2025-023274 Brief wethouder Vermaat over Bijpraatmoment NRIJ.

Aan de gemeenteraad

mr. D. Vermaat Wethouder

Uw brief van: -

Ons kenmerk:

Uw kenmerk: -

Contactpersoon: C. den Heijer

Bijlage(n):

-

Cluster:

Onderwerp:

Bijpraatmoment NRIJ

Doorkiesnummer: 14 0180 Datum:

2025-023274 Leefomgeving 14 maart 2025

Geachte raadsleden, Komende maandag is een bijpraatmoment ingepland inzake het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ). Ter voorbereiding hierop deel ik graag het volgende met u. De waarde van het NRIJ Om te beginnen deel ik met u mijn blik op de waarde van het NRIJ. Het is belangrijk dat er in Barendrecht en op IJsselmonde voldoende natuur is, zowel om te kunnen recreëren als vanwege het ecologische belang. Samenwerken met de omliggende gemeenten kan daarbij heel zinvol zijn. We zien dat de partij die voor het NRIJ het beheer en onderhoud doet, Staatsbosbeheer, ervoor zorgt dat onze groen- en recreatiegebieden er keurig bij liggen. Een mooi positief voorbeeld is de onlangs gehouden succesvolle pilot voor het opruimen van zwerfafval aan de Oude Maas. Gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Holland zorgen er met hun deelnemersbijdrage ook voor dat de kosten voor onderhoud van natuur- en recreatiegebieden niet alleen betaald worden door de gemeenten waar de gebieden onder vallen, maar de lasten ook gedragen worden door gebruikers van de gebieden. Enkele knelpunten benoemd Zoals in de commissie van 11 februari jongstleden al is besproken, zijn er verschillende zaken die in de samenwerking met het NRIJ niet goed verlopen en/of die wij graag anders willen zien. Dit zijn voornamelijk zaken op het gebied van governance. Ik schets de belangrijkste hiervan hieronder voor u.

Het windturbinedossier  In 2021 is door het NRIJ-bestuur met meerderheid van stemmen besloten dat er een tender werd uitgezet voor windturbines in het Zuidelijk Randpark. Barendrecht heeft het besluit van het algemeen bestuur (AB) aangevochten, “met succes”, want het besluit was onbevoegd genomen. Lopende de procedure is het besluit alsnog door het bevoegde orgaan genomen, zijnde het dagelijks bestuur (DB).  Deze gebeurtenis geeft aan dat Barendrecht niet over ontwikkelingen op eigen grondgebied kan beslissen, wanneer drie andere deelnemers anders besluiten. Dit roept de vraag op in hoeverre het (nog) wenselijk is dat andere gemeenten bij ontwikkelingen met een behoorlijke impact kunnen bepalen wat er op ons grondgebied gebeurt. En omgekeerd, in hoeverre vinden wij dat Barendrecht moet kunnen bepalen over grondgebied van een buurgemeente?

Portefeuille:

Afval, buitenruimte, verkeer & vervoer, wijken en bewonersinitiatieven, monumentenzorg, volkshuisvesting, dierenwelzijn.

Pagina 1 van 3

Bezuinigingstaakstelling  In de periode 2019-2020 heeft een extern adviseur een plan opgesteld om de nodige bezuinigingen in gang te zetten, noodzakelijk om het schap financieel gezond te houden. Begin 2024 bleek uit onderzoek van dezelfde externe adviseur dat van de € 450.000 slechts € 20.000 is behaald. Er bleek niet gemonitord te zijn.  Er wordt nu een programmamanager geworven om voortvarend met de bezuinigingen (en kansen voor verdienmodellen) aan de slag te gaan. Hier wordt nu dus wel op geacteerd en dit biedt kansen voor verbetering. Samenwerkingsovereenkomst NRIJ - Staatsbosbeheer  Het NRIJ en Staatsbosbeheer hebben een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) gesloten. Volgens deze overeenkomst had deze in 2022 en 2024 moeten worden geëvalueerd. In 2024 constateerde Barendrecht dat er geen evaluatie had plaatsgevonden.  De SOK zou bij stilzwijgen van de partijen na 1 januari 2025 automatisch voor nogmaals 4 jaar worden verlengd. Omdat er geen evaluatie had plaatsgevonden op basis waarvan kon worden geconstateerd of de samenwerking naar wederzijds goedvinden verliep, is een allonge toegevoegd waarbij partijen de samenwerking verlengen tot 1 juli 2026. Vóór 1 juli 2025 moeten partijen aangeven of zij de samenwerking na 1 juli 2026 willen verlengen, en in de allonge is de intentie opgenomen dat partijen dit willen.

 Het NRIJ heeft de evaluatie van de SOK uitbesteed aan een extern adviseur. Deze zal eerdaags de definitieve rapportage opleveren. Vanuit de conceptrapportage is bekend, dat een van de aanbevelingen gaat over het houden van een marktoriëntatie ten aanzien van de werkzaamheden die Staatsbosbeheer nu voor het schap uitvoert. Of het haalbaar is om vóór 1 juli 2025 een marktoriëntatie te doen (en dus vóór de datum dat het schap aan Staatsbosbeheer moet aangeven wel of niet met hen verder te willen) is onduidelijk. Bestuurssecretaris  Nadat de functie van bestuurssecretaris in 2021 vacant kwam, heeft Staatsbosbeheer een interim bestuurssecretaris beschikbaar gesteld voor circa 4 uur per week. Deze bestuurssecretaris was in dienst van Staatsbosbeheer, maar moest zijn rol onafhankelijk vervullen. Tegelijkertijd moest de bestuurssecretaris wel aan de slag met onder andere bovenstaand onderwerp (samenwerking NRIJ – Staatsbosbeheer), wat er automatisch voor zorgt dat de slager zijn eigen vlees moet keuren. Dit leverde ongemak op aan beide kanten.  Staatsbosbeheer heeft de bestuurssecretaris per 14 februari 2025 van deze rol afgehaald. Staatsbosbeheer geeft aan geen nieuwe medewerker te willen leveren. Dit is overigens in lijn met een van de (concept-)aanbevelingen van de extern adviseur die de evaluatie van de SOK heeft uitgevoerd.  Momenteel is er dus geen bestuurssecretaris.

Gedacht wordt nu aan een tijdelijke invulling gevolgd door een werving- en selectieprocedure, door het NRIJ. Motie transparantie (live uitzenden van AB-vergaderingen)  De raad van Barendrecht heeft op 9 juli 2024 een motie aangenomen, waarbij aan alle gemeenschappelijke regelingen waar Barendrecht deel van uit maakt, is verzocht om AB-vergaderingen live uit te zenden en op te nemen. Hiermee kunnen de controleerbaarheid, transparantie, en de betrokkenheid van inwoners en raadslieden worden vergroot.  Live uitzenden zou geen noemenswaardige kosten met zich mee hoeven te brengen, wanneer wordt vergaderd in raadszalen van de deelnemende gemeenten. Hier zijn de faciliteiten om live uit te zenden al aanwezig.  Op 4 december 2024 is de motie behandeld in de AB-vergadering. Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht stemden tegen, waardoor er geen meerderheid was voor het live uitzenden van vergaderingen. Er is nog geen verslag beschikbaar van deze vergadering, waardoor de motivering van dit besluit nog niet op schrift staat.

pagina 2 van 3

Aandachtspunten t.a.v. agendering onderwerpen op bestuurlijke tafel en bestuurlijke besluitvorming  Als het gaat om het agenderen van onderwerpen, worden al geruime tijd knelpunten ervaren: stukken worden laat aangeleverd, onderwerpen zijn regelmatig niet voorzien van een goed voorstel, onderwerpen die als bespreekstuk geagendeerd zouden moeten worden komen op de lijst van ingekomen stukken zonder voorstel. Brieven vanuit Barendrecht met de handreiking om hierover in gesprek te gaan, hebben niet tot een gesprek geleid.  Het agenderen van onderwerpen bleek in de afgelopen periode moeizaam te gaan. Een voorbeeld hiervan is het aandragen van een plan voor een invulling van het gebied Kooiwalbos/Manege Dros. Hier lag een voorstel vanuit Staatsbosbeheer tot verlenging van de erfpacht voor 30 jaar, maar vanuit Barendrecht is aangegeven dat er ontwikkelkansen zijn voor dit gebied en verlengen van erfpacht met 30 jaar deze kansen zou uitsluiten, dan wel de kosten ervoor enorm zou verhogen. Het voorstel vanuit Staatsbosbeheer is eenzijdig belicht, essentiële informatie ontbreekt, en het herhaaldelijk verzoek om stukken toe te voegen inzake een mogelijke ontwikkeling, werd niet gehonoreerd.  Hetzelfde gold voor de stukken ten aanzien van het “bidbook” om het Zuidelijk Randpark aan te merken als zoeklocatie voor de KNVB-campus.

Hiervoor zijn stukken aangeleverd als bespreekstuk, maar het onderwerp werd niet op de agenda geplaatst. Een verzoek vanuit Barendrecht om een extra DB-vergadering hierover is niet beantwoord c.q. gehonoreerd.  Een ander voorbeeld is het beleggen van een heisessie, waartoe mijn voorganger in het DB van 6 november 2024 heeft verzocht, met de handreiking om het voornemen tot uittreden op te schorten, zodat eerst in gezamenlijkheid kan worden onderzocht hoe de samenwerking kan worden verbeterd (zie ook hierna). Het DB heeft ingestemd met het beleggen van zo’n sessie, maar tot op heden is deze nog niet voorbereid. Voornemen tot uittreden Zoals u bekend hebben raad en college van Barendrecht begin 2024 een voornemen tot uittreden kenbaar gemaakt bij het NRIJ. De reden hiervoor was dat er vanuit het NRIJ geen informatie werd of kon worden geleverd op grond waarvan Barendrecht de balans op kon maken om wel of niet deelnemer te blijven in deze gemeenschappelijke regeling. Financiële plaatje uittreding Omdat er van de zijde van het NRIJ nog geen actie is ondernomen om tot meer inzicht te komen, heeft Barendrecht zelf verschillende adviseurs in de arm genomen om een concreter beeld te krijgen van de financiële en juridische implicaties van uittreden uit het schap. Deze informatie is in de besloten commissie van 11 februari 2025 met u gedeeld.

Om de onderhandelingspositie van de gemeente Barendrecht te beschermen, worden de financiële details niet openbaar gedeeld. Beraden op vervolg Ik hecht eraan om als DB-lid te komen tot een goede analyse. Ook hetgeen aan de orde komt in het bijpraatmoment van 17 maart 2025 zal ik daarbij betrekken. Vervolgens wordt in het tweede kwartaal een raadsvoorstel aangeboden, zodat uw raad een besluit kan nemen over het vervolg. Hoogachtend,

mr. D. Vermaat

pagina 3 van 3