Geothermie Potentie omgeving gemeente Baarn presentatie dhr. Coen Leo Panterra

PanTerra Project 2200038 Coen Leo, 1 Februari 2022 1

Introductie • Project omschrijving ○ De provincie Utrecht heeft in januari 2021 PanTerra Geoconsultants B.V. (PanTerra) gevraagd een regionale geologische studie uit te voeren om het geothermisch potentieel van de ondergrond te beschrijven in de provincie. De studie is afgerond in oktober 2021. ○ De aanleiding voor deze studie is de nieuw vergaarde seismische data (SCAN survey) die in de eerste helft van

2021 beschikbaar is gekomen. ○ Het doel is om tot een beter kaart overzicht te komen van de hoeveelheid MW aan warmte die uit de ondergrond gehaald kan worden, en de kansen. Deze kennis kan door gemeenten toegepast worden in hun Transitie Visie Warmte.

• Disclaimer ○ Deze studie bekijkt enkel de potentie van het Rotliegend, omdat op basis van de huidige gegevens het Rotliegend het meest voor de hand liggende geothermie reservoir is in de provincie. 2

Wat is geothermie • Aardwarmte wordt gewonnen uit heet water dat zich vanaf 500 meter diepte in de ondergrond bevindt. Hoe dieper het water zich onder de grond bevindt, hoe warmer het water zal zijn (ongeveer 30 °C warmer per 1000 meter). De aardwarmte-installatie pompt dit water omhoog; draagt de warmte via een warmtewisselaar over en vervolgens gaat het via een warmtenet naar omliggende huizen, kantoorgebouwen, kassen en/of industrie. • Voor een dergelijk geothermie warmtenet is het van belang dat er voldoende van deze warmtevragers zijn. Bij een woonwijk gaat het bijvoorbeeld om 4000 tot 8000 woningen.

Huizen,flats, kantoorgebouwen, kassen en/of industrie

(~10 0C)

(~40 0C)

(~70 0C)

Uit Provincie Utrecht Factsheet (EBN, Geothermie Nederland, 25/5/2021) 3

Low Case

Vermogen in MW Base Case

Eroded

Eemnes Bunschoten Baarn

Mijdrecht

Soest

Amersfoort

<2 MW Maarsen

Leusden

B&B

High Case Vleuten

Zeist

Utrecht

Woerden

Woudenberg

>10 MW

Driebergen

<2 MW

Nieuwegein IJsselstein

Veenendaal

Houten

<2 MW Vianen

Leerdam

Wijk bij Duurstede

Kleur schaal 0-12 MW Contour int. 2 MW Vet 2 MW & 10 MW contouren

De rode kleur geeft aan dat er meer dan 12 MW geleverd kan 4 Case worden in de High

Kansen voor geothermie Vermogens kansen kaart

Vermogen Base Case > 5 MW Geothermie mogelijk Eemnes

High Case > 5 MW Geothermie niet onmogelijk

Bunschoten

High Case < 5 Mw Baarn

Mijdrecht

G. moeilijk tot onmogelijk

• Hiervoor is een aanname gemaakt dat voor een geothermie doublet in de bebouwde omgeving een minimum vermogen van 5 MW nodig is.

Soest Amersfoort Maarsen

Vleuten

Woerden

Leusden

B&B

Utrecht

Zeist

Woudenberg Driebergen

Nieuwegein NieuwegeinHouten Houten IJsselstein

Vianen

Leerdam

• Deze kaart laat de gebieden zien waar betere en mindere kansen voor conventionele geothermie aanwezig zijn inzake het geothermie potentieel.

Veenendaal

Wijk bij Duurstede

Provincie grens Gebouwde omgeving Rotliegend eroded

• Door de Base en High Case kaarten te combineren met een ondergrens van 5 MW worden de gebieden met betere (groen), mindere (geel) en slechtere (grijs) kansen op geothermie toepassing inzichtelijk gemaakt. 5

Uitsnede regio

Vermogen 8 4

Vermogen in MW

2

Rotliegend Kansenkaart Kansenkaart op 5 MW

8 4 2 2

4

2

6

Temperatuur

Uitsnede regio Temperatuur Contour interval 10°C, vet 50°C

7

Rotliegend Kansenkaart Kansenkaart op 5 MW

7

Zekerheid van de interpretatie (2) Rotliegend data en interpretatie (on)zekerheids kaart Zekerheid Res. 8: gemiddeld Res. 4: redelijk zeker Res. 2: onzeker Res. 1: zeer onzeker

Baarn

Mijdrecht

Amersfoort

Vleuten Woerden

Leusden

B&B

Utrecht

Nieuwegein

Vianen

Leerdam

○ Aanwezigheid van putten ○ De relevantie van een het geologisch model

• Hoe deze gebieden te interpreteren? ○ In de groene gebieden kan, gebaseerd op de huidige data en als het vermogen >5MW bedraagt, een project ontwikkeld worden.

Zeist

Driebergen

IJsselstein

○ Aanwezigheid en kwaliteit van de seismische data

• Hiermee zijn vier zekerheid Klassen geinterpreteerd van gemiddeld zeker (groen) tot zeer onzeker (rood)

Soest

Maarsen

• De zekerheid van de interpretatie is gescoord op drie criteria:

Houten

Veenendaal

Wijk bij Duurstede

Geëvalueerde put Provincie grens Gebouwde omgeving Rotliegend eroded

○ In de blauwe gebieden kan, gebaseerd op de data en als het vermogen >5MW bedraagt, een project ontwikkeld worden maar is vermoedelijk meer data nodig. ○ In de gele en rode gebieden is te weinig data of een te grote onzekerheid om geothermie te ontwikkelen, en zal meer data nodig zijn.

○ In alle gevallen is een detail studie van het gebied nodig om de studie bevindingen te bevestigen.

8

Hoe nu verder? Utrecht algemeen • Deze studie geeft de inschatting van het geothermie potentieel in de provincie Utrecht weer op basis van de meest recente data en kennis. Daarbij wordt uitgegaan van een standaard doublet ontwikkeling gebaseerd op de huidige technieken.

• De resultaten van deze studie kunnen gebruikt worden als input voor geothermie in de Regionale Structuurvisie Warmte van de RES en ook als basis dienen voor de Transitievisie Warmte. • Nieuwe gegevens, nieuwe of nog niet toegepaste technieken, of een andere manier van ontwikkelen kunnen de potentie van de ondergrond veranderen. Het potentieel van geothermie is dus dynamisch. Bijvoorbeeld: welke resultaten geeft een wetenschappelijke (SCAN-)boring in het gebied? 9

Hoe nu verder? De Regio • Kleinere delen van de regio Baarn vallen in het groene gebied, en zijn kansrijk voor geothermie toepassing, of in het gele gebied, waar geothermie toepassing nader onderzocht kan worden.

• Het overgrote deel van de regio Baarn heeft een redelijke gegevens onderbouwing (blauw), maar in het westen (geel) is de onderbouwing niet voldoende. • De spreiding tussen de hoge en lage vermogens verwachting is groot omdat er relatief weinig data beschikbaar is. Een gedetailleerde project studie, haalbaarheids- en risico analyse is belangrijk. 10

Dinantian

Tijdschaal in msec

5000m

3000 msec

“5000”m top

Bestaande interpretatie top Dinantian

Dinantian

• Het Dinantian (UDG kalk reservoir) ligt op grote diepte en is niet goed te interpreteren. Daarom is dit reservoir niet meegenomen in de provincie Utrecht studie. Wel in de provincie Gelderland, omdat daar lokaal de top wel zichtbaar is. 11