H 210622 Evaluatie politie onaangekondigde demonstratie 10 april 2021 (285549)
Tekst van het document
inlichtingen bij
doorkiesnummer
Mette Meerdinkveldboom
(035) 548 18 51
uw kenmerk ons kenmerk
datum portefeuillehouder(s) onderwerp
281982 / 285549
Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn
22 juni 2021 Burgemeester Röell Evaluatie politie onaangekondigde demonstratie 10 april 2021
Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Tijdens de raadvergadering van 19 mei 2021 is door de portefeuillehouder de toezegging gedaan om de evaluatie van de politie toe te sturen aan de raad. In de bijlagen treft u de bestuurlijke brief van de politie met de evaluatie van het verloop en de afloop van de onaangekondigde demonstratie van 10 april 2021 plus de bijbehorende tijdlijn.
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,
drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris
M.A. Röell burgemeester
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Bijlagen: Bestuurlijke brief verloop en afloop demonstratie 10 april 2021 Tijdlijn demonstratie 10 april 2021
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Eenheid Midden-Nederland RCCB/SGBO
Organisatieonderdeel
Bezoekadres
H.A.J. van Luijt Adviseur bestuursondersteuning Staf 4 GBO Midden-Nederland Postbus 8300 3511 RC Utrecht Kroonstraat 25
Telefoon
06-12957379
Hans.van.luijt@politie.nl
Behandeld door
I.
Functie Postadres
Aan de politiechef Midden-Nederland
Ons kenmerk Uw kenmerk In afschrift aan Datum
09-06-2021
Bijlage(n) Pagina
2
Onderwerp Mars Police For Freedom d.d. 10-04-2021
Hierbij informeer ik u over de inzet en de afloop van de politie maatregelen zoals die vanaf donderdag 08 april 2021 tot en met zaterdag 10 april 2021 waren ingesteld met betrekking tot de demonstratie door ‘Police For Freedom’. SGBO Op donderdag 08 april 2021 heeft de eenheidsleiding van de Politie Midden-Nederland opdracht gegeven tot het formeren van een SGBO met de opdracht om zich te prepareren op een mogelijke demonstratie van ‘Police For Freedom’, op zaterdag 10 april 2021, ergens binnen de eenheid Midden-Nederland. Aanloop en preparatie De SGBO heeft zich voorbereid op een mogelijke demonstratie door in het bijzonder te zorgen voor een uitgebreide informatiepositie. Het informatiebeeld was echter zeer beperkt en validatie van de informatie ontbrak. Er was sprake van niet concrete informatie op social media. Het vermoeden bestaat dat er veelal in afgeschermde social-media groepen is gecommuniceerd. Op basis van de informatiepositie is vorm gegeven aan het tactisch concept waarbij, afhankelijk van de concreetheid in aard en omvang van een eventuele demonstratie, de reguliere politiezorg kon worden opgeschaald met onder andere inzet van de mobiele eenheid. M.a.w. informatie gestuurde politiezorg was het uitgangspunt waarbij het politieoptreden gefaseerd zou zijn.
Bij aanvang van de preparatie, op donderdag 08 april 2021, bleek dat de demonstratie mogelijk zou plaatsvinden in Utrecht. Dezelfde middag werd er echter een kennisgeving gedaan door ‘Police For Freedom’ voor de demonstratie bij de gemeente Hilversum; dit betrof een mars door het centrum van Hilversum. Deze demonstratie werd door de burgemeester van Hilversum verboden en dit verbod hield stand na een kort geding bij de voorzieningenrechter. Vervolgens bleek uit politie-informatie dat de demonstratie zich mogelijk zou verplaatsen naar de gemeente Apeldoorn wat later werd bevestigd door een kennisgeving bij de gemeente Apeldoorn. Naar aanleiding van vorenstaande is besloten om de SGBO op ‘on hold’ te zetten. Wel werd afgesproken dat de monitoring door de informatie-organisatie, in samenwerking met OostNederland, van kracht zou blijven. Op vrijdag 09 april, omstreeks 22.30 uur, kwam er bij de politie informatie binnen dat er mogelijk toch op zaterdag 10 april 2021, ergens in de eenheid Midden-Nederland, een demonstratie zou gaan plaatsvinden. Hierop is besloten om op zaterdag 10 april 2021, om 07.40 uur, de SGBO opnieuw te activeren.
Datum
09-06-2021
Onderwerp Pagina
2/3
Verloop en maatregelen Op zaterdag 10 april 2021, om 07.00 uur, verscheen op social media een bericht: “Mars voor de menselijke verbinding: het gaat door. Check elk uur voor een update”. De exacte locatie was op dat moment onduidelijk hoewel er werd aangegeven: “Regio Utrecht, 10 april 2021, 12.00 uur - 13.30 uur” waarbij tevens enkele verzamellocaties (OV of per auto) werden genoemd. Om 10.15 uur bestond het vermoeden dat een mogelijke locatie van de demonstratie kasteel Groeneveld in Baarn zou kunnen zijn. Er is besloten om naast Utrecht en Hilversum ook aandacht te geven aan Kasteel Groeneveld en omgeving te Baarn. Opgemerkt moet worden dat “Kasteel Groeneveld” aangewezen was als fieldlab-locatie waarbij maximaal 150 personen onder voorwaarden toegang tot het kasteel zou kunnen worden verleend. Onverlet die mogelijke samenloop en gelet op het aantal personen nabij de locatie Groeneveld is om 11.30 uur definitief het besluit genomen om deze locatie als verzamellocatie van de demonstratie aan te merken. In een telefonisch driehoeksoverleg werd besloten dat, zolang zich geen organisatoren zouden melden, de bijeenkomst als een samenscholing zou worden aangemerkt. Daarbij zouden de geldende corona maatregelen, zoals de onderlinge afstand van minimaal 1,5 meter, nageleefd dienen te worden.
Ook diende deze samenscholing statisch te zijn en zich niet in de richting van “het dorp” te bewegen. Vanuit de politie werd er ter plaatse contact gemaakt met aanwezigen en werd er op verschillende manieren contact gezocht met mogelijke organisatoren van de demonstratie om afspraken te kunnen maken. Niemand wierp zich echter op als organisator. De menigte groeide snel en bestond uit een bont gezelschap van mannen en vrouwen, zowel jong als oud, enkele kinderen en mensen gedeeltelijk in (militair) uniform. Men gedroeg zich over het algemeen rustig en vreedzaam, op een klein groepje na wat luidruchtiger was en vuurwerk afstak. De menigte hield zich niet aan de corona-maatregelen (bijvoorbeeld 1,5 meter afstand). Ondertussen was besloten om extra politie-eenheden richting Baarn te dirigeren waaronder een sectie mobiele eenheid (ME) die hiervoor centraal in de eenheid Midden-Nederland stand-by stond. Er is ondertussen steeds getracht door de politie om op verschillende manieren contact te leggen met (mogelijke) organisator(en) om afspraken te maken. De bekende organisatoren van vergelijkbare demonstraties waren voor zover de politie bij aanvang van de verzameling demonstranten kon overzien, nog niet aanwezig. Het lukte dan ook niet om afspraken te maken met de aanwezige demonstranten. Omstreeks 12.00 uur was de menigte uitgegroeid tot ongeveer 500 a 800 mensen.
Er werd besloten om een tweede sectie mobiele eenheid op te roepen (bijstand). Om 12.20 uur werd bekend dat er een toespraak was gehouden door een vertegenwoordiger van ‘Police For Freedom’, waarna de menigte zich plotseling in beweging zette. Het was, mede gezien het feit dat de menigte was gegroeid tot naar schatting 1000 a 1500 mensen, niet mogelijk om haar met het op dat moment aanwezige politiepersoneel tegen te houden. De indruk ontstond dat er geen route was bedacht door de organisatie. Dit bleek uit het feit dat de stoet van de demonstratie een route liep die niet logisch te verklaren was. Om die reden heeft de politie het initiatief genomen door de stoet met aanwezige politiemedewerkers en de sectie ME door afsluiting van zijstraten terug te geleiden naar Kasteel Groeneveld. De inzet van de politie concentreerde zich op de stoet van de demonstratie maar uit beelden die via open bronnen realtime beschikbaar waren op sociale media kon worden vastgesteld dat de demonstranten een enorm lint vormden. Om te voorkomen dat door tegen houden een niet controleerbare verspreiding van demonstranten door Baarn zou plaatsvinden is de strategie van het begeleiden gevolgd. Op deze wijze arriveerde de stoet tegen 14.00 uur weer bij het kasteel. Daar werd door wat later
Datum
09-06-2021
Onderwerp Pagina
3/3
gebleken was de (mede) organisator van de demonstratie een korte toespraak gehouden waarna de demonstranten in groepen bijeen bleven staan. Aanwijzing WOM Om 14.15 uur werd door de burgemeester van Baarn opdracht gegeven aan de politie om de bijeenkomst van de groep te beëindigen. Hiertoe verstrekte hij een aanwijzing op grond van artikel 6 van de Wet op de Openbare Manifestaties. De meeste mensen gaven op dat moment veelal gehoor aan de oproep van de vertegenwoordiger van ‘Police For Freedom’ en vertrokken. Een restant werd ter plaatse door de politie gemaand om ook te gaan. Om 14.45 uur was het terrein bij kasteel Groeneveld leeg. Handhaving en Opsporing Bij de beëindiging van de bijeenkomst zijn er meerdere personen door de politie gecontroleerd en zijn er twee aanhoudingen verricht (een persoon waar van de opsporing en aanhouding was bevolen en een persoon voor het afsteken van zwaar vuurwerk). Afbouw maatregelen Nadat de demonstranten in Baarn van het terrein van het kasteel waren vertrokken, is begonnen met het afbouwen van de extra politiecapaciteit ter plaatse. Omdat berichten bekend waren dat op dezelfde dag op een andere plek in Nederland, gesproken werd over Rotterdam, zou worden gedemonstreerd, is afstemming gezocht met die politie-eenheid. Een sectie ME die als bijstand vanuit Amsterdam naar Baarn was gedirigeerd heeft bijstand verleend aan Rotterdam.
De maatregelen en de inzet de Staf GBO Midden-Nederland zijn omstreeks 17:15 uur afgebouwd en overgedragen aan de reguliere organisatie.
De Algemeen Commandant Staf 4 GBO Midden-Nederland,
G. Huijer
Bijlage: Tijdlijn aanloop demonstratie Police For Freedom, 10-04-2021
Bijlage bestuurlijke brief verloop en afloop demo 10 april 2021
Vanuit de verslaglegging van de SGBO, de tijdlijn van het DMT (districtelijk management team) piket, de communicatie met de teamchef van het basisteam Baarn, Eemnes en Soest (BES), de verschillende bronnen van informatie waaronder social media aankondigingen, is onderstaande tijdlijn tot stand gebracht: Tijdlijn 10-04-2021 Aanloop demonstratie: -07.00 uur: bericht via social media van Police For Freedom: Mars voor de menselijke verbinding: het gaat door. Check elk uur voor een update. Locatie is op dat moment nog onduidelijk maar er werd wel aangegeven: Regio Utrecht, 10 april 2021, 12.00 uur - 13.30 uur. Er wordt ook informatie gegeven over locaties waar men zich kon verzamelen (OV, per auto). -08.00 uur: Bericht Police For Freedom op social media: “Het gaat door”, Gooi en Vecht. -09.00 uur: Bericht Police For Freedom op social media: “Het gaat door”, Baarn, Eemnes, Laren. -10.00 uur: Bericht Police For Freedom op social media: “Het gaat door”, begeef je binnen de cirkel en vind een parkeerplaats. -10.15 uur: In de stafvergadering van de SGBO geeft de HIN aan dat er een vermoeden is dat de demo bij het field lab bij kasteel Groeneveld in Baarn plaats zou kunnen vinden. De AC vraagt aan het einde van de vergadering om nadere beeldvorming/ informatie met betrekking tot het fieldlab, maar geeft aan de focus ook breed (Hilversum) te houden.
-10.40 uur: DMT piket wordt gebeld door de teamchef van het basisteam Amersfoort met het signaal dat mogelijk een demonstratie gaat plaatsvinden in District Oost Utrecht danwel district G&V. -10.41 uur: AC belt met de teamchef van het basisteam BES. De teamchef probeert de burgemeester van Baarn toe te voegen aan het gesprek (wat niet is gelukt). -10:41 uur: DMT piket belt met HOVD politie. HOVD bevestigd het verhaal van de teamchef van het basisteam Amersfoort en geeft aan dat SGBO in the lead is. -10:45 uur: OVD-P District Oost Utrecht belt DMT piket OU. OVD-P geeft beeldvorming vanuit het district en vertelt dat eerder deze ochtend een CC heeft plaatsgevonden met de HOVD. -10.46 uur: de teamchef van het basisteam BES stuurt de burgemeester van Baarn een app met verzoek te bellen. -10.52 uur: Overleg AC SGBO en DMT piket OU. DMT piket wordt bijgesproken door AC. Het is nog niet zeker op welke locatie de demo gaat plaatsvinden. Lijkt op Hilversum, kan ook gebiedjes BES worden. -10.55 uur: AC informeert DMT piket OU dat de demo mogelijk plaats zou kunnen gaan vinden in Baarn (uit informatie blijkt er een aantal van 100 mensen bij kasteel Groeneveld aanwezig te zijn). -11.00 uur: Op station Amersfoort is een groep van ongeveer 15 personen gesignaleerd, deze worden aangesproken (info OC). -11.00 uur: In Baarn is een groep van 20 personen gesignaleerd.
-11:02 uur: DMT piket heeft vooraankondiging aan de OVJ gegeven dat er mogelijk in district OU een demo gaat plaatsvinden. -11.03 uur: Ongeveer 20 personen op parkeerplaats Baarn/Eemnes (info van gemeente) -11.05 uur: Op station Utrecht is een groep van ongeveer 20 personen gesignaleerd die op zoek was naar de bus om zich aan te kunnen sluiten bij demo voor Police For Freedom. Zijn aangesproken, maar willen geen verdere info hiervoor verstrekken (info OVD). -11.10 uur: DMT piket heeft vooraankondiging gegeven aan de burgemeester van Baarn dat mogelijk in gebied Baarn een demo gaat plaatsvinden en dat een preventieve telefonische driehoek gewenst zou zijn. -11.11 uur: Bij v/d Valk Eemnes staat een groep van ongeveer 20 personen. -11.20 uur: Bij kasteel Groeneveld staat ongeveer 100 man, veel BN-ers en pers. -11.22 uur: Ongeveer 20 personenauto’s bij carpoolplaats Baarn. -11:27 uur: DMT piket heeft telefonische driehoek gearrangeerd (BM, AC, OVJ, DMT piket). -11.30 uur: Conclusie dat de demonstratie/ mars definitief zou gaan plaatsvinden in Baarn (Kasteel Groeneveld, field-lab). -11.35 uur: Telefonische driehoek (BM, AC, OVJ, DMT-piket). N.a.v. overleg met driehoek: praten nu nog over samenscholing op Groeneveld te Baarn. Het wordt een demonstratie op het moment dat dat door de organisatoren erkend wordt.
Coronamaatregelen moeten in acht genomen worden, ook geen dans en geen muziek. Verplichte eindtijd is 13.00 uur met een kleine uitloop. Dit zal niet naar buiten worden gecommuniceerd. -12.15 uur: vraag vanuit SGBO aan DMT-piket: verzoek aan ambtelijke organisatie om iemand beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van een noodbevel. -12.35 uur: contact HBO met OOV Baarn: noodbevel wordt voorbereid voor de gemeente Baarn. -12:45 uur: telefonische driehoek. Nadere toelichting: Er is landelijk een tendens waarneembaar is dat de aard van demonstraties verandert; zo neemt de professionaliteit van organisaties, c.q. organisatoren toe. Dit is onder andere terug te zien in de wijze van optreden en de wijze van communiceren. Veelal vindt dit plaats in besloten mediagroepen. Dit maakt het lastig om te duiden waar mogelijke demonstraties plaats zullen vinden, maar ook als het gaat om aantallen, vorm, et cetera.
Ook in deze casus bleek dit het geval te zijn. In eerste instantie was er sprake van een demonstratie in Hilversum. Toen deze verboden werd, volgde een aankondiging in Apeldoorn. Na een verbod in Apeldoorn werd er aangegeven dat de mars doorgang zou vinden op zaterdag 10 april 2021, ergens in Utrecht. Op social media werden verschillende locaties benoemd. Er is continu getracht om binnen de SGBO informatie gestuurd te werken. Zo werd naar aanleiding van de social mediaberichten getracht om deze informatie te valideren en te duiden waar en hoe een mogelijke demonstratie plaats zou gaan vinden. Daarnaast werd sturing gegeven aan de beschikbare politiecapaciteit om waar mogelijk snel een interventie te kunnen verrichten. Vanaf 07.00 uur werden er berichten gepost door Police For Freedom dat het door zou gaan en dat er op elk uur nadere informatie zou volgen. Om 09.00 uur verscheen de informatie op social media dat het door zou gaan, met daarbij de opmerking Baarn, Eemnes, Laren. Er werd inzet gepleegd vanuit de SGBO om deze informatie te valideren; zo werd er bijvoorbeeld inzet gepleegd op de mogelijke verzamelplaatsen en werden er actief mogelijke organisatoren en deelnemers benaderd. Dit leidde niet tot een validatie van een locatie en/ of samenstelling van de demonstratie.
Ook werd dezelfde inzet gepleegd op de social media informatie van 10.00 uur, al werd wel duidelijk dat de cirkel kleiner werd. Hierbij moet worden benoemd dat deze informatie nog steeds niet kon worden gevalideerd. Dit leidde tot het besluit van de AC om, omstreeks 10.15 uur, verder in te zoomen op Kasteel Groeneveld in Baarn, waar tevens een zogenaamd fieldlab evenement met 150 bezoekers plaats zou vinden. Daarnaast werden andere locaties niet uitgesloten (waaronder Hilversum). Naar aanleiding van vorenstaande heeft de AC besloten om, om 10. 41 uur, de teamchef van het basisteam Baarn, Eemdal en Soest in kennis te stellen van de ontwikkelingen. Later (omstreeks 10.55 uur) is ook de afdeling Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Hilversum in kennis gesteld van de gang van zaken hetgeen aangeeft hoe diffuus de situatie was. Dit is ook terug te zien in de waarnemingen door de politie zoals deze zijn gelogd en opgenomen in de tijdlijn. Uiteindelijk kon om 11.30 uur, kort voor de telefonische driehoek worden geconcludeerd dat de locatie Kasteel Groeneveld in Baarn was.