Z 210714 Communicatieplan duurzaamheid - energietransitie (292976)

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Marleen Rodenburg

06 42230797

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

230074 / 292976

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

14 juli 2021 Wethouder Vissers Communicatieplan duurzaamheid - energietransitie

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Inleiding De gemeente Baarn heeft in 2019 het plan van aanpak ‘Duurzaam en bestendig Baarn’ vastgesteld. In haar aanpak volgt de gemeente de landelijke klimaatdoelstellingen en streeft naar klimaatneutraliteit op een zo kort mogelijke termijn. Het thema energietransitie is een van de vijf pijlers in het programmaplan Duurzaamheid en is onderverdeeld in: 1) Energie besparen / transitie klaarmaken (no-regret-maatregelen) 2) Duurzame elektriciteit opwekken (RES-traject) 3) Aardgasvrij verwarmen: (ondersteunen wijkuitvoeringsplannen) Vraag is: hoe gaat communicatie de omslag naar duurzame energie in Baarn ondersteunen? In dit document wordt de aanpak omschreven. Waarom dit plan? Om van de energietransitie een succes te maken, is bewustwording en draagvlak onder alle partijen (inwoners, bedrijven, organisaties en instellingen) enorm belangrijk. Communicatie speelt daarbij een essentiële rol. Aanpak De communicatie-aanpak is gericht op heldere informatievoorziening, het delen van goede voorbeelden en het aanreiken van mogelijkheden voor verduurzaming. Daarnaast wordt dit jaar ook ingezet op een enquête onder alle inwoners van Baarn over duurzame energie (0-meting) en de communicatie over wat we bereikt hebben t.a.v. vermindering energieverbruik, percentage duurzame elektriciteit opwek en vermindering aardgasverbruik.

Planning In het communicatieplan is een planning op hoofdlijnen opgenomen. De activiteiten ten aanzien van besparen, duurzaam opwekken en aardgasvrij vormen in combinatie met de drie pijlers uit de

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

genoemde communicatiestrategie, een belangrijke leidraad voor de communicatie inzet. Deze planning zal ieder kwartaal worden geactualiseerd. Wat willen we bereiken? Meer bewustwording over het nut en de noodzaak voor energiebesparing en de overgang naar duurzame energie. Meer kennis over de opgave waar de gemeente voor staat als het gaat om de omslag naar aardgasvrij verwarmen en het grootschalig opwekken van duurzame energie met windmolens en zonnevelden. Meer kennis over deze thema's helpt om in dialoog te gaan over de inhoud. Meer actie; de communicatie inzet moet bijdragen aan meer actie op het gebied van besparen en duurzaam opwekken van energie. Een voorbeeld hiervan is een toename in subsidieaanvragen. Draagvlak. Om van de energietransitie een succes te maken, is bewustwording en draagvlak onder alle partijen (inwoners, bedrijven, organisaties en andere belanghebbenden) enorm belangrijk. Communicatie speelt daarbij een essentiële rol.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1) 230074 Communicatieplan Energietransitie 2) 230074 Bijlage resultaten q1-2 en blik vooruit

2

Programma Duurzaamheid – Energietransitie Communicatieplan 2021 “Duurzame energie voor iedereen in Baarn”

1. Inleiding De gemeente Baarn heeft in 2019 het plan van aanpak ‘Duurzaam en bestendig Baarn’ vastgesteld. In haar aanpak volgt de gemeente de landelijke klimaatdoelstellingen en streeft naar klimaatneutraliteit op een zo kort mogelijke termijn. Het thema energietransitie is een van de vijf pijlers in het programmaplan Duurzaamheid en is onderverdeeld in: 1) Energie besparen / transitie klaarmaken (no-regret-maatregelen) 2) Duurzame elektriciteit opwekken (RES-traject) 3) Aardgasvrij verwarmen: (ondersteunen wijkuitvoeringsplannen) Vraag is: hoe gaat communicatie de omslag naar duurzame energie in Baarn ondersteunen? In dit document wordt de communicatiestrategie omschreven. 2. Visie De energietransitie is in de eerste plaats een maatschappelijke transitie, waarbij inwoners, bedrijven en overheid op elkaar zijn aangewezen. Er is een bundeling van daadkracht, investeringen, kennis en kunde nodig. Deze opgave kan dus alleen maar slagen in samenwerking met, en met inzet van, bewoners, bedrijven en organisaties. Intrinsieke motivatie is daarbij belangrijk. Er zijn verschillende redenen waarom iemand wel / niet mee wil doen (besparen, voor het milieu, voor meer comfort, omdat ze Baarn mooi willen houden, vanwege de interesse in techniek…).

3. Uitgangspunten en doelen (bewustwording en gedrag) Inzet van de communicatie is er op gericht om duurzaam gedrag te stimuleren en draagvlak te creëren voor de gezamenlijke duurzaamheidsopgave. Dat doen we door mogelijkheden voor verduurzaming aan te reiken, goede voorbeelden te delen, zelf het goede voorbeeld te geven en door participatie en samenwerking. Uitgangspunten daarbij zijn: • • • •

samen met Baarn (bewoners (met specifiek ook aandacht voor de jeugd), ondernemers, instellingen/organisaties) werken aan duurzaamheid; aanhaken en voortbouwen op wat er al is en gebruik maken van de kracht/energie in de samenleving; duurzaamheid concreet en dichtbij onze doelgroepen brengen door aan te sluiten bij de belevingswereld van mensen; aansluiten bij natuurlijke momenten om te verduurzamen (vervangen, verbouwen, verhuizen); 1

• •

zelf het goede voorbeeld geven; aansluiten bij het bredere duurzaamheidsprogramma van de gemeente.

Wat willen we met communicatie bereiken? We onderscheiden drie communicatielijnen, met elk een eigen doel: 1) bewustwording: het thema duurzaamheid onder de aandacht brengen; 2) kennis: wat moet een individu/ondernemer weten om (meer) duurzaam gedrag te laten zien; 3) draagvlak creëren door participatie en samenwerking: Baarn betrekken, samenwerken, faciliteren en stimuleren tot verdere verduurzaming. 4. Communicatiestrategie De overall communicatie-aanpak is er op gericht om de goede voorbeelden te delen en mogelijkheden voor verduurzaming aan te reiken (en belemmeringen weg te nemen). 4.1 Kennisdelen (Duurzame kennis) Onderzoek laat zien dat inwoners en ondernemers vaker niet, dan wel goed op de hoogte zijn van het overheidsbeleid rondom de energietransitie, ofwel van welke mogelijkheden er lokaal, regionaal of landelijk zijn. Helderheid hierover helpt woningeigenaren/ ondernemers zich te kunnen voorbereiden op het maken van keuzes voor (verdere) verduurzaming. Als gemeente Baarn kunnen we hierin faciliteren door bijvoorbeeld: -

-

Zichtbaarheid te vergroten - beleid en maatregelen helder en consequent via de gemeentelijke kanalen te communiceren Een nieuwsbrief te ontwikkelen, bijvoorbeeld een papieren versie in vervolg op de eerste editie van de Klimaatkrant die in 2020 bij inwoners op de mat viel. De gemeente kan hierin informatie over duurzame energie onder de aandacht brengen (zenden versus dialoog: we kunnen pas met belanghebbenden in dialoog wanneer zij een bepaalde basiskennis over het onderwerp hebben – ze moeten eerst weten wie of wat het is alvorens er iets van kunnen te vinden) De mogelijkheden van het Duurzaam Bouwloket nóg nadrukkelijker benutten als onafhankelijk en betrouwbare expert en ‘communicatiekanaal’ Online masterclasses op te zetten ‘een lesje duurzame energie’… Jongeren, zijnde ‘de beslissers en generatie van de toekomst’, actief informeren en betrekken Actief over de voortgang op de KPIs communiceren (vermindering energieverbruik, percentage duurzame elektriciteit opwek t.o.v. totale verbruik en vermindering aardgasverbruik).

4.2 Bewustwording door goede voorbeelden te delen (Duurzaam Doen) Duurzame doeners, Duurzame aanpakkers, Kwartiermakers… duurzame voorbeelden zetten aan tot duurzame actie bij anderen. De ambassadeurs laten we voor ons spreken. Uiteraard krijgt de inzet (en resultaten) van de gemeente Baarn daarbij ook een plek. Immers practice what you preach. Om die duurzame voorbeelden een plek te geven en te waarderen worden deze bijvoorbeeld gedeeld via een te ontwikkelen nieuwsbrief duurzaamheid en via de (social) kanalen van de gemeente. Later kunnen deze voorbeelden gebundeld worden tot een brochure, of worden ze als 2

foto expositie op een markante plek in Baarn onder de aandacht gebracht (buiten expositie). Zo wordt via de bewoners en ondernemers verteld over duurzame energie.

4.3 Draagvlak creëren door participatie en samenwerken De omslag naar duurzame energie kan alleen gerealiseerd worden in samenwerking met anderen. Daarom betrekken we waar mogelijk en waar van toegevoegde waarde belanghebbenden (bijv. uitnodigingskader RES-traject), werken we samen met BKA-partijen, bieden we de mogelijkheid aan bewoners en ondernemers om aanspraak te maken op subsidie voor besparingsacties en zetten we in op het ‘ontzorgen’ bij verduurzamingsaanvragen (zon op bedrijfspanden, intern de processen op orde bijv. bij bouwvergunningen etc.). Daarbij is het ook van belang om z.s.m. in 2021 te bepalen op welke manier als gezamenlijke partners (BKA, EB, BOP en gemeente Baarn) naar buiten te treden.

5. Monitoring en ‘accountability’ Succesfactoren -

Meer bewustwording Meer kennis Meer samenwerking t.a.v. duurzaamheid en ‘tevredenheid’ daarover dan wel positieve resultaten Meer draagvlak

Daarnaast kan de communicatieaanzet ten aanzien van de energietransitie gekwantificeerd worden. -

Toename aantal subsidieaanvragen Toename clicks op verschillende kanalen Toename zichtbaarheid: aantal Duurzame Doeners in beeld / verhalen uit de praktijk Enquête onder alle inwoners van Baarn (0-meting versus vervolg). Het omgevingspanel zal worden gevraagd mee te denken over de inhoud.

Zoals eerder aangegeven is een onderdeel van de aanpak ook de communicatie over wat we bereikt hebben t.a.v. vermindering energieverbruik, percentage duurzame elektriciteit opwek en vermindering aardgasverbruik.

3

6. Van plan naar uitvoering. Hoe? Communicatie is een combinatie van strategie en operatie. Het gaat om denken en doen vanuit een strategische gedachte. De activiteiten ten aanzien van besparen, duurzaam opwekken en aardgasvrij vormen in combinatie met de drie pijlers uit de hiervoor genoemde communicatiestrategie, een belangrijke leidraad voor de communicatie inzet. Dit vertaalt zich naar onderstaande planning op hoofdlijnen. Deze planning zal ieder kwartaal worden geactualiseerd. De middelen en aanpak die per deelproject nodig zijn om de doelen te bereiken worden steeds weer afgestemd met de betrokkenen.

Bijlage: Resultaten Q1-2 en blik vooruit.

4

5

Communicatie-inzet eerste helft 2021 en blik vooruit In de eerste helft van 2021 lag de nadruk van de communicatie-inzet op het genereren van aandacht voor energiebesparingsacties en bij het thema duurzame energieopwekking. Analyse van het online bereik leert dat het gemiddeld of boven het gemiddelde van de gemeente ligt. Daarnaast valt het toenemende aantal mails, telefoontjes en berichten in het zaak-systeem op. Het toont de interesse van inwoners in het thema duurzame energie. Onderstaand een overzicht van de acties die in de afgelopen periode zijn uitgevoerd en een opmaat naar het vervolg.

Overzicht inzet januari – juni 2021

OVERKOEPELEND Website www.baarn.nl/duurzaamheid De duurzaamheidswebsite is en wordt steeds geactualiseerd. Ook wordt via andere communicatiekanalen naar de duurzaamheidswebsite verwezen. Team duurzaamheid ziet een toename in het aantal vragen en ideeën van inwoners en andere geïnteresseerden ten aanzien van het thema energietransitie. Dit komt onder andere tot uiting in het aantal vragen die via het Zaak-systeem binnenkomen, mailtjes en telefoontjes die via het Contact Centrum worden doorgezet. Om die reden wordt bekeken hoe dit via de website beter kan worden ondervangen. Begin van het derde kwartaal wordt daar vervolg aangegeven, in de wetenschap dat de gemeente ook werkt aan een volledig nieuwe website die naar verwachting begin volgend jaar live gaat.

Enquête Energiebesparing en duurzaam opwekken Eind maart tot half april konden inwoners van Baarn een vragenlijst invullen over energiebesparing en duurzame energie. Via een scala aan communicatiekanalen, waaronder abri’s langs de doorgaande wegen in Baarn, werden inwoners opgeroepen om de vragenlijst in te vullen. Bijna 230 inwoners hebben de online vragenlijst ingevuld. De enquête levert inzichten op over energiebesparende maatregelen die thuis getroffen zijn en worden, en over ideeën en opvattingen van inwoners over duurzame energie. Deelnemers aan het onderzoek hebben ook suggesties gedaan voor een pakkende slogan die de duurzaamheidsaanpak van de gemeente weerspiegelt om van Baarn een klimaatneutrale gemeente te maken. In samenspraak met Omgevingspanel is een aantal slogans geselecteerd en een slogan tot stand gekomen: Duurzaam Baarn. Nu voor later. Doel is om waar mogelijk vervolg te geven aan de ideeën en suggesties van de respondenten en de vragenlijst te herhalen.

1

Afbeeldingen: Voorbeeld post om inwoners op te roepen de vragenlijst in te vullen met daarnaast een afbeelding met een verwijzing naar de resultaten

Goede voorbeelden delen: Duurzame Doeners

2

In Baarn zijn veel inwoners en ondernemers met duurzaamheid bezig. Om anderen te inspireren delen we de verhalen van een aantal van deze duurzame doeners! In juni is een eerste editie verschenen. Iedere maand zal een andere inwoners of ondernemer met zijn duurzame verhaal in beeld worden gebracht via de Baarnsche Courant, op de website www.baarn.nl/duurzamedoeners en via de sociale kanalen van de gemeente.

Afbeelding rechts: Duurzame Doener nummer 1 verschenen via Facebook en Instagram

Energiebesparing Regeling Reductie Energieverbruik (RRE-subsidie) In de eerste helft van 2021 werd het energiebesparingscadeau ter waarde van € 65,- actief onder de aandacht gebracht van inwoners in Baarn. In januari werd een persbericht verspreid over deze subsidieregeling met daarin ook informatie over de nieuwe webshop waar het tegoed direct kon worden besteed. Het persbericht werd opgevolgd door lokale media aandacht, advertenties in de lokale krant, berichtjes via de sociale kanelen en uiteindelijk een brief aan inwoners. De brief zorgde ervoor dat de resterende vouchers in korte tijd werden benut en het plafond van 1.000 energiebesparingscadeaus werd bereikt. De RRE-subsidie wordt na de zomer van 2021 opgevolgd door de RREW-acties. In de periode tot juli 2022 zullen woningeigenaren én bewoners van huurwoningen worden opgeroepen om gebruik te maken van de subsidiemogelijkheden.

3

Afbeeldingen: Voorbeelden van berichtjes die in de periode tot en met juni op internet verschenen. Meest rechtse afbeelding is de advertentie die twee keer in de Baarnsche Courant is verschenen.

Winst uit je woning De gemeente Baarn organiseerde in samenwerking met ‘Winst uit je woning’ een advies- en inkoopactie voor duurzame energiemaatregelen. Een groot aantal woningeigenaren in Baarn ontving per brief een uitnodiging om mee te doen. Eind 2021 zal er opnieuw een collectieve inkoopactie worden georganiseerd. De advies- en inkoopactie heeft geleid tot 46 isolatieacties en 35 plaatsingen van zonnepanelen. In totaal werden 333 offertes verstuurd.

Afbeeldingen: Voorbeelden van berichtjes die in de actieperiode via Instagram en Facebook zijn verspreid.

Subisidieregeling duurzame intiatieven De subsidieregeling duurzame intitiatieven, bestemd voor Baarnse particulieren, bedrijven en instellingen die een goed projectidee hebben om samen gebouwen te verduurzamen, werd via een persbericht en berichtgeving via de communicatiekanalen van de gemeente onder de aandacht gebracht. Geïnteresseerden kunnen een bedrag aanvragen van maximaal €2.000 voor ondersteuning van hun project. Tot op heden heeft het geen aanvragen opgeleverd. Om die reden worden de mogelijkheden voor een doeltreffender communicatie-aanpak onderzocht en opgepakt in de tweede helft van 2021.

4

Afbeeldingen: Voorbeelden van berichtjes die tot op heden via Instagram en Facebook zijn verspreid.

Duurzame energie opwekken Uitnodigingskader Waar zien inwoners ruimte voor duurzame opwek van energie met zonneweides en windmolens? In de periode maart tot en met juni 2021 werden inwoners via verschillende kanalen gevraagd om mee te denken. In maart 2021 werden jongeren opgeroepen om in een vlog hun ideeën aan te dragen. In mei en juni konden inwoners via een tweetal online inwonersbijeenkomsten meedoen en meedenken. Belangenorganisaties werden evenzo gevraagd om hun visie te delen en over het thema in gesprek te gaan. Ook hier werd een tweetal bijeenkomsten voor georganiseerd. Daarnaast stond voor een periode van drie weken een digitale kaart open waar inwoners ook hun inzichten op een kaart konden zetten. Ter ondersteuning van bovenstaande werd een scala aan communicatieactivietien uitgevoerd: persberichten, video oproepen met de wethouder en betrokken partners / inwoners, een masterclass-video, een flyer actie met een fictieve zonneweide op de Brink in Baarn, Abri’s met zonnepanelen en windmolen langs de doorgaande wegen in Baarn en diverse posts op de sociale media kanalen.

5

Afbeelding: projectwebsite www.baarn.nl/ruimtevoorduurzaam

Afbeelding: Video van de wethouder waarin hij jongeren oproept om een vlog te maken.

6

Afbeelding: Oproep aan inwoners om mee te denken en te doen

Afbeeldingen: Oproep aan inwoners om een digitale vragenlijst in te vullen en op een kaart aan te geven waar zij ruimte voor zonnevelden en / of windmolens zien in Baarn.

7

Afbeeldingen: Een aantal deelnemers tijdens een van de inwonersbijeenkomsten.

Aardgasvrij In de eerste helft van 2021 is samen met belanghebbenden gewerkt aan de opzet van de haalbaarheidsstudies die in vervolg op de Transitie Visie Warmte worden uitgevoerd. In de tweede helft van dit jaar zal de communicatie rond dit thema meer zichtbaar worden. In eerste instantie met de betrokkenen van de haalbaarheidsstudies die nu worden uitgevoerd en daarna ook in bredere kring.

8

Blik vooruit: beoogde communicatie inzet juli – december 2021 In aanvulling op de projecten die bovenstaand zijn genoemd, zal de communicatie-inzet in de tweede helft van 2021 gericht zijn op het succesvol invullen van de Week van de Duurzaamheid en het vervolgen van het Uitnodigingskader. Zie ook de volgende pagina voor de planning op hoofdlijnen van het totaal aan communicatie-activiteiten voor het thema energietransitie.

Week van de Duurzaamheid Eind oktober 2021 zal in samenwerking met de BKA-partners en Eemland wonen invulling worden gegeven aan de Week van de Duurzaamheid. Voorafgaand aan die week zal wederom een duurzaamheidskrant worden uitgegeven. Deze krant wordt huis-aan-huis verspreid en zal ingaan op de verschillende activiteiten en acties die in de duurzaamheidsweek plaatsvinden. Ook de acties in het kader van de RREW-subsidie worden hier aan gekoppeld. Uitnodigingskader - vervolg In het kader van het uitnodigingskader zal na de zomer de analyse van de inzichten worden teruggekoppeld middels een kansenkaart. Inwoners en belangenorganisaties worden gevraagd hierop te reageren. De resultaten zullen vervolgens worden voorgelegd aan een bijeenkomst met daarin een selectie van inwoners van Baarn. Met de inzichten vanuit dit ‘burgerpanel’ zal het plan worden verfijnd en uiteindelijk in oktober aan de gemeenteraad worden gepresenteerd.

9

Planning tweede helft 2021 juli

augustus

september

oktober

november

december

activiteit 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 overkoepelend informatiestromen stroomlijnen week van de duurzaamheid website optimaliseren energiebesparen RREW Collectieve inkoopactie Subsidieregeling nieuwe initiatieven duurzame elektriciteit opwekken (uitnodigingskader) procescommunicatie organisatie bijeenkomst inwoners zon op bedrijfsdak ntb aardgasvrij procescommunicatie t..v. quickscan

Aantal bereikte personen Facebook: 737 Aantal bereikte personen Instagram: 783

1. YouTube Titel: Nu voor later: Duurzame energie in Baarn? Aantal weergaven: 30 Duur video: 1:00 10

Gemiddelde weergaveduur: 35 seconden. Gemiddeld percentage bekeken: 59,2% van totaal Percentage kijkers dat video volledig heeft bekeken: 34,5%

Titel: Inleiding Energietransitie | Gemeente Baarn Aantal weergaven: 68 Duur video: 9:53 Gemiddelde weergaveduur: 3:13 Gemiddeld percentage bekeken: 32,6% van totaal Percentage kijkers dat video volledig heeft bekeken: 23,5%

Titel: Samen op Zoek naar Ruimte voor Duurzame Energie Aantal weergaven: 197 Duur video: 3:03 Gemiddelde weergaveduur: 1:48 Gemiddeld percentage bekeken: 59% van totaal Percentage kijkers dat video volledig heeft bekeken: 27%

Titel: Zon- en windenergie in perspectief | Gemeente Baarn Aantal weergaven: 107 Duur video: 8:53

11

Gemiddelde weergaveduur: 4:16 Gemiddeld percentage bekeken: 48,1% van totaal Percentage kijkers dat video volledig heeft bekeken: 10%

Aardgasvrij De communicatie ten aanzien van de transitievisiewarmte zal in de tweede helft van 2021 zichtbaar worden in de wijken waar haalbaarheidsonderzoeken worden uitgevoerd.

12