Publieksonderzoek IPSOS ombuigingsmaatregelen Baarn rapport

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn Rapport Ipsos I&O

In opdracht van Berenschot en de gemeente Baarn

www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Datum februari 2025

Opdrachtgever Berenschot Gemeente Baarn

Auteurs Asher van der Schelde Maren Hekkema

Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

2 van 20

Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 4 1

Inleiding _____________________________________________________________________________ 6 1.1 1.2 1.3

2

Beoordeling diensten en voorzieningen ______________________________________________ 8 2.1

3

Achtergrond en aanleiding _____________________________ 6 Doel en onderzoeksvragen _____________________________ 6 Uitvoering ______________________________________ 6

Bijna alle respondenten positief over leven in Baarn ______________ 8

Ombuigingsmaatregelen____________________________________________________________ 12 3.1 3.2 3.3

Helft geeft voorkeur aan minder voorzieningen _________________ 12 Zorg en welzijn en openbare ruimte meest belangrijk geacht _________ 15 Respondenten willen schaarse ruimte goed gebruiken en veiligheid _____ 19

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

3 van 20

Samenvatting De gemeente Baarn ontvangt per 2026 minder geld van het Rijk. Dit betekent dat als de gemeente de huidige voorzieningen en diensten wil blijven aanbieden die zij nu aanbieden, de belastingen voor inwoners omhoog moeten gaan. Als de belastingen niet omhoog gaan, zal er minder geld beschikbaar zijn voor bepaalde voorzieningen en diensten. Baarn heeft adviesbureau Berenschot ingeschakeld om de gemeente van advies te voorzien. Onderdeel van dit traject is een publieksonderzoek onder inwoners van Baarn. In opdracht van Berenschot voerde Ipsos I&O in januari 2025 dit onderzoek uit. Voor dit onderzoek werd de vragenlijst verspreid via een open link, die gedeeld werd op de sociale mediakanalen van de gemeente, in het gemeentelijke nieuws en door middel van QR-codes op diverse locaties. Omdat het onderzoek geen aselecte steekproef had, is dit onderzoek niet representatief voor de totale Baarnse bevolking. De resultaten kunnen dus niet geëxtrapoleerd worden naar de volledige groep inwoners.1 Daarom wordt er in dit rapport enkel gesproken over ‘respondenten’ en niet over ‘inwoners’ wanneer de resultaten worden besproken.

Respondenten tevreden over leven in Baarn De respondenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek zijn zeer tevreden over hun leven: 94 procent is tevreden over diens leven, tegenover zes procent die dit niet is. De helft van de respondenten is zelfs heel tevreden (49%). Ook over de gemeentelijke diensten in Baarn zijn de respondenten positief: 84 procent van de respondenten is hierover tevreden, terwijl 12 procent dat niet is. Uit de open antwoorden blijkt dat respondenten vooral tevreden zijn met de gemeentelijke diensten door de efficiënte uitvoering van taken zoals afvalinzameling en straatonderhoud, evenals de goede communicatie en bereikbaarheid. De vriendelijke medewerkers en de mogelijkheid om zaken digitaal te regelen worden eveneens hoog gewaardeerd. Aan de andere kant geven respondenten die ontevreden zijn aan dat hun onvrede voortkomt uit een gebrek aan handhaving en slecht onderhoud van wegen en groenvoorzieningen. Ze uiten frustratie over de traagheid van besluitvorming en het gevoel dat er geld wordt verspild aan langdurige projecten en adviesbureaus. Daarnaast ervaren sommige respondenten geluidsoverlast, problemen met afvalbeheer, en voelen ze zich niet serieus genomen door de gemeente.

Waardering voor voorzieningsniveau Over de voorzieningen in Baarn is 84 procent van de respondenten tevreden, terwijl slechts één op de tien respondenten ontevreden is. De tevredenheid wordt voornamelijk toegeschreven aan het diverse aanbod van recreatieve en welzijnsactiviteiten voor alle leeftijden, evenals de uitgebreide sportfaciliteiten en culturele voorzieningen. Bovendien wordt de goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van deze voorzieningen als een belangrijke factor voor

1

In de inleiding van het rapport (hoofdstuk 1.3) wordt de aanpak van het onderzoek verder toegelicht.

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

4 van 20

tevredenheid genoemd. Aan de andere kant wijzen ontevreden respondenten op het slechte onderhoud van straten en trottoirs, de beperkte voorzieningen voor jongeren en mensen met een beperking, overlast, en het inefficiënte beheer van openbare ruimtes als redenen voor hun ontevredenheid over de voorzieningen in Baarn.

Verdeeldheid over ombuigingsmaatregelen gemeente Respondenten werd voorgelegd welke richting hun voorkeur heeft nu de gemeente per 2026 minder te besteden heeft: (1) hogere gemeentelijke belastingen dan nu, met net zoveel voorzieningen als nu of (2) even hoge belastingen als nu, met minder voorzieningen dan nu. Eén op de drie respondenten (33%) gaf de voorkeur aan het eerste scenario, terwijl iets meer dan de helft (53%) de voorkeur gaf aan het tweede scenario. Iets meer dan één op de tien (14%) wist niet welke optie hun voorkeur had. De meest genoemde redenen voor de voorkeur voor het eerste scenario waren het belang dat respondenten hechten aan het behoud van voorzieningen, het waarborgen van veiligheid en leefbaarheid, en het zien van deze keuze als een investering in de gemeenschap. Aan de andere kant gaven respondenten die de voorkeur aan het tweede scenario gaven aan dat ze de huidige gemeentelijke belastingen al hoog genoeg vinden, dat ze pleiten voor efficiënter gebruik van het huidige belastinggeld, of dat ze andere financieringsopties overwogen willen zien. Onder respondenten die bereid zijn meer te betalen voor hun gemeentelijke belastingen, zijn de meeste respondenten bereid maandelijks tussen de 1 en 30 euro meer te betalen.

Participatie, duurzaamheid, vrije tijd en evenementen minder belangrijk geacht Aan de respondenten werden verschillende voorzieningen voorgelegd, waarna hen werd gevraagd aan te geven hoe belangrijk ze het vinden dat deze voorzieningen behouden blijven. Van de voorzieningen in Baarn hechten de respondenten de meeste waarde aan zorg en welzijn (50%), de openbare ruimte (48%), onderwijshuisvesting (45%), en sportvoorzieningen (44%). Minder belangrijk achten zij inwonersparticipatie (10%), duurzaamheid (15%), en vrijetijdsvoorzieningen (18%). Daarnaast werden de respondenten gevraagd om aan te geven welke aspecten zij het belangrijkst vinden binnen Baarn. Hierbij werden ‘schaarse ruimte goed gebruiken’ (50%), ‘samen voor veiligheid’ (49%), en ‘een thuis voor iedereen’ (46%) als de meest belangrijke aspecten beschouwd. Aan de andere kant hechten respondenten de minste waarde aan ‘een sterke economie en vitale samenleving’ (31%) en ‘duurzaam leven’ (33%).

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

5 van 20

1

Inleiding

1.1

Achtergrond en aanleiding

Per 2026 ontvangen alle gemeenten in Nederland minder geld van het Rijk. Voor de gemeente Baarn betreft dit 3 miljoen euro. Dit betekent dat als de gemeente de huidige voorzieningen en diensten wil blijven aanbieden, de belastingen voor inwoners omhoog moeten gaan. Als de belastingen niet omhoog gaan, zal er minder geld beschikbaar zijn voor bepaalde voorzieningen en diensten. De gemeente Baarn heeft adviesbureau Berenschot ingeschakeld om de gemeente van advies te voorzien. Onderdeel van dit traject is een publieksonderzoek onder inwoners van Baarn om te achterhalen hoe inwoners uit Baarn kijken naar ombuigingsmaatregelen. In opdracht van Berenschot voerde Ipsos I&O in januari 2025 dit onderzoek uit.

1.2

Doel en onderzoeksvragen

De inwonerspeiling dient een beschrijving te geven van hoe inwoners van Baarn denken over ombuigingsmaatregelen. Het onderzoek richt zich op het ophalen van argumentaties van inwoners die hebben deelgenomen aan het onderzoek waarom zij voor of tegen bepaalde bezuinigingen zijn. Daarnaast wil de gemeente Baarn met dit onderzoek bewustwording creëren en richting geven aan het college. Dit onderzoeksdoel vertaalt zich in de volgende deelvragen: 1. 2. 3. 4.

Hoe tevreden inwoners over hun leven in Baarn? Hoe tevreden zijn inwoners over de diensten die de gemeente Baarn levert? En waarom? Hoe tevreden zijn inwoners over de voorzieningen in de gemeente Baarn? En waarom? Geven inwoners de voorkeur aan hogere belastingen of minder voorzieningen? En waarom? 5. Hoeveel zijn inwoners bereid te betalen aan hogere belastingen om de voorzieningen en diensten te behouden zoals deze nu zijn? 6. Hoe belangrijk vinden inwoners de verschillende voorzieningen in Baarn? En waarom? 7. Welke aspecten vinden inwoners belangrijk binnen de gemeente Baarn?

1.3

Uitvoering

Vragenlijst en onderzoeksopzet Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een enquête onder inwoners van de gemeente Baarn. Ipsos I&O stelde in samenwerking met Berenschot en de gemeente Baarn de vragenlijst op. De gemeente Baarn hechtte veel waarde aan een inclusief onderzoek: alle inwoners moesten de mogelijkheid krijgen aan het onderzoek deel te nemen. Daarom is er gekozen om het onderzoek via een open link binnen de gemeente uit te zetten. Deze opzet bracht echter met zich mee dat de steekproef niet representatief is, aangezien de respondenten niet via een aselecte steekproef zijn getrokken. Na het programmeren van de vragenlijst is deze via een open link en een QR-code verspreid op verschillende locaties in de gemeente Baarn en via de sociale media kanalen van de gemeente. Inwoners konden tussen 16 januari en 3 februari 2025 de vragenlijst invullen.

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

6 van 20

Respons en representativiteit In totaal hebben 216 inwoners deelgenomen aan het onderzoek. Hiervan is 40 procent man en 57 procent vrouw. Drie procent wilde diens gender niet aangeven. De gemiddelde leeftijd van de respondent is 54 jaar. Daarnaast is acht procent laagopgeleid, 18 procent middelbaar opgeleid en 70 procent hoog opgeleid. De steekproef verschilt daarmee van de Baarnse populatie. De man-vrouwverhouding in de gemeente is namelijk gelijk verdeeld. Daarnaast is 38 procent van de gemeente hoger opgeleid en 24 procent lager opgeleid. Omdat maatschappelijke voorkeuren in sterke mate samenhangen met opleidingsniveau, en het opleidingsniveau onder deelnemers van het onderzoek duidelijk hoger is dan in werkelijke populatie, zijn de uitkomsten van het onderzoek niet representatief voor de gemeente. Dit betekent dat we de uitkomsten niet kunnen generaliseren naar de totale bevolking. Daarom verwijst het rapport naar 'respondenten' in plaats van 'inwoners' bij de bespreking van de resultaten.

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

7 van 20

2

Beoordeling diensten en voorzieningen

2.1

Bijna alle respondenten positief over leven in Baarn

De respondenten die het onderzoek hebben ingevuld, zijn zeer te spreken over hun leven. Ruim negen op de tien (94%) zijn (heel) tevreden over hun leven. Slechts vijf procent van de respondenten is niet zo tevreden of helemaal niet tevreden over diens leven. Figuur 2.1 Hoe tevreden of ontevreden bent u over uw leven in Baarn? Basis: allen (n=216)

49%

0%

20%

Heel tevreden

45%

40% Redelijk tevreden

60% Niet zo tevreden

4% 1%

80%

100%

Helemaal niet tevreden

De respondenten zijn over het algemeen erg positief over de diensten die de gemeente Baarn levert: 85 procent van hen is (zeer) tevreden. Echter, één op de tien respondenten geeft aan niet zo tevreden of helemaal niet tevreden te zijn (12%).

Figuur 2.2 Hoe tevreden of ontevreden bent u over de diensten die de gemeente Baarn levert? Basis: allen (n=216)

19%

0%

66%

20%

40%

10%

60%

80%

Heel tevreden

Redelijk tevreden

Niet zo tevreden

Helemaal niet tevreden

2% 4%

100%

Weet ik niet / zeg ik liever niet

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

8 van 20

Respondenten zijn met name tevreden over de diensten van Baarn door de adequate reacties vanuit de gemeente en hun communicatie. Enkele citaten: • • •

“Als je ergens contact over opneemt via mail naar het gemeentehuis wordt je verzoek keurig behandeld.” “Bij alles wat ik vroeg of nodig had, verliep het heel soepel allemaal.” “Ophalen afval, verstrekken rijbewijs of paspoort of vergunning gaat allemaal spoedig. Contact is ook zoals je mag verwachten.”

Ook de infrastructuur en het onderhoud worden veel genoemd als redenen voor tevredenheid onder respondenten: • • •

“Stoepen en straten in mijn woonwijk zijn schoon. Goed gestrooid bij gladheid.” “Het is opgeruimd en netjes en er wordt veel georganiseerd.” “Alles wordt goed geregeld, parkeren is vrij en kosteloos. Er is veel aandacht voor onderhoud.”

De voorzieningen stemmen daarnaast ook tot tevredenheid: • • •

“Alle voorzieningen die ik wil zijn er.” “In Baarn zijn de zaken goed geregeld, er ontbreekt de inwoners aan niks en zaken worden gemakkelijk gemaakt.” “De gemeente biedt alle benodigde faciliteiten, wat het leven hier aangenaam maakt.”

Daarentegen noemen respondenten die niet tevreden zijn juist het slechte onderhoud van de wegen en stoepen het vaakst als reden voor hun onvrede. Zij zeggen hierover: • • •

“Achterstallig onderhoud aan vooral de stoepen zorgt voor een continue bron van ergernis en valpartijen.” “Onderhoud van het wegdek en stoepen zijn ronduit dramatisch.” “Straten onderhoud en veiligheid. Gedoe met de kijkdoos.”

Daarnaast wordt het gebrek aan groenvoorzieningen vaak genoemd als een reden voor ontevredenheid over de gemeentelijke diensten van Baarn door de respondenten: • • •

“Groenonderhoud is matig, waarschijnlijk met goedkoopste partij in zee gegaan.” “De afvalstoffenheffing is de afgelopen jaren enorm gestegen, maar de kwaliteit is minimaal.” “Het gras wordt niet gemaaid, maar stuk gereden.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

9 van 20

De voorzieningen in Baarn worden eveneens goed gewaardeerd door de respondenten. Een ruime meerderheid is hier (heel) tevreden over (84%), tegenover 13 procent die niet zo tevreden of helemaal niet tevreden is. Figuur 2.3 Hoe tevreden of ontevreden bent u over de voorzieningen in de gemeente Baarn? Basis: allen (n=216)

27%

0%

57%

20%

40%

11%

60%

80%

Heel tevreden

Redelijk tevreden

Niet zo tevreden

Helemaal niet tevreden

2%3%

100%

Weet ik niet / zeg ik liever niet

De culturele voorzieningen worden vaak genoemd als een belangrijke reden voor tevredenheid over de voorzieningen in Baarn. Respondenten zeggen hier het volgende over: • • •

“Baarn heeft goede voorzieningen voor cultuur, sport en recreatie. Sporthal, sportvelden, zwembad, bibliotheek etc. moeten behouden blijven.” “Er is veel te doen, er is een theater, zwembad, sportvelden, veel activiteiten.” “Voor een kleine gemeente heeft Baarn heel veel voorzieningen. Zwembad, theater, IJsbaan, sportclubs, muziekvereniging, buurthuizen, speeltuinvereniging, scouting, seniorenbus, Cantonspark.”

Daarnaast worden de sportfaciliteiten ook vaak als reden voor tevredenheid genoemd: • • •

“Baarn heeft de beschikking over een zwembad, sporthal en sportvelden en daarnaast mogelijkheden voor cultuur.” “Tevreden over de alle sportverenigingen, theater, zwembad. Alles wat nodig is om fijn te leven.” “Sportmogelijkheden, speeltuinen, zwembad.”

De bereikbaarheid wordt eveneens gezien als een belangrijke reden voor tevredenheid onder de respondenten: • • •

“Het is duidelijk beschikbaar, open, toegankelijk, enz. Er is van alles en dat is fijn. Houden zo!” “Centrale ligging, natuur om de hoek.” “Eigenlijk is alles aanwezig. Van station tot theater tot fitness/zwembad enz.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

10 van 20

Respondenten die niet tevreden zijn over de voorzieningen in Baarn, zijn dit met name niet vanwege de staat van de wegen en stoepen. Enkele citaten over de slechte staat van de wegen en stoepen: • • •

“De straten / stoepen in de wijken zijn vaak slecht.” “Slecht onderhouden trottoirs, openbaar groen in slechte staat van onderhoud.” “Allereerst zijn de stoepen slecht begaanbaar voor mensen in een rolstoel. Denk aan losse stoeptegels en containers op de stoep!”

Andere ontevreden respondenten vinden dat er onvoldoende faciliteiten voor jongeren zijn: • • •

“Er is niks voor jongeren tussen de 15 en 18. Theater is niet te betalen. Zwembad eigenlijk ook niet.” “Voor de jeugd is er weinig te doen helaas.” “Weinig leuke dingen voor kids, zoals fontein op de brink en schaatsbaan.”

Het gepercipieerde gebrek aan daadkracht en efficiëntie stemt ook tot onvrede: • • •

“Het gedoe rond de Speeldoos heeft veels te lang geduurd.” “Teveel grootstedelijke allure. Te hoge kosten voor de voorzieningen en vele dure plannen.” “Veel is stuk in de openbare ruimte, vies, achterstallig/geen onderhoud gepleegd, stil blijven staan in tijd.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

11 van 20

3

Ombuigingsmaatregelen

3.1

Helft geeft voorkeur aan minder voorzieningen

We legden respondenten het volgende voor: “De gemeente Baarn geeft geld uit aan allerlei voorzieningen en diensten in Baarn. De gemeente ontvangt geld van de Rijksoverheid en via belastingen van inwoners van Baarn. Vanaf 2026 krijgt de gemeente Baarn minder geld vanuit de Rijksoverheid. Dit betekent dat als de gemeente de huidige voorzieningen en diensten wil blijven aanbieden, de belastingen voor inwoners omhoog moeten gaan. Als de belastingen niet omhoog gaan, zal er minder geld beschikbaar zijn voor bepaalde voorzieningen en diensten.” Vervolgens vroegen we hen welke van de twee richtingen (meer belasting, even veel voorzieningen of even veel belasting, minder voorzieningen) hun voorkeur had. Iets meer dan de helft van de respondenten (53%) geeft de voorkeur aan even hoge gemeentelijke belastingen met minder voorzieningen, tegenover een derde (33%) die de voorkeur geeft aan hogere gemeentelijke belastingen, met even veel voorzieningen als nu. Ruim één op de tien (14%) heeft geen duidelijke voorkeur. Figuur 3.1 Kunt u aangeven welke richting uw voorkeur heeft? Basis: allen (n=216)

14%

33%

Hogere gemeentelijke belastingen, net zoveel voorzieningen

Even hoge gemeentelijke belastingen, minder voorzieningen

Weet ik niet 53%

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

12 van 20

Respondenten die de voorkeur geven aan hogere belastingen en even veel voorzieningen, vinden het belangrijk dat de voorzieningen en diensten behouden worden. Hierbij wordt het meebetalen naar draagkracht regelmatig genoemd als vereiste voor deze richting. Enkele citaten: • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

“Ik vind het belangrijk dat de huidige voorzieningen in stand blijven” “Voorzieningsniveau is nu erg goed. Met hogere belasting, naar draagkracht, zou dit mooi op peil kunnen blijven.” “Omdat de huidige voorzieningen op peil moeten blijven om Baarn aantrekkelijk te houden.” “Het is zonde als er nu voorzieningen afgebroken worden door geldgebrek.” “Mijn voorkeur gaat er naar dat we collectief en naar draagkracht meer betalen voor dezelfde diensten.” “Het huidige dienstenniveau is al discutabel, en een verdere verslechtering lijkt me bezwaarlijk.” “Goede voorzieningen en beheer openbare ruimte vind ik belangrijk.” “Omdat ik vind dat iedereen naar draagkracht mee moet betalen aan een veilige en fijne leefomgeving.” “Ik vind het belangrijk dat de voorzieningen voor een ieder beschikbaar blijven.” “Prijsstijging vind ik op zich niet zo fijn, maar als je de voorzieningen op peil wilt houden is dit waarschijnlijk onvermijdelijk.” “Als we daadwerkelijk waarde krijgen voor die extra kosten, dan lijkt me het dat waard.” “Als de verhoging in het redelijke blijft is het fijn dat het huidige niveau gehandhaafd wordt.” “Zonder voldoende financiering verliezen we onze unieke lokale kenmerken.” “Als we allemaal een beetje bijdragen, profiteren we allemaal.” “Culturele evenementen maken onze gemeenschap levendig en aantrekkelijk.” “Openbaar vervoer moet toegankelijk blijven voor iedereen.” “We

hebben al gezien hoe het is als voorzieningen verminderen, laten we dat voorkomen.” “Kwaliteit van leven wordt sterk beïnvloed door de aanwezige voorzieningen.” “De bibliotheek is een essentieel onderdeel van onze gemeenschap en moet blijven.”

Onder de respondenten die de voorkeur geven aan het behouden van dezelfde belastingdruk terwijl voorzieningen worden verminderd, wordt vooral aangegeven dat zij deze keuze maken omdat ze van mening zijn dat de belastingen al te hoog zijn, of dat er eerst zorgvuldig naar andere financiële mogelijkheden moet worden gekeken: • • • • • • • • • • •

“De gemeentelijke belastingen zijn al hoog genoeg. En ik ervaar dat de gelden niet altijd even nuttig besteed worden.” “Het is al hoog genoeg. We moeten steeds meer zelf doen maar wel meer betalen.” “Ik vind de gemeentelijke belastingen al heel hoog.” “Kosten gemeentelijke belastingen zijn nu al erg hoog.” “De gemeentelijke belastingen zijn meer dan hoog genoeg.” “Het leven is al duur genoeg, tegenwoordig gaan alle prijzen omhoog.” “Vaste lasten stijgen al zo hard.” “Het leven is al duur genoeg.” “De lasten zijn al zo hoog. Als er minder geld beschikbaar is, moeten er keuzes worden gemaakt.” “Omdat belastingverhoging inwoners in financiële problemen kan brengen.” “De gemeentelijke belastingen zijn nu op een betaalbaar niveau.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

13 van 20

• • • • • • •

“Het al duur genoeg is en ieder jaar al flink stijgen.” “Eerst kritisch kijken waar kosten bespaard kunnen worden, voordat de belastingen omhoog gaan.” “De gemeente moet effectiever gaan opereren voordat er meer geld gevraagd gaat worden.” “Niet meer geld innen maar het beter besteden.” “Omdat de gemeentelijke belasting voor ons al voldoende geld vraagt.” “Het zou goed zijn als de gemeente ook eens kijkt naar besparingen binnen het gemeentelijk apparaat.” “Het is een goed moment om de voorzieningen tegen het licht te houden op bruikbaarheid en doelmatigheid.”

Bereidheid maandelijkse belastingverhoging Onder de respondenten die de voorkeur geven aan hogere gemeentelijke belastingen zodat de voorzieningen op niveau kunnen blijven, is gevraagd hoeveel zij maandelijks bereid zijn meer te betalen. Een derde van de respondenten (35%) zegt bereid te zijn tussen de 11 en 20 euro per maand meer te betalen en een kwart (24%) zou tussen de 21 euro en 30 euro meer willen betalen om de voorzieningen op peil te houden. Eén op de vijf respondenten (17%) zou maximaal 10 euro extra willen betalen hiervoor. Figuur 3.2 Kunt u aangeven hoeveel u bereid bent maandelijks meer te betalen aan deze gemeentelijke belasting? Een inschatting is voldoende. Basis: allen die de voorkeur geven aan een hogere gemeentelijke belasting, met net zoveel voorzieningen en diensten als nu (n=71) 0 - 10 euro per maand

17%

11 - 20 euro per maand

35%

21 - 30 euro per maand

24%

31 -40 euro per maand

3%

41 – 50 euro per maand

11%

51 - 60 euro per maand

3%

61 – 70 euro per maand

0%

71 – 80 euro per maand

0%

81 – 90 euro per maand

0%

91 – 100 euro per maand

1%

Meer dan 100 euro per maand

1%

Kan ik niet

Ben niet bereid meer te betalen

4% 0%

0%

10%

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

20%

30%

40%

14 van 20

3.2

Zorg en welzijn en openbare ruimte meest belangrijk geacht

Aan de respondenten werden verschillende voorzieningen voorgelegd, waarna hen werd gevraagd aan te geven hoe belangrijk ze het vinden dat deze voorzieningen behouden blijven. Hieruit blijkt dat zij zorg en welzijn (50%) het meest belangrijk vinden om te behouden op de huidige manier, gevolgd door openbare ruimte (48% vindt dit heel belangrijk) , onderwijshuisvesting (45%) en sportvoorzieningen (44%). Daarentegen hechten zij juist de minste waarde aan inwonersparticipatie (10%), duurzaamheid (15%), vrijetijdsvoorzieningen (18%) en evenementen (19%). Figuur 3.3 Kunt u voor iedere voorziening aangeven hoe belangrijk of hoe onbelangrijk u het vindt dat deze voorziening op dezelfde manier als nu blijft bestaan? Basis: allen (n=216) Zorg en welzijn

50%

37%

9% 3% 1%

Openbare ruimte

48%

44%

7% 1%

Onderwijshuisvesting

45%

41%

12%

Sportvoorzieningen

44%

43%

10% 3% 1%

Afvalinzameling

40%

47%

10% 2%

Cultuur

30%

Dienstverlening burgerzaken

30%

35% 50%

Evenementen

19%

32%

Vrijetijdsvoorzieningen

18%

38%

Duurzaamheid

15%

Inwonersparticipatie

10%

0% Heel belangrijk

Redelijk belangrijk

20%

20%

33%

Niet zo belangrijk

60%

3%

11% 14%

45%

40%

1%

13%

36%

24%

13% 17%

35%

34%

1%

19%

80%

Helemaal niet belangrijk

1%

100% Weet ik niet

Aan de respondenten is vervolgens gevraagd waarom zij bepaalde aspecten als heel belangrijk of onbelangrijk beschouwen. Hieronder worden voor de aspecten die het meest belangrijk worden geacht (zorg en welzijn, openbare ruimte, onderwijshuisvesting, sportvoorzieningen en afvalinzameling) om te behouden de meest genoemde redenen gegeven in de vorm van enkele citaten. Zorg en welzijn Door de vergrijzende bevolking zien respondenten het belang van Zorg en welzijn. Respondenten benadrukken het belang van toegankelijke zorg en welzijnsdiensten om te zorgen voor een gezonde en sociale gemeenschap. Er is een sterke roep om betere ondersteuning voor zowel ouderen als jongeren, met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen. •

“Baarn is een vergrijsd dorp. Je ontkomt niet aan extra voorzieningen voor hen.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

15 van 20

• • •

“De zorg en welzijn van de (mede)mens staat op nummer 1. We moeten voor elkaar blijven zorgen. Er is al genoeg bezuinigd.” “Juist door de hogere leeftijd in Baarn is dit belangrijk om mensen bij de maatschappij betrokken te houden.” “Voor alle mensen toegankelijke zorg houdt Baarn leefbaar voor iedereen - ook voor de mensen die er geen gebruik van maken.”

Openbare ruimte Respondenten vinden het belangrijk dat de “openbare ruimte” als voorziening op peil blijft. Ze zeggen dat dit de leefbaarheid ten goede komt en geven aan het belangrijk te vinden dat het dorp er verzorgd uit ziet. Zo stellen negen respondenten dat het vorstelijke karakter van Baarn behouden dient te blijven. Ook acht men het goed beheren van de openbare ruimte belangrijk voor de veiligheid en toegankelijkheid. • • •

“Baarn is een mooie gemeente en dat moet zo blijven. Verwaarlozing van de openbare ruimte is de eerste stap naar verloedering.” “Op de vlag staat; KONINKLIJK BAARN, Straal dat dan ook uit zodra de mensen Baarn inrijden!” “Veel ouderen, vallen snel, straten enz moeten goed onderhouden worden.”

Onderwijshuisvesting Respondenten benadrukken dat goed onderwijs en de bijbehorende faciliteiten essentieel zijn voor de ontwikkeling van kinderen en daarmee voor de toekomst van de samenleving. Er is ook zorg over de huidige staat van sommige schoolgebouwen die dringend renovatie nodig hebben. • • • •

“De toekomst van een kind begint bij goed onderwijs.” “Kinderen moeten in degelijke gebouwen les krijgen.” “Mijn kinderen hebben jarenlang in een verouderd en slechte en tijdelijke huisvesting van de Montinischool gezeten. Dat was een ongezonde omgeving voor kinderen en personeel.” “Onderwijs is de basis van alles en moet goed gefaciliteerd worden.”

Sportvoorzieningen De respondenten hechten veel waarde aan sportvoorzieningen, niet alleen voor de fysieke gezondheid, maar ook vanwege de sociale voordelen. Ze benadrukken dat sporten bijdraagt aan de mentale welzijn en sociale cohesie binnen de gemeenschap. Bovendien zien ze sport als een preventieve maatregel die op de lange termijn zorgkosten kan verminderen. • • • •

“Belangrijk voor de gezondheid van de inwoners.” “Sport is de basis voor gezondheid en een sociaal fenomeen. Het moet bereikbaar zijn voor iedereen, niet alleen financieel maar ook letterlijk, dus in de eigen gemeente.” “Sporten houdt burgers gezond en brengt ze bij elkaar. Ook vinden mensen het leuk. Zeker voor jongeren vind ik het belangrijk.” “Sporten moet toegankelijk zijn voor iedereen.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

16 van 20

Afvalinzameling Veel respondenten benadrukken dat een goede afvalinzameling cruciaal is voor de hygiëne en volksgezondheid. Verder wijzen ze op het risico van zwerfafval als de inzameling niet goed georganiseerd is. Enkele respondenten geven aan dat de inzameling nu al tekortschiet en verbetering behoeft. • •

• •

“Afvalinzameling is belangrijk voor de hygiëne voor de volksgezondheid. Anders kunnen er allerlei ziektes uitbreken.” “Als het afval niet goed opgehaald wordt, wordt het elders neergegooid. Of met betalen per lediging (belachelijk dat dat zelfs in overweging genomen wordt na eerdere mislukkingen in andere gemeenten).” “Elke teruggang in afvalinzameling zal leiden tot meer zwerfvuil.” “Hygiëne en een schone stad is belangrijk.”

Tot slot de drie onderwerpen die minder belangrijk worden geacht. Waarom vinden deelnemers van het onderzoek deze voorzieningen van minder belang? Duurzaamheid Bij de voorziening 'duurzaamheid' geven respondenten aan dat ze deze niet zo belangrijk vinden vanwege verschillende redenen. Veel respondenten benadrukken dat de financiële lasten van duurzame maatregelen vaak onevenredig op de schouders van de minder welvarende inwoners terechtkomen. Daarnaast wordt er kritiek geuit op de effectiviteit van bepaalde duurzaamheidsinitiatieven en de kosten die eraan verbonden zijn. Een belangrijke kanttekening dat is dat net zoveel respondenten het wél belangrijk vinden dat de voorziening duurzaamheid op peil blijft. •

• • •

•

“Als de gemeente gaat DWINGEN om over te gaan op bijv duurzame energie, moet daar geld voor beschikbaar komen. Nu zijn het vaak mensen die al geld hebben, die profiteren van subsidies.” “Belachelijke woke ideeën die niet haalbaar zijn en gigantisch veel geld kosten...” “Duurzaamheid... het zit al in het woord: D U U R.” “Nederland kan in z’n eentje de wereld niet redden, we kunnen een voorbeeld zijn, maar niet overdrijven door het hele land overhoop te halen met onhaalbare doelen en belachelijke nieuwe regels.” “Veel gebakken lucht. Eerst andere zaken regelen.”

Vrijetijdsvoorzieningen Respondenten vinden vrijetijdsvoorzieningen minder belangrijk om verschillende redenen. Sommigen suggereren dat deze voorzieningen via alternatieve financieringsbronnen, zoals sponsoring, gefinancierd kunnen worden. Daarnaast wordt opgemerkt dat Baarn al voldoende vrijetijdsvoorzieningen heeft en dat inwoners ook gebruik kunnen maken van nabijgelegen plaatsen. •

“Als we dat als inwoners van Baarn echt belangrijk vinden kan dat ook op een andere manier betaald worden. Via sponsoring bijvoorbeeld.”

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

17 van 20

•

•

“De Wilhelminavijver onderhouden lijkt me een goede zaak. Het hertenkamp onderhouden vind ik geen taak van de gemeente. Deze beesten horen in de natuur en niet in een klein hertenkamp of volière.” “Vrije tijd kan breder dan alleen in Baarn worden benut, daarnaast zijn bossen, polder en dorpen als Hilversum, Amersfoort om de hoek.”

Inwonersparticipatie De voorziening inwonersparticipatie ontvangt de meeste kritiek. Veel respondenten vinden inwonersparticipatie niet essentieel vanwege verschillende redenen. Er is een algemene perceptie dat deze initiatieven niet voldoende resultaat opleveren en vaak te veel geld kosten. Daarnaast vertrouwen sommigen erop dat gekozen vertegenwoordigers effectief beleid moeten voeren zonder voortdurende input van bewoners. • • • • •

“Als je keuzes moet maken valt dit af.” “De gemeente hoeft geen straatfeestjes te betalen wat mij betreft.”” “Er wordt in Baarn veel te veel geparticipeerd. Hier komen altijd dezelfde nimby figuren op af.” “Het merendeel heeft helemaal geen behoefte aan participatie, we stemmen voor de gemeenteraad en vervolgens moet het beleid maar ook zo worden uitgevoerd.” “Ik heb de indruk dat de Gemeente hier niets mee doet en niet luistert en anticipeert op klachten van inwoners.”

Pleitbezorgers van hogere belastingen vinden duurzaamheid en cultuur belangrijker Er bestaan verschillen in de prioritering van voorzieningen tussen respondenten die pleiten voor hogere belastingen en het op peil houden van het voorzieningsniveau en respondenten die pleiten voor even hoge belastingen en een lager voorzieningsniveau. Pleitbezorgers van hogere belastingen vinden het (logischerwijs) vaker belangrijk dat voorzieningen op peil worden gehouden. Verschillen zijn het grootst als het gaat om duurzaamheid en cultuur. Respondenten die akkoord gaan met een lager voorzieningsniveau vinden dit minder belangrijk.

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

18 van 20

3.3

Respondenten willen schaarse ruimte goed gebruiken en veiligheid

Tot slot vroegen we respondenten welke van zeven algemene aspecten men het belangrijkst vindt. Drie aspecten konden worden aangevinkt. Drie aspecten komen duidelijk naar voren: schaarse ruimte goed gebruiken, samen voor veiligheid en een thuis voor iedereen. Maar, ook de andere vier aspecten worden door substantiële minderheden belangrijk gevonden. Ook bij deze vraag zien we verschillen als we de uitkomsten uitsplitsen naar de voorkeur van respondenten omtrent de belastingdruk en voorzieningsniveau. Respondenten die pleiten voor hogere belastingen en een stabiel voorzieningsniveau kiezen relatief vaak voor iedereen doet mee, bestaanszekerheid voor iedereen en duurzaam leven. De andere groep, die akkoord gaat met een lager voorzieningsniveau, vindt samen voor veiligheid, sterke economie en vitale samenleving relatief belangrijk. Figuur 3.4 Welke van onderstaande aspecten vindt u het belangrijkst binnen Baarn? U kunt drie zaken kiezen die u het belangrijkst vindt Basis: allen (n=216)

Schaarse ruimte goed gebruiken

50%

Samen voor veiligheid

49%

Een thuis voor iedereen

46%

Iedereen doet mee

36%

Bestaanszekerheid voor iedereen

34%

Duurzaam leven

33%

Sterke economie en vitale samenleving

31%

0%

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

20%

40%

60%

19 van 20

Contactgegevens Ipsos I&O Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl

Ipsos I&O Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl

Publieksonderzoek ombuigingsmaatregelen Baarn

20 van 20