230620 Woonprogramma Barendrecht 2040 - In 10 punten

Woonprogramma Barendrecht 2040 Het plan van de gemeente Barendrecht om beter te voorzien in de woonbehoeften van huidige inwoners en de verwachte nieuwe instroom, in de periode tot 2040. Oriënterende Commissie Ruimte Dinsdag 20 juni 2023 Ambtelijk concept

1. Woonprogramma geeft uitvoering aan de Woonvisie Het Woonprogramma Barendrecht 2040 geeft uitvoering aan de Woonvisie. De vier thema’s van de Woonvisie zijn: juiste toevoegingen, toekomstbestendig wonen, wonen en zorg, en regie in samenwerking.

2. De Stationstuinen dekt landelijke en regionale behoefte De Stationstuinen voorziet in een stedelijke woonbehoefte en is de oplossing voor het Barendrechtse aandeel van de (boven)regionale opgave voor sociale en betaalbare woningen, met name voor starters en jonge gezinnen..

3. Oplossing nodig voor migranten en andere mensen met urgentie Er is nog geen oplossing voor tijdelijke opvang en reguliere huisvesting van statushouders, vluchtelingen (w.o. Oekraïners) en EU-arbeidsmigranten. Er is ook nog geen oplossing voor de grote (tijdelijke) woonbehoefte van mensen met een urgentie maar krappe beurs. Het Zuidelijk Randpark en De Stationstuinen zijn zoeklocaties voor deze doelgroepen. Een punt van discussie is in hoeverre flexwonen voor deze opgaven een oplossing is.

1/4

4. Barendrecht vergrijst bovengemiddeld De bestaande buurten in Woongebieden Oost en West zullen tot en met 2040 bovengemiddeld vergrijzen. De scheefte bedraagt ten minste 2.000 huishoudens (op een totaal van 19.000 huishoudens). Oost loopt hierin voorop. Sterke vergrijzing betekent krimp door kleinere huishoudens en verdunning van het draagvlak voor voorzieningen zoals detailhandel, horeca en sport faciliteiten.

5. Doorstroom van senioren: De oplossing voor henzelf, starters, jonge gezinnen en de vitaliteit van het dorp Om in Woongebieden Oost en West te sturen op een andere mix van leeftijden en huishoudensamenstelling, is het noodzakelijk om woon(zorg)-behoeften van senioren veel beter te begrijpen en vervolgens passend woningaanbod te ontwikkelen in de bestaande woonbuurten en in De Stationstuinen. Zodra senior-huishoudens naar dit nieuwe aanbod doorstromen, komen grondgebonden eengezinswoningen beschikbaar voor starters en jonge gezinnen met behoefte aan dorps wonen. De grote voorraad eengezinswoningen van Barendrecht wordt daarmee intensiever benut (meer mensen per huishouden).

6. Transformatie van incourant maatschappelijk vastgoed Om in de bestaande buurten woningen te realiseren die een aantrekkelijk alternatief zijn voor senioren (die nu in grondgebonden eengezinswoningen wonen), gaan we locaties met incourant vastgoed transformeren. Denk aan verouderde scholen en maatschappelijk vastgoed.

7. Meer eengezinswoningen, buitengebied verder bebouwen, tiny houses en grote woninguitbreidingen lossen woonopgave niet op Het is zeer onverstandig om transformatie locaties in te vullen met grondgebonden eengezinswoningen. De dichtheid is te laag. Het lost voor de omvangrijke groep senioren niks op, en brengt geen doorstroom op gang. Per definitie worden daarmee (te) weinig starters en jonge gezinnen bediend. In de zoektocht naar ruimte kan evenmin verder worden uitgeweken naar het buitengebied. Daar liggen bestaande waarden en nieuwe ruimteclaims (water, biodiversiteit, recreatie) waar zowel gemeente als provincie groot belang bij hebben. De doorstroom wordt ook niet gerealiseerd door het plaatsen van tiny houses of microwoningen (lage aantallen, hoge bewerkelijkheid, sterke precedentwerking), noch door het realiseren van grote uit-, aan- en opbouwen van grondgebonden eengezinswoningen (gaat direct ten koste van betaalbaarheid).

2/4

8. Verdichting van bestaande woonbuurten Naast transformatie is daarom verdere verdichting nodig door sloop/nieuwbouw van o.a. corporatiebezit in bestaande woonbuurten. Dit werkt alleen wanneer met respect wordt omgegaan met belangen van huidige bewoners, en hun overstap (doorstroom) naar een passende woning in de buurt is gegarandeerd.

9. Woonprogramma als aanjager van grote keuzes Alle transformatie- en verdichtingsprojecten worden sowieso uitdagend. Ze liggen in bestaande woonbuurten die reeds knelpunten kennen zoals parkeren, verkeersdruk en leefbaarheid, en waar sterke beelden leven over wat een aantrekkelijke dorpse omgeving is, en wat niet. Ook zullen steeds meer wettelijke verplichtingen en maatschappelijke transformaties leiden tot dwingende ruimteclaims voor o.a. energetische verduurzaming, geluid, luchtkwaliteit, water, natuurwaarden, duurzame bereikbaarheid en logistiek. Elke vierkante meter moet meer maatschappelijke baten opleveren, maar niet alles kan. De woonopgave is daarmee aanjager van integrale keuzes over de toekomst van Barendrecht.

10. Uitvoering Om de stap te maken van doelen naar uitvoering, zetten we de volgende instrumenten in: i.

Sturing op vitale woonbuurten, doorstroom van senioren en woonkansen voor starters en jonge gezinnen, vraagt om een nauwkeurige aanpak. De gemeente neemt de regie over (1) structurele samenwerking met kritieke partners, (2) hoogwaardige informatievoorziening over behoeften van met name de senioren doelgroep en hun woon(zorg)behoefte, (3) ontwikkeling van woningaanbod en bijbehorende prikkels zoals voorrang voor senioren die in Barendrecht een eengezinswoning achterlaten, (4) verwerving van kritieke locaties en opstallen door actief grondbeleid, (5) opname van afspraken over doorstroom in privaatrechtelijke overeenkomsten met partners voor project- en gebiedsontwikkeling, (6) monitoring van het effect van maatregelen.

ii.

De betaalbaarheid van de bestaande voorraad moet gewaarborgd blijven. Dit doen we door regelgeving te maken die grote, en sterk prijsverhogende woninguitbreiding beperkt. Voor bestaande en nieuw te bouwen sociale woningen maken we regelgeving zodat deze behouden blijven in het sociaal segment.

iii.

We zetten een fonds op om gerichte investeringen te doen in opwaardering van cultuurhistorische belevingswaarde van de oude dijkenstructuren, en de recreatieveen natuurwaarden van het buitengebied. Dit fonds wordt gevuld door bijdragen van woningontwikkelingen in het dure segment op aan te wijzen locaties.

3/4

iv.

De gemeentelijke inzet zal zijn gericht op woonprojecten die duidelijke, brede maatschappelijke baten kennen. De kaders en procedures voor kleine, particuliere initiatiefnemers zullen hiertoe verduidelijkt en vereenvoudigd worden.

v.

De gemeente neemt de regie over onderzoek, samenwerking en uitvoering van collectieve warmtevoorzieningen en capaciteit van het elektriciteitsnet.

vi.

Verdichting en transformatie vragen om een sterk integrale aanpak. Barendrecht heeft dringend een Omgevingsvisie nodig waarin de belangrijkste ruimtelijke keuzes zijn gemaakt.

4/4