Raadsinformatiebrief Aanpak BaarnVitaal

inlichtingen bij

Marjanne Roël

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

datum

1136285 / 1168798

29 januari 2025

portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

onderwerp

Aanpak Baarn Vitaal

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, In september 2024 hebben we u via de tussenrapportage geïnformeerd over de herziening van onze beleidsnota sociaal domein: Baarn Vitaal. Er is gekozen om de huidige nota met een jaar te verlengen. Zo kunnen we extra aandacht besteden aan een brede en samenhangende aanpak. Na de zomer zijn we gestart met een stapsgewijze aanpak. Het doel is om in het derde kwartaal van 2025 een integrale strategie te presenteren. Hiermee willen we een goed afgestemd en praktisch beleidskader ontwikkelen. Op 14 januari jl. is tijdens de college-informatieavond een presentatie gegeven over de aanpak en planning. De input die is meegegeven op inhoud, proces en resultaat worden meegenomen in de uitwerking. De presentatie sturen we u hierbij ter informatie toe. Waarom deze herziening? De nota Baarn Vitaal is in 2020 zorgvuldig opgesteld en geeft een duidelijke visie op het sociale domein. Sinds 2020 zijn er nieuwe maatschappelijke uitdagingen ontstaan. Daarom is het nodig om de nota te actualiseren en concreter te maken.

Het doel is een praktisch en uitvoerbaar beleidsdocument te maken, dat inspeelt op belangrijke maatschappelijke thema’s zoals: • Vergrijzing • Stijgende zorgkosten • Krapte op de arbeidsmarkt • Eenzaamheid en preventie • Gezondheid, wonen en zorg Zo zorgen we ervoor dat de gemeente goed kan inspelen op deze uitdagingen en de juiste keuzes maakt.

1

Hoe pakken we dit aan? We betrekken inwoners, maatschappelijke organisaties, onderwijs, ondernemers en andere belanghebbenden in een participatietraject. In het eerste kwartaal van 2025 organiseren we bijeenkomsten over de volgende thema’s: • Wonen en zorg (5 februari) • Preventie en gezondheid (11 maart) • Leefomgeving (1 april) • Samenkracht (18 maart) • Bestaanszekerheid (4 maart) Tijdens deze bijeenkomsten bespreken we dilemma’s en kansen binnen het sociale domein. Hieruit volgen uitgangspunten waarmee we toekomstige oplossingen kunnen toetsen. Daarnaast willen we: 1.Bewustwording vergroten • We hebben niet voor alle problemen een kant-en-klare oplossing. • Wat is de rol van de gemeente, inwoners en andere partijen? • Welke principes hanteren we bij het maken van keuzes? 2.Een integrale aanpak ontwikkelen • We zoeken samen met inwoners en belanghebbenden naar leidende principes. • We werken over verschillende beleidsterreinen heen, zoals het fysieke en sociale domein. We trekken gezamenlijk op. We nodigen de raad van harte uit om deel te nemen. Inwoners kunnen ook online hun mening geven via meedoenbaarn.nl. Wat willen we bereiken? • Inwoners, partners en collega’s denken mee en bespreken kansen en uitdagingen. • De gesprekken leveren input voor Baarn Vitaal 2.0: een integraal en praktisch beleidsdocument.

• Een vernieuwende en interactieve aanpak die mensen actief betrekt. • Een helder en concreet kerndocument met duidelijke principes en doelen. Planning Eerste kwartaal 2025 • College-informatieavond en raadsinformatiebrief • Start participatietraject en bijeenkomsten Tweede kwartaal 2025 • Verwerken van input in de beleidsnota • Toetsing bij stakeholders • Advies vanuit de adviesraad Sociaal Domein Derde kwartaal 2025 • Bespreking en vaststelling door de raad (september/oktober)

2

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk locosecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1136285 Bijlage1 Presentatie Baarn Vitaal college-informatieavond 14 januari 2025

3

Baarn Vitaal 2.0

Marjanne Roël, college-informatieavond 14 januari.

Waar gaan we het over hebben? 1. Baarn Vitaal 2.0 – aanleiding en doel 2. Analyse en reflectie  Maatschappelijke ontwikkelingen  Welke beweging is nodig? En van wie?

4. Speelveld en samenhang 5. De Route naar Baarn Vitaal 2.0 6. Vitaal in gesprek!

Aanleiding

Huidige beleidsnota loopt af

Er zijn nieuwe ontwikkelingen

De nota is in 2020 zorgvuldig opgesteld en heeft een heldere visie op het sociale domein. De nota loopt af en heeft een update en concretisering nodig.

Sinds het opstellen van de visie op het sociale domein zijn er nieuwe maatschappelijke opgaven en ontwikkelingen waar de aanpak op aangepast moet worden.

Baarn Vitaal 2.0

Concretisering Hoewel de visie duidelijk is, zou Baarn Vitaal nog meer gebruikt kunnen worden als een geleide bij het maken van beleidskeuzes voor ambtelijke organisatie, het college en gemeenteraad.

Doel Gemeente Baarn heeft besloten om komend jaar een zorgvuldig proces te lopen met burgers, samenwerkingspartners en collega’s om te komen tot een krachtige nieuwe beleidsnota. Met als doel: • Op basis van de huidige visie te komen tot een dynamisch kerndocument met focus op uitvoering en een integrale aanpak; • een sterke samenhang in beleid en (reeds bestaande) uitvoeringsagenda’s te creëren; • huidige en strategische thema’s te actualiseren; • beleidsuitgangspunten te formuleren die ondersteunend zijn om flexibel in te kunnen spelen op veranderende omstandigheden; • leidende principes te formuleren die helpen om vraag- en datagericht te kunnen werken; • heldere meetbare doelstellingen; • zodanig dat we als gemeente goed regie kunnen voeren op de opgaven die op ons afkomen

2. Analyse en reflectie

- Vragen Baarn Vitaal 2.0

Waar moet Baarn Vitaal 2.0 aan voldoen zodat het optimaal gebruikt wordt als richtinggevend document voor het college, de raad en ambtelijk advies? Welke van de maatschappelijke ontwikkelingen spelen (waarschijnlijk) in 2025-2028 niet meer? Welke nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen spelen (waarschijnlijk) in 2025-2028? Welke beweging vraagt dat?

Maatschappelijke ontwikkelingen Ruimtevraagstuk, woningnood

Vergrijzing

Stijgende zorgkosten

Eenzaamheid Digiveiligheid/ geletterdheid

Diversiteit en inclusie

Polarisatie

Normaliseren, meer aandacht voor preventie en voorveld

Wonen & Zorg

Maatschappelijke ontwikkelingen Schuldenproblematiek neemt toe, minder mensen kunnen goed rondkomen

Stijgende kosten voor uitkeringen en reintegratietrajecten

Bezuinigingsopgave binnen sociaal domein

Werkeloosheid

Duurzaamheid Corona

Krappe arbeidsmarkt Legenda Ontwikkelingen 2021-2024 Ontwikkelingen 2025-2028

Visie Baarn Vitaal

We gaan uit van de kracht van de inwoners, onze wijken en het netwerk

We werken integraal aan vraagstukken.

VISIE In Baarn doet iedereen mee naar vermogen; onze inwoners maken de samenleving. Wij zijn ervan overtuigd dat onze inwoners zelf in staat zijn om de regie te nemen en te houden over hun eigen leven. Soms met behulp van het eigen netwerk of door de inzet van vrijwilligers. Als dat niet langer voldoende is, is er zorg en ondersteuning. Een positieve aanpak en de focus op wat iemand wel kan staat bij ons centraal.

Toegang tot zorg is laagdrempelig en dichtbij.

We zetten in op preventie om de meeste problemen te voorkomen

Welke beweging is nodig? Bewustwording

• We weten dat we (nog) niet voor alle opgaven en dilemma's oplossingen hebben. • De gemeente kan niet alles oplossen, wat is de rol van de gemeente, de inwoner en andere stakeholders. • Welke principes hanteren we in het maken van keuzes bij de dillemma's die we zien in de opgaven die op ons afkomen? Welk (ander) gedrag vraagt dat?

Integrale aanpak

• Extern - We gaan op zoek met inwoners en stakeholders* naar leidende principes die ons helpen keuzes te maken • Intern - ‘Over de domeinen heen’- fysiek en sociaal domein in verbinding

Gedeeld eigenaarschap

• Inwoners en partijen zijn allen eigenaar van ‘het probleem/ de opgave’ én de oplossing.

*Welzijn, VVT, zorgverzekeraar, huisartsen, ondernemers, sport, VVT, Omthuis, maatschappelijke organisaties,..,..

3. Speelveld en Samenhang integraal en in beweging

plannen/ beleid

VNG Richtinggevend kader IT

IZA/GALA (AZWA)

Regio Plan Samen Sterker

Brede SPUK Plan

Lokale Woonzorg visie

middelen

beleidsdossiers

Mantelzorg en vrijwilligers

Inclusie

Kansrijke Kindontwikkelling

Duurzamheid/ hitte/ ..

Uitvoerings-/ inkoopkader

Brede SPUK middelen

….

Cultuur

WMO

Visie op de openbare ruimte

Uitvoeringsagenda recreatie

IZA/GALA Transitiemiddelen (regio)

Armoedebeleid

Groen groeit mee

Subsidieregeling positieve gezondheid

……

…....

Lokale integrale toegang + (nieuwe) uitvoeringsorganisatie BBS

uitvoering bouwstenen

Wonen & Zorg

Omgevingsvisie

Baarn Vitaal 2.0 Jeugdagenda

Hervormings Agenda Jeugd & WMO

Basisvoorzieningen

Preventie Platform ouderen

Wet en regelgeving Woonwet

Jeugdwet

Platform Jeugd

Positieve gezondheid WMO

Participatie wet

Toegang tot zorg ...

Artikel 1 Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening

Veiligheid Uitvoeringsagenda economie

Positieve gezondheid als basis Baarn Vitaal (sociaal domein)

Omgevingsvisie (fysiek domein)

Herijking vanuit bestaande visie - focus op uitvoering en doen

Visie omgeving

Positieve gezondheid > integrale aanpak > fysiek én sociaal domein

Burgers, samenwerkingspartners en collega’s denken na, doen mee en bespreken kansen en dilemma’s binnen het sociale domein. Deze gesprekken leveren input voor leidende principes van Baarn Vitaal 2.0.: integraal, toetsend, richtinggevend.

3. De Route

Een aanpak die mensen betrekt, activeert en anders is dan de manier waarop we het altijd doen. Doel is herijking 2.0, concretiseren in termen van principes en gedrag en doelstellingen (niet visie opnieuw uitvinden) Resultaten - Integrale nota - Uitvoeringsagenda/inkoopkader - Subsidieregeling positieve gezondheid

Proces op hoofdlijnen Participatietraject (advies)

5 bijeenkomsten + Online participatieplatform Stakeholders* + inwoners Raad/college als toehoorder

Feb/Maart

Doel 1. Bewustwording van kanteling en anders denken met elkaar (intern en extern) 2. Komen tot waarden en principes die als toetssteen helpen in de keuzes voor beleid, uitvoering en oplossingen. Advies van de adviesraad sociaal domein

Adviesrecht

Mei/ Juni

Bestuurlijke besluitvorming

RIB Baarn Vitaal Beleidsnotitie Baarn Vitaal + Omgevingsvisie samen naar de raad (indien mogelijk)

Feb '25 September/ Oktober '25

3. Vitaal in gesprek!

Vitaal in gesprek 1. Waar moet Baarn Vitaal 2.0 aan voldoen zodat het optimaal gebruikt wordt als richtinggevend document voor de raad? 2. Wat wilt u als raadslid uit het proces halen? 3. Wat wilt u als raadslid nog meegeven op de inhoudelijke thema's? o o o o o

Wonen en zorg Mensen wonen steeds langer thuis. Dat vraagt ondersteuning. Er zijn minder mensen om de nodige zorg en ondersteuning te verlenen, er waren in 2025 te weinig (geschikte) woningen en er is sprake van dubbele vergrijzing. Hoe gaan we hier in 2035 mee om? Preventie en gezondheid Gezondheid draagt bij aan de kwaliteit van leven. We zagen in 2025 dat veel mensen het moeilijk vonden om gezonde keuzes te maken en vol te houden. Hoe stimuleert de gemeente in 2035 met burgers en ondernemers gezonde keuzes? Samenkracht We zien dat een gezamenlijk verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven en sociale partners, de gemeente en de inwoners zelf veel kan opleveren. Samen kunnen we zorgen voor meer werkgelegenheid, betere voorzieningen en een sterkere gemeenschap. Hoe geven we hier invulling aan in 2035, wat vinden we hierin belangrijk? Bestaanszekerheid Iedereen wil een stabiel en zinvol leven kunnen leiden zonder financiële zorgen en voorzien van basisbehoeften. In 2025 waren er moeilijkheden, zoals hogere kosten, woonruimte en ongelijkheid. In 2035 zijn er zoveel mogelijkheden om dingen te verbeteren. Hoe ziet dit eruit , wat is daarin belangrijk en wat is de bijdrage hierin van de gemeente? Leefomgeving Onze leefomgeving speelt een sleutelrol in ons welzijn en geluk.

Door omgeving, natuur en voorzieningen slim te combineren, ontstaan er kansen om een leefomgeving te creëren die voor iedereen werkt. Wat is er anders in 2035 en wat is de rol van de gemeente samen de gemeenschap hierin?