar concrete afspraken voor Staatsbosbeheer. 3.4.1.3. Secretariaat Wat willen we bereiken Het ambtelijk secretariaat zorgt ervoor dat de vergaderingen goed voorbereid en professioneel verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar zijn en dat de archivering op orde is. Wat gaan we er voor doen De ambtelijke secretaris verzorgt de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en archivering van de bestuursvergaderingen. Met gedegen kennis van bestuurlijk-juridische processen bewaken de ambtelijk secretaris dat voldaan wordt aan de vereisten en bepalingen die onder meer de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt. 3.4.2. Financiële diensten 3.4.2.1. Financieel beleid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een solide financieel beleid dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat gaan we er voor doen Zorgvuldig terreinbeheer en -ontwikkeling vraagt om zorgvuldig budgetbeheer. De beschikbare middelen zijn immers bedoeld om de doelen en visie te realiseren voor uw gebieden. Door kennis, ervaring en netwerk worden de terreinen zo efficiënt mogelijk beheerd.

Er wordt een intern inkoop- en beleidskader opgesteld, (Europese) aanbestedingen worden begeleid, contracten worden opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole worden verzorgd, en de verzekeringsportefeuille wordt gecoördineerd. Uiteraard volgens de wettelijke vereisten. En op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. 3.4.2.2. Planning en control Wat willen we bereiken Een Planning & Control-cyclus (P&C) is een wettelijke vereiste. En het geeft daarnaast kader en sturing aan het bestuur en biedt ondersteuning om de doelstellingen te bereiken. Wat gaan we er voor doen Deze P&C begint met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigt met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening. Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) en projectcontrolling maken vanzelfsprekend onderdeel uit van P&C. Met de najaarsrapportage wordt de uitvoering van activiteiten bewaakt en wordt er voor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ blijft. Indien nodig wordt het voorgenomen beleid of de activiteiten en processen bijgesteld. Uiteraard binnen het extern kader van Gemeentewet, 12

Programmabegroting 2022 | Programmaplan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), fiscale wetgeving en andere wet- en regelgeving. 3.4.3. Juridische diensten 3.4.3.1. Aansprakelijkheid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een beperking van aansprakelijkheidsprocedures, - risico’s en -kosten. Efficiënte afhandeling van klachten voorkomt bovendien eventuele beroepsprocedures bij de Nationale Ombudsman. Wat gaan we er voor doen Terreineigendom en -beheer brengen juridische verantwoordelijkheden met zich mee. Gezorgd wordt voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims worden doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd wordt gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen. Bij klachten op grond van de Algemene wet bestuursrecht wordt gezorgd voor correspondentie met de directe toezichthouder (Politie en OM), worden hoorzittingen voorbereid en worden beslissingen opgesteld. Verder worden beroepen van klagers bij de Nationale Ombudsman afgehandeld. In bezwaarprocedures wordt gezorgd voor de hoorzittingen en worden beslissingen op bezwaar opgesteld. 3.4.3.2. Juridische ondersteuning Wat willen we bereiken Beoogd wordt een goede en snelle juridische ondersteuning ter voorkoming en beperking van imagoschade en allerhande risico’s.

Wat gaan we er voor doen Voor effectief beheer en ontwikkeling van terreinen is een solide juridische basis onmisbaar. Daarom wordt vorm gegeven aan tal van overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Dat gebeurd onder andere door adviseren, beoordelen en/of opstellen van overeenkomsten. 3.4.3.3. Procederen Wat willen we bereiken Het voorkomen van een onnodige gerechtelijke procedure spaart tijd en geld. In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd en draagt zodoende bij aan een besparing van kosten en komt uw imago ten goede. Wat gaan we er voor doen Mochten conflicten met derden tot juridische procedures leiden, dan wordt er geprocedeerd als verweerder, eisende partij, gedaagde of belanghebbende en zijn de juristen het aanspreekpunt voor de advocaat. Ook worden collega’s bijgestaan in juridische procedures, bijvoorbeeld als zij 13

Programmabegroting 2022 | Programmaplan slachtoffer zijn van een delict of een ongeval. Als het nodig is, wordt er opgetreden als gemachtigde in een gerechtelijke procedure. 3.4.3.4. WOB-procedures Wat willen we bereiken Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van WOB-procedures. Wat gaan we er voor doen WOB-verzoeken worden in behandeling genomen. Ook kan een zienswijze opgesteld worden op een WOB-verzoek dat door derden wordt behandeld en waarin het recreatieschap derdebelanghebbende bent. Cruciaal hierbij is dat over de gevraagde informatie (documenten) beschikt kan worden.

3.5.Projecten/kredieten Er zijn bij het opstellen van deze begroting geen projecten die doorlopen tot in 2022.

3.6.Mutaties reserves Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2020

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging

Saldo

Rekening 2020

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2020

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging

Mutatie reserves Reserve Pendrechtse molen Reserve vervangingsinvesteringen Reserve afschrijvingen Algemene reserve Investeringsreserve Reserve voorfinanciering Johannapolder I Reserve voorfinanciering Johannapolder II Reserve besparingen Egalisatiereserve groot onderhoud Provinciale reserve Totaal mutatie reserves

27.700

27.700 100.414

27.700

15.000

15.000 4.500

73.570 19.000 184.798 1.567.213

19.000

1.798.711

147.114

524.236 16.465 725.610 126.805

113.250 261.202 105.174 214.520

1.759.492

261.202

15.000

280.702

27.700 (524.236) (16.465) (725.610) (107.805) 184.798 1.306.011 (105.174)

12.700 100.414 19.000 -

12.700 (4.500) 73.570 113.250 (261.202) -

39.219

132.114

(66.182)

Programmabegroting 2022 | Programmaplan

3.7.Wat gaat het kosten Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2020 Personeel

945.000

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging 958.200 728.900

Optimaliseringsrichting fysiek beheer Overschot op rekening Materieel

Saldo

Rekening 2020 -

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging -

(113.250) 113.250

Rekening 2020 945.000 -

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging 958.200 728.900 -

(113.250) 113.250

2.089.465 3.034.465 -

1.941.400 2.899.600 -

2.294.401 3.023.301 40.400

800.344 800.344 -

735.200 735.200 -

747.200 747.200 -

1.289.121 2.234.121 -

1.206.200 2.164.400 -

1.547.201 2.276.101 40.400

120.700

122.400

40.400 30.600

120.700

122.400

40.400 30.600

120.700

122.400

30.600

120.700

122.400

30.600

Juridische diensten

75.219 64.910 140.129 65.800 20.108 85.908 63.700 3.452 67.152

108.000 2.600 110.600 66.700 37.700 104.400 64.600 3.400 68.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

75.219 64.910 140.129 65.800 20.108 85.908 63.700 3.452 67.152

108.000 2.600 110.600 66.700 37.700 104.400 64.600 3.400 68.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

Totaal overhead

293.189

283.000

311.054

293.189

283.000

311.054

151 (1.408.825) (407.400) (854.373) (2.670.447)

(1.428.549) (418.992) (854.373) (2.701.914)

(1.455.691) (326.900) (854.373) (2.636.964)

Gebiedsbeheer Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid Personeel Materieel Plannen maken Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam

151 -

Algemene middelen

151

Onvoorzien

50.000

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.448.505 21.092

3.305.000

3.455.355

1.408.825 407.400 854.373 2.670.598 -

3.470.942 65.813

1.428.549 418.992 854.373 2.701.914 -

3.437.114 -

1.455.691 326.900 854.373 2.636.964 -

3.384.164 -

50.000

(22.437)

(132.114)

71.191

(44.721)

Saldo van baten en lasten

3.469.597

3.305.000

3.455.355

3.536.755

3.437.114

3.384.164

(67.158)

(132.114)

71.191

Totaal mutatie reserves

1.798.711

147.114

209.511

1.759.492

15.000

280.702

39.219

132.114

(71.191)

Saldo

5.268.308

3.452.114

3.664.866

5.296.247

3.452.114

3.664.866

(27.939)

Programmabegroting 2022 | Paragrafen

4. Paragrafen 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het schap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd / ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van het toereikend zijn van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F Risicoanalyse Risico’s

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Aard van het risico

Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) Structureel voor overheidsondernemingen Pendrechtse Molen Structureel

Economische grondzaken

Incidenteel en structureel

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Financiële omvang risico

Kans van optreden* H/M/L

Impact (uitgaande van vier jaar)

Gemiddeld

135.000

Hoog

108.000

Gemiddeld

* De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.

Risico 1: Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Met ingang van 1 januari 2016 is de Vpb-plicht voor overheidslichamen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, ingevoerd. De vennootschapsbelastingrisico's zijn inmiddels in beeld gebracht. Daarbij is uitgegaan van de begroting 2015 en de realisatie 16

Programmabegroting 2022 | Paragrafen 2016. Per activiteit of cluster van activiteiten is beoordeeld of met de uitvoering van de betreffende activiteit een onderneming in fiscaalrechtelijke zin wordt gedreven. Er is sprake van een fiscale onderneming indien aan elk van de volgende drie voorwaarden is voldaan: 1. Duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; 2. Deelname aan het economisch verkeer; 3. Winstoogmerk en/of concurrentie. Voor een aantal activiteiten, dat valt onder economisch beheer (huren en erfpacht) is waarschijnlijk geen sprake van een fiscale onderneming, omdat geen sprake is van deelname aan het economisch verkeer. Aan dit criterium is niet voldaan aangezien de activiteiten beperkt zijn tot `normaal vermogensbeheer'. In dit geval kan worden gesteld dat sprake is van normaal vermogensbeheer, omdat er slechts beperkt arbeid wordt verricht en er geen causaal verband is tussen arbeid en rendement. Voor de overige activiteiten is ook geen sprake is van een fiscale onderneming omdat geen sprake is van structurele vermogensoverschotten dan wel wordt het standpunt ingenomen dat een vrijstelling kan worden toegepast, zodat geen vennootschapsbelasting is verschuldigd. Aangezien het ingenomen standpunt van de Recreatieschappen (nog) niet is afgestemd met de Belastingdienst, blijft de vennootschapsbelasting een risico.

Dit is echter niet te kwantificeren en wordt derhalve beschouwd als een PM-post. Risico 2: Pendrechtse Molen (onverwachte gebreken) Het is denkbaar dat een gebrek aan het object wordt geconstateerd, dat meer kost dan het gereserveerde budget. Via actualisering van de notitie ‘Risico’s m.b.t. de Pendrechtse Molen’ is bovenstaand risico onderbouwd. In lijn met de huidige nota Grondbeleid zou verkoop van de molen aan de orde zijn. In het recente verleden is geprobeerd de molen te vermarkten, maar dat is geen haalbare zaak gebleken. Mocht zich een koper voor € 1 melden, die de molen en grond openbaar toegankelijk wil houden dan wordt daar onmiddellijk op ingesprongen. Risico 3: Economische grondzaken Bodemverontreiniging In een gebied als IJsselmonde kunnen milieuverontreinigingen aanwezig zijn die momenteel niet bij het schap bekend zijn en waarvan de veroorzaker na ontdekking niet kan worden aangesproken. In een aantal gevallen kan het schap echter wel verantwoordelijk gehouden worden voor de kosten van sanering. De kosten hiervoor zullen pas bekend worden wanneer een dergelijke milieuverontreiniging wordt aangetroffen. In een groot aantal gebieden binnen IJsselmonde bevindt zich vervuild havenslib, vooral langs de Oude Maas is veel vervuild havenslib gebruikt. Het schap heeft hier een plicht om de aanwezige leef lagen op voldoende dikte te houden.

Om de kosten goed in te schatten moet een inventarisatie worden gehouden 17

Programmabegroting 2022 | Paragrafen Wanneer er nieuwe ontwikkelingen komen voor bestaande gebieden, zal nagegaan moeten worden of er vervuiling is. Indien er sprake is van vervuiling zal eerst een saneringsplan moeten worden opgesteld. Groot onderhoud (verhuurde) panden (bijzonder risico) Het schap is verantwoordelijk voor uitvoering van het groot onderhoud van al haar in eigendom zijnde panden, ook degene die zij heeft verhuurd. Dit is niet in TBM opgenomen. Tevens is zij verantwoordelijk voor de risico’s aan de opstal (waarvoor een opstalverzekering is afgesloten). Twee voorbeelden: één van de twee brugwachtershuisjes in Vredepolder wordt vooralsnog verhuurt aan de Staat en de beheerderswoning in de Johannapolder wordt tijdelijk aan Abel verhuurt. Groot onderhoud (verhuurde) gronden (Incidenteel risico) In beginsel is NRIJ verantwoordelijk voor het groot onderhoud van de gronden en daarop aanwezige beplanting (denk aan essentakziekte), oevers e.d., mits de huurder het dagelijks onderhoud naar behoren heeft uitgevoerd. Calamiteiten oever Oude Maas (bijzondere contractrisico) Het schap huurt/pacht langs de Oude Maas diverse grondpercelen van de Staat. Conform enkele contracten is het schap verantwoordelijk voor het onderhoud van de oevers van de Oude Maas. De staat heeft bij de herziening van het erfpacht Johannapolder van deze contractvoorwaarde niet willen afwijken.

In de praktijk hebben de afgelopen tientallen jaren enkele aanvaringen van schepen in de oever plaatsgevonden, waarbij de Staat de schadeherstelwerkzaamheden op zich heeft genomen. Economische crisis / COVID-19 (bijzondere contractrisico) Als gevolg van de economische crisis en van de overheidsmaatregelen die getroffen zijn om COVID-19 in te dammen, is het niet uitgesloten dat dit tot betalingsproblemen bij uw relaties leidt. Vele gesprekken over onder andere betalingsregelingen zullen volgen, met als mogelijk meest ingrijpende stap opzegging van de overeenkomst. COVID-19 (Corona) Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2020. Voornamelijk in de debiteurenpositie, hiervoor is een voorziening getroffen in de jaarrekening 2020. Naar verwachting zal COVID19 ook in 2021 en wellicht de jaren daarna op veel beleidsterreinen van onze begroting impact hebben. Hoe groot de financiële impact zal zijn is onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2020.

Voornamelijk in de debiteurenpositie, hiervoor is een voorziening getroffen in de jaarrekening 2020. Naar verwachting zal COVID19 ook in 2021 en wellicht de jaren daarna op veel beleidsterreinen van onze begroting impact hebben. Hoe groot de financiële impact zal zijn is onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. 18

Programmabegroting 2022 | Paragrafen

Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Na aftrek van de lopende claims op de reserves van 106.000 euro is de stand van de Algemene Reserve per eind 2022 ca € 345.000. De gekwantificeerde risico’s bedragen ca. € 108.000. De berekening van het weerstandsvermogen komt dan uit op een ratio van >2 met een bijbehorend waarderingscijfer A. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen uitstekend te noemen.

Programmabegroting 2022 | Paragrafen

Kengetallen Voor het verhogen van de transparantie en om makkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten zijn met ingang van de begroting 2017 een aantal voorgeschreven kengetallen opgenomen. De kengetallen staan in onderstaande tabel.

Kengetallen

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-84% n.b. 62%

-93% n.b. 60%

-96% n.b. 61%

-80% n.b. 71%

-89% n.b. 67%

netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het schap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten.

Programmabegroting 2022 | Paragrafen EMU saldo Berekening EMU-saldo 2022-2026 (x 1.000) Om sch r i jv in g T el l in g

Begr ot in g 2022

Begr ot i n g 2023

Begr ot i n g 2024

Begr ot i n g 2025

Begr ot i n g 2026

-8 7

-2 0 0

7 89

Ex ploit a t iesa ldo v óór t oev oeg in g a a n c.q. on t t r ek kin g u it r eser v es A fsch r ijv in g en t lv de ex ploit a t ie

+/+ +/+

Br u t o dot a t ies a a n de post v oor zien in g en t en la st e v a n de ex ploit a t ie

+/+

-4 6

290

-1 0

-7 7 8

-3

In v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a ct iv a die op de ba la n s w or den g ea ct iv eer d Ba t en u it bijdr a g en v a n a n der e ov er h eden , de Eu r opese Un ie en ov er ig en , die n iet op de ex ploit a t ie zijn v er a n t w oor d en n iet a l in m in der in g zijn g ebr a ch t op in v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a c t iv a A a n koop v a n g r on d en u it g a v en a a n bou w -, w oon r ijp m a ken La st en op ba la n spost V oor zien in g en v oor zov er deze t r a n sa ct ies m et der den bet r effen V er w a ch t e boekw in st bij v er koop effect en en v er w a ch t e boekw in st bij v er k oop ( im )m a t er iële v a st e a ct iv a A a n deel i n EMU-sa l do

-/-

+/+

-/-

355

-59

-941

824

Programmabegroting 2022 | Paragrafen 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het schap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het schap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de Voorziening verantwoord. Jaarlijks worden de geplande uitgaven, de dotatie en de werkelijke kosten gemonitord.

Elke vier jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is Programma groot onderhoud Essentaksterfte: In het Zuidelijk Randpark, Sandelingen Ambacht en de Vredepolder heeft een grootschalige essenkap plaatsgevonden. Aansluitend aan de kapwerkzaamheden zijn jonge bomen geplant. Voorlopig worden er geen essen aangeplant. Ingezet wordt op duurzaam loofhoutsoorten die passend zijn in onze gebieden; zoals: esdoorn, iep, eik, populier en berk. Het meerjarenonderhoudsplan is gerelateerd aan het Terrein Beheer Model en de daarin opgenomen doeltypes. Sommige doeltypes kennen fluctuaties in de uitgaven en vragen een planning met een meerjarenperspectief. Deze doeltypes zijn ondergebracht in specifieke categorieën, zoals baggeren of asfalt. Tijdens het onderhoud van de Rhoonse grienden is geconstateerd dat de aanwezige bever familie, de wandelpaden net oversteekt maar daar onder door gaat. Hierdoor ontstaan spoelgaten waardoor het wandelpad opnieuw geconstrueerd moet worden.

Programmabegroting 2022 | Paragrafen In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren. Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie planning materiële uitgaven inclusief indexering planning personele uitgaven materiële uitgaven op werken uit jaarschijf 2020 inclusief indexering personele uitgaven op werken uit jaarschijf 2020

2020 2021 2022 2023 2024 2025 1.071.562 1.616.658 1.398.758 1.347.862 1.633.745 1.618.940 549.800 555.400 616.600 616.600 616.600 616.600 261.202 261.202 261.202 261.202 261.202 261.202 265.906 592.884 714.384 455.322 686.621 1.277.397 177.865 214.315 136.597 205.986 383.219 202.887 60.866

2026 836.126 616.600

Stand voorziening groot onderhoud per 31-12

1.616.658

829.016

1.398.758

1.347.862

1.633.745

1.618.940

836.126

479.777 143.933

Bij de najaarsrapportage 2020 is er een extra dotatie aan de voorziening groot onderhoud gedaan om de tekorten op de (middel)lange termijn te voorkomen. Naar aanleiding van de accountantscontrole 2020 is gebleken dat dit niet conform BBV-regelgeving is. Een eenmalige ophoging van de dotatie is niet toegestaan, omdat dit niet recht doet aan het egalisatieprincipe van de voorziening groot onderhoud. Samen met de accountant is er voor de volgende oplossing cf BVV-regelgeving gekozen: De ophoging vindt nu plaats door vanaf 2020 tot en met 2025 ieder jaar 261.202 euro toe te voegen aan de voorziening groot onderhoud. De dekking vindt plaats uit een nieuw ingestelde egalisatiereserve groot onderhoud die gevoed is door het totaal van de eenmalige dotatie te storten in deze reserve ad. 1.567.212 euro.

In 2022 zijn de volgende werkzaamheden gepland (excl. P): Cat egorie TBM-overig Bos Solit airen en knot bomen Duikers Niet normat ieve asset s (lampjes) Asfalt Bagger Element enverharding Gras Halfverharding Harde oevers St eenbest ort ing Zw emw at er Gebouw en Bruggen Vlonders en st eigers Tot aal GO

2022 20.917 138.739 81.092 91.697 30.406 10.472 8.586 102.424 2.160 134.593 93.298 714.384

Programmabegroting 2022 | Paragrafen

4.3 Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,2% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Er is voldaan aan de kasgeldlimiet, aangezien er per saldo geen sprake is van een kortlopende schuld.

Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. Er zijn meerdere uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico.

Schatkistbankieren Het schatkistbankieren is gebaseerd op het principe van zero-balancing. Zero-balancing betekent het dagelijks overboeken van het saldo boven een vastgesteld drempelbedrag van minimaal € 250.000 en maximaal € 2,5 miljoen op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist dan wel het aanvullen van een bankrekening ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Dagelijks worden de rekeningen bij een vooraf vastgesteld bedrag automatisch overgeboekt (afgeroomd) naar de rekening courant die het schap heeft bij ’s Rijks schatkist.

Programmabegroting 2022 | Paragrafen 4.4 Grondbeleid Algemeen In 2016 is door het toenmalig schapsbestuur het grondbeleid vastgesteld, waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: -

Grond is een middel en geen doel. Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. Met de inzet van grond en vastgoed wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen - actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden tussen enerzijds grond en vastgoed en anderzijds maatschappelijke of commerciële (verdien)modellen van derden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoedontwikkelingen. Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.

Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Door het aanhoudende herstel van de economie zal de investeringsbereidheid bij ontwikkelende partijen toenemen, maar concrete investeringsvoorbeelden zijn nog niet voor handen. Schapsspecifiek In programma ‘Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden’ en ‘ontwikkelingen’ van de begroting wordt ingegaan op de specifieke grond- en vastgoedontwikkelingen en de daarbij geldende financiële prognoses, kansen en risico’s. Grondpositie per 31 december 2020: Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2020. Oppervlakte:

01-01-2020 31-12-2020 532,6

Totaal

532,6 ha

Toelichting mutatie:

532,6 Geen 532,6 ha**

* Oppervlakte in hectares, afgerond op halve hectares

Programmabegroting 2022 | Paragrafen 4.5 Bedrijfsvoering

Productomschrijving

Gebiedsbeheer

Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer uitvoeren Terreinbeheer RO 30% Omgevingscommunicatie Samenwerking omgevingsmanagement Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen

Maatschappelijke Plannen maken betrokkenheid

Overhead

47.700 56.800 17.100 305.200 110.200 56.00058.400 176.700 12.800

Vrijwilligers en actief burgerschap

Totaal

47.700 56.800 17.100 305.200 110.200 56.00058.400 176.700 12.800 40.400

Plan- en projectvoorbereiding Beheerkostenberekening & analyses

40.400 20.400 10.200

20.400 10.200

Accountmanagement Bestuurssecretaris Personeel

47.500 47.500

Financieel beleid Planning en control

11.900 114.400

Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOB-procedures

2.700 10.900 1.200 1.200

237.300

1.037.200

Subtotaal

728.900

Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud

214.300

40.400

30.600

214.300

Totaal

1.251.500

4.6 Deelnemersbijdrage Aandeel in nadelig exploitatiesaldo

Percentage

Inwoneraantallen per 1-1-2020

Gemeente Albrandswaard Gemeente Barendrecht Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Gemeente Ridderkerk Gemeente Zwijndrecht

189.639 361.003 231.227 342.291 331.531 1.455.691

13% 25% 16% 24% 23% 100%

25.590 48.714 31.202 46.189 44.737 196.432

Totaal

1.455.691

Verdeling deelnemersbijdrage

Programmabegroting 2022 | Financiële begroting Financiële begroting Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2020 Personeel

945.000

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging 958.200 728.900

Optimaliseringsrichting fysiek beheer Overschot op rekening Materieel

Saldo

Rekening 2020 -

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging -

(113.250) 113.250

Rekening 2020 945.000 -

Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging 958.200 728.900 -

(113.250) 113.250

2.089.465 3.034.465 -

1.941.400 2.899.600 -

2.294.401 3.023.301 40.400

800.344 800.344 -

735.200 735.200 -

747.200 747.200 -

1.289.121 2.234.121 -

1.206.200 2.164.400 -

1.547.201 2.276.101 40.400

120.700

122.400

40.400 30.600

120.700

122.400

40.400 30.600

120.700

122.400

30.600

120.700

122.400

30.600

Juridische diensten

75.219 64.910 140.129 65.800 20.108 85.908 63.700 3.452 67.152

108.000 2.600 110.600 66.700 37.700 104.400 64.600 3.400 68.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

75.219 64.910 140.129 65.800 20.108 85.908 63.700 3.452 67.152

108.000 2.600 110.600 66.700 37.700 104.400 64.600 3.400 68.000

47.500 80.054 127.554 126.300 37.700 164.000 16.000 3.500 19.500

Totaal overhead

293.189

283.000

311.054

293.189

283.000

311.054

151 (1.408.825) (407.400) (854.373) (2.670.447)

(1.428.549) (418.992) (854.373) (2.701.914)

(1.455.691) (326.900) (854.373) (2.636.964)

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam

151 -

Algemene middelen

151

Onvoorzien

50.000

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.448.505 21.092

3.305.000 -

1.408.825 407.400 854.373 2.670.598 -

3.455.355

3.470.942

65.813

1.428.549 418.992 854.373 2.701.914 -

3.437.114 -

1.455.691 326.900 854.373 2.636.964 -

3.384.164 -

50.000

(22.437)

(132.114)

71.191

(44.721)

Saldo van baten en lasten

3.469.597

3.305.000

3.455.355

3.536.755

3.437.114

3.384.164

(67.158)

(132.114)

71.191

Totaal mutatie reserves

1.798.711

147.114

209.511

1.759.492

15.000

280.702

39.219

132.114

(71.191)

Saldo

5.268.308

3.452.114

3.664.866

5.296.247

3.452.114

3.664.866

(27.939)

Programmabegroting 2022 | Financiële begroting Toelichting op het overzicht van baten en lasten

Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd:

Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst.

Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken.

Kredieten De kredieten hebben betrekking op uitgaven gerelateerd aan activiteiten die zorgen voor veranderingen in de natuur- en recreatiegebieden, zoals investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Deze uitgaven worden gedekt vanuit bijdragen derden (subsidies, bijdragen) en/of onttrekkingen aan de algemene of bestemmingsreserves. Investeringen in maatschappelijk nut boven de € 25.000 worden geactiveerd, het gedeelte van het toegezegde krediet wordt bij gereedkomen van de investering overgeheveld naar de nog in te stellen reserve afschrijvingen maatschappelijk nut investeringen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10204110/1