2024-049104 Brief Theater het Kruispunt met reactie op informerende brief college 2024-049104 van 29-05 aan raad over financiële keuzes.pdf

Gemeente Barendrecht T.a.v. de Gemeenteraad Binnenhof 1 2991 AA Barendrecht

Barendrecht, 17 juni 2024

Betreft: reactie op informerende brief financiële keuzes

Geachte raadsleden, Wij willen graag van de gelegenheid gebruik maken te reageren op de brief van 29 mei (kenmerk 2024-049104) waarin het college aangeeft geen indexatie toe te passen op de subsidie voor 2025 en verder. En vanaf 2026 het subsidieplafond te verlagen. Dit voornemen heeft ingrijpende gevolgen voor Theater het Kruispunt. Inleiding Toen Barendrecht nog niet meer was dan een kruising van wegen, werden afspraakjes steevast op ‘het kruispunt’ gemaakt. In 1994 vond op deze plek, waar de Barendrechtseweg en de Dorpsstraat elkaar kruisen, het eerste optreden plaats in Theater het Kruispunt. Dertig jaar later staat hier, in 2024, een veelzijdig en uitnodigend cultuurhuis! Ons theater heeft door de jaren heen talloze prachtige, ontroerende en soms uitdagende voorstellingen, films en maatschappelijke activiteiten mogelijk gemaakt. We zijn een centrale speler in het culturele landschap van Barendrecht en de regio. Maar ons werk reikt verder dan enkel het presenteren van theater- en filmvoorstellingen. Wij verwelkomen jaarlijks schoolklassen voor educatieve voorstellingen, dragen bij aan cultuureducatie voor zowel het primair als voortgezet onderwijs, en werken nauw samen met welzijns- en ouderenorganisaties om cultuur toegankelijk te maken voor iedereen en eenzaamheid te bestrijden.

Initiatieven zoals het 'Buddy Bios' project, opvoedlezingen en talentontwikkeling voor jongeren zijn slechts enkele voorbeelden van onze inzet. Samen met onze partners in het gebouw - Bibliotheek AanZet, Digitaal Dagblad, Radio Exxact Barendrecht en SPRUIT eten & drinken - hebben we van Het Kruispunt een levendige ontmoetingsplek gemaakt. Hier zijn culturele, maatschappelijke en zakelijke activiteiten met elkaar verweven, en alle bezoekers, jong en oud, voelen zich welkom. We zijn trots op onze rol binnen de lokale en regionale culturele infrastructuur en willen deze met enthousiasme voortzetten. Wat is er aan de hand? Zoals u weet, stijgen de kosten voortdurend. Cao-lonen, energiekosten en huur nemen toe, ook voor theaters en schouwburgen. Tegelijkertijd stijgen de structurele cultuursubsidies niet mee. Grote namen zoals Jochem Myjer en Najib Amhali, evenals opkomende talenten, trekken veel publiek. In 2023 haalden wij een zaalbezetting van 68%, vergeleken met het landelijk gemiddelde van 58,5%.

Onze eigen inkomsten stegen t.o.v. 2019 met maar liefst 8,2%. Maar de kosten stijgen sneller dan de inkomsten (17% t.o.v. 2019), en dat feit, gecombineerd met het gebrek aan indexatie, stelt ons voor toenemende financiële uitdagingen. De stijging van de bedrijfskosten heeft zijn top nog niet bereikt. Daardoor staat een structureel gezonde exploitatiebegroting onder spanning. Theater het Kruispunt is hierin niet uniek, bijna alle theaters worstelen met stijgende lasten en een achterblijvende indexering. De “normale“ inflatie is gemiddeld tussen de 2,7% en 4% per jaar volgens de consumenten prijsindex die het CBS hanteert. Sinds de oorlog in Oekraïne wordt de inflatie enorm omhoog gejaagd door de stijgende olie en gasprijzen, in 2022 was dit 10%. De structurele subsidies worden daarentegen niet geïndexeerd wat leidt tot een enorm “koopkrachtverlies”. Berekeningen door de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD), wijzen uit dat de gezamenlijke podia in de periode 2010-2019 maar liefst 215 miljoen euro indexatie misgelopen zijn. Ook staat in het kersverse hoofdlijnenakkoord tussen de fracties van PVV, VVD, NSC en BBB het voornemen om de BTW op theaterkaartjes te verhogen naar 21 %. Als entreekaartjes zoveel duurder worden, bestaat de kans dat er minder publiek komt.

We weten niet welke prijs het publiek straks bereid is te betalen voor theaterkaartjes in een wereld die constant aan verandering onderhevig is en waar alles duurder wordt. De meest kwetsbare doelgroep, waarvoor juist ontspanning en ontmoeting van belang is, zal hierdoor het hardst geraakt worden.

Onze opdracht staat onder druk Voor Theater het Kruispunt wordt het overeind houden van de organisatie én het gebouw zo een doel op zich, waardoor er minder geld en aandacht is voor het programma, de inhoud. Dit zorgt voor verschraling van het aanbod, waarbij een vicieuze cirkel dreigt te ontstaan, als aanvragen voor culturele subsidies bij fondsen worden afgewezen vanwege die culturele vervlakking. Er is minder ruimte voor onze aanvullende (rand)programmering en nieuwe makers. Gelijktijdig wordt er van ons verwacht dat wij als culturele instelling een bijdrage leveren binnen het sociale domein – een opdracht die we zeer serieus nemen - maar dit drukt ook op ons budget en onze personele inzet. Leefbaarheid gaat niet alleen over basisvoorzieningen zoals wonen en energie, maar ook over toegang tot cultuur. Het verdwijnen van theaters, doordat er te weinig geld beschikbaar is en er gedwongen keuzes gemaakt moeten worden, terwijl er wel vraag is, doet afbreuk aan de leefbaarheid van een gemeente. Echte welvaart omvat een leven in een schone, veilige omgeving, zonder zorgen over het bestaan en met toegang tot een rijk cultureel en creatief leven. Deze factoren dragen bij aan de brede welvaart.

We komen en blijven graag in gesprek Het is voor de toekomst van cultuur in Barendrecht van groot belang dat de indexatie meegroeit met de stijging in kosten op diverse fronten. Niet indexeren en wel de huur verhogen in 2025 maken de uitdagingen om tot een gezonde exploitatie te komen nog groter dan ze al zijn. Dit betekent namelijk een indirecte bezuiniging van € 55.000,- die zich jaarlijks herhaalt en cumulatief oploopt. Omdat we nu nog niet weten wat het verlagen van het subsidieplafond vanaf 2026 betekent voor onze

organisatie kunnen we hier nu nog niet op anticiperen. Goed om te weten is dat als theater we altijd een jaar vooruitlopen. Terwijl seizoen 2024-2025 nog moet starten, zijn wij al bezig met seizoen 20252026. Theater het Kruispunt speelt een belangrijke rol in Barendrecht, als theaterinstelling en als cultureel bedrijf binnen een pand dat moet blijven bruisen. Deze brandbrief is dan ook een oproep en uitnodiging om met elkaar in gesprek te blijven over dit moeilijke onderwerp. We begrijpen dat de gemeente in financieel zware tijden verkeert, we staan open voor dialoog. Wij geven graag een toelichting op de wondere wereld van theater en haar exploitatie, maar horen ook graag uw visie op deze brandbrief. Zodat we samen kunnen zoeken naar oplossingen en op die manier samen blijven bijdragen aan een levendig en toegankelijk cultureel leven in Barendrecht. Wij hopen u snel te mogen verwelkomen. Ik ben te bereiken op c.kradolfer@theaterhetkruispunt.nl

Tot snel! Met vriendelijke groet,

Chantal Kradolfer directeur-bestuurder Theater het Kruispunt

c.kradolfer@theaterhetkruispunt.nl

middenbaan 111 – 2991 cs barendrecht – www.theaterhetkruispunt.nl