20221220 - Nota Vastgoed Energie v 5.0.docx

Gemeente Barendrecht

Nota Vastgoed & Energie

-12-2022

1

Inhoud 1. Inleiding..............................................................................................................................................3 2. Energiecontracten en impact..............................................................................................................3 2.1 Energiecontract............................................................................................................................3 2.2 Huidige prijzen..............................................................................................................................3 3. Mogelijke energiebesparende maatregelen...................................................................................4 3.1 Maatregelen korte termijn...........................................................................................................4 3.2 Verduurzaming vastgoed langere termijn....................................................................................4 3.3 Ledverlichting onoverdekte sportaccommodaties........................................................................5 Voor deze maatregel is een investeringskrediet benodigd van € 220.000. Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 15 jaar bedragen de jaarlijkse afschrijvingslasten € 14.700.

Deze worden gedekt uit het duurzaamheidsbudget.................................................................................................5 3.4 Communicatie & bewustwording.................................................................................................5 4. Tijdelijke subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties................................6 5. Financiën............................................................................................................................................6

2

1. Inleiding De afgelopen tijd zijn de energieprijzen in Nederland enorm gestegen. Deze gestegen energieprijzen zorgen voor een flinke stijging van de lasten. Niet alleen de inwoners, bedrijven, verenigingen en maatschappelijke instellingen krijgen te maken met deze hogere lasten, maar ook de gemeente zelf. Vanuit het Rijk zijn er al diverse regeling beschikbaar gesteld om de impact van de gestegen energiekosten enigszins te beperken. Deze maatregelen zijn onder andere: Regeling Prijsplafond voor kleinverbruikers, Tegemoetkoming Energiekosten (TEK), de Dumava subsidie (volgende ronde in 2024) en de BOSA regeling. Vanuit de gemeente is het Zakelijk Energieloket en Duurzaamheidslening beschikbaar. In deze nota wordt stilgestaan bij welke impact de stijgende energieprijzen hebben op de lasten van het gemeentelijk vastgoed. Daarnaast wordt aangegeven welke stappen wij gaan ondernemen als gemeente om energie te besparen in het vastgoed en de sportvelden. Ook wordt er een korte toelichting gegeven op het steunpakket dat we op gaan richten als gemeente voor de maatschappelijke organisaties (kerkgenootschappen, stichtingen en verenigingen). De organisaties hoeven niet per definitie in gemeentelijk vastgoed te zitten, maar ook de organisaties die in een ander vastgoed zitten komen hier voor in aanmerking.

2. Energiecontracten en impact 2.1 Energiecontract De Gemeente Barendrecht heeft een BAR-contract bij Greenchoice Zakelijk (voorheen Groene Stroomfabriek NV) van 2022 tot en met 2025 voor groene stroom en bos gecompenseerd gas. Dit is het resultaat van een Europese aanbesteding in 2021. Het contract werkt anders dan een contract voor de consumenten. Hier wordt gewerkt met een ‘Klikcontract’. Dat houdt in dat gemeente zelf kiest op welk moment er door Greenchoice energie wordt ingekocht op de markt. De energietarieven verschillen per dag. We proberen dan ook opdracht te geven (“klikken”) als de prijs gunstig is. De koers op het moment van “vastklikken” bepaalt het leveringstarief voor dat jaar. Omdat wij als gemeente het moment zelf bepalen wanneer we energie inkopen, liggen de energietarieven nog niet vast voor de gehele contractduur. Het jaartarief is pas bekend als er voor dat jaar ‘geklikt’ is.

2.2 Huidige prijzen De energietarieven voor de gemeente Barendrecht zijn vastgeklikt tot eind 2023. Tot halverwege 2024 is voor de helft van het energievolume ook de prijs vastgeklikt. Nog niet alle kosten voor de energierekeningen zijn bekend, omdat het effect van de belastingwijzigingen nog onduidelijk is . De transportkosten 2023 zijn eveneens gestegen. De prijzen voor het gas en elektriciteit die de gemeente moet betalen zijn flink gestegen ten opzichte van 2021. In de tweede tussenrapportage is voor 2022 en 2023 een post van extra energiekosten voor vastgoed opgenomen van ca. € 355.000, bovenop het reeds begrote bedrag. Op basis van het gemiddelde verbruik en de toen bekende energietarieven is deze inschatting gemaakt. De verwachting is dat de kosten in 2023 verder toenemen, zeker wanneer we als gemeente geen extra maatregelen gaan nemen. In de eerste en tweede tussenrapportage wordt gekeken waar we staan en of de begrote bedragen aangepast dienen te worden.

3

3. Mogelijke energiebesparende maatregelen Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden hoe binnen het gemeentelijke vastgoed verder energie bespaard kan worden. Dit onderzoek is gericht op maatregelen die binnen een korte termijn uit te voeren zijn, maar ook die binnen korte termijn terugverdiend kunnen worden. In Barendrecht is het gebruikelijk om op natuurlijke vervangmomenten van onderdelen van het vastgoed te kijken of er een duurzamere variant toegepast kan worden. Dit om kapitaalvernietiging te voorkomen. Met de huidige energieprijzen is het echter goed om opnieuw te kijken naar maatregelen die energie kunnen besparen, omdat ze een veel kortere terugverdientijd hebben.

3.1 Maatregelen korte termijn Maatregelen die op de korte termijn goed uitvoerbaar lijken, maar die zichzelf ook door de energiebesparing snel terug verdienen zijn de volgende: -

Toepassen van bewegingsmelders Isoleren leidingen en appendages Opnieuw inregelen klimaatinstallaties Tocht voorkomen Verlagen thermostaat Verminderen sluipverbruik

De verwachting is dat bovenstaande maatregelen een terugverdientijd van circa drie jaar hebben. De terugverdientijd is echter ook afhankelijk van externe factoren, zoals het weer. Bovenstaande maatregelen willen we uitvoeren in de panden binnen het gemeentelijk vastgoed, waar dit nog niet is gedaan. Het toepassen van bewegingsmelders kan bijvoorbeeld nog in de panden sporthal Aksent, De Beuk en De Baerne. Het isoleren van leidingen en appendages is in de meeste panden al uitgevoerd, maar in enkele panden, bijvoorbeeld in de Baerne, nog niet. Voor het verminderen van tocht zal met een thermo grafische camera onderzoek gedaan worden naar de zwakke punten in het pand en waar nodig dit tegen worden gegaan. Het Inge de Bruijn zwembad is niet meegenomen in de onderzoeken en uitvoering. Zij hebben al veel verduurzamingsmaatregelen genomen en willen aanvullende investeringen gaan doen om de aantrekkelijkheid van het zwembad te vergroten. Inmiddels is in enkele panden al de thermostaat verlaagd. De verlaging van de thermostaat vergt maatwerk vanwege de vele verschillende installaties en gebruikers. De komende tijd zal hier verdere uitvoering aan worden gegeven. Naast het verlagen van de thermostaat is het ook van belang om het sluipverbruik, in ieder geval in het gemeentehuis en de gemeentewerf, te verminderen.

Hierbij moet gedacht worden aan het uitzetten van apparaten wanneer deze niet meer gebruikt worden, in plaats van deze in slaapstand te laten staan. De eerste stap om dit te realiseren is door middel van een bewustwordingscampagne onder de medewerkers. Naast het uitvoeren van bovenstaande maatregelen zal er ook verdiepend onderzoek gedaan worden naar de huidige meerjaren onderhoudsplannen (MJOP’s). In dit onderzoek zal gekeken worden of er energiebesparende maatregelen in het MJOP staan, die naar voren gehaald kunnen worden. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het toepassen van ledverlichting.

3.2

Verduurzaming vastgoed langere termijn

Uit het onderzoek is gebleken dat met kleine ingrepen wel wat energie bespaard kan worden, maar dat dit niet gaat om hele grote bedragen. Om (uiteindelijk) een aanzienlijke hoeveelheid energie te besparen op de langere termijn is het van belang dat het vastgoed wordt verduurzaamd. Hiervoor zijn ingrijpendere maatregelen nodig, zoals bijvoorbeeld isoleren van bijvoorbeeld muren en vloeren 4

en- of het plaatsen van zonnepanelen. Mogelijk behoren ook andere maatregelen, zoals het plaatsen van een warmtepomp, tot de mogelijkheden. Ook nieuwbouw kan een grote bijdrage leveren aan de verduurzamingsopgave, omdat verduurzamen van oude panden vaak kostbaarder en minder effectief is dan nieuwbouw. Verduurzamen van het vastgoed heeft niet alleen effect op het energieverbruik, maar hiermee wordt ook gewerkt aan de klimaatdoelstellingen die de gemeente Barendrecht moet halen. Om deze reden is het dan ook van belang om de verduurzaming integraal op te pakken. Volgend jaar zal er een integraal accommodatie plan uitgevoerd worden (IAP). De verduurzaming van het vastgoed zal hier een onderdeel van uitmaken.

3.3 Ledverlichting onoverdekte sportaccommodaties De afgelopen jaren zijn bij diverse onoverdekte sportaccommodaties (sportvelden) de armaturen van de veldverlichting vervangen door led-armaturen. Deze werkzaamheden werden meegenomen bij de renovatie van de velden. Met de huidige stijging van energieprijzen wordt het voordeel van het aanbrengen van led-armaturen steeds groter. Om de verenigingen te ondersteunen en om te voldoen aan de voorbeeldfunctie op het gebied van duurzaamheid is dit hét moment om de nog resterende armaturen versnelt te vervangen door led-armaturen. Met het aanbrengen van de led-armaturen worden de verenigingen ondersteund in het verlagen van hun kosten voor energieverbruik voor veldverlichting. Dit voordeel is ongeveer 30%. Daarnaast stellen wij duidelijk zichtbaar een voorbeeld in het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed. Met deze investering zijn alle (kunstgras) velden in de gemeente voorzien van ledverlichting. Hierbij gaat het om de velden bij VV Smitshoek, KV Vitesse, HCB, BVV, Savosa en de fietscrossbaan bij de FCC. Met het uitvoeren van deze maatregel zijn alleen een aantal natuurgrasvelden nog uitgerust met traditionele armaturen. Omdat het gebruik van deze velden in de donkere maanden lager is worden deze velden niet meegenomen. Voor deze maatregel is een investeringskrediet benodigd van € 220.000.

Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 15 jaar bedragen de jaarlijkse afschrijvingslasten € 14.700. Deze worden gedekt uit het duurzaamheidsbudget.

3.4 Communicatie & bewustwording Eén van de belangrijkste dingen, zo niet hét belangrijkste om energie te besparen is bewustwording onder de gebruikers. Er kunnen nog zo veel maatregelen getroffen worden om het energieverbruik te verminderen, wanneer de gebruikers hier niet aan bijdragen zal de besparing uiteindelijk niet gerealiseerd worden. De bewustwording is geen maatregel die één keer uitgevoerd kan worden en daarna blijvend effect heeft. Hiervoor zal een plan opgesteld moeten worden hoe gebruikers (bijvoorbeeld medewerkers van de gemeente, maar ook huurders van ander maatschappelijk vastgoed) gemotiveerd kunnen worden om hun steentje bij te dragen. Zo kan er, vooruitlopend op de verduurzamingsmaatregelen, al wat winst behaald worden wanneer gebruikers bijvoorbeeld opletten op het uitzetten van het licht en andere apparaten.

5

4. Tijdelijke subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties Uit een gemeentelijke enquête is gebleken dat enkele maatschappelijke partijen en verenigingen moeite hebben of verwachten te krijgen om de energierekening te betalen. De gemeente wil, in navolging van onder andere Gouda en Dordrecht, uitvoering geven aan een steunpakket voor maatschappelijke organisaties (kerkgenootschappen, stichtingen en verenigingen), waarbij rekening wordt gehouden met alle voorliggende landelijke steunvoorzieningen op dit vlak. De genoemde maatschappelijke organisaties kunnen aanspraak maken op een eenmalige tegemoetkoming van 85% van de stijging van de energielasten met een maximum van € 7.500. Voorgesteld wordt om hiervoor een fonds te vormen van € 250.000. Hiervoor is een tijdelijke subsidieregeling opengesteld “energiecompensatie maatschappelijke organisaties gemeente Barendrecht”. De regeling is als bijlage toegevoegd en als separaat beslispunt opgenomen in het college- en raadsvoorstel Vastgoed & Energie.

5. Financiën Om uitvoering te geven aan maatregelen die het vastgoed (verder) verduurzamen en de energiekosten beperken is budget nodig. Gemeenten en provincies krijgen vanaf het voorjaar van 2023 structureel extra middelen om publieke en maatschappelijke voorzieningen te compenseren voor hoge kosten. Dit werd door het ministerie van Financiën bekendgemaakt in de Najaarsnota 2022. Het gaat bij deze prijsbijstelling jaarlijks in totaal om zo’n € 300 miljoen voor de periode 20232025; voor 2026 en 2027 loopt dat bedrag naar verwachting op tot circa € 400 miljoen. Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) : “Met deze middelen hebben gemeenten en provincies de mogelijkheid om voorzieningen met een maatschappelijke functie extra te ondersteunen als dat nodig is. Denk bijvoorbeeld aan buurt- en dorpshuizen die te maken hebben gekregen met hoge energiekosten. Het is aan gemeenten en provincies aan welke maatschappelijke voorzieningen ze dit geld willen besteden.” Voor de uitvoering van de maatregelen in deze nota is nodig: a. Een exploitatiebudget van € 50.000 voor het uitvoeren van onder andere het toepassen van bewegingsmelders, isoleren van leidingen en appendages en het voorkomen van tocht (paragraaf 3.1) b.

Een investeringsbudget van € 220.000 voor het uitvoeren van ledverlichting op de sportvelden bij VV Smitshoek, KV Vitesse, HCB, BVV, Savosa en de fietscrossbaan bij de FCC (paragraaf 3.3). c. Een budget van € 250.000 voor de tijdelijke subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties gemeente Barendrecht (hoofdstuk 4). d. Een budget van € 30.000 voor de uitvoering van de tijdelijke subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties (hoofdstuk 4).

6