Schriftelijke vragen D66 Motie aanscherping LES BEANTWOORDING

inlichtingen bij

Floris Eigenhuis

doorkiesnummer

(035) 548 16 11

Fractie D66 t.a.v. mevrouw H. Struijk-Cramer

uw kenmerk ons kenmerk

datum Portefeuillehouder(s) onderwerp

1229750

17 april 2025 Wethouder De Vries Beantwoording schriftelijke vragen n.a.v. motie aanscherping LES

Geachte mevrouw Struijk-Cramer, Op 12 maart jl. hebben wij uw vragen ontvangen n.a.v. van de motie 'Aanscherping LES' d.d. 31-012024. Met onderstaande antwoorden verwachten wij uw vragen te beantwoorden. 1. Wat zijn de heldere en meetbaar geformuleerde doelen voor de LES inclusief de financiële impact? In de Lokale Energie Strategie (LES) hebben we de volgende doelstellingen opgenomen voor 2030: • 6.000 woningen met schillabel B; • 1.500 woningen aardgasvrij; • Minstens 0,00716 terrawattuur (TWu) elektriciteitsopwek op grote daken; • 2 innovatieve zonneprojecten gerealiseerd. Als tussendoel hebben we voor 2025 opgenomen: • 4.400 woningen met schillabel B; • Een wijkwarmteplan voor Eemdal-Noord; • 3.100 kleine daken met een zonnepaneelinstallatie. De financiële impact verschilt en ligt bij verschillende partijen, zoals particulieren, woningcorporatie, bedrijven en de gemeente. U kunt een groot aantal kengetallen halen van Milieu Centraal. Voor de financiële impact op de gemeentelijke uitgaven verwijs ik u naar de jaarrekening 2024, die u voor de zomer kunt verwachten. 2. In hoeverre ligt Baarn op schema voor een CO2-reductie van 55% in 2030 en verder? Landelijk ligt de doelstelling op 55% uitstootvermindering van broeikasgassen in 2030, met een streven naar 60%. De gemeente Baarn streeft ernaar om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn.

Hiervoor is geen minimale doelstelling vastgesteld, maar in de motie 'Aanscherping LES' is uitgesproken dat “een

1

CO2-reductie van 55% in 2030 ook in Baarn nagestreefd zou moeten worden”. Kwalitatief is onze Baarnse doelstelling in lijn met de landelijke ambities. In oktober 2022 is een doorrekening van ons klimaatbeleid afgerond. Hieruit bleek dat we afstevenden op een uitstootvermindering van 34% CO2. Met een zwaardere inspanning, waarbij we ook de veestapel met 30% zouden reduceren, fossiele auto’s succesvol uit Baarn zouden weren en 24 hectare zonneweide zouden realiseren, zouden we uit kunnen komen op een maximale reductie van 48%. Uw raad is met de raadsinformatiebrief ‘Inzicht in de route naar een klimaatneutraal Baarn’ hierover geïnformeerd en ook tijdens de college informatieavond (CIA) van 14 november 2023 hebben we hierbij stilgestaan. Naar aanleiding van de doorrekening hebben we in de LES de ambities verhoogd. Ook de motie 'Aanscherping LES' heeft tot een intensivering van onze verduurzamingsinzet geleid, onder andere door de mogelijkheden voor mobiliteit te onderzoeken en de ambitie voor de gemeentelijke organisatie te verhogen. In 2030 zouden we daardoor circa 56 kiloton CO2 uitstoten, dat een uitstootvermindering van ongeveer 51% zou betekenen.1 Voor het gemeentelijk vastgoed is het wel mogelijk om in 2030 meer dan 55% uitstootvermindering te bereiken.

Op de korte termijn krijgt de gemeenteraad een investeringsvoorstel voor de verduurzaming van De Trits, het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier. Met deze voorstellen kunnen we 56% CO2-reductie op gemeentelijk vastgoed realiseren en een vermindering van het gasverbruik van 75%.

3. Wat is de status van het klimaatdashboard dat eind 2024 beschikbaar zou zijn? a. Op welke wijze zijn de doelen tastbaar en herkenbaar voor inwoners gemaakt (bijvoorbeeld m3 vermindering gasverbruik) in dit digitale klimaatdashboard? b. Hoe zijn de doelen voor behaalde CO2-reductie en CO2-absorptie, naast de doelen uit de LES, in het digitaal klimaatdashboard toegevoegd? De provincie Utrecht ontwikkelde een klimaatdashboard voor de gemeenten in de provincie. In de zomer van 2024 heeft de provincie dit dashboard online gezet, maar zonder daarover breed te communiceren. Dat zou op een nog te bepalen moment gebeuren. In dit klimaatdashboard zijn veel cijfers te vinden over de uitstoot van broeikasgassen. Ook heeft de provincie een soortgelijk dashboard voor de energietransitie gemaakt. Hoewel de dashboards veel informatie geven, sluiten ze niet aan bij de wensen die wij hebben: herkenbaar- en duidelijkheid voor inwoners. Sinds november 2024 werken wij daarom samen met onze interne dataspecialist om een eigen vertaalslag te maken. De grootste uitdaging is om de juiste informatie te vinden, zoals woningen die van het aardgas zijn afgesloten, schillabels en aantallen zonnepaneelinstallaties, en om die op een gemakkelijke manier goed inzichtelijk te maken.

Doordat verschillende bronnen met elkaar gecombineerd moeten worden, data verspreid beschikbaar komt en wij afhankelijk zijn van derden, zoals Stedin of RVO, is dat nu ingewikkeld en kost het veel tijd. Voor de herijking van de LES in 2026 willen we een werkbaar Baarnsch klimaatdashboard af hebben.

2

4. Wat zijn de specifieke resultaten en voortgang die is geboekt met betrekking tot de doelstellingen uit te routekaart (update) – zie bijlage 1? In de jaarrekening die in het tweede kwartaal bij de gemeenteraad komt, zal hier uitgebreid over worden gerapporteerd. In grote lijnen zijn de volgende zaken in 2024 gerealiseerd: Energiebesparing • In 2023 is de Isolatieaanpak Baarn opgesteld en in 2024 is gestart met de uitvoering. Met het ‘Meerjarige Collectief Ontzorgingstraject’ (MCO) geven wij hier uitvoering aan. In 2024 zijn 4.500 brieven verstuurd. Circa 300 inwoners hebben een afspraak gemaakt met de uitvoerder om te isoleren. Vooral onder de kwetsbaardere doelgroep hebben we een hoge reactie gehad op de brieven en de offertes, terwijl die doelgroep vaak lastig te bereiken is; •

Er is een pilot uitgevoerd om huurders met een kleine beurs te helpen met kleine energiebesparende maatregelen, SLIM met Energie. In totaal hebben 50 huishoudens zich opgegeven voor advies en kleine isolatiemaatregelen.

Duurzame warmte • In 2024 zijn we gestart met de eerste wijkaanpak aardgasvrij; •

Er is onderzoek gedaan naar de potentie van geothermie in Baarn;

•

In navolging van de Meerjarige Prestatieafspraken 2024-2027 hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een warmtenet waarbij het vastgoed van Omthuis als startmotor de basis is. Dit krijgt in 2025 een gezamenlijk vervolg.

Duurzame elektriciteitsopwekking • Samen met de regiogemeenten binnen de RES is de ‘Uitvoeringsstrategie zon-op-dak onder netcongestie’ eind 2024 afgemaakt. In 2025 wordt hier uitvoering aan gegeven; •

De aanbestedingsprocedures voor solar carports hebben in 2024 vaart gekregen. De aanbestedingsprocedure voor de solar carport op de provinciale P&R bij de gemeentewerf is succesvol afgerond. De voorbereiding voor de aanbestedingsprocedure voor een solar carport op het Laanplein is bijna afgerond en wordt in 2025 uitgezet. De uitvoering wordt in 2026 verwacht;

•

Medio 2024 is een rapport opgeleverd over opwekkingsmogelijkheden op het Beltgat. In 2025 krijgen de zonneweide op het Beltgat en de zonnewand bij de gemeentewerf een vervolg. De uitvoering wordt in 2027 verwacht;

•

Voor de verduurzaming van De Trits, het gemeentehuis (oude en nieuwe deel) en speeltuinvereniging Oosterkwartier hebben we een subsidie toegekend gekregen van het Rijk. Een investeringsvoorstel volgt z.s.m.;

3

•

In 2024 is besluitvorming voorbereid over de Regionale Energiestrategie (RES) en het halen van het RES doel, waarin windenergie een belangrijke rol speelt.

En verder: • In opmaat naar een uitvoeringsprogramma duurzame mobiliteit is in november 2024 een onderzoek gestart naar de ecologische voetafdruk van de Baarnse mobiliteit. Deze wordt elk moment afgerond; •

In 2024 is een inventarisatie uitgevoerd om in kaart te brengen welke kansen en mogelijkheden er zijn om de ecologische voetafdruk van de gemeentelijke organisatie te verkleinen. In het uitvoeringsplan dat vervolgens is opgesteld, staan diverse acties die in 2024 zijn uitgevoerd: het verduurzamen van de woonwerkregeling, het verduurzamen van ons inkoopbeleid, het verduurzamen van ons vastgoed en de verduurzaming van ons wagenpark. Voor 2025 en verder worden nieuwe actiepunten geformuleerd.

5. Wat zijn de concrete acties in 2025 om de doelstellingen uit de LES te realiseren? a. Wat is de status hiervan? Eind 2025 willen we 4.400 woningen hebben met een schillabel B of beter, een afgerond wijkwarmteplan voor Eemdal-Noord en 3.100 kleine zonnedaken. Met de volgende acties werken we daarnaartoe: Energiebesparing • Voortzetting isolatiecampagne; • VVE aanpak; • Monumentenaapak. Duurzame warmte • Wijkwarmteplan Eemdal-Noord zal eind 2025 gereed zijn; • De wijkaanpak aardgasvrij Eemdal-Zuid wordt opgestart. Energieopwek • Aanbesteding solar carport op het Laanplein; • Energieopwek op rijksgronden langs de A1 (OER A1); • vervolg geven aan Beltgat, zonnewand bij de gemeentewerf en grootschalig zon-op-dak. Daarnaast worden ook andere acties ondernomen: • Subsidieregeling voor stimuleringsbudget duurzaamheid wordt gelanceerd ; • Verdere verduurzaming van de organisatie n.a.v. uitwerking verduurzamingsplan organisatie; • Uitvoeringsprogramma duurzame mobiliteit; • Investeringsvoorstel voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed; • Samenwerking met partners in de gemeente om de energietransitie te versnellen:

4

•

De Wereld van Pippe heeft het initiatief genomen om een brede samenwerking van partijen op te zetten. Wij ondersteunen dit idee van harte. In 2024 is de eerste bijeenkomst gehouden, in april 2025 de tweede bijeenkomst en in de loop van het jaar krijgt dit op twee momenten een vervolg.

6. Op duurzaambaarn.nl staat een overzicht met gas- en elektriciteitsverbruik in Baarn van 2023. Hoeveel is verbruikt in 2024? En hoeveel elektriciteit hiervan is in Baarn opgewekt (aandeel)? Deze cijfers zijn nog niet bekend.

7. Zijn er afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer en landgoedeigenaren uit Baarn om te zorgen dat de CO2-absorptie door bos zo groot mogelijk wordt in Baarn? Zo ja, welke afspraken? Zo nee, waarom niet? Nee, er zijn geen afspraken over (het maximaliseren van) CO2-absorptie gemaakt met Staatsbosbeheer en (andere) landgoedeigenaren. Met Staatsbosbeheer is het niet noodzakelijk, omdat Staatsbosbeheer al bijdraagt aan CO2-opslag in haar bossen. Of het wenselijk is om met andere landgoedeigenaren afspraken te maken, moet nader bepaald worden.

8. Op welke manier zijn de middelen uit de ‘tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid’ (CDOKE) ingezet en welke doelen zijn daarmee bereikt? De CDOKE-middelen zijn gebruikt om nieuw personeel aan te trekken, onderzoeken te financieren en projectkosten te dekken. Hiermee is het doel behaald om te versnellen (zie antwoord vraag 3) en om uitvoering te geven aan de motie 'Aanscherping LES'. Zie ook pagina 37 van ‘Tussenrapportage 2024’. Bovendien hebben wij op deze manier zoveel mogelijk andere SPUK-middelen kunnen gebruiken om inwoners te helpen. In elke SPUK, zoals de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) en energiearmoede, zit ruimte voor projectkosten. Door die projectkosten te dekken uit de CDOKE, kunnen wij o.a. hogere bedragen voor isolatievouchers aanbieden in het lopende isolatietraject.

9. Wat is de status van zonneprojecten als de overkapping van het Laanplein, de overkapping van carpoolplaatsen en het aanbrengen van verticale zonnepalen op het recyclingstation (gemeentewerf)? We werken aan een aantal innovatieve energieprojecten om duurzame elektriciteit mee op te wekken. In februari is een projectleider gestart om deze projecten versneld op te pakken en snel verder te brengen. De projectleider richt zich primair op onze eigen projecten: de solar carport op het Laanplein, de zonnewand bij de gemeentewerf en de drijvende zonneweide op het Beltgat. De overkapping van de carpoolplaats is een project van energiecoöperatie BijZONder Baarn. Bij al deze projecten moet rekening

5

gehouden worden met netcongestie. Pas wanneer er concrete plannen liggen, kan worden afgestemd met Stedin hoe hiermee kan worden omgegaan. •

•

•

Solar carport Laanplein: De regionale aanbesteding voor solar carports wordt in mei opengesteld. Uiteindelijk zijn er slechts 3 locaties overgebleven; in Baarn (Laanplein), Eemnes en Soest. We verwachten de opdracht in september definitief te kunnen gunnen. Zonnewand gemeentewerf: Er worden voorbereidingen getroffen om technische tekeningen te laten maken. Hierover wordt ook gesproken met Rijkswaterstaat, van wie de zoutloods is. Door de zonnewand iets verder naar achteren te plaatsen – op grond van Rijkswaterstaat – ontstaat er meer ruimte, waardoor de zonnewand naar verwachting efficiënter ontworpen kan worden. Zonneweide Beltgat: Uit het haalbaarheidsonderzoek naar een drijvende zonneweide op het Beltgat blijkt dat dit een financieel rendabel project kan zijn. In eerste instantie is onderzocht of het Beltgat onder het OER A1 traject ondergebracht kon worden, maar we denken sneller aan de slag te kunnen door het project daarbuiten verder te onderzoeken. Hiervoor verkennen wij mogelijkheden om een koppeling te maken met de zonneweide op de ijsbaan. Daarover zijn wij in gesprek met BijZONder Baarn.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Kopie: – Leden van de raad van de gemeente Baarn en steunfractieleden – Griffier

6

Schriftelijke vragen aan het college

Datum 12 maart 2025 Onderwerp Lokale Energie Strategie (LES) | motie aanscherping LES (31 januari 2024) Inleiding In de raadsvergadering van 31 januari 2024 heeft de raad de motie Aanscherping LES aangenomeni. Hierin werden onder andere de volgende constateringen gedaan: • Alle fracties hebben het Baarns Klimaatakkoord 2017 ondertekend om in 2030 klimaatneutraal te zijnii. • De beoogde CO2-reductie in de LES niet benoemd wordt, terwijl dat landelijk een reductie van 55% in 2030 is. • Concrete plannen voor de uitvoering van de voorgenomen acties ontbreken. De raad was onder andere van oordeel dat: • het college waar mogelijk moet streven naar versnelling in de energietransitie. • heldere en meetbaar geformuleerde doelen, inclusief de financiële impact ervan, nodig zijn om te kunnen sturen op de voortgang van de energietransitie. • een CO2-reductie van 55% in 2030 ook in Baarn nagestreefd moet worden. Vragen Inmiddels zijn we ruim een jaar verder en D66 is benieuwd naar de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de motie. D66 verzoekt het college de volgende vragen te beantwoorden: 1. Wat zijn de heldere en meetbaar geformuleerde doelen voor de LES inclusief de financiële impact? 2. In hoeverre ligt Baarn op schema voor een CO2-reductie van 55% in 2030 en verder? 3. Wat is de status van het klimaatdashboard dat eind 2024 beschikbaar zou zijn? a.

Op welke wijze zijn de doelen tastbaar en herkenbaar voor inwoners gemaakt (bijvoorbeeld m3 vermindering gasverbruik) in dit digitale klimaatdashboard? b. Hoe zijn de doelen voor behaalde CO2-reductie en CO2-absorptie, naast de doelen uit de LES, in het digitaal klimaatdashboard toegevoegd? 4. Wat zijn de specifieke resultaten en voortgang die is geboekt met betrekking tot de doelstellingen uit te routekaart (update) – zie bijlage 1? 5. Wat zijn de concrete acties in 2025 om de doelstellingen uit de LES te realiseren? a. Wat is de status hiervan? 6. Op duurzaambaarn.nl staat een overzicht met gas- en elektriciteitsverbruik in Baarn van 2023. Hoeveel is verbruikt in 2024? En hoeveel elektriciteit hiervan is in Baarn opgewekt (aandeel)? 7. Zijn er afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer en landgoedeigenaren uit Baarn om te zorgen dat de CO2absorptie door bos zo groot mogelijk wordt in Baarn? Zo ja, welke afspraken? Zo nee, waarom niet? 8. Op welke manier zijn de middelen uit de ‘tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid’ (CDOKE) ingezet en welke doelen zijn daarmee bereikt?

9. Wat is de status van zonneprojecten als de overkapping van het Laanplein, de overkapping van carpoolplaatsen en het aanbrengen van verticale zonnepalen op het recyclingstation (gemeentewerf)? Toelichting De klimaatverandering zal in toenemende mate invloed hebben "op het algemene welzijn van de samenleving, inclusief zaken als sociale rechtvaardigheid, welzijn, armoede en andere kwesties,” stelt de LES. Om onder andere deze redenen heeft de raad op 31 januari 2024 de LES vastgesteld, met een aanscherping van de LES (motie van CDA, PvdA, GroenLinks en D66) en met de moties Energieplatform, Energieloket en CO2 absorptie door bomen meerekenen voor klimaatneutraliteit. Uit het raadsvoorstel van 31 januari 2024 De gemeente Baarn wil een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering. In 2017 ondertekende de gemeente en alle politieke partijen het Baarns Klimaatakkoord om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Met de LES geeft de gemeente Baarn helderheid over hoe we over willen gaan naar schonere energie. We richten ons daarbij op drie belangrijke pijlers (zie bijlage 1) van de energietransitie: zuiniger omgaan met energie (Energiebesparing), geen aardgas meer (Duurzame warmte) en het opwekken van schone elektriciteit (Duurzame elektriciteit). In de LES is uitgelegd welke keuzes er zijn gemaakt en welke stappen er worden genomen.

Naam steller: Gaby Haverkamp (D66)

Ondertekening en naam formele indiener, Hanneke Struijk-Cramer (D66)

Bijlage 1

https://baarn.raadsinformatie.nl/document/13760359/2/867405%2BLokale%2BEnergie%2BStrategie%2B%28LES%29%2 BMotie%2BD66,GL,PvdA,CDA%2BAanscherping%2BLES?connection_type=17&connection_id=10246932 i

ii

https://baarnduurzaam.nl/wp-content/uploads/2024/07/Baarns-Klimaat-Akkoord.pdf