20210517 beantwoording vragen EVB aandelen Stedin

Aan de leden van de gemeenteraad Drs. N. Bults MBA wethouder

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp:

12 mei 2021 --Schriftelijke vragen Aankoop preferente aandelen in Stedin - Lange termijnfinanciering

Ons kenmerk: Contactpersoon: Team: Telefoonnummer: Datum:

341535 C. Kolf Financiën 14 0180 17 mei 2021

Geachte fractie van Echt voor Barendrecht, Naar aanleiding van de door uw fractie ingediende vragen over het raadsvoorstel aankoop preferente aandelen in Stedin treft u hierbij mijn reactie/ antwoorden aan. In het raadsvoorstel voor een investeringskrediet van € 900.000 wordt aangegeven dat mogelijk langlopend geld zal moeten worden geleend voor deze belegging. 1. Hoe verhoudt zich dit met de Wet Hof en de wet FIDO? Antwoord: De wet Hof en de wet FIDO vormen geen belemmering om deze investering in een collectief publiek belang te mogen gaan doen. De wet Hof reguleert de totale Nederlandse (EMU) schuld (van het Rijk en alle decentrale overheden bij elkaar) welke op basis van een grove benadering nog steeds rond de toegestane 3% van het bruto binnenlands product balanceert. Volgens de wet FIDO is het aantrekken en uitzetten van leningen alleen in het kader van de publieke taak toegestaan. De wetgever beschouwt in ieder geval de netwerken van Stedin als collectief publiek belang, gezien het verbod tot privatisering. 2. Zijn er zaken bekend waar de gemeente Barenrecht geld leende om mee te gaan beleggen? Zo ja, welke? Zo nee, vindt u het bestuurlijk verantwoord om als gemeente geld te lenen om mee te gaan beleggen? Zo ja, op grond waarvan? Antwoord: Er zijn geen zaken waarvoor wij hebben geleend anders dan in organisaties met een collectief publiek belang.

Overigens zien wij dit niet als een belegging, maar als een investering met gegarandeerd rendement. Wij financieren onze gemeente overigens volgens de voorschriften van de wet op basis van het principe van totaalfinanciering. Op dit moment is onze liquiditeitspositie nog voldoende om deze storting te doen en hoeft niet per direct extern geleend

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Schriftelijke vragen Aankoop preferente aandelen in Stedin Lange termijnfinanciering

Pagina 2 van 4

te worden. Tijdelijke liquiditeitstekorten worden door ons opgevangen met kortlopend geld welke op dit moment nog steeds geld opleveren vanwege de negatieve rente. Afhankelijk van ons verdere uitgaventempo en onze gegenereerde inkomsten is de verwachting dat er in de loop van 2021 wel langlopend geld nodig zal zijn maar dat is dus afhankelijk van onze totale financieringsbehoefte. Dit houden wij voortdurend in de gaten. We financieren op een verantwoorde en integrale wijze (volgens totaalfinanciering) en volgens de regels van ons Treasurystatuut. Uitvoeringsinformatie wordt integraal in de paragraaf Financiering van de begroting opgenomen. Financiële gevolgen inclusief rentegevolgen worden volgens de meest actuele situatie in tussenrapportages verwerkt. Qua dekking levert deze investering preferent en gegarandeerd dividend op. We houden al rekening met een structurele rente/ financieringslast van € 9.900 per jaar (1,1%). Per saldo is dus sprake van een netto begrotingsvoordeel van + € 17.100 per jaar. Dus zowel qua financiering als dekking vormt onze deelname in Stedin geen financieel struikelblok. Er zijn in het werkgebied van Stedin gemeentes die geen aandeelhouder zijn bij Stedin. Onze inwoners gaan derhalve mee financieren aan de energietransitie bij andere gemeenten.

Een aantal politieke partijen onder de aandeelhoudende gemeentes vindt dat ook niet aandeelhouders zouden moeten meebetalen aan de energietransitie van Stedin. 3. Wat is het standpunt van het college hierin? Heeft u inzicht wat de argumentatie van andere gemeentes is om niet mee te financieren? Antwoord: Zoals aangegeven beschouwt de wetgever de netwerken van Stedin als collectief publiek belang, gezien het verbod tot privatisering. Er is bovendien wettelijk vastgelegd dat netbeheerders niet mogen discrimineren in investeringen in het netwerk. Het hele dekkingsgebied moet worden bediend. De aandeelhoudersgroep van Stedin bestaat momenteel uit 44 van de 91 gemeenten in het verzorgingsgebied van Stedin, die veelal door historische inbreng van regionale energiebedrijven aandeelhouder zijn geworden van Eneco en sinds 2017 van Stedin. De provincies Utrecht en Zeeland en de gemeenten in die provincies zijn geen aandeelhouder, omdat zij in het verleden de keuze hebben gemaakt om hun energiebedrijven te verkopen. In gemeenten die geen aandeelhouder zijn wordt door Stedin uiteraard aan het netwerk gewerkt, maar alleen de aandeelhoudende gemeenten profiteren van de financiële opbrengsten van Stedin en hebben zeggenschap in de onderneming.

Los van het voorgaande ziet Stedin voor de langere termijn wel de behoefte een koppeling te maken tussen aandeelhouderschap en geografische spreiding van haar netten. Om deze reden zal Stedin trachten zo veel mogelijk gemeenten en provincies binnen haar verzorgingsgebied als aandeelhouder aan boord te krijgen. Vanuit Barendrecht moedigen wij deze gedachte van Stedin aan. 4. Heeft u inzicht hoe andere netbeheerders in het land de energietransitie financieren? Zo ja, wat is uw visie? Antwoord: Staatsbedrijf TenneT heeft aangegeven extra eigen vermogen te willen aantrekken. Zij heeft hiervoor al een toezegging van het Rijk om voor de derde keer vermogen bij te storten. Tevens is TenneT met het Rijk overeengekomen de mogelijkheid van een extra vermogensversterking via de Duitse staat te verkennen. Aandeelhouders van Enexis hebben in 2020 € 500 miljoen aan converteerbare hybride leningen aan Enexis verstrekt, welke zal worden geconverteerd naar eigen vermogen zodra de bescherming van de A-rating dit vereist. Daarbij heeft Enexis al geruime tijd in haar dividend opgenomen dat het dividend beperkt wordt indien dit

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Schriftelijke vragen Aankoop preferente aandelen in Stedin Lange termijnfinanciering

Pagina 3 van 4

noodzakelijk is om de credit rating te beschermen. Netwerkbeheerder Alliander heeft in april 2021 € 600 miljoen aan haar aandeelhouders gevraagd om het eigen vermogen te versterken om zo de investeringen in het kader van de energietransitie te kunnen doen. De behoefte aan extra eigen vermogen is in mijn visie heel breed (landelijk) en evident aan de orde. Nu wordt een oplossing voor de korte termijn geboden, maar dat is wat mij betreft een opmaat naar een langere termijn oplossing. Stedin verwacht tot 2030 minimaal € 7 miljard te investeren om de energietransitie mogelijk te maken. Er is sprake van een kapitaalbehoefte tot 2030 van € 750 miljoen tot € 1 miljard. Omdat de hoogte van de kapitaalvraag voor een belangrijk deel wordt gedreven door de vermogenskostenvoet die toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) vaststelt bij haar Methodebesluit(en) voor netbeheerders is door de financieel adviseurs van de Aandeelhouderscommissie (AHC) geadviseerd een tweedeling aan te brengen. Het gaat dan om: 1. Een korte termijn oplossing - de kapitaalvraag vóór het methodebesluit die nu voor € 200 miljoen voorligt, en 2. De kapitaalvraag voor de lange termijn die afhankelijk is van het nieuwe Methodebesluit dat de ACM zal nemen voor de periode 2022-2026.

De vermogenskostenvoet wordt herijkt zodat de kapitaalbehoefte van Stedin voor de nieuwe reguleringsperiode 2022-2026 met meer zekerheid vastgesteld kan worden. De AHC en Stedin zullen de gevolgen van de nieuwe reguleringsparameters later analyseren. Hierbij worden uitdrukkelijk ook gemeenten en provincies binnen het verzorgingsgebied van Stedin betrokken die nu nog geen aandeelhouder zijn. Een genoemd argument in het voorstel is dat Barendrecht drie energietransitie wijken gepland heeft. 5. Hoe ontwikkelt de energietransitie zich in Barendrecht indien Barendrecht besluit geen extra aandelen te kopen? Antwoord: Als we zouden besluiten om geen extra aandelen te kopen dan heeft dat verder geen uitvoeringsgevolgen voor de Barendrechtse energietransitie. Dit vanwege de wettelijke vastlegging dat netbeheerders niet mogen discrimineren in investeringen in het netwerk. Wij zien de energietransitie als een maatschappelijke opgave, die ook Barendrecht heeft om -ook voor toekomstige generaties- en in het kader van de Regionale Energie Strategie- een bijdrage te leveren aan het verduurzamen van het energienetwerk. Regulier dividend huidige aandelen. 6.

Wat wordt naar uw inzicht het geprognosticeerde dividend in de gemeentebegroting de jaren 2022 en daarna meerjarenbegroting indien de gemeente Barendrecht niet bijkoopt? Antwoord: Het resultaat van Stedin Groep zal de eerst komende jaren minder worden dan het resultaat van 2020. Dit betekent dat de ruimte voor dividend afneemt. Het dividend op gewone aandelen zal de komende jaren sterk fluctueren en in bepaalde jaren zelfs nihil zijn. Het lijkt dan ook verstandig om geen regulier dividend in de meerjarenbegroting meer te ramen. Optie niet kopen maar verkopen. 7. Wat is de waarde van ons huidige aandelen pakket, minus aftrek van kosten, indien de raad zou besluiten geen aandelen bij te kopen, maar ons huidige aandeel te verkopen aan Stedin? Antwoord: Op onze balans hebben wij voor de huidige aandelen een waarde staan van € 450.000. Dit zou minimaal de netto-opbrengst moeten zijn om deze boekwaarde te kunnen afschrijven. Elke aandeelhouder heeft statutair de mogelijkheid om aandelen te verkopen. Het gaat hier om een strikte procedure. Zo dient een aandelenoverdracht aan een ander openbaar

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport

Onderwerp: Schriftelijke vragen Aankoop preferente aandelen in Stedin Lange termijnfinanciering

Pagina 4 van 4

lichaam/gemeente door de Algemene vergadering van Aandeelhouders te worden goedgekeurd. Een verkoop van aandelen valt echter buiten de scope van dit financieringsvoorstel. Hoogachtend,

Drs. N. Bults MBA

Portefeuille:

Financiën, Grondbedrijf en -exploitaties, Belastingen, Nutsbedrijven, Subsidies, Sociale Zaken, Vluchtelingen, Sport