G 201216 Rapportage sociaal domein december 2020 (198877)

inlichtingen bij

Bianca van Os

doorkiesnummer

(035) 5481718

uw kenmerk ons kenmerk

194170 / 198877

datum

16 december 2020

portefeuillehouder(s) onderwerp

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

Wethouder Van Roshum Rapportage sociaal domein december 2020

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Wij willen u graag informeren over de ontwikkelingen in het sociaal domein via de rapportage sociaal domein. Met u is afgesproken dat we twee jaarlijks de raad hierover zullen informeren. In deze rapportage blikken wij terug op de periode juli tot en met november 2020. Naast de rapportage sociaal domein, zijn de rapportages sportdeelname Gemeente Baarn 2020 en het cliëntervaringsonderzoek 2019 bijgevoegd als bijlage.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Bijlagen: rapportage sociaal domein december 2020 sportdeelname Gemeente Baarn 2020 Gem Baarn- CEO WMO 2019

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Rapportage Sociaal Domein December 2020

Team Ontwikkeling samenleving Werkgroep sociaal domein december 2020

Inleiding Jaarlijks informeren wij uw raad twee maal over de ontwikkelingen rondom het sociaal domein in Baarn. In deze rapportage vertellen wij waar onze inzet zich op richt, welke ontwikkelingen meespelen en welke resultaten behaald zijn. In deze rapportage blikken wij terug op de periode juli tot en met november 2020.

Inhoudsopgave 1. Impact corona

pagina 3

2. Vitaliteit 2.1 Dag van de Mantelzorg 2.2 Samen sterk 2.3 Maatjes 2.4 Bewustwordingscampagne Langer thuis wonen 2.5 Dat voelt goed! 2.6 Jeugdhonk 2.7 Jeugdgezondheidsmonitor 2019 2.8 Onderwijshuisvesting 2.9 Sportdeelname

pagina 3

3. Basisvoorzieningen 3.1 Doelgroepenvervoer 3.2 Inloop dagactiviteiten 3.3 Dagbestedingscoach 3.4 Pit Baarn 3.5 Lokaal Team 3.6 Een tegen Eenzaamheid 3.7 Uitbreiding taalplusklassen 3.8 Onderwijsassistent schooljaar 2020-2021 3.9 Uitbreiding uren voorschoolse educatie 3.10 Zomerschool 2020 3.11 Voortzetting Bibliotheek op School 3.12 Heropstart netwerk Noodopvang

pagina 9

4. Toegang tot zorg 4.1 Cliëntervaringsonderzoek Wmo 4.2 Nieuwe Wet Inburgering 4.3 Kwartaalrapportage BBS Uitvoeringsorganisatie 4.4 Ontwikkeling zorgkosten Jeugd en Wmo

pagina 16

5. Tenslotte

pagina 19

Bijlagen 1. Rapport ‘Sportdeelname Gemeente Baarn 2020’ 2. Cliëntervaringsonderzoek Wmo

2|P a g i n a

1. Impact corona Het coronavirus heeft geleid tot een crisis zoals we die nog niet eerder hebben meegemaakt in Nederland. Ook in Baarn zijn de nodige maatregelen genomen om de samenleving zo goed mogelijk te beschermen en toch draaiende te houden. Dat deed de gemeente in samenwerking met maatschappelijke partners, uitvoeringsorganisaties én inwoners. Vooralsnog houden we er rekening mee dat de gevolgen van het coronavirus goed merkbaar blijven in ons dagelijks leven. Ondanks de steunmaatregelen is de verwachting dat er een nieuwe groep kwetsbare inwoners zal ontstaan. Zij lopen meer risico om in een sociaal isolement terecht te komen, kunnen minder makkelijk hulp krijgen voor psychische problemen, raken hun baan kwijt of hun kinderen lopen een leerachterstand op. De verwachting is dat veel hulpvragen zijn uitgesteld en met het voortduren van de crisis er alsnog meer hulpvragen zullen komen van onze kwetsbaarste inwoners. Gelukkig zien we dat er ook mooie dingen ontstaan. Mensen houden rekening met elkaars gezondheid en steken elkaar een helpende hand toe. Ook zien we een beweging waarin inwoners lokale ondernemers een hart onder de riem steken.

2.

Vitaliteit

De gemeente stimuleert inwoners om goed voor zichzelf én voor elkaar te zorgen. Voor het grootste deel van de inwoners is deze sterke sociale basis genoeg om goed mee te draaien in de maatschappij. Daarnaast kunnen onze inwoners gebruik maken van algemene voorzieningen dichtbij huis, zoals de huisarts en de sportvereniging.

Vanuit deze pijler informeren wij u over de voortgang voor de volgende thema’s: − Dag van de Mantelzorg − Samen sterk − Maatjes − Bewustwordingscampagne Langer thuis wonen − Dat voelt goed! − Jeugdhonk − Jeugdgezondheidsmonitor 2019 − Onderwijshuisvesting − Sportdeelname 2.1 Dag van de Mantelzorg Zorgen voor je naaste is voor de meeste mensen vanzelfsprekend. Iedereen krijgt vroeg of laat te maken met mantelzorg: je bent mantelzorger, je wordt mantelzorger of je hebt in de toekomst hulp van een mantelzorger nodig. Mantelzorgers zorgen soms 24 uur per dag, ze kunnen hier niet zomaar mee stoppen. Op 10 november zijn zo’n 400 boeketten bezorgd bij mantelzorgers uit de gemeente Baarn als dank van waardering en dank voor hun inzet. Samen met de mantelzorgconsulenten Marianne Bosch en Joke Roodzant heeft wethouder Van Roshum een aantal boeketten persoonlijk bezorgd bij mantelzorgers. Ze waren onder de indruk van de verhalen. En dat deze attentie door veel mantelzorgers werd gewaardeerd blijkt wel uit de vele bedankjes die zijn ontvangen. Hieronder één van de bedankjes die we hebben ontvangen: “Wat een prachtige bos bloemen ontving ik vanmorgen. Erg attent. Een mooie waardering voor de mantelzorg. Het valt niet altijd mee. Maar dit is een steuntje in de rug.” 2.2 Samen sterk Samen Sterk ís een pilot die loopt tot juni 2022 en draait om participeren en lotgenotencontact.

De doelgroep bestaat grotendeels uit mensen met een GGZ achtergrond. Samen Sterk draait zeer goed. Zelfs in coronatijd

kwamen er meerdere aanmeldingen binnen. Er is inmiddels een vaste groep deelnemers. Voor de deelnemers is het belangrijk dat er rust in de groep is, vertrouwen in elkaar om thema’s te bespreken en ideeën uit te wisselen. Er wordt nu gewerkt aan het oprichten van een tweede groep. 2.3 Maatjes De pilot Maatjes loopt tot 1 september 2021. Door de inzet van maatjes voelt de inwoner zich ondersteund in zijn hulpvraag en heeft handvatten gekregen om te mee te doen aan de Baarnse samenleving. Maatjes zijn vrijwilligers, gecoördineerd door Welzijn Baarn. Bij de afwezigheid van een netwerk is een maatje als het ware een hulpvaardige buur of kennis. In november 2020 waren er in totaal 33 maatjes actief, waarvan 22 administratiemaatjes, 10 sociaal integratiemaatjes en 1 kidsmaatje. Corona heeft in zekere zin ook een positief effect opgeleverd. Via de Facebooksite Coronahelpers.nl melden inwoners zich spontaan aan om iets te kunnen doen voor een medemens. En mede door de aandacht voor ‘Een tegen eenzaamheid’ valt op dat inwoners zelf bellen (of een hulpverlener) en aangeven graag contact te hebben met iemand, omdat zij zich eenzaam voelen. Zo is er voor een mevrouw een goede buur gevonden die nu wekelijks met haar wandelt (eerder kwam zij bijna de deur niet meer uit), helpt haar met boodschappen doen en komt op de koffie. Tussendoor bellen zij met elkaar.

Voor een meneer is een ‘goede buur’ gevonden. Ze spelen iedere week samen op een muziekinstrument en hebben zelfs opgetreden bij een opening. Iets wat hij en zijn echtgenote nooit voor mogelijk hadden gehouden. 2.4 Bewustwordingscampagne ‘Langer thuis wonen’ De bewustwordingscampagne ‘Langer thuis wonen’ is in november gestart. Met de campagne willen we mensen bewust maken van de mogelijkheden van hun huis om daar gezond en gelukkig oud te worden. Welke verbeteringen zijn er mogelijk, en welke handige producten en technologie kunnen daar bij helpen? Om een overzicht van de mogelijke verbeteringen te krijgen kan door inwoners gratis de Huistest worden gedaan. De bewoner krijgt vervolgens een uitgebreid woonadviesrapport toegestuurd met alle informatie. Daarna kan de bewoner zelf, of met hulp van anderen met het advies aan de slag gaan. Ook is een folder ontwikkeld. Daarnaast werken we aan een Baarns magazine met daarin o.a. verhalen van Baarnaars die hun woning hebben aangepast of verhuisd zijn naar een geschikte woning. Deze komt begin 2021 uit. 2.5 Dat voelt goed! In 2018 zijn we een samenwerking aangegaan met diverse aanbieders in Baarn, die voorlichting geven rondom de onderwerpen duurzaamheid en gezondheid.

In 2019 hebben we de samenwerking met Welzijn Baarn, De Groene Inval, Afvalvrije scholen, gemeente Baarn en de GGD regio Utrecht geïntensiveerd en is er één aanspreekpunt gerealiseerd voor scholen en kinderopvang, die geïnteresseerd zijn in voorlichting of educatie rondom deze thema’s. In overleg met de scholen hebben we het programma ‘Dat voelt goed!’ doorontwikkeld. Dit heeft geresulteerd in een brochure met het educatieve aanbod. Deze is in februari 2020 gepresenteerd aan de scholen, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en kinderopvang binnen Baarn. Als gevolg van de coronacrisis heeft de werkgroep hun plan iets moeten omgooien. Scholen gingen dicht, kinderopvang bood alleen noodopvang en er was sprake van thuisonderwijs. Scholen en kinderopvang roeide met de riemen die ze hadden om zo goed mogelijk (nood)opvang te bieden als onderwijs op afstand. Hierdoor waren extra voorlichtingslessen en gastlessen vanuit ‘Dat voelt goed!’ niet aan de orde. Om het programma toch zichtbaar en levendig te houden is er door de werkgroep gekozen om in de zomerperiode diverse onderdelen uit de leskisten online als in de Baarnsche Courant te publiceren. Er zijn praktische opdrachten, puzzels, speurtocht en vlogs gepresenteerd via de website datvoeltgoedbaarn.nl, social media kanalen, Baarnsche Courant en websites van de deelnemende organisaties.

Op deze manier konden de samenwerkende 4|P a g i n a

organisaties de kinderen alsnog bereiken en uitdagen om leuke opdrachten te doen, maar nu veilig in de thuisomgeving en eventueel samen met een ouder/verzorger. Gezien de positieve evaluatie met de werkgroep is ervoor gekozen om tijdens de Kerstperiode wederom diverse opdrachten vanuit Dat voelt goed! te publiceren. 2.6 Jeugdhonk Het Jeugdhonk is er voor iedere Baarnse jongere van tien tot en met zeventien jaar oud. De jongeren mogen meebeslissen over wat er bij het Jeugdhonk gebeurt. Daarbij helpen ze bij de organisatie van maandelijkse activiteiten. Dit is in samenspraak met de jongeren in 2019 de insteek van het Jeugdhonk geworden. In de nieuwe aanpak hebben jongeren een proactieve rol gekregen: ze denken zelf na over activiteiten bij het Jeugdhonk - “Het is echt leuk als je zelf iets organiseert, en er veel andere jongeren op af komen’, aldus een jongere van het Jeugdhonk.” De resultaten zijn als volgt: In het eerste halfjaar van 2020 zijn er 232 bezoekers geweest bij structurele momenten of maandelijkse activiteiten van het Jeugdhonk. Het gaat hier om de aanwezigheid van jongeren van tien tot en met zeventien jaar. In het eerste kwartaal waren er 204 bezoekers en in het tweede kwartaal 28. Deze daling is te verklaren door de coronamaatregelen en tijdelijke sluiting van het Jeugdhonk. Zie grafiek 1 op de volgende pagina.

Vanaf begin januari 2020 tot 15 juni 2020 zijn in totaal 105 verschillende jongeren bij het Jeugdhonk geweest. Dat is inclusief 48 jongeren die eerdere jaren nog niet bij het Jeugdhonk zijn geweest. Deze berekening van nieuwe jongeren is enkel gemaakt op de eerste tweeëneenhalve maand van 2020, omdat het Jeugdhonk tijdens de coronacrisis geen nieuwe jongeren mocht binnenlaten. Zie grafiek 2. De impact van het coronavirus op de bezoekersaantallen van het Jeugdhonk zijn duidelijk te zien in grafiek 3. In Q1 van 2020 is het aantal gelijk gebleven ten opzichte van Q1 in 2019. In 2020 hebben in Q1 gemiddeld zeventien jongeren meegedaan aan maandelijkse activiteiten van het Jeugdhonk. Dat is terug te zien in Grafiek 4. De maandelijkse activiteiten die gepland stonden vanaf februari, konden niet doorgaan in verband met COVID-19. Sociale media vormen hét communicatiemiddel van jongeren. In Grafiek 5 is te zien dat er per sociaal medium een stijging in de volgersaantallen plaatsvindt. Door de communicatiemiddelen weten jongeren elkaar gemakkelijk aan te sporen naar het Jeugdhonk en haar activiteiten te komen. Bovendien kunnen zij elkaar makkelijk bereiken en ontstaan op deze manier nieuwe vriendschappen. In de coronatijd hebben vooral jongeren het zwaar, omdat veel sociale gebeurtenissen niet door kunnen gaan.

Daarom heeft de organisatie van het jeugdhonk eind oktober / begin november besloten om de wijken in te gaan, de jongeren tegemoet. Ze begonnen met de “Baarnse Battle” op het Cruyff Court Baarn. De eerste keer kwamen 23 jongeren – ondanks de stromende regen – voetbalwedstrijdjes spelen. De tweede keer was het weer mooier en kwamen ongeveer 35 jongeren voetballen. De bedoeling was om de activiteiten uit te breiden met andere sporten. Echter, de coronamaatregelen zorgden ervoor dat de gemeentelijke handhavers verdere activiteiten niet konden toestaan. Immers, de regel is: “onderlinge wedstrijden tussen jeugdteams zijn toegestaan, maar alleen van jeugdteams van dezelfde sportvereniging”. De jongeren die bij het jeugdhonk komen, of op het Cruyff Court zijn óf geen lid van een sportvereniging óf lid van verschillende sportverenigingen. Zodra de maatregelen het toelaten worden deze activiteiten weer opgepakt.

5|P a g i n a

Grafiek 1:

Grafiek 2:

Grafiek 3:

Grafiek 4:

Grafiek 5:

6|P a g i n a

2.7 Jeugdgezondheidsmonitor 2019

In 2019 is er een digitale (anonieme) vragenlijst afgenomen onder jongeren van klas 2 en 4 uit het regulier voortgezet onderwijs. Binnen Baarn hebben 323 jongeren deelgenomen (regio ca 17.000) aan deze gezondheidsmonitor; dit betreft driekwart van de Baarnsche regulier voortgezet onderwijs scholen. Er is hier sprake van een hoge respons. De gezondheids-monitor wordt iedere 4 jaar afgenomen, waarna de trends vanaf 2007 worden vergeleken. Op https://ggdru.buurtmonitor.nl/dashboard/dashboard/jongeren (Baarn vs Regio Utrecht excl. Utrecht), kan men de resultaten van de jeugdmonitor 2019 terugvinden. GGD regio Utrecht heeft op 24 november een presentatie aan het college gegeven betreffende de jeugdmonitor 2019. De volgende conclusies kunnen getrokken worden. Positief: − − − − − − −

Meerderheid jeugd voelt zich gezond en gelukkig; Meeste jongeren ervaren sociale steun van ouders, vrienden en docenten; Meeste jongeren zijn weerbaar; Positieve gezinsrelaties en gezinsfunctioneren, meer ouderlijk toezicht i.v.g.m. regio; Meer jongeren vinden school leuk in Baarn i.v.g.m. de regio; Minder jongeren drinken dagelijks drankjes met suiker; Gunstige trend roken in Baarn te zien.

Negatief: − Bijna de helft van de jongeren voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer problemen; − Meer jongeren ervaren (zeer) vaak stress door eigen problemen i.v.g.m. regio; − Lopen of fietsen naar school dalende trend, evenals regionaal; − Meer jongeren gebruiken wekelijks een e-sigaret i.v.g.m. de regio; − Meer dan een kwart van de jongeren (<18 jaar!) drinkt alcohol; − Stagnatie in daling alcoholgebruik ook in Baarn; − Als jongeren alcohol drinken, drinken ze onverminderd veel; − Meer jongeren drinken bij vrienden i.v.g.m. de regio, relatief veel jongeren geven aan op school/-reis of -excursie alcohol te drinken; − Meer jongeren geven aan wekelijks gepest te worden op school i.v.g.m. regio. Hardnekkige gezondheidsachterstanden bij kwetsbare groepen: − Jongeren met lager onderwijsniveau; − Jongeren in gezinnen met lagere welvaart; − Jongeren uit onvolledige gezinnen; − Jongeren met een niet-Westerse migratie achtergrond. 7|P a g i n a

De resultaten zijn reeds besproken en bekend gemaakt aan de scholen en schoolbestuur, brugfunctionarissen VO, Welzijn Baarn, beleidsmedewerker (passend) Onderwijs, Jeugd, Volksgezondheid en Sport, kwaliteitsmedewerker gemeente Baarn. De conclusies wordt door velen herkend en aan sommige onderwerpen wordt reeds gewerkt, zoals stress op school, schoolwerk en pesten. De andere onderwerpen zullen nader besproken worden zodat deze onder de aandacht gebracht kunnen worden, zoals gebruik van Esigaret, alcoholgebruik, vervoer naar school/stage. Lachgas In juli 2019 is de raad geïnformeerd door middel van een memo betreft ‘Lachgas is niet grappig’. Uit de Jeugdmonitor 2019 blijkt dat 6,8% van de jongeren, die hebben deelgenomen aan de jeugdmonitor 2019, weleens lachgas heeft gebruikt, waar dit 5,1% is in de regio Utrecht excl. Gemeente Utrecht. Op de vraag hoeveel Baarnsche jongeren de afgelopen 4 weken lachgas heeft gebruikt is dit te minimaal om te meten, ofwel minder dan 5 Baarnsche jongeren hebben de afgelopen 4 weken lachgas gebruikt, waar dit 1,3% is in de regio Utrecht excl. Gemeente Utrecht. De cijfers vanuit de Jeugdmonitor 2019 kunnen ‘nog niet’ landelijk vergeleken worden.

Het trimbos instituut zegt hierover wel het volgende (maart 2018): “Onder de algemene bevolking (15 jaar en ouder) en scholieren (12-16 jaar) is het ooit-gebruik van lachgas het laagst (respectievelijk 5% en 8%). Het ooit-gebruik onder mbo- en hbo-studenten tussen de 16 en 18 jaar ligt wat hoger (17%), gevolgd door 28% onder mbo-studenten (15-29 jaar) in Amsterdam. Het ooit-gebruik van lachgas is het hoogst onder uitgaanders van 15-35 jaar, die online zijn geworven in het kader van het Grote Uitgaansonderzoek 2016 (54%). Een op de tien gebruikte het middel de laatste maand.” In de maand november 2020 wordt de gezondheidsmonitor Volwassenen (18-64) en Senioren uitgevoerd, in het voorjaar zullen hier de cijfers bekend van zijn. Wij zullen hierover informeren in de volgende rapportage. 2.8 Onderwijshuisvesting Aan het begin van dit schooljaar is op het Baarnsch Lyceum het nieuwe gymnasium 1 van start gegaan. 46 leerlingen, 2 mentoren en 15 vakdocenten zijn vol enthousiasme begonnen aan het nieuwe onderwijsconcept. Dit gaat uit van een compact regulier lesprogramma met daarnaast tijd voor verdieping en verbreding, afgestemd op de leerlingen. Door een groei van het aantal leerlingen op het Baarns Lyceum, heeft de school tijdelijke huisvesting op het schoolterrein laten plaatsen. De lesruimtes zijn speciaal afgestemd op differentiatie in het lesgeven.

Het nieuwe gebouw heeft drie multifunctionele ruimtes waar docenten en leerlingen op verschillende plekken op verschillende manieren met hun schoolwerk bezig kunnen zijn. Het meubilair is zo gekozen dat eenvoudig in groepjes of individueel gewerkt kan worden in verschillende soorten opstellingen. Via een feestelijke online-opening heeft het nieuwe gymnasium eind oktober een mooie aftrap gekregen. Het huidige IHP dateert uit 2018 en heeft een doorkijk tot 2026. We gaan in 2021 het IHP actualiseren op basis van actuele ontwikkelingen (leerlingaantallen, leegstand, ruimtetekort, corona, verduurzaming, etc.). Daarmee willen we aansluiten op de voorgenomen wetswijziging op het gebied van onderwijshuisvesting, waarbij een IHP voor een periode van minstens 16 jaar moet worden ontwikkeld in ieder gemeente. We willen dit in het eerste kwartaal van 2021 oppakken. Het vorige IHP ging alleen over de basisscholen. Bij de actualisatie wordt ook het voortgezet onderwijs meegenomen. Om een goed beeld te krijgen van de situatie, is al een rondje langs scholen gemaakt. Ventilatie op scholen is een onderwerp dat de gemoederen bezighoudt op dit moment. Tegelijkertijd weten we al lange tijd dat goede ventilatie van belang is voor een gezond binnenklimaat in scholen.

Schoolbesturen hebben in beeld gebracht of de (voorzieningen voor) luchtverversing in de scholen voldoen aan de reguliere geldende gezondheidsrichtlijnen. Hierbij is de CO2-waarde in de schoolgebouwen gemeten. Dit betreft echter wel een momentopname. Mede doordat de gemeente Baarn de afgelopen jaren heeft geïnvesteerd in vernieuwing van onderwijshuisvesting en de gebouwen goed onderhouden worden, levert dit bij het grootste deel van de schoolgebouwen geen problemen op. Bij het gebouw Noorderbreedte is tot verrassing van de scholen een te hoge CO2-waarde gemeten. Het is aannemelijk dat het mechanische toe- en afvoersysteem niet op orde is. Schoolbesturen hebben in januari 2021 een vervolgonderzoek gepland. Hieruit moet blijken of het huidige systeem aangepast of opnieuw ingeregeld moet worden. Voor de Amalia Astro (2 tussenlokalen), Koningin Wilhelminaschool (gymzaal) en Guido de Bres (1 lokaal) wordt door het schoolbestuur rekening gehouden met het treffen van maatregelen in 2021. 8|P a g i n a

Naar verwachting wordt in januari 2021 de subsidieregeling opengesteld voor verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat van schoolgebouwen. Gekeken wordt of hierop aanspraak kan worden gemaakt, bijvoorbeeld voor de in 2021 geplande verduurzaming van de St. Aloysius. 2.9 Sportdeelname De gemeente Baarn heeft in 2020 het sport- en beweeggedrag van de inwoners onderzocht, zie de bijlage. Uw raad is hierover geïnformeerd. Voor dit onderzoek zijn 2.000 inwoners benaderd met behulp van een vragenlijst. Hiervan hebben ruim 700 inwoners uit vier leeftijdsgroepen gereageerd, een respons van 35 procent. Op hoofdlijnen zijn de belangrijkste conclusies: − Steeds meer inwoners bewegen voldoende − Meerderheid van de inwoners sport; sportdeelname onder volwassenen neemt toe − Gezondheid blijft belangrijkste motivatie om te sporten − Deel wil meer gaan bewegen − Minder inwoners met overgewicht − Coronamaatregelen tijdens lockdown hadden vooral veel invloed op kinderen en jongeren − Kosten van sport voor deel van de inwoners een drempel; lage bekendheid declaratiefonds − Accommodatiegebruik stabiel binnen de gemeente; minder vaak buiten Baarn voor sport − Sportende inwoners te spreken over sportaccommodaties en -voorzieningen

3

Basisvoorzieningen

Inwoners die hulp of ondersteuning nodig hebben kunnen hiervoor in aanmerking komen. Inwoners en hun kinderen kunnen gebruik maken van bijvoorbeeld onderwijs, gezondheidszorg en vervoer. Zij weten waar ze terecht kunnen met vragen. De toegang tot hulp en ondersteuning is goed vindbaar, laagdrempelig en nabij.

Vanuit deze pijler informeren wij u over de voortgang voor de volgende thema’s: − Doelgroepenvervoer − Inloop dagactiviteiten − Dagbestedingscoach − Pit Baarn − Lokaal Team − Een tegen Eenzaamheid − Uitbreiding taalplusklassen − Onderwijsassistent schooljaar 2020-2021 − Uitbreiding uren voorschoolse educatie − Zomerschool 2020 − Voortzetting Bibliotheek op School − Heropstart netwerk Noodopvang 3.1 Doelgroepenvervoer In verband met het coronacrisis en de maatregelen die vanuit de overheid zijn genomen om het virus te bestrijden is het gebruik van het doelgroepenvervoer sinds begin 2020 fors gedaald. Als gevolg van deze daling krijgen vervoerders slechts een fractie van hun normale inkomsten uit het vervoer, terwijl de vaste kosten gewoon doorlopen. In de eerste golf hebben wij hierom maatregelen genomen om de vervoerders te ondersteunen. Echter, omdat de coronacrisis voortduurt is ook de teruggang in het vervoer nu nog van dusdanig niveau dat de provincie voor onze regio met de vervoerders in gesprek blijft over hoe we hen kunnen ondersteunen. Tegelijkertijd proberen we in regionaal verband ons ook voor te bereiden op de overgang van de Regiotaxi naar de gemeenten middels de doorontwikkeling van het doelgroepenvervoer. Hierbij gebruiken 9|P a g i n a

we pilots om te kijken hoe we het vervoer efficiënter kunnen organiseren en kansrijke initiatieven in de gemeenten te ondersteunen. Een groot deel van deze pilots hebben betrekking op het gebruik van alternatieven voor de Regiotaxi. Doordat de coronacrisis het gebruik van het openbaar vervoer dusdanig heeft teruggedrongen zijn veel van deze pilots op het moment niet praktisch om uit te voeren, waardoor ze tot nader order zijn stilgezet. 3.2 Inloop dagactiviteiten De pilot dagactiviteiten loopt tot 1 januari 2022. Op 6 oktober is gestart met de inloop op de locatie Oranjestraat.. Op de Oranjestraat vinden algemene activiteiten plaats voor de meer vitale ouderen. Omdat de doelgroep van de Inloop hier meer aansluiting bij kan vinden, is ervoor gekozen om de inloop te verplaatsen naar de locatie op de Oranjestraat. De activiteitenbegeleiders van Lyvore zijn aanwezig tijdens de inloop op de nieuwe locatie. De inloop is op dinsdag- en op vrijdagochtend. Per ochtend kunnen zo’n 6 mensen deelnemen. Het aantal deelnemers per ochtend fluctueert, op de ene ochtend is er meer inloop dan op de andere. Inmiddels zijn er ook 4 personen die wekelijks deelnemen. Corona heeft zeker impact op het aantal bezoekers dat naar de inloop komt. Sommige bezoekers zijn angstig om naar de inloop te komen, andere mensen zijn blij met de mogelijkheid van de inloop omdat zij zo toch onder de mensen komen.

3.3 Dagbestedingscoach De pilot dagbestedingscoach loopt tot 1 november 2021. De dagbestedingscoach bied hulp aan mensen met verminderde draagkracht bij het vinden en aansluiten bij passende activiteiten, met als doel eenzaamheid voorkomen/ verminderen en het stimuleren van participatie. De doelgroep betreft zowel volwassenen als ouderen. Peildatum november waren er 28 positieve matches gemaakt. Bij 5 aanmeldingen vergt het wat meer tijd om tot een match te komen, het gaat hierbij om het motiveren van (eenzame) mensen om de stap naar buiten te zetten. Voor een aantal mensen is er op dit moment geen passend aanbod. 8 aanmeldingen zijn van recente datum en daarvan moet de match nog gemaakt worden. 3.4 Pit Baarn Pit Baarn is het laagdrempelige informatie- en adviespunt voor iedereen in de gemeente Baarn in de leeftijd van 0 - 100+. Bij Pit Baarn kan men terecht met alle vragen over dagbesteding, eenzaamheid, gezondheid, inkomen, opgroeien, opvoeden, verzorgen, welzijn, werk, wonen en zorg. Tijdens Covid-19 is het spreekuur noodgedwongen gesloten, maar is de bereikbaarheid snel vergroot. Pit Baarn is zowel per mail als telefonisch doordeweeks dagelijks bereikbaar tussen 9.00 uur en 17.00 uur. Bij Pit kwamen in 2020 in totaal t/m november 846 hulpvragen binnen van inwoners van Baarn. We zien hierin een kleine toename ten opzichte van 760 hulpvragen in 2019.

Bij aanvang van covid-19 zijn er 108 corona gerelateerde vragen binnen gekomen. De vragen die binnen kwamen zijn zeer divers. Onderstaande diagrammen laten bovenstaande resultaten zien. Het betreffen vergelijkingen van 2019 en de cijfers van 2020 zijn tot en met november 2020!

10 | P a g i n a

11 | P a g i n a

3.5 Lokaal Team Op 15 september 2020 heeft de teamleider van het Lokaal Team tijdens de college informatieavond verteld over de ontwikkeling van het Lokaal Team in de afgelopen zes jaar. Onder andere over uit hoeveel mensen en welke specialismen het team bestaat, wat de taken zijn, met wie het Lokaal Team samenwerkt, waar het team trots op is en welke ontwikkelingen zij zien. In de Perspectiefnota 2021 is aangegeven dat de besluitvorming over de opdracht aan het Lokaal Team 1 jaar wordt uitgesteld. Dit heeft te maken met lokale ontwikkelingen als gevolg van de Covid-19-crisis en regionale ontwikkelingen richting mogelijk meer harmonisatie bij de opdracht en invulling van de Lokale teams. Veel van de uitgaven in het sociaal domein lopen via het Lokaal Team. Om inzicht te krijgen in deze uitgaven en te kunnen beoordelen waar mogelijk kosten bespaard kunnen worden, is er de wens om data te visualiseren in (een) dashboard(s). Het gaat onder andere over vragen zoals: − Hoe tevreden zijn de inwoners? − Welke inwoners worden er bediend? − Wie zijn verwijzers en samenwerkingspartners? − Hoe staat het met de caseload? Voorbeeld dashboard

3.6 Een tegen Eenzaamheid Van 1-8 oktober was de landelijke ‘week tegen eenzaamheid’. Omdat vlak voor deze week de maatregelen rondom Covid-19 werden aangescherpt, hebben er geen activiteiten plaats gevonden. De doelstelling is uiteindelijk bewustwording geworden. De projectleiders Krista en Marloes hebben berichten in de krant, op social media en op de radio geplaatst. Op de markt hebben ze gelukspoppetjes uitgedeeld en een kraam van ‘Mooie ontmoetingen’ gesponsord.

12 | P a g i n a

In de eerste week van november is het Signaalpunt officieel geopend. Huisartsen en uitvaartondernemers hebben als eerste toegang gekregen. Eind november zijn alle coalitieleden geïnformeerd en is de link met hen gedeeld. Wanneer de eerste meldingen goed binnen zijn gekomen en opgepakt zijn, zal het Signaalpunt voor iedereen geopend worden. Het idee is om alleen mensen die vanuit hun professie met eenzaamheid te maken hebben, hierop te wijzen. Inwoners kunnen in principe melding maken, maar dat is niet perse gewenst. Men adviseert hen om telefonisch contact op te nemen met PIT. Zij kunnen tips geven hoe inwoners zelf actie kunnen ondernemen of desgewenst alsnog met het signaal aan de slag te gaan. Het idee achter het Signaalpunt is om het professionals die zelf niet bij machte zijn (vanwege beperkte tijd/ kosten/ niet weten hoe het aan te pakken) een mogelijkheid te geven een signaal af te geven.

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de persona’s, welke in december gepresenteerd zullen worden aan heel Baarn. In navolging daarop is de wens om inspiratietafels te organiseren per persona en met de leden van de coalitie die met deze persona te maken hebben. Samen onderzoekt men welke signalen ze ontvangen, waar ze deze inwoners treffen en welke interventies er voor hem/haar zijn. Zijn deze interventies ook bereikbaar/ voor handen of kan dit verbetert worden? Zijn deze interventies er nog niet in Baarn, hoe kunnen we deze dan creëren. Op deze manier hopen we de coalitie nog meer te betrekken en een belangrijke rol te geven. De netwerken die hieruit ontstaan, kunnen langere tijd doorlopen door het samen opzetten, invulling geven van de interventies. De coalitie breidt zich nog steeds uit en de bewustwording bij de ondernemers, organisaties en verenigingen groeit. Gezien het feit dat de gemeente Baarn vanuit het Ministerie van VWS een schenking heeft ontvangen, is de gemeente Baarn een voorbeeld voor andere gemeenten in Nederland. Dit resulteert erin dat er zeker 2 wekelijks contact opgenomen wordt door een gemeente die behoefte heeft aan kennisdeling/ informatie over een bepaald onderwerp. Het feit dat Krista Peeters en Marloes Luijken vrij zichtbaar zijn, werpt zijn vruchten af.

Ze worden in het dorp aangesproken door inwoners die graag iets willen doen of goede ideeën hebben. Ondernemers nemen makkelijk contact op omdat beide hun gezicht bekend is en gesprekken met diverse inwoners/professionals vinden plaats in winkels, Lokaal O/ weggeefwinkel en op school. Doelstelling voor Q1 2021 is om een training/workshop ontwikkelt te hebben die door zowel inwoners als professionals gevolgd kan worden. Denk aan signaleren, wat kun je zelf doen en wat is eenzaamheid nu eigenlijk. Psycho-educatie is hierin belangrijk met de gedachte dat mensen ook herkennen als ze zelf eenzaamheid ervaren. Er worden op dit moment onderzocht of een training voor mensen die zich eenzaam voelen, passend is. Dit wordt momenteel geëvalueerd binnen andere gemeenten. Krista en Marloes willen graag een aantal leuke links met een ieder delen met betrekking krantenartikelen, foto’s en filmpjes. Alle filmpjes vindt u op ons eigen YouTube kanaal: Een tegen Eenzaamheid (www.youtube.com/channel/UCo5WI4IeOBmG2W9289aUyvw) De volgende links zijn van RTV in de week tegen eenzaamheid: https://youtu.be/xi40YWKUr0c en https://youtu.be/1AqqumgMGtc. 3.7 Uitbreiding taalplusklassen Vanaf het schooljaar 2020-2021 hebben wij subsidie verleend voor de start van vier extra taalplusklassen.

De reden tot deze uitbreiding is dat binnen de Baarnse netwerken van het integraal wijk en onderwijsoverleg, de werkgroepen taalplusklas en voor- en vroegschoolse educatie werd geconstateerd dat de huidige aanpak met betrekking tot ontwikkelingsachterstanden niet toereikend is. Ondanks het aanbod van voorschoolse educatie en de twee reeds bestaande taalplusklassen bestemd voor kleuters op de Noorderbreedte en de Uitkijk hebben 13 | P a g i n a

kinderen vaak een dermate grote taalontwikkelingsachterstand dat deze ook bij de start in groep 3 nog niet is ingehaald. Dat maakt dat kinderen hun gehele schoolloopbaan een achterstand blijven houden die op latere leeftijd het participeren in de maatschappij kan belemmeren. Het gaat daarbij vaak om kinderen uit minder kansrijke omgevingen (zoals ouders in schuldhulpverlening, laaggeletterd of analfabeet), of kinderen uit nieuwkomersgezinnen. Binnen Baarn is deze groep kinderen de laatste jaren fors toegenomen. Wij zien dat uitgedrukt in de flinke verhoging van onze specifieke uitkering onderwijsachterstanden die wij van het Rijk ontvangen. Bovengenoemde doelgroepkinderen zijn namelijk de indicatoren waarmee de hoogte van onze Rijksuitkering jaarlijks bepaald wordt. Zo maakt deze subsidie het mogelijk dat er vier extra taalplusklassen opgestart kunnen worden, waarvan drie op basisschool de Uitkijck (één extra taalplusklas bestemd voor kinderen van 1 en 2 , één groep 3, 4 en 5 en één taalplusklas voor kinderen van groep 6, 7 en 8). De vierde taalplusklas is bestemd voor kinderen van groep 6, 7, en 8 komt op de Noorderbreedte. Vooral openbare basisschool de Uitkijck heeft te maken met een groot aantal doelgroepkinderen, waardoor de extra taalplusklas bestemd voor kinderen van groep 3, 4 en 5 daar het beste op haar plaats is.

De vier nieuwe taalplusklassen zijn, zoals de twee reeds bestaande taalplusklassen voor kleuters, bestemd voor alle Baarnse basisschoolkinderen die dat nodig hebben. In totaal hebben in Baarn op dit moment 114 kinderen extra taalonderwijs nodig, waarbij het huidige extra aanbod in hun eigen groep niet toereikend is. Door te investeren in extra taalplusklassen kunnen ook deze kinderen bediend worden. Deze subsidie wordt, net zoals de reeds door ons jaarlijks verleende subsidie voor de taalplusklassen groep 1 en 2, jaarlijks aangevraagd zolang dat nodig is. 3.8 Onderwijsassistent schooljaar 2020-2021 De combinatiegroep 1/2 op basisschool de Uitkijck bestaat uit 29 leerlingen, waarvan er 14 kinderen meerdere ontwikkelingsachterstanden hebben en daardoor veel extra aandacht en ondersteuning nodig hebben. De Uitkijck heeft al een ambulante begeleider ingezet voor de hele school, maar deze is onvoldoende beschikbaar om in de kleutergroep tot een goed onderwijsaanbod te kunnen komen. De problematiek in de groep is te groot en divers om alle kinderen goed te kunnen bedienen. Door het inzetten van een onderwijsassistent voor het schooljaar 2020-2021 kunnen de kinderen in de groep beter bediend en geholpen worden in de ontwikkeling om schoolse vaardigheden te ontwikkelen.

Door het inzetten van een onderwijsassistent kan eveneens voorkomen worden dat deze kinderen deels Baarn uit moeten naar het SBO/SO. Deze subsidie is eenmalig aangevraagd en door ons toegekend, waardoor de Uitkijck de mogelijkheid heeft deze complexe groep meer kansen te bieden op een kansrijke schoolloopbaan. 3.9 Uitbreiding uren voorschoolse educatie Vanaf augustus 2020 is de nieuwe regelgeving van het Rijk op het gebied van voorschoolse educatie van kracht gegaan en zijn wij wettelijk verplicht voorschoolse geïndiceerde peuters van 2,5 tot 4 jaar met een taalachterstand (de indicatie wordt uitgevoerd door de GGDRU) 960 uur voorschoolse educatie aan te bieden over een periode van 18 maanden. Omgerekend is dat 16 uur per week (4 dagdelen van 4 uur per week) gedurende 40 weken per jaar. Tot die tijd waren gemeenten verplicht 10-12 uur per week voorschoolse educatie per week aan te bieden. Wij hebben hier de afgelopen twee jaar al op geanticipeerd om de overgang voor alle betrokkenen (kinderopvangorganisaties, kinderen en ouders) zo klein mogelijk te maken door voorschoolse educatie voor 14 uur per week aan te bieden (4 dagdelen van 3,5 uur). De nieuwe regelgeving beoogt kinderen een optimale basis te geven voor een goede start en het vervolg ervan binnen het basisonderwijs.

De voorschoolse educatie binnen de peuteropvang wordt sinds 1 augustus 2019 uitgevoerd door Kind en Co en Kinderopvang Baarn. Zij hebben dit overgenomen van Versa Welzijn. De voorschoolse educatie binnen de peuteropvang van Kinderopvang Baarn is gevestigd in basisschool de Uitkijck. Kind en Co is gevestigd in de Noorderbreedte en de NBS. In onze Subsidieregeling Gemeente Baarn Peuteropvang en Voorschoolse Educatie 2021 zijn de voorwaarden opgenomen waaraan kinderopvangorganisaties moeten voldoen om in aanmerking te komen voor subsidie. Kind en Co en Kinderopvang Baarn voldoen aan deze voorwaarden. Alle kinderorganisaties binnen Baarn krijgen jaarlijks, als zij dit wensen, de gelegenheid subsidie aan te vragen voor peuteropvang en voorschoolse educatie.

14 | P a g i n a

3.10Zomerschool 2020 Wij hebben dit jaar een subsidie verleend voor de pilot zomerschool 2020. Aan deze zomerschool hebben de scholen met veel kinderen met een achterstand, te weten: de Gaspard de Colignyschool, de Uitkijck, de Aloysiusschool en de Guido de Bresschool deelgenomen. In januari 2021 gaan wij samen met de schoolbesturen bespreken of deze pilot een precedent kan scheppen voor een zomerschool in de toekomst. Want ook wanneer er geen schoolsluiting plaatsvindt, ondervindt deze doelgroep hinder van de vaak complexe thuisomgeving die invloed heeft op kansen van kinderen. De directe aanleiding voor het opzetten van de zomerschool was de corona-crisis die ertoe leidde dat de scholen na 16 maart jongstleden hun deuren moesten sluiten. Ondanks dat zij in die periode wel thuisonderwijs kregen en ook nadat de scholen sinds 8 juni weer volledig zijn geopend, is er een groep kinderen die een grote onderwijsachterstand heeft opgelopen. Gedurende twee weken van de zomervakantie hebben "doelgroepkinderen" (door middel van extra lessen en activiteiten, ter stimulering van woordenschat, mondelinge taal en lezen, sociale vaardigheden en vaardigheden in de zelfredzaamheid) een extra impuls gekregen om hun kansen in het onderwijs kunnen vergroten. Aan de zomerschool hebben 30 kinderen van groep 3 t/m 7 deelgenomen.

3.11Voortzetting Bibliotheek op School De Bibliotheek op School wordt uitgevoerd door de Stichting bibliotheek Eemland en heeft als doel het voorkomen van laaggeletterdheid door het bevorderen van leesvaardigheid en mediawijsheid op school en thuis bij kinderen in het basisonderwijs. Deze activiteit is gestart in 2019 en betrof een pilot van 2 jaar die in september 2020 door ons is geëvalueerd. Gebleken is dat de interventie werkt en een positief effect heeft op de leesvaardigheid van kinderen, waartoe wij besloten hebben deze voort te zetten in 2021. 3.12 Heropstart netwerk Noodopvang Het is even een tijdje rustiger geweest binnen de kinderopvang. Maar de laatste weken worden we landelijk geïnformeerd over toename van signalen over knelpunten rondom sluitingen van groepen of locaties als gevolg van organisatorische problemen (personeelstekort als gevolg van ziekte/testen). Dit gaat steeds meer een knelpunt worden en wij denken dat, ook omdat het griepseizoen eraan komt, deze knelpunten niet snel opgelost zullen zijn. Daarom zijn gemeenten weer met het ministerie van SZW en GGD GHOR Nederland in overleg over scenario’s en over de vraag wanneer er bijvoorbeeld wel of geen noodopvang geboden kan worden. Daarbij gaat het ook om de tijdelijke opvang van kwetsbare kinderen.

Momenteel speelt vooral nog het scenario dat de houder (of de school) uit eigen beweging een locatie of een aantal groepen sluit, omdat het organisatorisch niet meer geregeld kan worden binnen de grenzen van de verantwoorde kinderopvang. Wij hopen spoedig FAQ’s rondom een sluiting van één of meer locaties (kinderopvang en/of school) door de Veiligheidsregio als gevolg van een uitbraak afgestemd te ontvangen, deze zullen dan ook gedeeld worden met de Kinderopvang en scholen. Hoe is de situatie? − Op dit moment is er nog geen sprake van een sluiting door de overheid van kinderopvang of scholen. Er is ook nog geen sprake van het centraal regelen van noodopvang; − Kinderopvang (en ook scholen) kampen wel steeds vaker met personeelskrapte door ziekte en mensen die wachten op test(uitslagen); − Als een school of kinderopvang sluit is de school of de kinderopvang op dit moment zelf verantwoordelijk voor noodopvang en opvang van kwetsbare kinderen. Dit betreft zowel de organisatie als de financiële kant hiervan; − Door de Minister van OCW is donderdag 8 oktober een brief aan scholen gestuurd. Daarin gaat hij ook kort in op noodopvang en opvang voor kwetsbare kinderen als lessen uitvallen. Deze opvang (tijdens 15 | P a g i n a

reguliere schooltijden en op de schoollocatie) is primair de verantwoordelijkheid van scholen zelf. De brief kunt u hier https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-onderwijs-cultuur-enwetenschap/documenten/kamerstukken/2020/10/08/continuiteit-van-onderwijs-in-schooljaar-20202021 vinden. Hoe loopt onze communicatie? − SZW (Sociale zaken en werkgelegenheid) heeft intensief afstemming met OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en VWS (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en daarnaast met de landelijke organisaties voor (basis)onderwijs (PO-raad), kinderopvang en buitenschoolse opvang (BK en BMK), ouders (BOINK), gemeenten (VNG) en GGD (GGD-GHOR); − Bij belangrijke momenten/wijzigingen of bij specifieke vragen zal men de gemeenten coördinatoren noodopvang per mail informeren; − Sinds 27 oktober is er elke 2 weken een ochtendoverleg met de schooldirecteuren van Baarn, wethouder Onderwijs Baarn en beleidsmedewerker Sociaal Domein; − Er is een uitvraag gedaan bij de Kinderopvangorganisaties binnen Baarn om een digitaal overleg, 2 keer per maand, te organiseren. Wat zijn de eerste stappen in een gemeente? Er is geen model Plan van Aanpak, maar een aantal stappen worden op dit moment genomen: − Het oude netwerk, onderwijs, schoolbesturen, kinderopvang, lokaal team, leerplicht en beleidsmedewerkers, wordt weer geactiveerd.

Op die manier kunnen we de ontwikkelingen en eventuele sluitingen monitoren; − De coördinator noodopvang gemeente Baarn zorgt voor bestuurlijke afstemlijnen met het College van B&W; − Op dit moment is er nog geen taak voor de Veiligheidsregio, maar bij een regionale uitbraak kan dat zomaar anders worden, gemeenten zullen zorgen voor korte lijnen met de Veiligheidsregio.

4

Toegang tot zorg

Als eigen kracht en basisvoorzieningen niet genoeg zijn, kan langdurige (specialistische) worden ingezet. De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van een sociaal vangnet. Dit geldt zowel voor de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Wet op de Jeugdzorg en de Participatiewet.

Vanuit deze pijler informeren wij u over de voortgang voor de volgende thema’s: − Cliëntervaringsonderzoek Wmo − Nieuwe Wet Inburgering − Kwartaalrapportage BBS Uitvoeringsorganisatie − Ontwikkeling zorgkosten Jeugd en Wmo 4.1 Cliëntervaringsonderzoek Wmo Inwoners die in 2019 contact hebben gehad met het loket Wonen, Zorg en Welzijn of het Lokaal Team van de gemeente zijn erg tevreden over hoe ze zijn geholpen. Dit blijkt uit het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek Wmo, waar we de mensen vragen over de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo die zij van de gemeente krijgen. De uitkomsten van het onderzoek geven ons inzicht in onze dienstverlening, die we vervolgens bespreken met het loket Wonen, Zorg en Welzijn en het Lokaal Team. Wederom toont de uitvraag dat mensen weten waar ze moeten zijn met hun hulpvraag en snel worden geholpen. Bij deze hulp voelen ze zich serieus

16 | P a g i n a

genomen en is men uiteindelijk tevreden met de oplossing van hun hulpvraag. Ook met de voorzieningen die zij vervolgens ontvangen van de zorgaanbieders zijn onze inwoners erg tevreden. 4.2 Nieuwe Wet Inburgering De inwerkingtreding van de Wet inburgering, die gepland stond op 1 juli 2021, is opgeschoven naar 1 januari 2022. Samen met de gemeenten Soest en Bunschoten bereiden we ons voor op deze wetswijziging. In het nieuwe stelsel zal het gros van de verantwoordelijkheden bij de gemeente komen te liggen en een sterke koppeling worden gemaakt met participatie en ontzorgen. Ons streven is te komen tot een programma waarbij we lokaal organiseren wat kan, en regionaal aansluiten wanneer dat voordeliger is. Om die reden trekken we hierbij op met zowel lokale partijen, als dat we aangesloten blijven bij de regio Amersfoort.

4.3 Kwartaalrapportage BBS Uitvoeringsorganisatie Viermaal per jaar verschijnt er een kwartaalrapportage Werk en Inkomen vanuit BBS Uitvoeringsorganisatie. Deze kwartaalrapportages worden door BBS rechtstreeks met de gemeenteraden gedeeld en derhalve, vooralsnog, niet opgenomen in de Rapportage Sociaal Domein. 4.4 Ontwikkeling zorgkosten Jeugd en Wmo In de raadsinformatiebrief “Inkoop zorg en ondersteuning sociaal domein 2021” van 24 november 2020 bent u geïnformeerd over de inkoop Jeugd en Wmo (begeleiding en dagactiviteiten) voor 2021. In deze rapportage wordt u geïnformeerd over de ontwikkeling van de zorgkosten 2020 tot nu toe. De stijging van de zorgkosten houdt nog steeds aan. We kunnen nog niet met zekerheid zeggen dat de piek in die stijging bereikt is. Er kunnen nog steeds facturen binnen komen voor beschikte zorg tot zelfs vijf jaar terug. Voor dit jaar hebben we voor de regionale inkoop €6,7 miljoen begroot (inclusief de incidentele bedragen in verband met COVID-19 uit de septembercirculaire). In het inkoopbesluit is uitgegaan van € 6,5 miljoen, maar de prognose van september laat een verwachting zien van € 7,5 miljoen. De jaarrekening 2019 lag met € 6,3 miljoen veel lager (onder meer door het positieve effect van de verevening) .

Ten opzichte van de jaarrekening 2019 lijken vooral de kosten voor begeleiding en ambulante behandeling jeugd en de kosten voor de breedspectrum aanbieders sterk te stijgen. Daarnaast pakken de in de regio gemaakte solidariteitsafspraken, ‘verevening’ genoemd, het ene jaar positief uit en in het andere negatief. Dit kan zomaar enkele eurotonnen voor- of nadeel opleveren voor Baarn. Zo kregen we over 2019 ruim € 500.000 terug uit de verevening en is de verwachting dat we over 2020 € 75.000 moeten bijbetalen aan de verevening. Onzekere factor in de toekomst is dan ook nog het effect van COVID-19. Verwachting is dat dit een opwaartse druk op de vraag naar zorg op het vlak van GGZ, maatschappelijk werk en schuldhulpverlening zal geven. Het heeft daarom de hoogste prioriteit om te sturen op de zorgkosten, zoals ook in de nota sociaal domein, die begin 2021 door de raad wordt vastgesteld, wordt uitgesproken als leidend principe. Zowel lokaal als regionaal zijn we hiermee aan de slag. De oorzaken van de oplopende kosten zijn grofweg in twee soorten te onderscheiden: 1.

2.

Toename van het volume. Het aantal zorgvragers neemt toe: meer inwoners weten de zorg te vinden; de uitstroom ligt lager dan de instroom. Invoering van het abonnementstarief heeft een sterk aanzuigende werking Stijging van de prijzen. Eigenlijk kunnen we beter zeggen dat het beroep op de specialistische, dure zorg groot blijft en soms zelfs toeneemt.

17 | P a g i n a

Om scherp te krijgen waar de grootste kostenstijgingen in Baarn zitten, die beïnvloedbaar zijn, is een financieel adviseur ingeschakeld. Hij levert zijn eerste analyse op in de 1e week van januari. Voordeel is dat hij ook de financiële situatie van het sociaal domein in de regio kent en dus goed kan herkennen waar de specifieke knoppen van Baarn zitten. Het vervolg op deze analyse zal meegenomen worden in de uitvoeringsagenda van de nota sociaal domein. Rapport Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Het SCP heeft in november 2020 het rapport 'Sociaal domein op koers? Verwachtingen en resultaten van vijf jaar decentraal beleid' gepubliceerd: “Het SCP is kritisch ten aanzien van de drie doelstellingen van de decentralisaties: meer participatie van inwoners, een meer zorgzame samenleving en een minder complex en een meer financieel houdbaar stelsel. De participatie van mensen met een (arbeids)beperking is niet toegenomen, de samenleving neemt niet meer zorgtaken op zich (kan dit ook soms niet) en het totale stelsel van (wettelijke) voorzieningen is niet minder complex geworden. In dit verband noemt het SCP het 'niet verwonderlijk' dat gemeenten met tekorten zitten.” Zorgkosten jeugd en Wmo Baarn In 2020 zien we bij Wmo (begeleiding en dagactiviteiten) een lichte stijging van het aantal cliënten te opzichte van 2019. Bij jeugdzorg neemt het aantal cliënten nog steeds toe.

Ten opzichte van voorgaande jaren is ook nog steeds sprake van een groei van de zorgkosten Jeugd en Wmo. Door de omzetgarantie wordt ook niet geleverde zorg vergoed in de periode tot 1 juli 2020. Totaal Wmo en Jeugd:

Wmo en Jeugd apart (vanaf 2017 is dit onderscheid goed te maken):

Bij Wmo zien wij een lichte stijging van begeleiding en dagactiviteiten. Dit is passend bij de ontwikkeling dat mensen steeds langer thuis blijven wonen. Bij Jeugd zien we: − Toename van begeleiding − Extra budget voor de Breed Spectrum Aanbieders om hun taken goed uit te kunnen voeren − Lichte afname van ambulante behandeling

18 | P a g i n a

Lichte afname van ambulante behandeling jeugd Met ingang van 1 juli 2020 is de aanscherping van het toekenningsproces gestart. In de vorige rapportage sociaal domein hebben we hierover bericht. Nog even in het kort: Zorgaanbieders bepalen zelf niet meer alleen welk interventieniveau van toepassing is voor de cliënt. Standaard wordt interventieniveau 1 afgegeven. Indien een hoger interventieniveau nodig is gebeurd dat in afstemming met de Voorpost Jeugd-GGZ of het Lokaal Team. Dit geldt ook voor een eventuele verlenging. Het Regionaal Inkoop- en Subsidiebureau (RISB) monitort met ingang van deze datum de effecten van bovenstaande veranderingen in het toewijzingsproces. In oktober 2020 heeft het RISB een overzicht verstrekt. Hierin is een licht dalende trend te zien bij de aantallen unieke cliënten. Het RISB geeft tevens aan dat over de effecten van de maatregel zelf nog weinig te zeggen is in deze bijzondere tijd. Breed Spectrum Aanbieders Gemeenten en breed spectrum aanbieders (bsa) hebben medio 2020 aanvullende afspraken gemaakt om de uitvoering van de transformatieplannen te versnellen. Met de aanvullende contractuele afspraken hebben de BSA hiervoor meer armslag gekregen. Vanaf begin september werken zij met een programmateam, dat verantwoordelijk is voor de realisatie van hun Transformatieplan/ uitvoeringsagenda: 1.

Andere manier van ambulante hulpverlening en aanmelding gebiedsteams. Eén van de transformatieopgaven is een andere inrichting van de specialistische ambulante hulp bij de breed spectrum aanbieders (bsa). In januari 2021 gaan de ambulante werkers van de zeven aanbieders samenwerken in gebiedsteams. Kwartiermaker voor de vorming van deze teams: “Het werken in de gebiedsteams is een grote verandering. Bij de gebiedsteams gaat het om ongeveer 55 Fte. Het is een uitdaging om op zoek te gaan naar een optimale indeling van de teams. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar een goede verdeling van kennis en expertise, maar ook welke behoefte er is vanuit de lokale teams. We verwachten vijf tot zes gebiedsteams te kunnen starten in de regio Amersfoort.” De nieuwe werkwijze in de gebiedsteams heeft gevolgen voor het aanmeldproces van de lokale teams. In plaats van zeven aanmeldadressen gaan alle aanmeldingen in de toekomst voor de bsa via de gebiedsteams. 2. Minder beschikken door lokale teams, meer zelf begeleiden. Ook gemeenten werken aan hun transformatieplan. Een van de maatregelen is het ‘minder beschikken/meer begeleiden’ door de lokale teams. Deze maatregel moet ervoor zorgen dat inwoners met ondersteuningsvragen zoveel mogelijk laagdrempelig- zonder indicatie- worden geholpen.

Het lokale team krijgt meer mogelijkheden om inwoners zelf te begeleiden, zodat er minder zwaardere specialistische zorg nodig is (zowel jeugd als Wmo). Daarbij werken zij intensief samen met organisaties in de basisinfrastructuur en bekijken welke stut en steun beschikbaar is. De gemeenten in de regio zijn enthousiast over deze transformatiebeweging en onderzoeken lokaal hoe zij hier uitvoering aan kunnen geven. Ook in Baarn zijn we dit aan het onderzoeken. Deze maatregel maakt het mogelijk om straks met de gebiedsteams van de bsa samen op te trekken en de ambulante ondersteuning aan jongeren/gezinnen te versterken.

5 Tenslotte In de vorige rapportage hebben wij uw raad geïnformeerd over de komst van de Kwaliteitsmedewerker sociaal domein bij de gemeente. De afgelopen periode hebben wij onder haar leiding gezamenlijk gewerkt aan het opstellen van onze KPI’s (kritieke prestatie-indicatoren). Het is helaas nog te vroeg om hier verder inhoudelijk op in te gaan, maar graag informeren we u hierover in onze volgende rapportage.

19 | P a g i n a

Rapport

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

www.ioresearch.nl www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2020/188

Datum oktober 2020

Opdrachtgever Gemeente Baarn

Auteurs Roy van der Hoeve Lisa Nannes Naïma van Huizen

Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

2 van 30

Inhoudsopgave 1

Samenvatting _______________________________________________________________________ 5 1.1 1.2

2 3

Inleiding _____________________________________________________________________________ 9 Mate van sporten en bewegen ______________________________________________________ 12 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7

4

Achtergrond onderzoek _______________________________ 5 Belangrijkste resultaten ______________________________ 5

Beweeggedrag ____________________________________ 12 Sportgedrag _____________________________________ 14 Sportsituatie _____________________________________ 18 Motivatie _______________________________________ 19 Invloed van coronacrisis ______________________________23 Sport en financiën _________________________________ 24 Beweegactiviteiten kinderen ___________________________ 25

Sportinfrastructuur _________________________________________________________________ 27 4.1 4.2

Sportaanbod ____________________________________ 27 Waardering _____________________________________ 28

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

3 van 30

Samenvatting

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

4 van 30

1

Samenvatting

1.1

Achtergrond onderzoek

De gemeente Baarn heeft een onderzoek laten uitvoeren door I&O Research om het sport- en beweeggedrag van de inwoners inzichtelijk te maken. Dit onderzoek dient als input voor de nieuwe beleidsnota en geeft een overzicht van de ontwikkelingen na vier jaar sportbeleid. De resultaten van het onderzoek worden zoveel mogelijk afgezet tegen het onderzoek uit 2016 waarmee de ontwikkelingen en de huidige stand van zaken inzichtelijk worden gemaakt. Voor dit onderzoek zijn 2.000 inwoners uit de gemeente benaderd met behulp van een vragenlijst. Hiervan hebben ruim 700 inwoners uit vier leeftijdsgroepen gereageerd, een respons van 35 procent. Deze samenvatting presenteert de belangrijkste resultaten van dit onderzoek.

1.2

Belangrijkste resultaten

Steeds meer inwoners bewegen voldoende Het aantal inwoners van Baarn dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) is gestegen van 51 procent in 2016 naar 62 procent in 2020. Met name onder volwassenen is het percentage inwoners dat voldoet aan de NNGB gestegen. Ook het aandeel inwoners dat aan de Fitnorm voldoet is gestegen. In 2016 behaalde een derde van de inwoners deze norm, dit is toegenomen naar 40 procent in 2020. Net als in de vorige meting behaalt een meerderheid van de volwassenen de NNGB en het merendeel van de kinderen en jongeren de Fitnorm. Ook voldoet 71 procent van de volwassenen in 2020 aan (een deel van) de vernieuwde Beweegrichtlijn. Voor de NNGB en de Fitnorm geldt dat het percentage vrouwen en inwoners met een hoog inkomen dat aan deze norm voldoet de afgelopen vier jaar relatief sterk is gestegen. Ook is het percentage inwoners met een normaal gewicht dat aan de NNGB voldoet gestegen met 15 procent. Het percentage inwoners met overgewicht dat voldoet aan de Fitnorm is gestegen met 13 procent. Figuur 1.1 Aandeel inwoners dat voldoet aan de beweegnormen in de gemeente Baarn 100% 80% 60%

51%

72%

62% 32%

40%

74%

40%

20% 0% NNGB

Fitnorm 2016

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

RSO norm

2020

5 van 30

Meerderheid van de inwoners in Baarn sport; sportdeelname onder volwassenen neemt toe Driekwart van de inwoners van Baarn doet aan sport. Het gaat hierbij om alle activiteiten die ‘worden verricht volgens gebruiken en regels uit de sportwereld’ 1. De sportdeelname in Baarn is hiermee hoger dan het Nederlands gemiddelde van 64 procent. Net als in 2016 is de sportdeelname het hoogst onder kinderen van 6 tot en met 11 jaar en het laagst onder 55plussers. Wel daalde het aandeel kinderen dat sport ten opzichte van 2016 (2016: 93%, 2020: 86%), terwijl het aandeel sporters onder volwassenen (18 tot 55 jaar) juist gestegen is van 72 procent in 2016 naar 83 procent in 2020. De meest beoefende sport is vrijetijdssport, zoals fietsen, wandelen of hardlopen. Daarnaast is ook fitness populair onder volwassenen. Onder kinderen tussen 6 en 11 jaar wordt er het meest aan bal- en racketsporten gedaan. Het aandeel sporters dat meer dan twee keer per week sport is gestegen van een derde naar bijna de helft van de sporters. Gezondheid blijft belangrijkste motivatie om te sporten Net als in 2016 sport ongeveer driekwart van de sporters in Baarn vanwege de gezondheidseffecten die dit heeft, wat hiermee de belangrijkste motivator blijft voor sport.

Voor twee derde is ook het plezier aan de sportbeleving een reden om te sporten en bij ongeveer 40 procent spelen gezelligheid en sociale contacten een rol. Deel wil meer gaan bewegen Het aandeel inwoners dat niet of nauwelijks beweegt en sport in Baarn neemt af: van een kwart in 2016 naar 16 procent in 2020. Zeven op de tien, een vergelijkbaar aandeel met 2016, vinden dat zij voldoende bewegen. Van de inwoners die vinden dat zij voldoende bewegen voldoet 75 procent aan de Beweegrichtlijn 2017, 68 procent aan de NNGB en 50 procent aan de Fitnorm. Minder dan in 2016 - iets meer dan een derde - wil meer gaan bewegen dan hij/zij momenteel doet. Tijdsgebrek, het ontbreken aan motivatie of fysieke klachten zijn de grootste drempels. Minder inwoners die op dit moment onvoldoende bewegen geven aan wel de intentie hebben om dit te gaan doen, van 60 procent naar 46 procent in respectievelijk 2016 en 2020. Minder inwoners met overgewicht In 2016 had 41 procent van de inwoners van Baarn (ernstig) overgewicht, in 2020 is dit percentage gedaald naar 33 procent. Met name onder 18- tot 54-jarigen nam het aandeel inwoners met overgewicht af (2016: 43%, 2020: 31%). Onder 55-plussers daalde het percentage inwoners met obesitas het sterkst, van 14 procent naar 5 procent. Figuur 1.2 BMI ondergewicht

2016

4%

51%

32%

2020

3%

54%

29%

9%

4%

normaal gewicht overgewicht

0%

20%

40%

60%

4%

80%

10%

100%

obesitas geen antwoord

1

Deze definitie is bepaald in de Richtlijn Sport Onderzoek. De RSO is een gestandaardiseerde vragenlijst om de frequentie, sporttak, sportvorm, organisatievorm en accommodatiebenutting van grote bevolkingsgroepen in kaart te brengen.

Sportdeelname Gemeente Baarn 2020

6 van 30

Coronamaatregelen tijdens lockdown hadden vooral veel invloed op kinderen en jongeren Tijdens de lockdown tussen maart en juli 2020 is een groot deel van de inwoners in Baarn (40%) minder gaan sporten of bewegen. Onder kinderen en jongeren is dit bijna 70 procent. Dit komt vooral omdat de trainingen en wedstrijden bij sportclubs en sportscholen kwamen te vervallen. Na 1 juli is een groter deel weer op het oude niveau gaan bewegen en sporten; een derde heeft het sportgedrag zelfs opgeschaald. Kosten van sport voor deel van de inwoners een drempel; lage bekendheid declaratiefonds De grootste groep inwoners (42%) kan en wil tussen de 16 en 30 euro per maand betalen om te sporten. Een vergelijkbaar deel (43%) kan meer dan € 30 besteden en 14 procent heeft tot 15 euro maandelijks beschikbaar voor sport. Een kwart (26%) van alle inwoners zou vaker bewegen als sport gratis zou zijn. Onder inwoners tot 55 jaar of met een laag inkomen ligt dit aandeel hoger. Ongeveer drie op de tien van deze groepen kunnen maximaal 15 euro per maand besteden aan sport. Een meerderheid (76%) van de inwoners van 12 jaar of ouder is niet bekend met het declaratiefonds van de gemeente Baarn die beschikbaar is voor mensen met een laag inkomen. Een enkeling maakte hier al eens gebruik van.