2025-023187 Bestuurlijke reactie wederhoor rapport lokale inkomensregelingen.pdf

Rekenkamer Rotterdam t.a.v. Dr. J.A. de Ridder Meent 94 3011 JP Rotterdam

Uw brief van: 18 februari 2025

Ons kenmerk:

2025-023187

Uw kenmerk: RB/25.01/JdR/TL/CL

Contactpersoon:

Y. Gosens

Bijlage(n):

Cluster:

DVB

Onderwerp:

Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport lokale

Doorkiesnummer: 140180

inkomensregelingen.

Datum:

18 maart 2025

Geachte heer de Ridder, leden van de Rekenkamercommissie, Als college hebben wij met belangstelling kennisgenomen van uw onderzoek. In uw brief van 18 februari jl. verzoekt u ons om een bestuurlijke reactie op het (concept)rapport. Met deze brief geven wij gehoor aan uw verzoek. Het college dankt u voor het uitvoeren van dit onderzoek naar een complex, maar maatschappelijk relevant vraagstuk. In het bijzonder spreken wij onze waardering uit voor de waardevolle inzichten die het onderzoek biedt op een thema dat de kern raakt van het gemeentelijk handelen en ons lokale bestuur. De opgedane kennis en bevindingen dragen bij aan de verdere verbetering van onze publieke dienstverlening op het gebied van (lokale) inkomensregelingen. Een groot deel van de voorlopige conclusies wordt door het college herkend. Deze sluiten deels aan bij het bestaande (uitvoerings)beleid of vormen een waardevolle aanvulling op de verdere beleidsontwikkeling binnen het minimabeleid. Maatschappelijke impact In de afgelopen jaren is op verschillende niveaus onderzoek gedaan naar de effectiviteit van (lokale) inkomensregelingen. Uit deze onderzoeken blijkt dat, ondanks het brede aanbod aan regelingen, een deel van de doelgroep moeite blijft houden om financieel rond te komen.

Daarnaast constateren zowel uw rapport als andere onderzoeken dat de verantwoordelijkheid voor financiële bestaanszekerheid in toenemende mate bij gemeenten wordt gelegd. Dit heeft geleid tot een groeiend aantal lokale regelingen en toenemende onderlinge verschillen tussen gemeenten. Het college onderschrijft dat de voorkeur uitgaat naar een eenduidig en helder functionerend landelijk systeem. Tegelijkertijd erkennen wij dat deze maatschappelijke en politiek-bestuurlijke ontwikkelingen op korte termijn niet eenvoudig te keren zijn.

pagina 1 van 3

Onderdeel regelingen & beleid en organisatie Vanuit haar verantwoordelijkheid verstrekt de gemeente reeds meerdere (lokale) inkomensregelingen, mede ter bevordering van de participatie van inwoners. In uw (concept)rapport wordt hier aandacht aan besteed. Het college kiest er daarnaast bewust voor om ondersteuning te bieden buiten de formele definitie van inkomensregelingen. Dit gebeurt onder andere door middel van financiële ondersteuning in de vorm van subsidies aan maatschappelijke organisaties. Om de lokale inkomensregelingen verder te vereenvoudigen, efficiënter en effectiever in te richten, is een eigen onderzoek gestart. Hierbij wordt gekeken naar mogelijkheden om regelingen te bundelen, de administratieve lasten voor inwoners te verlagen en de toegankelijkheid waar mogelijk te verbeteren. Uw bevindingen worden in dit traject meegenomen. De verwachting is dat in het derde kwartaal van 2025 een besluit wordt genomen over de toekomstige inrichting van het minimabeleid. Onderdeel monitoring & informatievoorzieningen Een belangrijk onderdeel van uw (concept)rapport betreft de monitoring en sturing op (lokale) inkomensregelingen. Het college erkent dat er behoefte is aan meer inzicht in de effectiviteit van regelingen en de mate waarin de juiste doelgroepen worden bereikt. Momenteel beschikt de gemeente over gebruiksgegevens en wordt gebruikgemaakt van landelijke databronnen.

De ambitie is om deze en andere informatiebronnen structureler te betrekken bij de beleidsontwikkeling. Om deze reden is deze wens bewust opgenomen als integraal onderdeel van het eigen onderzoek. Het college onderschrijft tevens het belang van nauwere samenwerking met maatschappelijke organisaties. Dit vraagt in onze optiek om meer dan uitsluitend facilitering via financiële ondersteuning. Uw aanbeveling om een actievere rol te nemen ter optimalisering van bestaande samenwerkingen, met als doel inwoners beter te ondersteunen, wordt onderschreven. De achterliggende filosofie wordt omarmd en wij zeggen hierbij toe dat deze aanbeveling zal worden meegenomen in de verdere beleidsontwikkeling. Met betrekking tot de informatievoorziening aan inwoners erkennen wij dat niet alle doelgroepen even goed worden bereikt. De (digitale) toegankelijkheid en begrijpelijkheid van informatie over (lokale) inkomensregelingen zijn reeds verbeterd. Tegelijkertijd realiseren wij ons dat een deel van onze inwoners aanvullende ondersteuning nodig heeft bij het vinden en benutten van de juiste regelingen. Het college blijft zich dan ook inzetten voor verdere verbetering van de informatievoorziening en publieke dienstverlening. Als gemeente zien wij het als onze verantwoordelijkheid om hierin te voorzien.

Onderdeel aanvragen Het college hecht waarde aan een zorgvuldige balans tussen toegankelijkheid en rechtmatigheid binnen de aanvraagprocedure, inclusief de daarbij behorende administratieve lasten. In dit kader wordt onderzocht hoe bestaande gegevens binnen de wettelijke kaders effectiever kunnen worden benut en hergebruikt, zonder dat dit afbreuk doet aan de controle op rechtmatigheid en doelmatigheid. Hiermee blijft de gemeente voldoen aan geldende wet- en regelgeving en anticipeert zij op eventuele toekomstige wijzigingen. Ter bevordering van een mogelijke vereenvoudiging wordt onder meer gekeken naar de optie om de Meedoenregelingen voor inwoners (kinderen en volwassenen) met een Participatiewet-uitkering ambtshalve toe te kennen. Daarnaast wordt overwogen om bij declaraties te beschikken zonder expliciete uitvraag naar betaalbewijzen. Deze maatregelen dragen bij aan een verbeterde toegankelijkheid en een verlaging van de administratieve lasten, zonder concessies te doen aan de rechtmatigheid.

pagina 2 van 3

Het college benadrukt dat de gemeente Barendrecht als uitgangspunt hanteert dat algemene middelen doelmatig, rechtvaardig en noodzakelijk worden ingezet. Dit betekent dat ondersteuning wordt geboden waar deze daadwerkelijk nodig is. De gemeente streeft ernaar om ondersteuning aan te laten sluiten bij de feitelijke behoeften van inwoners en zo bij te dragen aan hun bestaanszekerheid. (Lokale) inkomensregelingen dienen hierbij als instrument om in die behoefte te voorzien, met oog voor persoonlijke keuzes en individuele omstandigheden. In uw (concept)rapport benadrukt u de noodzaak om inwoners beter te bereiken. Het college onderstreept het belang hiervan en wijst erop dat hier reeds actief op wordt ingezet. De gemeente Barendrecht heeft een integrale voorlichtingsaanpak ontwikkeld, waarbij inwoners via diverse communicatiekanalen – waaronder de gemeentekrant, sociale media en informatieschermen op openbare locaties – structureel worden geïnformeerd over de beschikbare regelingen en de wijze waarop zij hiervan gebruik kunnen maken. Deze aanpak wordt versterkt door samenwerking met maatschappelijke partners, zoals de Voedselbank en de Kledingbank. Daarbij wordt maandelijks een specifiek inkomensondersteunend thema onder de aandacht gebracht, met als doel de toegankelijkheid van regelingen te vergroten en eventuele drempels voor inwoners te verlagen.

Het college is van mening dat deze inzet bijdraagt aan een verbeterd bereik en zo – waar mogelijk – helpt om te voorkomen dat beginnende financiële problemen escaleren tot problematische schulden. Tot slot Het college waardeert de waardevolle inzichten en aanbevelingen uit dit rekenkameronderzoek, die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van ons minimabeleid. Wij kijken uit naar het definitieve onderzoeksrapport en zien ernaar uit om de bevindingen door te vertalen naar passende vervolgstappen.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Barendrecht, de secretaris,

de burgemeester,

L. van Zanten MSc

drs. R.E. Schneider

pagina 3 van 3