260120 Presentatie Weerbaarheid Gemeenteraad Barendrecht

Crisisbeheersing & weerbaarheid Vergadering Gecombineerde commissie Samenleving, Ruimte, Algemene Zaken en Financiën 20 januari 2026

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Orline de Jong (Projectleider Weerbare Samenleving) Carlijn van Maldegem (Beleidsmedewerker Crisisbeheersing)

Gemeente Barendrecht Nadine de Geus (Beleidsadviseur Veiligheid, portefeuille Crisisbeheersing) Laura Scholte (Veiligheidsregisseur)

20-01-2026

Wij zijn Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Onze regio

Onze mensen

Voertuigen

Regio

• 2.378 totaal aantal medewerkers.

• 106 operationele brandweervoertuigen.

• 1.3 miljoen inwoners.

• 93 operationele ambulancevoertuigen.

• 13 gemeenten.

• 863 km².

Wie bestuurt de VRR? • Het Algemeen bestuur - De burgemeesters van de 13 gemeenten binnen de regio. - De burgemeester van Rotterdam als voorzitter. - Waterschap Coördinerend Dijkgraaf, zit het AB. • Dagelijks bestuur • Directie

Carola Schouten Burgemeester van Rotterdam

Maar ook: • Veiligheidsdirectie • Veiligheidsberaad • RCDV • Vakraden • (Inter)regionale samenwerking

VRR directieteam

▪ Ambulancezorg en medische hulpverlening.

▪ Coördineren medische hulpverlening bij grootschalige incidenten. ▪ Samenwerken met ketenpartners in de (acute) zorg.

▪ Brandbestrijding en hulpverlening bij ongevallen.

▪ Ontvangen en coördineren van meldingen over incidenten.

▪ Voorbereiden op en uitrukken bij rampen en grootschalige incidenten.

▪ Uitsturen van hulpdiensten naar noodsituaties.

▪ Preventie en advies over brandveiligheid.

▪ Monitoren en coördineren van inzet hulpdiensten ter plaatse.

▪ Risicobeheersing en crisisbeheersing.

▪ Coördineren van respons op crises en rampen. ▪ Evalueren van incidenten en verbeteren van toekomstige respons.

• Gecoördineerde Regionale IncidentbestrijdingsProcedure • De GRIP-structuur is de opschalingstructuur voor incidenten/rampen/crises waar meer coördinatie tussen hulpdiensten is gewenst. • Afhankelijk van de omvang van een incident vallen deze diensten onder het bevoegd gezag van de burgemeester van de getroffen gemeente (GRIP-1 tot en met 3) óf van de voorzitter van de veiligheidsregio (GRIP-4).

Belangrijkste taken van de VRR Gevolgenbeperking bij rampen en crises Regisseur veiligheidsdomein Naleving wet- en regelgeving industriële veiligheid

Expert veiligheid van leefomgeving

Voorkomen van incidenten Informeren, alarmeren en communiceren

Samenwerking partners

Een paar voorbeelden van de klassieke crises, maar ook nieuwe uitdagingen

Brand in De Kleine Duiker 2024

GRIP structuur Onderscheid in brongebied, effectgebied en bestuurlijke betrokkenheid.

Gemeentelijke taken tijdens een crisis Bevoegdheden en taken van de burgemeester:

• De burgemeester heeft het gezag bij brand. • De burgemeester heeft het opperbevel in geval van een ramp of van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. • De burgemeester is belast met de informatievoorziening (crisiscommunicatie) naar bevolking en hulpverleners.

• De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en heeft het gezag over de politie wanneer deze optreedt in dit kader.

Bestuurlijke Netwerkkaarten Beschrijving van de bestuurlijke verantwoordelijkheden en verplichtingen in de crisisbeheersing: • ‘Wijzen aan' van wie voor een bepaald onderwerp verantwoordelijk is en dus maatregelen kan treffen. • Algemene keten: rampenbestrijding en handhaving van de openbare orde (algemene bevolkingszorg). • Functionele keten: bestrijkt één specifiek terrein, zoals voedselvoorziening, milieuschade, elektriciteit.

Bestuurlijke Netwerkkaarten

https://nipv.nl/onderzoek/bestuurlijkenetwerkkaarten-en-bevoegdhedenschemas/

Gemeentelijke taken tijdens een crisis Bevolkingszorg taken: • Het verzorgen van de crisiscommunicatie. • Het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking. • Het verzorgen van nazorg voor de bevolking. • Het registreren van de slachtoffers. • Het registreren van schadegevallen. • Het adviseren van het regionaal operationeel team.

Zelfredzaamheid Uitgangspunten van de moderne rampenbestrijding en crisisbeheersing. De overheid / hulpverlening… • Rekent erop dat de samenleving haar verantwoordelijkheid neemt tijdens en na een ramp of crisis.

• Stemt haar bevolkingszorg af op de zelfredzaamheid van de samenleving. • Richt zich vooral op de zorg aan verminderd of nietzelfredzamen.

• Houdt rekening met en maakt gebruik van spontane hulp uit de samenleving. • Bereidt zich voor tot een vastgesteld zorgniveau, alles daarnaast levert ze op basis van veerkracht en improvisatie.

Gemeentelijke crisisorganisatie Gemeentelijk beleidsteam (GBT): • Team van de burgemeester • Politiek- bestuurlijke dilemma’s

• Maatschappelijke impact van een incident • Noodbevoegdheden

Team Bevolkingszorg (TBz): • Operationeel team van de gemeente • Uitvoeren van de bevolkingszorgtaken

Opleiden, trainen en oefenen In 2025 voor Team Bevolkingszorg:

In 2025 voor het bestuur:

• Basisopleiding voor alle taakorganisaties

• Een GBT-training voor het college

• Training voor het TBz-overleg

• Een bestuurlijke dilemmatraining voor de burgemeester en de strategisch adviseurs

• Een grote lerende oefening met heel Team Bevolkingszorg: een realistisch scenario in Barendrecht doorlopen

In 2026 voor het bestuur: In 2026 voor Team Bevolkingszorg:

• Inwerken nieuwe college

• Verdiepende opleidingen en trainingen

• GBT-oefening en/of andere bestuurlijke training

• Oefenen binnen de taakorganisatie

Wat bedreigt ons en hoe erg is dat? Energietransitie

Hoogbouw

Klimaat

Digitalisering & Cyber

Robotisering

Polarisatie samenleving

Geopolitieke ontwikkelingen

Terugtrekking defensie voor de derde hoofdtaak

Grootschalige incidenten stroomuitval Berlijn 2026

Spanje 2025

Eerste 24 uur in de gemeente Barendrecht Kassasystemen/ATM’s in Barendrecht doen het niet meer

Alarmsystemen vallen uit Geen WiFi verbinding meer mogelijk

Mobiele telefonie niet meer mogelijk

Stoplichten in Barendrecht doen het niet meer, verkeerchaos

Mensen zitten vast in liften

Tanken kan niet meer

Koelkasten en vriezer werken niet meer

Winkels in Barendrecht moeten mogelijk sluiten

Gebouwen moeten over op noodstroom

Koken op elektriciteit en na verloop op gas kan niet meer functioneren Openbaar vervoer en valt stil

Rioolwaterzuivering en riolering werkt niet meer

Waar praten we over?

Landelijke kaders weerbaarheid Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden 2023-2029

2023

Kamerbrief weerbaarheid tegen militaire en hybride dreigingen (WAT brief)

Brief aan burgemeesters inzake maatschappelijke weerbaarheid

Bestuurlijke opdracht RCDV Bestuurlijke opdracht VNG

2024

2025

Handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau vanuit VNG

2026

Opdracht pilots noodsteunpunten door JeV, VNG en Veiligheidsberaad

Landelijke Agenda Crisisbeheersing 2024-2029

Weerbaarheidsopgave: Versterken van weerbaarheid in het licht van militaire en hybride dreigingen

Vervolg kamerbrief: Maatschappelijke weerbaarheid en militaire paraatheid tegen militaire en hybride dreigingen

Visie en aanpak Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond op weerbaarheid

Weerbare crisisorganisatie Weerbare organisatie

Weerbare samenleving

Bedrijfscontinuïteit Middelen • Kritieke processen • Werken zonder ICT & internet • Beschikbaarheid fysieke informatie

Organisatie & Inzet • Beschikbaarheid medewerkers • Fysieke bereikbaarheid • Duidelijkheid over rol & prioriteit • Spanning tussen werk & privé

Weerbare crisisorganisatie

Oefenen

Planningsstaf Geopolitieke Dreigingen & Ontwikkelingen

Afspraken met (vitale) partners

Weerbare samenleving • Bevorderen zelf- en samenredzaamheid • Risicocommunicatie • Noodsteunpunten Pilot Bloemhof

Risicocommunicatie

Rijnmondveilig

Noodsteunpunten • Het coördinatiepunt (CP) maakt deel uit van de regionale crisisorganisatie en zorgt dat het lokale noodsteunpunten zijn werk kan doen. Inwoners gaan niet naar een coördinatiepunt. Het inrichtingen van coördinatiepunten is een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio’s in samenspraak met de overige nood- en hulpdiensten (denk aan politie en ambulance). • Het lokale noodsteunpunt (NSP) heeft als hoofdfunctie het bieden van hulp aan inwoners. Deze lokale noodsteunpunten worden ingericht door gemeenten, als verlengde van de huidige taken in relatie tot bevolkingszorg. • Verbinding burgerhulpverlening en lokale maatschappelijke initiatieven.

Landelijke bestuurlijke afspraken (VB, J&V en VNG): • Pilot met gemeenten • Inrichten coördinatiepunten - Stroom - Verbindingen - Bemensing

Buddy-systeem Barendrecht • Ridderkerk is een pilot-gemeente. Mogelijk voor de gemeente Barendrecht om aan te sluiten als buddy.

Gemeentelijke taken bij weerbaarheid • Eigen continuïteit Borgen van continuïteit van de dienstverlening. • Faciliteren en reageren Handelen en uitvoeren van taken door de gemeente ten tijde van (dreigende) crises, o.a. handhaven openbare orde en verzorgen bevolkingszorg. • Opbouwen maatschappelijke weerbaarheid Vergroten van bewustwording bij burgers dat zich situaties kunnen voordoen waar zij op zichzelf zijn aangewezen – en daarom zelf voorbereidende maatregelen treffen. • ‘Whole of society’ Versterken sociale cohesie.

Wat doet Barendrecht al? → Weerbare organisatie

Business Continuity Management (BCM): • Continuïteit gemeentelijke dienstverlening garanderen

• Kritische processen in beeld • De Bedrijfsvoeringspartner maakt een gezamenlijk ‘Business Continuity Plan’ voor Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk • Wettelijke verplichtingen • Digitale weerbaarheid • Effectieve ‘Plannen B’: terugvalscenario’s

Wat doet Barendrecht al? → Weerbare crisisorganisatie We werken aan: • Crisisorganisatie op orde: volle bezetting en vakbekwaam

• Aansluiten bij regionale multidisciplinaire crisisoefeningen • Aanwijzen noodwaterdistributiepunten in Barendrecht

• Aansluiten bij landelijke en regionale bijeenkomsten om kennis op te doen

Wat doet Barendrecht al? → Weerbare samenleving

Bewustwording en stimuleren van zelf- en samenredzaamheid: • Gemeentelijke risicocommunicatie campagne omgevingsveiligheid • Aansluiten bij landelijke en regionale campagnes • Voorlichting door de wijkbrandweervrouw • Veiligheidsmarkt 2025

• Week van de Veiligheid • Veiligheidskrant • Veiligheidskaart • Noodpakket-display in supermarkt

Bedankt Mailbox Weerbaarheid VRR Weerbaarheid@vr-rr.nl

Gezamenlijke reflectie en ruimte voor dialoog