2025-079512 Bijlage 8 Opgaven en ruimtelijke keuzes Omgevingsvisie 2026
Tekst van het document
Opgaven en ruimtelijke keuzes Omgevingsvisie Barendrecht 2040
Datum
1 December 2025
1
I – Waarom een Barendrechtse Omgevingsvisie
De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste keuzes voor de Barendrechtse leefomgeving in de periode tot 2040. Als onderdeel van de Omgevingsvisie bevat het voorliggende document de belangrijkste ruimtelijke opgaven en keuzes voor Barendrecht.
2
I – Waarom een Barendrechtse Omgevingsvisie
Wat lost de Barendrechtse Omgevingsvisie op, en voor wie? De voornaamste doelgroepen van de Omgevingsvisie zijn: • initiatiefnemers van ruimtelijke projecten, zowel marktpartijen als overheden; • gemeentelijke ambtelijke grootgebruikers zoals beleidsadviseurs, RO-ers en ontwerpers; • college en raad. Zonder Omgevingsvisie worden veel dagelijkse ruimtelijke afwegingen zonder context gemaakt. Doelstellingen en randvoorwaarden ontbreken. Dit belast het maken van plannen voor projecten, opstellen van nieuw beleid, herzien van bestaand beleid en advisering over projecten. Alle integrale afwegingen moeten telkens opnieuw worden gemaakt. Elk initiatief is maatwerk, processen zijn traag, plankosten zijn hoog en impact is beperkt. Zonder duidelijk ruimtelijke afwegingskader is het onmogelijk om deze activiteiten doelmatig en efficiënt te organiseren. Zonder richting is er geen sturing. De Omgevingsvisie brengt hier verandering in. De Omgevingsvisie biedt de nodige houvast over de belangrijkste en integrale keuzes voor de Barendrechtse leefomgeving.
3
I – Route tot een Barendrechtse Omgevingsvisie
De route tot 2027 is op hoofdlijnen als volgt: Fase 1 1. Besluit :Openbare kennisgeving omgevingsvisie 2. Ter inzage legging Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en concept participatieplan Fase 2 3. PlanMER in de vorm van een Omgevingseffectrapportage (OER) en het participatietraject 4. Maken keuzedocument, digitaal casco omgevingsvisie en advies voorkeursvariant 5. Keuze voorkeursvariant Fase 3 6. Opstellen ontwerp-Omgevingsvisie en vullen digitaal casco 7. Vrijgave en ter inzage ontwerp-Omgevingsvisie en OER 8. Vaststellen en publiceren Omgevingsvisie
4
I – Effecten inzichtelijk maken
Door middel van verbrede versie van het verplichte milieueffectrapport brengen we de effecten van de voorliggende varianten in kaart. Centraal staat hierbij het rad van de leefomgeving wat we gebruiken om een zogenaamde ‘omgevingseffectrapportage’ te maken. Door het brede karakter brengen we niet alleen milieueffecten van keuzes in kaart, maar ook effecten op andere en sluit goed aan op het integrale karakter van de omgevingsvisie.
5
I – Participatie Barendrechtse Omgevingsvisie
Onderdeel van de totstandkoming van de omgevingsvisie is het participatieproces. Dit vullen we door middel van een participatieplan als volgt in op hoofdlijnen: 1. Informatiebijeenkomst rondom start fase 2 - Delen samenvatting participatie-input van de laatste jaren - Proces en vragen 2. Openbare kennisgeving en consultatie NRD en participatieplan 3. Barendrecht in beeld - Online enquete - Fysieke enquete voor digitaal minder vaardige inwoners - Straatgesprekken in de centra - Gesprekken met maatschappelijke partners 4. Zienswijzeprocedure
6
I - Leeswijzer: Opbouw en belangrijkste termen Dit document is de verkenning van opgaven en ruimtelijke keuzes. Op basis van deze verkenning kan een Milieueffectrapportage worden opgesteld, en vervolgens kan Barendrecht een variant kiezen voor de toekomst van de Barendrechtse leefomgeving. De verkenning van opgaven en ruimtelijke keuzes werkt als volgt: • Afbakening van gebieden: De gemeente Barendrecht deelt de gemeente voor alle ruimtelijke beleidstukken in in gebiedstypen en zones. Elk gebiedstype wordt gekenmerkt door een typisch ruimtegebruik, ruimtelijke inrichting en uitstraling. • Ruimtegebruikers: Door veranderende omstandigheden (trends) ontstaan bij ruimtegebruikers nieuwe ruimtevragen die een plek moeten krijgen in de Barendrechtse leefomgeving. • Trends: veranderende omstandigheden die nu in de toekomst gaan leiden tot nieuwe ruimtevragen en bijbehorende ruimteclaims om deze vragen op te lossen. • Ruimtevragen: Die ruimtevragen kunnen op allerlei manieren worden opgelost (ruimteclaims, varianten). • Ruimteclaims: Per thema is verkend met welke ruimteclaims de ruimtevragen opgelost kunnen worden. • Varianten: Alle varianten, inclusief het nul-scenario, zijn kwalitatief vergeleken op de mate waarin ze de ruimtevragen oplossen (impact). In de verschillende varianten landen verschillende ruimteclaims op andere plekken in Barendrecht. (gebiedstypen).
Elk gebiedstype krijgt zo eigen ruimtelijke prioriteiten tot 2040.
7
I - Leeswijzer: Gemaakte keuzes in de opbouw
KEUZE
Deze verkenning is voor een deel ‘normatief’. Er worden in deze verkenning al keuzes gemaakt ondanks dat er nog niet voor een variant is gekozen. Die keuzes zitten veelal ‘onder water’ verspreid over het stuk: III – Barendrecht in zes gebiedstypen: Hoe delen we Barendrecht ruimtelijk in? • De wijze waarop de gebieden zijn afgebakend werkt door in de uiteindelijke omgevingsvisie waarin we de KEUZE visie per gebied verder uitwerken op detailniveau. Deze indeling zal gebruikt worden in de uitwerking van de ontwerp-omgevingsvisie, onderliggend beleid en de uiteindelijke planregels. V – Trends met de meeste invloed op ruimtegebruikers: • Wanneer de huidige inrichting van de leefomgeving deze behoeften niet vervult, ontstaan nieuwe KEUZE ruimtevragen met bijbehorende ruimteclaims. Er is speelruimte in de keuze welke trends de meeste aandacht verdienen. Om deze keuze goed te kunnen nemen zijn varianten uitgewerkt. VIII Primaire en overige ruimteclaims • Primaire ruimteclaims lossen de ruimtevragen op die ontstaan de meest dwingende trends. Andere ruimteclaims zijn hieraan ondergeschikt omdat zij tweede orde ruimteclaims zijn, ruimteclaims door samenloop van primaire ruimteclaims of een lagere prioriteit vanuit de trends of een kleiner effect op andere ruimteclaims hebben.
X – Varianten: • De optelsom van keuzes zorgen voor varianten: De nu gekozen opties uit deze ‘menukaart’ zijn de KEUZE bouwstenen voor de varianten. Daarin zijn andere combinaties van keuzen mogelijk die tot andere varianten leiden.
8
I - Leeswijzer: Structuurkeuzes in relatie tot het DSO (Digitaal stelsel omgevingwet)
De omgevingsvisie wordt via het DSO gepubliceerd in het omgevingsloket. Daar zijn een aantal technische publicatiestandaarden en inrichtingskeuzes van afhankelijk die ook in deze verkenning al zichtbaar zijn. De ruimtevragen zijn vanuit de trends geordend in thema’s conform de (nieuwe) standaard Waardelijst waarmee onder de Omgevingswet beleid wordt geannoteerd (gelabeld of toegewezen aan een locatie). Deze thema’s houden we ook aan voor onderliggende programma’s en de uiteindelijke beleidsregels in het omgevingsplan. Op die manier wordt al ons beleid over de fysieke leefomgeving filter- en doorzoekbaar op specifieke thema’s, eventueel gekoppeld aan locaties, adressen of gebieden. De thema’s en de standaardwaardelijst vind u hier: Nieuwe versies van Waardelijsten IMOW en TPOD’s | Wegwijzer TPOD Verder structuurkeuzes met betrekking tot het de opbouw van de visie vinden plaats in het Ontwerpomgevingsplan.
9
II – Barendrecht van nul tot nu
Barendrecht. Een verhaal over de natuurlijke vorming van de bodem en waterstromen in een delta, duizenden jaren actief waterbeheer om een bestaan op te bouwen, akkerbouw, veeteelt en tuinbouw, de veiling en de handel, en de groei van de Rotterdamse regio.
10
Barendrecht van 1625 tot 2025
11
1625
De Vliet loopt vanaf de rivier tot en met de dorpskern. Vanaf de Middeldijk kon men het eiland Den Ouden Dijck zien liggen. Door inpoldering wordt waardevolle landbouwgrond gewonnen op de rivier.
1850
De inpoldering is bijna voltooid. Stuwen, sluizen en molens zorgen voor een beheersbaar polderpeil en maken agrarisch gebruik van het bijna het hele grondgebied mogelijk.
1900
1940
Barendrecht is een dorp van land- en tuinbouwers. De bebouwing is geconcentreerd op en langs de dijken. Er is sinds dertig jaar een treinstation en de Barendrechtse brug is aangelegd.
De eerste uitbreidingen worden zichtbaar langs de Barendrechtseweg, rondom het treinstation en vanaf de Voordijk de Talmaweg. De stoomtram bevordert het vervoer van personen en goederen. 12
1960
De eerste uitbreidingswijken worden zichtbaar: de wijken Noord 1, 2 3 en 4, de Zeeheldenbuurt, de Driehoek en de Oranjewijk.
1980
De snelwegen A29 en A15 zijn aangelegd. De Heinenoordtunnel zorgt voor een goede doorstroming van het verkeer. Paddewei, Buitenoord en het Willem Alexander plantsoen worden gerealiseerd.
2000
2025
Barendrecht breidt verder uit. Molenvliet, Nieuweland Bijdorp en Dorpzicht zijn aangelegd. Ten westen van de A29 begint Carnisselande vorm te krijgen. De bedrijventerreinen breiden uit.
De laatste stukken ingepolderd land die in gebruik waren voor landen tuinbouw worden in gebruik genomen om op te wonen, werken 13 en te recreëren.
II – Barendrecht in de regio
Barendrecht, onderdeel van het verstedelijkt gebied in de Randstad.
14
II – Barendrecht in de regio
Barendrecht, onderdeel van landschapspark op eiland IJsselmonde.
Bron: Landschapspark eiland IJsselmonde, Visiedocument van de 15 Landschapstafel IJsselmonde, december 2019
III – Barendrecht in gebieden
KEUZE
De gemeente Barendrecht deelt de gemeente voor alle ruimtelijke beleidstukken in gebiedstypen en zones. Elk gebiedstype wordt gekenmerkt door een typisch ruimtegebruik, ruimtelijke inrichting en uitstraling. De meeste gebieden hebben een duidelijke grens. Gebieden kunnen ook een indicatieve zone betreffen. In de ontwerp-omgevingsvisie wordt gebiedstype en zone bepaald welke nieuwe ruimteclaims prioriteit krijgen. We onderscheiden de volgende 5 gebiedstypen en 1 zone: 1. Cultuurhistorische zones 2. Centra-gebieden 3. Woongebieden 4. Hoofdinfrastructuur 5. Groengebieden 6. Werkgebieden
16
III – Barendrecht in zes gebieden gebieden
KEUZE KEUZE Cultuurhistorie Centra Woongebieden Infrastructuur Groengebieden Werkgebieden
Dijken – primaire kering met dijkzone Dijken – Secundaire en tertiaire kering Verdwenen dijken en polderwegen Polderwegen en polderwegzone Oude kernen Oude Haven Oude Trambaan Rijks- en gemeentelijke monumenten Begraafplaatsen Centrumgebieden Woongebieden Snelwegen Treinstation en spoor Tramstation en spoor Rondwegen Buitengebied Oude Maas en Gaatkensplas Parken Sportparken Werkgebieden Werkplekken in het buitengebied Gemeentegrens
17
III – Barendrecht in gebieden
#
Gebied
Onderdelen
1
Cultuurhistorie *
Dijken, primaire keringen
KEUZE
Dijken, secundaire en tertiaire keringen Polder en polderwegen Oude kernen Oude Haven en Oude Trambaan Monumenten 2
Centra
Oude dorp Middenbaan Carnisse Veste Kleine voorzieningenclusters (Het Muziekplein, De Driesprong, Campus, Paddewei en de toekomstige Spoorlaan) Omgeving NS Station Barendrecht
3
Woongebieden
Woongebied Oost (Barendrecht Centrum) Woongebied West (Carnisselande) De Stationstuinen
4
Infrastructuur
Rijkswegen A15 en A29, tramspoor, treinspoor, rondweg
5
Groengebieden
Buitengebied: Oude Maas (west en oost), Waal, Ziedewijdsepolder, Zuidpolder, Koedoodzone, Gaatkensplas Randpark Parken: Carnissepark, Dakpark, Park Buitenoord, Park Lagewei, Park Nieuweland, Riederpark, Singelpark, Snelwegzone A29 Sportparken: De Bongerd, Smitshoek, De Doorbraak.
6
Werkgebieden
AGF-cluster: BT-Oost, Reijerwaard Vaanpark, Middelweg en Bijdorp Cornelisland en De Punt Velo
* Betreft indicatieve zones en linten i.p.v. nauwkeurig begrensde gebieden. De prioriteiten binnen een zone gaan boven de prioriteiten in het onderliggende gebied.
18
IV – Ruimtegebruikers
Door veranderende omstandigheden ontstaan nieuwe behoeften bij mensen, organisaties en andere actoren binnen en buiten Barendrecht. Wanneer de huidige inrichting van de leefomgeving deze behoeften niet vervult, ontstaan nieuwe ruimtevragen met bijbehorende ruimteclaims. Nieuwe ruimteclaims kunnen leiden tot keuzes en het stellen van ruimtelijke prioriteiten per gebied. Om tot die keuzes te komen, stellen we eerst vast wie de Barendrechtse leefomgeving gebruiken of daar aanspraak op maken. De gemeente Barendrecht ziet vier typen ruimtegebruikers: 1. Inwoners 2. Economische actoren 3. Tijdelijke en mobiele gebruikers 4. Ecologische actoren
19
IV – Ruimtegebruikers Actoren die de Barendrechtse leefomgeving gebruiken of daar aanspraak op maken:
1
Type ruimtegebruiker
Subtype ruimtegebruikers
Inwoners
Barendrechters Inwoners van de Rotterdamse regio Inwoners in de rest van het land EU-arbeidsmigranten Vluchtelingen
2
Sociaal economische actoren
Primaire sector (landbouw, visserij, mijnbouw): Met name agro-food logistieke bedrijvigheid Secundaire sector (industrie, bouw, energie): Diverse maakbedrijven verspreid over het dorp Tertiaire sector (dienstverlening, detailhandel, horeca) Quartaire sector (niet-commerciële dienstverlening, overheden, onderwijs, zorg, verenigingen, kerken, culturele organisaties)
3
Tijdelijke en mobiele gebruikers
Forenzen (doorgaand verkeer, overstappers) Toeristen, bezoekers Logistieke providers
4
Ecologische actoren *
Planten, dieren, bodemleven
Waarom ook ecologische actoren benoemen? Ecologische actoren worden gezien als ruimtegebruikers. De onderlinge afhankelijkheid en symbiose van mensen, planten, dieren en bodemleven is te groot om deze ecologische actoren per definitie ondergeschikt te maken aan de mens. Planten, dieren en bodemleven concurreren direct met mensen en organisaties om ruimte. En net zo goed als bij mensen en organisaties, ontstaan bij ecologische actoren veranderingen in behoeften. Veranderingen in planten, dieren en bodemleven hebben vaak veel invloed op de menselijke leefomgeving. Ruimtegebruikers vs. stakeholders? Stakeholders kunnen (groepen) ruimtegebruikers vertegenwoordigen, maar zijn niet per definitie zelf ruimtegebruikers. Een lijst van stakeholders van deze Omgevingsvisie is als bijlage opgenomen als onderdeel van het participatieplan.
20
V – Trends met de meeste invloed op ruimtegebruikers
KEUZE
Barendrecht verwacht dat demografie (bevolkingsgroei en veranderende leefstijlen), economische groei, energietransitie en leefbare omgeving tot 2040 het meeste invloed hebben op de gebruikers van de Barendrechtse leefomgeving. Bij allerlei actoren ontstaan door deze veranderende omstandigheden nieuwe ruimtevragen die een plek moeten vinden in de Barendrechtse leefomgeving. De druk op de ruimte neemt toe. In boven- én ondergrond moet door meer gebeuren.
21
V – Trends met de meeste invloed op ruimtegebruikers
KEUZE
Voor gemeenten is het verplicht om een omgevingsvisie te hebben. De belangrijkste reden voor de omgevingsvisie ontstaat echter door veranderende omstandigheden: autonome ontwikkelingen (trends) die nu, of zeer waarschijnlijk in de toekomst leiden tot nieuwe ruimtevragen en bijbehorende ruimteclaims om deze vragen op te lossen. Naar de beste informatie van de gemeente Barendrecht zijn hieronder de meest dwingende trends weergegeven die leiden tot de grootste nieuwe ruimteclaims: demografische veranderingen, economische groei, energietransitie en leefbare omgeving. Barendrecht gaat uit van de situatie waarbij deze vier trends tegelijk optreden. Als ontwikkelingen minder krachtig doorzetten dan aangenomen, neemt de ruimtedruk af en worden ruimtelijke keuzes (relatief) eenvoudiger. Trend
Kenmerken
Demografie
• Bevolkgingsgroei: De bevolking blijft groeien en onze regio groeit harder dan het gemiddelde. • Vergrijzing: Nederlanders en specifiek Barendrechters leven langer. • Individualisatie: Toename van het aantal huishoudens door een verandering van leefstijl; jong en oud wonen steeds vaker in kleinere huishoudens van één of twee personen.
Economische groei
• De economie groeit (tussen 0,5 en 2,1%). Digitalisering groeit sterk. Automatisering zet door. Circulair grondstoffen- en materiaalgebruik wordt gangbaarder.
Energietransitie
• De energievraag groeit mee met de bevolking en economische groei. • Tegelijk wordt de noodzaak groter -en ontstaan daardoor meer wettelijke verplichtingen- om minder afhankelijk te worden van kwetsbare globale ketens, vervuilende en eindige brandstoffen, en geopolitieke invloed: Opwek en opslag dicht bij de gebruiker worden belangrijker.
Leefbare omgeving
• Hittestress: alle seizoenen worden warmer, en op de warmste dagen wordt de temperatuur hoger. • Neerslagpatronen veranderen: Langere perioden van droogte wisselen af met langere perioden van neerslag en piekbuien. • Natuur verschraalt. Biodiversiteit neemt af.
22
VIII – Ruimteclaims per thema: primaire ruimteclaims
Per thema is verkend met welke ruimteclaims de ruimtevragen opgelost kunnen worden. Soms kan Barendrecht kiezen tussen verschillende varianten van ruimteclaims. Barendrecht ziet twee soorten ruimteclaims. Primaire ruimteclaims lossen de ruimtevragen op die ontstaan de meest dwingende trends, te weten demografie, economische groei, energietransitie en leefbare omgeving. Het bouwen van nieuwe woningen is een voorbeeld van een primaire ruimteclaim, het is een oplossing voor de vraag naar woonruimte door bevolkingsgroei.
23
Overzicht van ruimtevragen die een direct gevolg zijn van de vier trends: Thema
Trend
Ruimtevraag Meer passend wonen
Wonen
Meer betaalbaar wonen Meer wonen met zorg
Demografie
Behoud van voorzieningenniveau en levendigheid in algemene zin
Planologisch gebruik Voorzieningen Draagvlak voor voorzieningen behouden en/of vergroten
Economie Werken Economische groei Economie Circulariteit
Groeien: meer ruimte, meer plek, meer energie, meer logistieke bewegingen, meer medewerkers Hergebruik consumentengoederen en tegengaan van verspilling van voedsel in agro-logistieke keten Beschikken over voldoende ruimte voor circulair materiaalgebruik Groeiende energiebehoefte: Meer energie opwekken, opslaan en distribueren Meer energie besparen Een groter aandeel hernieuwbare energie gebruiken
Energietransitie
Energie Grotere energiezekerheid Stabiele prijzen Goedkopere energie (goedkoper systeem van opwek, distributie en opslag)
Gezondheid
Hittestress: Verkoeling op hete momenten Betere groeiplaatsen
Natuur Geen verschaling van natuurwaarden Leefbare Omgeving Voorkomen van wateroverlast Voorkomen van verdroging van de leefomgeving
Water en watersystemen
Vergroten van waterveiligheid Voldoende zoetwater hebben voor consumptief en bedrijfsmatig gebruik Beperken van effecten van verzilting
24
VIII – Overige ruimtevragen De overige ruimteclaims zijn veelal volgend op de primaire ruimteclaims. Het zijn met name ruimtevragen met een kleiner effect op andere ruimtevragen, ruimtevragen met betrekking tot instandhouding van specifieke waarden en ruimtevragen met betrekking tot identiteit en uitstraling (ruimtelijke kwaliteit).
25
VIII – Overige ruimteclaims Overzicht van ruimtevragen gericht op behoud van de huidige kwaliteit van de leefomgeving en zijn gekoppeld aan één van de vier thema’s of aan het (overkoepelende) thema ‘ruimtelijke kwaliteit’: Trend
Thema
Ruimtevraag
Behoud van zorg in de buurt Demografie
Planologisch gebruik Voorzieningen
Behouden van voorzieningen voor cultuur (buurtcentra, bibliotheken, theater, etc.) Draagvlak voor voorzieningen behouden en/of vergroten
mobiliteit Economische groei
Geen verslechtering van autobereikbaarheid Behouden van kwaliteit openbare inrichting en nutsvoorzieningen
infrastructuur Meer digitale connectiviteit door ruimte voor installaties, masten en kabelnetwerken Gezondheid mag niet slechter worden (fysiek en mentaal) Behoud van bereikbaarheid van in geval van nood Gezondheid Geen verslechtering van het leefmilieu Leefbare Omgeving
Behouden van leefbaarheid Water en watersystemen
Voorkomen van schade door bodemdaling
Meer vrijheid om eigen bezit aan te passen, uit te breiden en te gebruiken naar inzicht Planologisch gebruik, Bouwen Bouwregelgeving Behoud van oorspronkelijke ontwerpuitgangspunten van verschillende wijken Ruimtelijke kwaliteit Behoud van herkenbaarheid van lokale identiteit (erfgoed) Erfgoed, Landschap Herkenbare identiteit Dijken- en polderlandschap in stand houden
26
X – Varianten en een eerste beoordeling van impact
KEUZE
In het ruimteclaims hoofdstuk is per thema uitgewerkt met welke ruimtelijke maatregelen de ruimtevragen opgelost kunnen worden. Bij veel thema’s kunnen ruimtevragen op verschillende manieren opgelost worden. Deze keuzemogelijkheden leiden tot een enorme hoeveelheid varianten voor de ruimtelijke toekomst van Barendrecht. Om hier houvast in te krijgen zijn de primaire ruimteclaims uitgewerkt tot drie varianten. De drie uitgewerkte varianten leiden elk tot een duidelijk andere Barendrechtse leefomgeving. De vier uitgewerkte varianten zijn: • Nul-scenario met autonome ontwikkeling • Variant 1 “Veranderen om vooruit te gaan” • Variant 2 “Duurzaam, ondernemend, ontspannen’’ • Variant 3 ‘Toekomstbestendig wonen en werken in het groen’ Deze varianten zijn input voor het opstellen van de plan-MER; een omvangrijk onderzoek naar milieueffecten. Een (latere) uitgebreide impact-analyse samen met de plan-MER helpt om varianten bij te stellen en een voorkeursvariant te kiezen.
27
VII – Nul-scenario
KEUZE
Barendrecht heeft allereerst de keuze om de ruimtevragen niet te accommoderen. In plaats van centrale sturing of samenwerking tussen verschillende gemeentelijke afdelingen en externe partners, wordt de voortgang van projecten en initiatieven grotendeels aan de betrokken partijen zelf overgelaten en individueel beoordeeld en behandeld. Dit kan leiden tot een sneller proces, maar tegelijkertijd ook tot fragmentatie, waarbij verschillende ontwikkelingen mogelijk niet optimaal op elkaar zijn afgestemd. De gemeente speelt in dit geval vooral een faciliterende of toezichthoudende rol in plaats van een actieve sturende rol. Het effect daarvan is beschreven in de ‘nul-variant’ en beschrijft de autonome ontwikkeling.
Demografie
Economische groei
Energietransitie
Leefbare omgeving 28
KEUZE
Hoge dynamiek
Lage dynamiek
X – Nul-scenario
Cultuurhistorie Centrumgebieden Woongebieden Werkgebieden Energie-opwek Parken Buitengebieden Sportgebieden Infrastructuur Wateropgave oplossen
29
VII – Nul-scenario
KEUZE
Niks doen is een optie. Trend
Impact bij nul-scenario
Demografie
• In 2025 wonen er ongeveer 24.000 huishoudens in Barendrecht. Tot 2040 wordt de bestaande planvoorraad gerealiseerd: De gemeente Barendrecht krijgt er tot 2040 ca 4.250 huishoudens bij, een groei van ca. 20%. • De Stationstuinen bedient in beginsel vooral jonge doelgroepen (starters, jonge gezinnen) en moet op termijn (>5-10 jaar) een gemengde wijk worden. • Beperkte doorstroom van oudere doelgroepen vanuit de bestaande woongebieden naar De Stationstuinen en Zuidpolder Fase 2 is voorstelbaar. Maar ondanks de groei van Barendrecht als geheel, zullen de bestaande woongebieden waarschijnlijk vergrijzen wegens onvoldoende passend aanbod in de buurt voor oudere doelgroepen. • Door de vergrijzing neemt de omvang per huishouden naar verwachtig snel af. Deze verdunning per huishouden heeft (negatieve) invloed op het voorzieningenniveau (draagvlak en aard) en de levendigheid (kwaliteit) van de bestaande woon- en leefgebieden.
Economische groei
• Eigenaars van bedrijfspanden en –locaties zullen de groeiende vraag naar vastgoed benutten voor herstructurering binnen bestaande contouren en condities. Dit leidt tot beperkte verdichting en beperkte economische groei.
Energietransitie
• Barendrecht is voor de duurzame energievoorziening afhankelijk van beleid en investeringsbereidheid van hogere overheden: Voor voldoende stroom is Barendrecht afhankelijk van centrale oplossingen voor netcongestie die niet eerder dan 2032 en waarschijnlijk pas later worden gerealiseerd. Voor warmte moeten onrendabele investeringen worden afgedekt voor aansluiting op het regionale warmtenet. Dit lijkt onrealistisch, waardoor de duurzame warmte voor Barendrecht all-electric moet worden opgewekt via individuele warmtepompen en kleine collectieve warmtekoude-systemen.
Leefbare omgeving
• Door pieken in neerslag zullen rivieren vaker hoog staan en het risico op overstroming van primaire keringen toenemen. Op straten en in gebouwen zal vaker wateroverlast zijn en schade plaatsvinden. Tegelijk zullen stedelijke gebieden en buitengebieden vaker veel droger en warmer worden en daardoor in (leef)kwaliteit afnemen. • Een zichzelf versterkende keten van gebeurtenissen vindt plaats: Soorten die de pieken niet aan kunnen sterven Biodiversiteit neemt af, ecosystemen verschralen, de hoeveelheid biomassa neemt af De natuurlijke buffering van neerslag wordt minder en het koelend vermogen van natuur neemt af De pieken van neerslag en warmte/droogte worden groter, de natuurlijke habitat wordt minder gunstig voor mens en dier. Parallel worden bestaande infrastructuren zoals riool en uitvoeringscapaciteit voor o.a. beheer overbelast.
30
X – Nul-scenario Thema
Sub thema
KEUZE Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Wonen
-
Optie 1
Alleen huidige plancapaciteit bouwen Nieuwbouw voor instroom en doorstroom in buitengebied.
Optie 2
Transformatie Verdichten bestaande bedrijventerreinen voor woongebieden, met name voor instroom en doorstroom. doorstroom.
Planologisch gebruik Voorzieningen
Behoudens verdichting rondom Middenbaan geen toevoeging draagvlak.
• Draagvlak toevoegen in bestaande woongebieden. • Courant en relatief schaars maken van ruimteaanbod voor voorzieningen en daarbij ook verbeteren van openbare ruimte. • In centrum actief milieuruimte maken voor meer reuring. • Toevoegen van ruimte voor voorzieningen NS station.
Economie
Beperkte kleinschalige, herstructurering van bedrijfslocaties.
Nieuwbouw van bedrijventerreinen in buitengebieden.
Energie
Werken
Optie 3
-
Beter benutten en verdichten van bestaande werkgebieden.
Milieu-ruimte voor bedrijvigheid blijft Meer milieu-ruimte voor zwaardere bedrijfscategorieën. gelijk Beperkte groei.
-
-
Circulariteit
Geen actie gemeente.
Ruimtereservering in werkgebieden voor grondstoffenbanken.
Ruimte in werkgebieden voor bewerken en verkopen van (geupcycelde) consumentengoederen.
Ruimte voor opslag, bewerken en vervoeren van reststromen in agro-logistieke keten in en rondom Dutch Freshport.
-
Reactief. Geen ruimtelijke reserveringen voor intensivering stroomnet en all-electric warmte: elk project op zich beschouwen Elk project wordt een steeds lastigere puzzel. Verduurzaming energievoorziening blijft achter.
Actief. Ruimtelijke reserveringen voor intensivering stroomnet en opslag, all-electric warmte en alternatieve duurzame opwek. Daarvoor in 1x integrale afwegingen en kaders maken.
-
31
KEUZE Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Gezondheid Natuur Water
-
Optie 1
Optie 2
Rekening houden met Aanvullend op nul-scenario: Aanvullend op optie 1 verbreding en/of verhoging van • Binnen stedelijk gebied verplichten om op privé terrein dijken door het waterschap. verzachten: groen en water en bebouwing te verzachten. i.p.v. verharding; Verder geen actie van • Intensivering van groen in gemeente. gemeente als geheel: meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische Vaker verdroging. Vaker wateroverlast. Verschraling van verbindingszones, meer natuurwaarden. variatie dan alleen gras en bomen, zachtere overgangen tussen groen en water; • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering.
Optie 3 Het buitengebied krijgt een kwalitatief hoge groene inrichting, maar is primair ingericht op de behoefte actief menselijk gebruik. Ecologische actoren zijn van secundair belang.
32
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Bodem
-
Geen actie gemeente Schade aan gebouwde omgeving blijft optreden.
Mitigatie van effect bodemdaling: • Anticiperen, met name bij aansluiting van infrastructuur op gebouwen en door piekberging in openbare ruimte; • Grondwaterpeil stabiel (relatief hoog) houden.
-
Bouwen
-
Geen verruiming van vrijheidsgraden t.a.v. de eigen woning Minder individuele mogelijkheden om eigen ruimtebehoefte op te lossen, meer afhankelijkheid van anderen.
In Omgevingsplan grotere mogelijkheden bieden voor woninguitbreiding.
-
-
Erfgoed
-
Erfgoed blijft veelal in tact.
• Erfgoed beter beleefbaar maken door verbinding aan opgaven voor natuur, water, recreatie en langzaam verkeer. • Erfgoedbiotopen aanwijzen.
-
Geluid
-
Lucht
-
Externe veiligheid
-
Milieu algemeen
-
Gezondheid
-
Geen actie gemeente Milieu • Vertragen en/of reduceren verslechterd. Toename van van autoverkeer door en aantal gehinderden. Slechtere rond het dorp; gezondheid. Minder • Gebouwde maatregelen aantrekkelijke openbare voor geluidsreductie van ruimte. weg en spoor. • Actief handhaven van bestaande bufferzones tussen werkfuncties en wonen. • Aanwijzen van nieuwe bufferzones tussen werkfuncties en nieuwe woongebieden. • Hootstook verminderen door regulering.
-
KEUZE
-
33
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Infrastructuur
Mobiliteit
Beheer en buitenruimte
Bereikbaarheid
Optie 2
Optie 3
Werk met werk maken: Aanvullend: Nauwkeurig coördineren van • Ruimtereserveringen en samenloop van planningen van mantelbuizen toepassen; beheer en onderhoud van • Actieve sturing op buitenruimte en ondergrond, integraliteit van de inhoud met andere domeinen en van beheer en onderhoud met doelen in andere stakeholders Goede uitvoerbaarheid, regelmatig domeinen. belangenconflicten.
-
-
Gemeente is reactief op Gemeente maakt plaatsing in aanvragen voor antennes Elk werkgebieden en bij project vraagt om een integrale infrastructuur actief mogelijk. afweging, onnodige werkdruk.
-
-
In werkgebieden: • Infrastructuur voor auto, fiets en voetgangers intensiveren en ontrafelen; • Optimaliseren van logistieke stromen.
-
Ongewijzigd mobiliteitsbeleid.
Optie 1
In bestaande woongebieden naar een andere modal split: • Gereguleerd parkeren; • Parkeerhubs; • Schoolstraten; • Ontbrekende fietsschakels; • Logistieke hubs; • Nieuwe HOV knoop t.p.v. A29 Harmonielaan; • Verbeteren dorpsentrees (o.a. route station-centrum en ter plaatse van grote infrastructuren); • Inrichting openbare ruimte vriendelijker maken voor minder validen; • Snelheid verlagen op Barendrechtseweg; • Barrièrewerking binnen centrum en tussen buurten beperken.
KEUZE
34
Thema
Sub thema
Nul-scenario Planologisch gebruik Maatschappij, onderwijs, zorg, cultuur, sport en recreatie
Landschap
-
Optie 1
• Incourant scholenvastgoed • uitfaseren. • Geen gemeentelijke actie op zorg in de buurt: • Marktgedreven consolidatie van zorgfuncties in centra. • • Geen gemeentelijke actie op sport en recreatie. • • Kwetsbaar cultureel aanbod. Verslechtering voorzieningenniveau.
Planologisch gebruik Stedenbouw
KEUZE
Ruimtelijke keuzes
Bestaande woongebieden en buitengebieden blijven ‘gelijk’.
Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten. Behouden van ruimte voor basisonderwijs. Uitbreiding van sport- en recreatieve areaal. Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen.
Optie 2
Optie 3
• Incourant scholenvastgoed uitfaseren. • Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten • Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen • Uitbreiding van sportareaal en recreatief areaal, maar focus op functies met lage intensiteit en omgevingsimpact in groene omgeving.
Transformatie van Verdichting van bestaande bedrijventerreinen en/of woongebieden door verstedelijking in buitengebied inspassingsprojecten.
Verdichting van bestaande woongebieden, met behoud van karakter buurten.
35
X – Variant 1 “veranderen om vooruit te gaan”
KEUZE
In deze variant zetten we in op een demografische trendbreuk met een duidelijk doel: Vergrijzing tegengaan en er op die manier voor zorgen dat Barendrecht een levendig en aantrekkelijk dorp blijft. De bevolking neemt toe en wordt jonger door instroom van buitenaf en ruimte bieden aan lokale jongeren. Barendrecht wordt dynamischer en stadser. Wonen en voorzieningen staan daarin centraal, maar door actief en integraal in te zetten op verdichten van de bestaande woongebieden kunnen door ‘werk met werk maken’ deze gebieden toekomstbestendig worden ingericht op gebied van energie en klimaat én blijft het buitengebied grotendeels intact voor natuur, water en recreatie.
Demografie
Economische groei
Energietransitie
Leefbare omgeving 36
KEUZE
Hoge dynamiek
Lage dynamiek
X – Variant 1 “Veranderen om vooruit te gaan”
Cultuurhistorie Centrumgebieden Woongebieden Werkgebieden Energie-opwek Parken Buitengebieden Sportgebieden Infrastructuur Wateropgave oplossen
37
X – Variant 1 “veranderen om vooruit te gaan”
KEUZE
. Trend
Impact bij nul-scenario
Demografie
• De bevolking van Barendrecht groeit in dit scenario het sterkst. • In 2025 wonen er ongeveer 20.000 huishoudens in Barendrecht. Tot 2040 wordt de bestaande planvoorraad gerealiseerd en vindt verdichting plaats. De gemeente Barendrecht krijgt er tot 2040 minimaal 5.250 huishoudens bij, een groei van meer dan 25%. • De Stationstuinen bedient in beginsel vooral jonge doelgroepen (starters, jonge gezinnen) en moet op termijn (>5-10 jaar) een gemengde wijk worden. • Rondom de tramlijn in Carnisselande en geclusterd rondom voorzieningen en andere daarvoor geschikte plaatsen in het oude dorp komen daarnaast 1000 extra woningen. Om dit te realiseren vindt verdichting plaat in de bestaande woongebieden. • Er ontstaat een demografische trendbreuk. De vergrijzing neemt niet toe en in bepaalde wijken sterk af met een positief effect op het bestaande programma aan voorzieningen in de gemeente.
Economische groei
• Eigenaars van bedrijfspanden en –locaties zullen de groeiende vraag naar vastgoed benutten voor herstructurering binnen bestaande contouren en condities. Dit leidt tot beperkte verdichting en beperkte economische groei. • Er is slechts beperkt ruimte voor grootschalige bedrijvigheid in dit scenario. Grote en zware bedrijven die ‘uit hun jasje’ groeien hebben beperkt of geen uitbreidingsmogelijkheid. • In centrum actief milieuruimte maken voor meer reuring en toevoegen van ruimte voor voorzieningen rondom het NS station zorgt voor werkgelegenheid en kansen voor (nieuwe) lokale ondernemers.
Energietransitie
• De verdichtingsopgave in de woongebieden biedt kansen om de infrastructuur en woningvoorraad te moderniseren. • De integrale ruimtelijke puzzel in de woongebieden wordt echter complexer. • In het buitengebied ontstaat ruimte voor opwek van duurzame energie.
Leefbare omgeving
• Binnen stedelijk gebied verzachten: waar mogelijk groen en water i.p.v. verharding; • Bij verdichtingslocaties benutten we de mogenlijkheid direct om de openbare ruimte groener en klimaatadaptief in te richten met meer variatie dan alleen gras en bomen. De kwaliteit van openbaar groen wordt hoger, maar er zal ook ruimte moeten worden gemaakt voor meer bebouwing en de doorwerking. • Intensivering van groen in het buitengebied: meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische verbindingszones. • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering, maar ook als uitwijklocatie voor bepaalde functies zie door de verdichtingsopgave slecht passen op de huidige locatie.
38
X – Variant 1 “veranderen om vooruit te gaan” Thema
Sub thema
KEUZE
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Transformatie bedrijventerreinen voor instroom en doorstroom.
Verdichten bestaande woongebieden, met name voor doorstroom.
Wonen
-
Alleen huidige plancapaciteit bouwen.
Nieuwbouw voor instroom en doorstroom in buitengebied.
Planologisch gebruik
Voorzieningen
Behoudens verdichting rondom Middenbaan geen toevoeging draagvlak.
• Draagvlak toevoegen in Bewust inspelen van het bestaande voorzieningenaanbod aan woongebieden. veranderende demografische opbouw van • Courant en relatief schaars maken van de gemeente met daarbij ruimteaanbod voor nadruk op het versterken voorzieningen en daarbij van lokale(collectieve) ook verbeteren van netwerken en het openbare ruimte. verenigingsleven. • In centrum actief milieuruimte maken voor meer reuring. • Toevoegen van ruimte voor voorzieningen NS station.
Economie
Werken
Beperkte kleinschalige, herstructurering van bedrijfslocatie.
Nieuwbouw van bedrijventerreinen in buitengebieden.
Beter benutten en verdichten van bestaande werkgebieden.
-
Milieu-ruimte voor bedrijvigheid blijft gelijk Beperkte groei.
Meer milieu-ruimte voor zwaardere bedrijfscategorieën.
-
-
Circulariteit
Geen actie gemeente.
Ruimtereservering in werkgebieden voor grondstoffenbanken.
Ruimte in werkgebieden voor bewerken en verkopen van (geupcycelde) consumentengoederen.
Ruimte voor opslag, bewerken en vervoeren van reststromen in agrologistieke keten in en rondom Dutch Freshport.
-
Reactief. Geen ruimtelijke Actief. Ruimtelijke reserveringen voor reserveringen voor intensivering stroomnet en intensivering stroomnet en all-electric warmte: elk opslag, all-electric warmte project op zich beschouwen. en alternatieve duurzame opwek. Daarvoor in 1x integrale afwegingen en kaders maken.
-
-
Energie
39
KEUZE Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Gezondheid Natuur Water
-
Optie 1
Optie 2
Rekening houden met Aanvullend op nul-scenario: Aanvullend op optie 1 verbreding en/of verhoging van • Binnen stedelijk gebied verplichten om op privé terrein dijken door het waterschap. verzachten: groen en water en bebouwing te verzachten. i.p.v. verharding; Verder geen actie van • Intensivering van groen in gemeente. gemeente als geheel: meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische verbindingszones, meer variatie dan alleen gras en bomen, zachtere overgangen tussen groen en water; • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering.
Optie 3 Het buitengebied krijgt een kwalitatief hoge groene inrichting, maar is primair ingericht op de behoefte actief menselijk gebruik. Ecologische actoren zijn van secundair belang.
40
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Bodem
Bodemdaling
Geen actie gemeente.
Mitigatie van effect bodemdaling: • Anticiperen, met name bij aansluiting van infrastructuur op gebouwen en door piekberging in openbare ruimte; • Grondwaterpeil stabiel (relatief hoog) houden.
-
Bouwwerken
-
Geen verruiming van vrijheidsgraden t.a.v. de eigen woning Minder individuele mogelijkheden om eigen ruimtebehoefte op te lossen, meer afhankelijkheid van anderen.
In Omgevingsplan grotere mogelijkheden bieden voor woninguitbreiding.
-
-
Cultureel erfgoed
-
Erfgoed blijft veelal in tact.
• Erfgoed beter beleefbaar maken door verbinding aan opgaven voor natuur, water, recreatie en langzaam verkeer. • Erfgoedbiotopen aanwijzen.
-
Lucht
-
Geen actie gemeente.
-
Veiligheid
-
Milieu
-
• Vertragen en/of reduceren van autoverkeer door en rond het dorp. • Gebouwde maatregelen voor geluidsreductie van weg en spoor. • Actief handhaven van bestaande bufferzones tussen werkfuncties en wonen. • Aanwijzen van nieuwe bufferzones tussen werkfuncties en nieuwe woongebieden. • Hootstook verminderen door regulering.
Gezondheid
-
KEUZE
41
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Infrastructuur
Mobiliteit
Beheer en buitenruimte
Bereikbaarheid
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Werk met werk maken: Aanvullend: Nauwkeurig coördineren van • Ruimtereserveringen en samenloop van planningen van mantelbuizen toepassen; beheer en onderhoud van • Actieve sturing op buitenruimte en ondergrond, integraliteit van de inhoud met andere domeinen en van beheer en onderhoud stakeholders. met doelen in andere domeinen.
-
-
Gemeente is reactief op aanvragen voor antennes.
Gemeente maakt plaatsing in werkgebieden en bij infrastructuur actief mogelijk.
-
-
Ongewijzigd mobiliteitsbeleid.
In werkgebieden: • Infrastructuur voor auto, fiets en voetgangers intensiveren en ontrafelen; • Optimaliseren van logistieke stromen.
-
KEUZE
In bestaande woongebieden naar een andere modal split: • Gereguleerd parkeren; • Parkeerhubs; • Schoolstraten; • Ontbrekende fietsschakels; • Logistieke hubs; • Nieuwe HOV knoop t.p.v. A29 Harmonielaan; • Verbeteren dorpsentrees (o.a. route station-centrum en ter plaatse van grote infrastructuren); • Inrichting openbare ruimte vriendelijker maken voor minder validen; • Snelheid verlagen op Barendrechtseweg; • Barrièrewerking binnen centrum en tussen buurten beperken.
42
Thema
Sub thema
KEUZE
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Planologisch gebruik Maatschappij, onderwijs, zorg, cultuur, sport en recreatie
• Incourant scholenvastgoed • uitfaseren. • Geen gemeentelijke actie op zorg in de buurt: • Marktgedreven consolidatie van zorgfuncties in centra. • • Geen gemeentelijke actie op sport en recreatie. • • Kwetsbaar cultureel aanbod.
Planologisch gebruik Stedenbouw
Bestaande woongebieden en buitengebieden blijven ‘gelijk’.
Landschap
-
Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten; Behouden van ruimte voor basisonderwijs. Uitbreiding van sport- en recreatieve areaal. Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen.
Optie 2
Optie 3
• Incourant scholenvastgoed uitfaseren. • Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten • Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen • Uitbreiding van sportareaal en recreatief areaal, maar focus op functies met lage intensiteit en omgevingsimpact in groene omgeving.
Transformatie van Verdichting van bestaande bedrijventerreinen en/of woongebieden door verstedelijking in buitengebied. inspassingsprojecten.
Verdichting van bestaande woongebieden,. Minder dorpse laagbouw.
43
X – Variant 2 “Duurzaam, ontspannen, ondernemend” ”
KEUZE
In deze variant staat ruimte voor het individu centraal, ruimte rondom centra verdichten op logische plekken. Ook in het buitengebied bouwen van woningen en daarmee omgeving kwaliteitsimpuls geven. Barendrecht wordt een duurdere gemeente waar niet zomaar voor iedereen plek is. Ruimte voor ondernemen. Voorzieningen zoals commerciële recreatie en horeca krijgt meer ruimte. Ook voor het agro logistieke cluster is meer ruimte aan de oostzijde van de gemeente. Bestaand openbaarvervoer wordt beter benut maar er blijft voldoende ruimte voor de auto. Het buitengebied blijft grotendeels groen maar wordt ingericht voor actief gebruik voor inwoners en groen/recreatief ondernemen zoals in de Zuidpolder nu ook al gebeurt.
Demografie
Economische groei
Energietransitie
Leefbare omgeving 44
KEUZE
Hoge dynamiek
Lage dynamiek
X – Variant 2 “Duurzaam, ontspannen, ondernemend”
Cultuurhistorie Centrumgebieden Woongebieden Werkgebieden Energie-opwek Parken Buitengebieden Sportgebieden Infrastructuur Wateropgave oplossen
45
X – Variant 2 “Duurzaam, ontspannen, ondernemend” .
KEUZE
Trend
Impact
Demografische veranderingen
• Nieuwbouw in het buitengebied met opwaardering van de omgeving als randvoorwaarde, in lijn met de aanpak van de Zuidpolder. • Er wordt bijgebouwd in het buitengebied. Bijvoorbeeld bij de oude Maas, Heerjansdam, de Koedoodzone en het Zuidelijk Randpark. Hier zoeken we ruimte voor ongeveer 250 woningen. • Beperkte verdichting rondom OV knooppunten in bestaande woongebieden. Bij deze nieuwbouw ligt de nadruk op inwoners die dicht bij voorzieningen willen/moeten wonen zoals ouderen en jongeren. Ook hier gaat het om ca. 250 woningen. • In totaal komen er ongeveer 4.700 huishoudens bij en ligt de groei tussen van het aantal huishoudens rond de 23%. Het aantal bewoners per huishouden neemt af. Het inwoneraantal groeit daardoor waarschijnlijk niet mee. Barendrecht wordt exclusiever. • Draagvlak voorzieningen rondom centra vergroten, ruimte voor meer reuring.
Economische groei
• Nieuwe bedrijfslocaties bij de Noldijk en Reijerwaardseweg zorgen voor doorstroom. Inzetten op clustering en duidelijke identiteit van nieuwe en bestaande gebieden. • Ruimte voor ondernemers en initiatief in passende sectoren in het buitengebied, zoals horeca, sport, recreatie en groen ondernemerschap. • ‘Blurring’ en (circulaire) detailhandel rondom bestaande retailclusters op de bedrijventerreinen zorgen voor nieuw elan, waardoor speciefieke bedrijventerreinen veranderen in verblijfsgebieden met een focus op consumenten. • (Meer) milieuruimte voor bedrijven op daarvoor geschikte locaties. • Er ontstaan economische hubs rondom het circulair hergebruiken van spullen en materialen. Rondom bestaande retailclusters is ruimte voor upcycling van meubels en andere consumentengoederen in lijn met de bredere landelijke trend op dit gebied. • In en rondom Dutch Freshport is ruimte voor industrieel hergebruik van reststromen uit de agro-logistieke keten.
Energietransitie
Actief. Ruimtelijke reserveringen voor intensivering stroomnet en opslag, all-electric warmte en alternatieve duurzame opwek. Daarvoor in 1x integrale afwegingen en kaders maken. Het wordt lastiger om werk-met-werk te maken aangezien er in deze variante geen overlap is tussen verduurzaming van bestaande woongebieden en de uitleg in het buitengebied.
Leefbare omgeving
Rekening houden met verbreding en/of verhoging van dijken door het waterschap. Het buitengebied krijgt een kwalitatief hoge groene inrichting, maar is primair ingericht op de behoefte actief menselijk gebruik. Ecologische actoren zijn van secundair belang.
46
X – Variant 2 “Duurzaam, ontspannen, ondernemend” Thema
Wonen
Sub thema
-
KEUZE
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Alleen huidige plancapaciteit bouwen.
Nieuwbouw voor instroom en doorstroom in buitengebied.
Transformatie bedrijventerreinen voor instroom en doorstroom.
Verdichten bestaande woongebieden, met name voor doorstroom.
Planologisch gebruik Voorzieningen
Behoudens verdichting rondom • Draagvlak toevoegen in Middenbaan geen toevoeging bestaande woongebieden. draagvlak. Wel toevoeging • Courant en relatief schaars van meer jonge huishoudens, maken van ruimteaanbod maar op grotere afstand van voor voorzieningen en centra. daarbij ook verbeteren van openbare ruimte. • In centrum actief milieuruimte maken voor meer reuring. • Toevoegen van ruimte voor voorzieningen NS station.
Bewust inspelen van het voorzieningenaanbod aan veranderende demografische opbouw van de gemeente met daarbij nadruk op het versterken van lokale(collectieve) netwerken en het verenigingsleven.
-
Economie
Beperkte kleinschalige, herstructurering van bedrijfslocaties.
Beter benutten en verdichten van bestaande werkgebieden.
-
Milieu-ruimte voor bedrijvigheid Meer milieu-ruimte voor blijft gelijk. zwaardere bedrijfscategorieën.
-
-
Circulariteit
Geen actie gemeente.
Ruimte in werkgebieden voor bewerken en verkopen van (geupcycelde) consumentengoederen.
Ruimte voor opslag, bewerken en vervoeren van reststromen in agro-logistieke keten in en rondom Dutch Freshport.
-
Reactief. Geen ruimtelijke Actief. Ruimtelijke reserveringen voor intensivering reserveringen voor intensivering stroomnet en all-electric stroomnet en opslag, all-electric warmte: elk project op zich warmte en alternatieve
Energie
Werken
Nieuwbouw van bedrijventerreinen in buitengebieden.
Ruimtereservering in werkgebieden voor grondstoffenbanken.
-
47
KEUZE Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Gezondheid Natuur Water
-
Optie 1
Optie 2
Rekening houden met Aanvullend op nul-scenario: Aanvullend op optie 1 verbreding en/of verhoging van • Binnen stedelijk gebied verplichten om op privé terrein dijken door het waterschap. verzachten: groen en water en bebouwing te verzachten. i.p.v. verharding; Verder geen actie van • Intensivering van groen in gemeente. gemeente als geheel: meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische verbindingszones, meer variatie dan alleen gras en bomen, zachtere overgangen tussen groen en water; • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering.
Optie 3 Het buitengebied krijgt een kwalitatief hoge groene inrichting, maar is primair ingericht op de behoefte actief menselijk gebruik. Ecologische actoren zijn van secundair belang.
48
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Bodem
Bodemdaling
Geen actie gemeente.
Mitigatie van effect bodemdaling: • Anticiperen, met name bij aansluiting van infrastructuur op gebouwen en door piekberging in openbare ruimte; • Grondwaterpeil stabiel (relatief hoog) houden.
-
Bouwwerken
-
Geen verruiming van vrijheidsgraden t.a.v. de eigen woning.
In Omgevingsplan grotere mogelijkheden bieden voor woninguitbreiding.
-
-
Cultureel erfgoed
-
Erfgoed blijft veelal in tact.
• Erfgoed beter beleefbaar maken door verbinding aan opgaven voor natuur, water, recreatie en langzaam verkeer. • Erfgoedbiotopen aanwijzen.
-
Geluid
-
Geen actie gemeente.
• Vertragen en/of reduceren van autoverkeer door en rond het dorp. • Gebouwde maatregelen voor geluidsreductie van weg en spoor. • Actief handhaven van bestaande bufferzones tussen werkfuncties en wonen. • Aanwijzen van nieuwe bufferzones tussen werkfuncties en nieuwe woongebieden;. • Hootstook verminderen door regulering.
-
Lucht
-
Veiligheid
-
Milieu
-
Gezondheid
Veel minder mogelijkheden om werk-met-werk te maken om de kwaliteit van het leefmilieu te behouden dan wel verbeteren: Toename van aantal gehinderden. Slechtere gezondheid. Minder aantrekkelijke openbare ruimte.
-
KEUZE
49
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Infrastructuur
Infrastructuur
Beheer en buitenruimte
Bereikbaarheid
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Werk met werk maken: Aanvullend: Nauwkeurig coördineren van • Ruimtereserveringen en samenloop van planningen van mantelbuizen toepassen; beheer en onderhoud van • Actieve sturing op buitenruimte en ondergrond, integraliteit van de inhoud met andere domeinen en van beheer en onderhoud stakeholders. met doelen in andere domeinen.
-
-
Gemeente is reactief op aanvragen voor antennes.
Gemeente maakt plaatsing in werkgebieden en bij infrastructuur actief mogelijk.
-
-
Ongewijzigd mobiliteitsbewijs
In werkgebieden: • Infrastructuur voor auto, fiets en voetgangers intensiveren en ontrafelen; • Optimaliseren van logistieke stromen.
Als de woonopgave in het buitengebied wordt opgelost: Meer gemotoriseerd verkeer in en rond de bestaande woongebieden, meer negatieve milieueffecten
In bestaande woongebieden naar een andere modal split: • Gereguleerd parkeren; • Parkeerhubs; • Schoolstraten; • Ontbrekende fietsschakels; • Logistieke hubs; • Nieuwe HOV knoop t.p.v. A29 Harmonielaan; • Verbeteren dorpsentrees (o.a. route station-centrum en ter plaatse van grote infrastructuren); • Inrichting openbare ruimte vriendelijker maken voor minder validen; • Snelheid verlagen op Barendrechtseweg; • Barrièrewerking binnen centrum en tussen buurten beperken.
Voor de bereikbaarheid van werkgebieden kan optie 1 onafhankelijk worden gekozen
KEUZE
50
Thema
Sub thema
KEUZE
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Landgebruik
Maatschappij, onderwijs, zorg, cultuur, sport en recreatie
• Incourant scholenvastgoed • uitfaseren. • Geen gemeentelijke actie op zorg in de buurt: • Marktgedreven consolidatie van zorgfuncties in centra. • • Geen gemeentelijke actie op sport en recreatie. • • Kwetsbaar cultureel aanbod.
Landgebruik
Stedenbouw
Landschap
-
Bestaande woongebieden en buitengebieden blijven ‘gelijk’.
Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten. Behouden van ruimte voor basisonderwijs. Uitbreiding van sport- en recreatieve areaal. Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen.
Optie 2
• Incourant scholenvastgoed uitfaseren. • Locaties voor zorg in de buurt reserveren en actief samenwerkingen opzetten • Steun bij huisvesting van culturele voorzieningen • Uitbreiding van sportareaal en recreatief areaal, maar focus op functies met lage intensiteit en omgevingsimpact in groene omgeving.
Transformatie van Verdichting van bestaande bedrijventerreinen en/of woongebieden door verstedelijking in buitengebied. inspassingsprojecten. Zeer schaars areaal wordt hiermee definitief onttrokken aan de Barendrechtse leefomgeving.
Optie 3
Verdichting van bestaande woongebieden, met behoud van karakter buurten. Minder dorpse laagbouw.
51
X – Variant 3 “Toekomstbestendig wonen en werken in het groen” ”
KEUZE
Een leefbare omgeving staat centraal voor een fijne toekomst in Barendrecht. Behoud van een fijne, dorpse leefomgeving zijn het uitgangspunten van deze variant. We transformeren Barendrecht tot één van de groenste woongebieden in de regio. Energietransitie en klimaatadaptatie zijn centrale opgaven. Individualisering neemt in dit scenario af. In Barendrecht doen we het samen. Er komt meer ruimte voor collectief wonen in bestaande woningen door slimme regelgeving, we zetten volop in op circulair hergebruik van materialen en gedeeld eigenaarschap van groene ruimte in en om woonwijken. Barendrechters leven, sporten werken en tuinieren samen. Ondernemen in Barendrecht doen we met oog op de toekomst. Er is ruimte voor slim hergebruik van grondstoffen en spullen voor bedrijven en inwoners.
Wonen
Economische groei
Energietransitie
Leefbare omgeving 52
KEUZE
Hoge dynamiek
Lage dynamiek
X – Variant 3 “Toekomstbestendig wonen en werken in het groen”
Cultuurhistorie Centrumgebieden Woongebieden Werkgebieden Energie-opwek Parken Buitengebieden Sportgebieden Infrastructuur Wateropgave oplossen
53
X – Variant 3 “Toekomstbestendig wonen en werken in het groen”
KEUZE
. Trend
Impact
Demografische veranderingen
• Verdichting in de bestaande woongebieden gebeurt waar mogelijk rondom de groene aders en parken die Barendrecht rijk is. Het liefst in combinatie met een goede verbinding met het openbaar vervoer. • Met slimmere regelgeving stimuleert de gemeente een verhoging van het aantal inwoners per woning om bestaande woningen beter te gebruiken, bijvoorbeeld door het delen van woningen door alleenstaande ouderen of jongeren. Desondanks wordt de woonopgave in deze variant maar beperkt opgelost. Er wordt relatief weinig bijgebouwd, bestaande wijken zullen daardoor naar verwachting vergrijzen. De bevolking groeit in dit scenario het minst, en komt vrijwel volledig voor rekening van het project Stationstuinen. Dit wordt ondervangen door het aanpassen van het voorzieningenbestand en het versterken van lokale netwerken en het verenigingsleven.
Economische groei
• Er ontstaan economische hubs rondom het circulair hergebruiken van spullen en materialen. Zowel op lokaal niveau door en voor inwoners (repairhubs, upcylcing van meubels en andere consumentengoederen) als op industriële schaal in en rondom Dutch Freshport. Daar is ruimte voor hergebruik van reststromen uit de agro-logistieke keten.
Energietransitie
• Actief. Ruimtelijke reserveringen voor intensivering stroomnet en opslag, all-electric warmte en alternatieve duurzame opwek. Daarvoor in 1x integrale afwegingen en kaders maken. Collectieve oplossingen en afname van gebruik hebben staan daarbij centraal.
Leefbare omgeving
• Binnen stedelijk gebied verzachten: waar mogelijk groen en water i.p.v. verharding; • De openbare ruimte wordt groener en klimaatadaptief in gericht met meer variatie dan alleen gras en bomen. De kwaliteit van openbaar groen wordt hoger, maar dit is in dit scenario een op zichzelfstaande opgave, met daardoor hogere kosten. Ook van inwoners wordt in dit scenario een actieve bijdrage gevraagd. De gemeente stuurt actief op vergroening van privé-terrein en gebouwen. • Intensivering van groen in het buitengebied: Meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische verbindingszones. • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering.
54
X – Variant 3 “Toekomstbestendig wonen en werken in het groen” Thema Wonen
Sub thema -
KEUZE
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Alleen huidige plancapaciteit bouwen
Nieuwbouw voor instroom en doorstroom in buitengebied.
Transformatie bedrijventerreinen voor instroom en doorstroom.
Verdichten bestaande woongebieden, met name voor doorstroom. -
Planologisch gebruik Voorzieningen
Behoudens verdichting rondom • Draagvlak toevoegen in Middenbaan geen toevoeging bestaande woongebieden. draagvlak. • Courant en relatief schaars maken van ruimteaanbod voor voorzieningen en daarbij ook verbeteren van openbare ruimte. • In centrum actief milieuruimte maken voor meer reuring. • Toevoegen van ruimte voor voorzieningen NS station.
Bewust inspelen van het voorzieningenaanbod aan veranderende demografische opbouw van de gemeente met daarbij nadruk op het versterken van lokale(collectieve) netwerken en het verenigingsleven.
Economie
Beperkte kleinschalige, herstructurering van bedrijfslocatie.
Beter benutten en verdichten van bestaande werkgebieden >> verdichten om ruimte te maken voor groene verbindingen en energietransitie
Werken
Circulariteit
Energie
Nieuwbouw van bedrijventerreinen in buitengebieden.
Milieu-ruimte voor bedrijvigheid Meer milieu-ruimte voor blijft gelijk. zwaardere bedrijfscategorieën.
-
-
Geen actie gemeente.
Ruimte in werkgebieden voor bewerken en verkopen van (geupcycelde) consumentengoederen.
Ruimte voor opslag, bewerken en vervoeren van reststromen in agro-logistieke keten in en rondom Dutch Freshport.
Ruimtereservering in werkgebieden voor grondstoffenbanken.
Reactief. Geen ruimtelijke Actief. Ruimtelijke reserveringen voor intensivering reserveringen voor intensivering stroomnet en all-electric stroomnet en opslag, all-electric warmte: elk project op zich warmte en alternatieve beschouwen. duurzame opwek. Daarvoor in 1x integrale afwegingen en kaders maken.
-
55
KEUZE Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Gezondheid Natuur Water
-
Optie 1
Optie 2
Rekening houden met Aanvullend op nul-scenario: Aanvullend op optie 1 verbreding en/of verhoging van • Binnen stedelijk gebied verplichten om op privé terrein dijken door het waterschap. verzachten: groen en water en bebouwing te verzachten. i.p.v. verharding; Verder geen actie van • Intensivering van groen in gemeente. gemeente als geheel: meer bomen, versterken en uitbreiden van ecologische verbindingszones, meer variatie dan alleen gras en bomen, zachtere overgangen tussen groen en water; • In buitengebied meer ruimte voor waterbuffering.
Optie 3 -
56
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Optie 1
Optie 2
Optie 3
Bodem
Bodemdaling
Geen actie gemeente.
Mitigatie van effect bodemdaling: • Anticiperen, met name bij aansluiting van infrastructuur op gebouwen en door piekberging in openbare ruimte; • Grondwaterpeil stabiel (relatief hoog) houden.
-
Bouwwerken
-
Geen verruiming van vrijheidsgraden t.a.v. de eigen woning.
In Omgevingsplan grotere mogelijkheden bieden voor woninguitbreiding. >> Minder regeldruk voor verduurzaming woningvoorraad. Stimuleren collectiviteit/delen van woningen/meer bewoners per woning
-
Cultureel erfgoed
-
Erfgoed blijft veelal in tact.
• Erfgoed beter beleefbaar maken door verbinding aan opgaven voor natuur, water, recreatie en langzaam verkeer. • Erfgoedbiotopen aanwijzen.
-
Geluid
-
Geen actie gemeente.
• Vertragen en/of reduceren van autoverkeer door en rond het dorp. • Gebouwde maatregelen voor geluidsreductie van weg en spoor. • Actief handhaven van bestaande bufferzones tussen werkfuncties en wonen. • Aanwijzen van nieuwe bufferzones tussen werkfuncties en nieuwe woongebieden;. • Hootstook verminderen door regulering.
-
Lucht
-
Veiligheid
-
Milieu
-
Gezondheid
Veel minder mogelijkheden om werk-met-werk te maken om de kwaliteit van het leefmilieu te behouden dan wel verbeteren: Toename van aantal gehinderden. Slechtere gezondheid. Minder aantrekkelijke openbare ruimte.
- Beperken van mogelijkheden die zorgen voor extra verharding op particuliere kavels
-
KEUZE
57
Thema
Sub thema
Ruimtelijke keuzes Nul-scenario
Infrastructuur
Infrastructuur
Beheer en buitenruimte
Bereikbaarheid
Optie 2
Optie 3
Werk met werk maken: Aanvullend: Nauwkeurig coördineren van • Ruimtereserveringen en samenloop van planningen van mantelbuizen toepassen; beheer en onderhoud van • Actieve sturing op buitenruimte en ondergrond, integraliteit van de inhoud met andere domeinen en van beheer en onderhoud stakeholders. met doelen in andere domeinen.
-
-
Gemeente is reactief op aanvragen voor antennes.
-
-
Ongewijzigd mobiliteitsbeleid.
Optie 1
Gemeente maakt plaatsing in werkgebieden en bij infrastructuur actief mogelijk.
In werkgebieden: • Infrastructuur voor auto, fiets en voetgangers Als de woonopgave in het buitengebied wordt opgelost: intensiveren en ontrafelen; Meer gemotoriseerd verkeer in • Optimaliseren van logistieke en rond de bestaande stromen. woongebieden, meer negatieve milieueffecten, meer In bestaande woongebieden ingewikkelde interacties tussen naar een andere modal split: wegverkeer en langzaam • Gereguleerd parkeren; verkeer. • Parkeerhubs; • Schoolstraten; Voor de bereikbaarheid van • Ontbrekende fietsschakels; werkgebieden kan optie 1 • Logistieke hubs; onafhankelijk worden gekozen. • Nieuwe HOV knoop t.p.v. A29 Harmonielaan; • Verbeteren dorpsentrees (o.a. route station-centrum en ter plaatse van grote infrastructuren); • Inrichting openbare ruimte vriendelijker maken voor minder validen; • Snelheid verlagen op Barendrechtseweg; • Barrièrewerking binnen centrum en tussen buurten beperken.