G 201216 Rapportage sociaal domein december 2020 (198877)
Tekst van het document
Accommodatiegebruik stabiel binnen de gemeente; minder vaak buiten Baarn voor sport Een ruime meerderheid is goed te spreken over het beweeg- en sportaanbod in de gemeente Baarn en geeft aan dat dit goed aansluit op hun persoonlijke behoeften. Sportende inwoners beoefenen hun sport voornamelijk binnen de gemeentegrenzen en doen dit ook steeds vaker. Vergeleken met 2016 gaat men minder buiten de gemeente voor hun sportbeoefening. De grootste groep (53%) maakt gebruik van andersoortige voorzieningen zoals het park, bos, of de openbare weg en een vergelijkbaar deel (51%) sport in een officiële binnensportaccommodatie (zoals een sporthal of fitnesscentra). Sportende inwoners te spreken over sportaccommodaties en -voorzieningen Sporters in Baarn van 12 jaar en ouder zijn positief over de sportaccommodaties en -voorzieningen in de gemeente. De officiële binnen- en buitensportaccommodaties beoordeelt men respectievelijk met een 7,5 en een 7,7. Iets lager waarderen gebruikers de sportvoorzieningen in de openbare ruimte (7,0). Er is ook hoge tevredenheid met de onderliggende aspecten van de sportaccommodaties (hoeveelheid, verscheidenheid, kwaliteit, bereikbaarheid, prijs en kosten, openingstijden en aanpassingen voor doelgroepen als ouderen en gehandicapten).
Vrijwel alle onderdelen scoren een ruime voldoende en er is slechts een relatief kleine groep die ontevreden is en een onvoldoende geeft. De bereikbaarheid krijgt bij zowel de binnen- als de buitensportvoorzieningen de hoogste score. De prijs en kosten krijgt de laagste waardering bij de binnensportaccommodaties. Bij de buitensport geldt dit voor de aanpassing aan specifieke doelgroepen als ouderen en inwoners met een beperking.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
7 van 30
Inleiding
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
8 van 30
2
Inleiding
Aanleiding en doel onderzoek De gemeente Baarn heeft de ambitie dat alle inwoners tot het einde van hun leven een goede kwaliteit van leven genieten. Door samen verantwoordelijk te zijn en de juiste inzet van activiteiten op het gebied van preventie kunnen zij die ambitie waarmaken. Sport en bewegen spelen hierin een grote rol. De gemeente Baarn heeft in 2016 een sportdeelnameonderzoek laten uitvoeren om inzicht te krijgen in het sport- en beweeggedrag van de inwoners. Aan de hand van de resultaten heeft de gemeente het lokale sportbeleid in 2016 verder afgestemd op de wensen en behoeften van haar inwoners. Als input voor de nieuwe beleidsnota en het inzichtelijk maken van de ontwikkelingen na vier jaar sportbeleid volgens de nota ‘Samen sporten in Baarn’ heeft de gemeente in 2020 de 1-meting laten uitvoeren door I&O Research. Doelstelling De doelstelling van het huidige onderzoek is het geven van inzicht in het sport- en beweeggedrag van de inwoners van Baarn. Door het onderzoek uit 2016 te herhalen kunnen ontwikkelingen worden gevolgd. Er wordt zoveel mogelijk vergeleken met het landelijke beeld en er wordt ingegaan op eventuele verschillen tussen leeftijdsgroepen en andere kenmerken binnen de gemeente. Werkwijze en respons De doelgroep van het onderzoek bestaat uit inwoners van de gemeente Baarn van 6 jaar en ouder.
In september 2020 hebben 2.000 inwoners een brief ontvangen met het verzoek om deel te nemen aan het onderzoek. De brief voor kinderen van 6 tot en met 15 jaar is verzonden aan de ouders. Waarbij voor kinderen vanaf 12 jaar de mogelijkheid was voor het kind om zelf de vragenlijst in te vullen. Voor kinderen jonger dan 12 jaar hebben de ouders de vragenlijst namens hun kind ingevuld. Jongeren van 16 tot 18 jaar kregen een brief op eigen naam, net als de volwassenen. Bij deze brief zat een schriftelijke vragenlijst en men had ook de mogelijkheid om de vragenlijst online in te vullen (door middel van een link en een persoonlijke inlogcode). Twee weken na het ontvangen van de eerste brief, ontvingen inwoners die de vragenlijst nog niet hadden ingevuld een herinneringsbrief. Uiteindelijk hebben 701 inwoners aan het onderzoek meegedaan, dit is een respons van 35 procent. Zie tabel 2.1 voor een overzicht van de respons naar leeftijd. De respons is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te doen op gemeentelijk niveau, maar ook naar verschillende achtergrondkenmerken. Tabel 2.1 Respons naar leeftijdsgroep Leeftijd
Respons
6-11 jaar
203
12-17 jaar
178
18-54 jaar
137
55-80 jaar
183
Totaal
701
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
9 van 30
Vragenlijsten De vragenlijst is in overleg met de gemeente Baarn opgesteld. De basis hiervoor is de Richtlijn Sportdeelname Onderzoek (RSO). Daarnaast zijn onder andere vragen toegevoegd over de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNBG), de Fitnorm, de invloed van de coronacrisis en het gebruik en de waardering van sportaccommodaties in de gemeente Baarn. Met het oog op vergelijkbaarheid van de resultaten is de vragenlijst zo veel mogelijk hetzelfde gehouden als de vragenlijst van 2016. Er zijn drie versies gemaakt van de vragenlijst, elk gericht aan een specifieke leeftijdsgroep. De vragenlijst voor leeftijdscategorie 6 tot 16 jaar werd gericht aan de ouders met de vraag deze in te vullen voor hun kind. Voor kinderen vanaf 12 jaar werd ook de optie gegeven om het kind zelf de vragenlijst te laten invullen. De vragenlijst voor jongeren van 16 tot 18 jaar was vrijwel gelijk aan die voor volwassen, met als verschil dat het taalgebruik was toegespitst op de jongeren. Analyse Op de data is een weging toegepast naar leeftijd en geslacht. Op deze manier zijn de resultaten representatief voor de gehele gemeente Baarn. De uitkomsten van het huidige onderzoek worden zoveel mogelijk vergeleken met de 0-meting in 2016. We spreken van verschillen als deze zijn getoetst op significantie2.
Daar waar relevant (en significant) worden de resultaten uitgesplitst naar achtergrondgegevens en wordt er een vergelijking gemaakt met landelijke cijfers 3. De antwoordcategorie ‘niet van toepassing’ en ‘weet niet’ is, tenzij anders aangegeven, buiten de analyse gehouden. Indien de uitkomsten niet optellen tot 100 procent is er sprake van een afrondingsverschil. • Sporters & bewegers
•
Onder sporters verstaan we inwoners die tenminste twaalf keer per jaar sporten. Bewegers zijn inwoners die van zichzelf aangeven dat zij bewust actief bewegen of sporten. Dit kunnen inwoners zijn die wel/geen sporter zijn en die wel/niet aan bestaande beweegnormen voldoen.
2
Dat wil zeggen dat het voor minimaal 95 procent zeker is dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval. 3 Sport- en beweeggedrag Nederlanders, uitgevoerd door I&O Research (2018 en 2019).
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
10 van 30
Mate van sport en bewegen
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
11 van 30
3
Mate van sporten en bewegen
3.1
Beweeggedrag
Nederland kent verschillende normen die bepalen of men voldoende beweegt. De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) en de Fitnorm zijn de indicatoren die binnen dit onderzoek worden meegenomen om het beweeggedrag van de inwoners van Baarn te meten. De NNGB heeft vooral te maken met het onderhouden van de gezondheid. De Fitnorm is gericht op het NNGB onderhouden van fysieke fitheid Volwassenen: voldoen als zij minstens 5 dagen in (uithoudingsvermogen, kracht en de week 30 minuten matig intensief bewegen. coördinatievermogen). In 2017 is een nieuwe Kinderen: voldoen als zij minstens 5 dagen in de beweegrichtlijn geïntroduceerd waarin deze twee week 60 minuten matig intensief bewegen normen worden gecombineerd. Eén onderdeel van Fitnorm deze beweegrichtlijn wordt ook meegenomen in Volwassenen en kinderen: voldoen als zij 4 dit onderzoek . minstens drie keer per week ten minste 20 minuten intensief bewegen
Meer inwoners voldoen aan beweegnormen Beweegrichtlijn 2017 Zes op de tien inwoners (62%) in Baarn voldoen Volwassenen: voldoen als zij ten minste 150 aan de NNGB. Dit is een toename ten opzichte van minuten per week matig intensief bewegen en 2016. In de meeste leeftijdsgroepen is deze stijging twee keer per week spier- en botversterkende zichtbaar, maar met name onder de volwassenen activiteiten ondernemen. is men meer gaan bewegen. Voor 18- tot 54jarigen is het percentage dat voldoet aan de NNGB gestegen van 50 procent in 2016 naar 64 procent in 2020 en voor 55- tot 80-jarigen is dit gestegen van 61 procent naar 71 procent in 2020. Ook het aandeel inwoners dat aan de Fitnorm voldoet, is gestegen. In 2016 behaalde een derde van de inwoners deze norm, dit is toegenomen naar 40 procent in 2020. Net als in de vorige meting behaalt een meerderheid van de volwassenen de NNGB en het merendeel van de kinderen en jongeren de Fitnorm. Zeven op de tien (71%) volwassen inwoners van Baarn bewegen in 2020 ten minste 150 minuten per week matig intensief en voldoen daarmee (deels) aan de nieuwe beweegrichtlijn. Ten opzichte van de landelijke cijfers scoort Baarn hoger op de mate waarin de inwoners voldoende bewegen (zie kader). Vergeleken met de provincie Utrecht is het beweeggedrag vergelijkbaar.
Referenties In de provincie Utrecht behaalt 60 procent van de volwassenen de NNGB en beweegt 68 procent tenminste 150 minuten per week. Landelijk voldoet 57 procent aan de NNGB: 55 procent van de 18 tot 54-jarigen en 60 procent van de 55-plussers. Zes op de tien Nederlanders (61%) bewegen wekelijks minimaal 150 minuten. Dit is 59 procent van de 18- tot 54-jarigen en 64 procent van de 55-plussers (I&O Research, 2019).
4
Het ondernemen van spier- en botversterkende activiteiten en het zitgedrag zijn niet bevraagd en worden in de analyses buiten beschouwing gelaten.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
12 van 30
Figuur 3.1 Aandeel inwoners dat voldoet aan de beweegnormen in de gemeente Baarn De linker figuur presenteert de NNGB norm, rechts staat de Fitnorm 100%
100%
80%
64%
60% 40%
50% 36% 36% 25%
80%
71% 61%
62% 51%
60%
62% 57%
69%66% 41%
40%
28%
20%
25%
40% 33% 32% 27%
20%
0% 6-11 jaar
12-17 jaar 2016
18-54 jaar
55-80 jaar
2020
totaal
0% 6-11 jaar
12-17 jaar 2016
18-54 55-80 totaal jaar jaar 2020
Steeds meer inwoners bewegen voldoende In de onderstaande tabel wordt voor verschillende groepen gepresenteerd hoeveel procent voldoet aan de twee beweegrichtlijnen. Ten opzichte van 2016 is bij de meeste groepen een toename te zien in de mate van voldoende bewegen. Met name de stijging bij de NNGB onder vrouwen, alleenstaanden en inwoners die samenwonen zonder kinderen valt op. Bij de Fitnorm zijn de grootste toenames zichtbaar bij vrouwen, inwoners met een hoog inkomen, gezinnen met kinderen en inwoners met overgewicht. In 2020 voldoen vrouwen vaker dan mannen aan de NNGB en hoog- en middenopgeleiden voldoen vaker dan laagopgeleiden aan de NNGB. Opvallend is dat inwoners met een hoog inkomen minder vaak voldoen aan de NNGB dan inwoners met een laag inkomen. Ook voldoen inwoners met ondergewicht minder vaak aan de NNGB dan inwoners met normaal gewicht en overgewicht. Terwijl inwoners met ondergewicht wel vaker voldoen aan de Fitnorm, dus meer sporten, dan inwoners met normaal gewicht en overgewicht. De resultaten voor de groep inwoners met ondergewicht moeten wel als indicatief gezien worden, gezien het lage aantal waarnemingen (n=22)
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
13 van 30
Tabel 3.1 Welke inwoners in Baarn voldoen aan NNGB en Fitnorm? Het linker percentage per kolom is het percentage over 2016, het rechter percentage is over 2020 Geslacht
NNGB
Fitnorm
BMI5
NNGB
Fitnorm
•
Man
52%/55%
37%/41%
•
Ondergewicht
38%/38%
54%/53%
•
Vrouw
50%/69%
26%/40%
•
Normaal gewicht
51%/66%
37%/44%
•
Overgewicht
57%/63%
20%/33%
•
Obesitas
44%/62%
32%/30%
44%
39%
Inkomen •
Laag
61%/66%
27%/35%
•
Midden
57%/65%
31%/35%
Opleidingsniveau6
•
Hoog
48%/58%
26%/44%
•
Laag
•
Midden
61%
45%
•
Hoog
65%
38%
54%/64%
33%/40%
Woonsituatie7 •
Woont alleen
47%/67%
43%/39%
•
Woont met partner en
54%/66%
17%/39%
kind(eren) •
Woont met partner zonder
50%/ 73%
30%/33%
kind(eren) •
Woont zonder partner met
59%/ 71%
7%/30%
57%/ 62%
6%/41%
Postcodegebied8 •
3741
•
3742
51%/62%
26%/38%
•
3743
46%/60%
43%/48%
•
3744
36%/77%
32%/28%
kind(eren) •
3.2
Anders
Sportgedrag
Meerderheid van de inwoners van Baarn sport Onder sportbeoefening worden volgens de Richtlijn Sportdeelname Onderzoek (RSO) alle activiteiten verstaan die ‘worden verricht volgens gebruiken en regels uit de sportwereld’. Het gaat dan bijvoorbeeld om badminton, fitness, toerfietsen en schaken, maar niet om tuinieren, puzzelen of fietsen naar het werk/school/winkel. Sporten tijdens vakanties tellen mee, maar sporten tijdens gymles op school niet9. Volgens de RSO norm sport men als er minstens 12 keer per jaar aan sport wordt gedaan. Driekwart (74%) van de inwoners van Baarn voldoet aan deze norm, dit zijn vrijwel evenveel inwoners als in 2016. De sportdeelname ligt in Baarn hoger dan gemiddeld in Nederland en vergelijkbaar met de rest van de provincie Utrecht (zie kader). In figuur 3.2 is te zien dat sportdeelname afneemt met de leeftijd. Net als in 2016 is de sportdeelname het hoogst onder kinderen van 6 tot en met 11 jaar en het laagst onder 55plussers. Wel is er een afname te zien onder de kinderen en jongeren, terwijl voor de volwassen inwoners het omgekeerde geldt. Met name in de leeftijdsgroep 18 tot 54 jaar is er sprake van een grote toename.
5
Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten van de volgende deelaspecten indicatief: ondergewicht (2016: n=27, 2020: n=22) en obesitas (2016: n=64, 2020: n=30) 6 Dit kenmerk is nieuw dit jaar, waardoor vergelijking met 2016 niet mogelijk is. 7 Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten voor alleenstaanden met kinderen indicatief (2016: n=30, 2020: n=19) 8 Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten voor postcodegebied 3744 indicatief (2016: n=13, 2020: n=14) 9
Deze definitie is bepaald in de RSO. De RSO is een gestandaardiseerde vragenlijst om de frequentie, sporttak, sportvorm, organisatievorm en accommodatiebenutting van grote bevolkingsgroepen in kaart te brengen.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
14 van 30
Figuur 3.2 Aandeel sporters in de gemeente Baarn 100%
93% 86%
91% 85%
82% 73%
80%
64% 60%
60%
72%74%
40% 20% 0% 6-11 jaar
12-17 jaar
18-54 jaar
2016
55-80 jaar
totaal
2020
Referenties In de provincie Utrecht sport 72 procent van de inwoners en ligt de sportdeelname hiermee boven het landelijk gemiddelde van 64 procent. In Nederland doet 69 procent van de 18- tot 54-jarigen en 60 procent van de 55-plussers aan sport (I&O Research, 2018).
Hoogopgeleiden sporten vaker Het sportgedrag van de inwoners van Baarn hangt samen met een aantal achtergrondkenmerken. Zo sporten meer inwoners met een hoog inkomen en een hoog opleidingsniveau dan inwoners met een laag inkomen en opleiding. Ook sporten inwoners met thuiswonende kinderen vaker dan alleenstaanden en inwoners zonder kinderen. Een ander achtergrondkenmerk dat een rol speelt bij het sportgedrag is het BMI. Minder inwoners met obesitas sporten vergeleken met inwoners die een lager BMI hebben, al zijn de resultaten voor deze groep vooral indicatief gezien het aantal waarnemingen (een klein deel van de inwoners in Baarn heeft obesitas, n=30)
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
15 van 30
Tabel 3.2 Welke inwoners in Baarn doen aan sport? Geslacht
2016
2020
BMI10
2016
2020
•
Man
74%
74%
•
Ondergewicht
89%
75%
•
Vrouw
69%
73%
•
Normaal gewicht
77%
79%
•
Overgewicht
69%
68%
•
Obesitas
59%
39%
Inkomen •
Laag
42%
54%
•
Midden
67%
72%
Opleidingsniveau 11
•
Hoog
84%
84%
•
Laag
-
57%
•
Midden
-
76%
•
Hoog
-
83%
3741
70%
74%
•
3742
69%
73%
•
3743
85%
78%
•
3744
62%
45%
Woonsituatie 12 •
Woont alleen
65%
69%
•
Woont met partner en kind(eren)
80%
80%
Postcodegebied13
•
Woont met partner zonder
69%
72%
•
55%
59%
kind(eren) •
Woont zonder partner met kind(eren)
•
Anders
33%
38%
Vrijetijdssport meest beoefende sport De grootste groep inwoners van Baarn die voldoen aan de RSO norm doet aan vrijetijdssport, zoals wandelen, fietsen of hardlopen. Op de tweede plaats – en aan populariteit gedaald ten opzichte van 2016 – staat fitness waar 36 procent van de sporters aan doet. Tussen de leeftijdsgroepen zijn er aanzienlijke verschillen in welke sporten het meest beoefend worden. Onder kinderen van 6 tot 11 jaar zijn balen racketsporten het meest populair met op de tweede plaats watersporten. Onder 12- tot 17jarigen wordt er ook het meest aan bal- en racketsporten gedaan, daarna aan fitness en vrijetijdssporten. Onder volwassenen worden vrijetijdssporten het meest beoefend en daarna fitness.
Vrijetijdssport: joggen, wandelen, klimsport, skeeleren Fitness: aerobics, bootcamp, fitness, gymnastiek Bal- en racketsport: basketbal, tennis, voetbal, volleybal Watersport: duiken, roeien, zeilen, zwemmen Wielersport: wielrennen, mountainbiken, toerfietsen Behendigheidssport: biljart, darten, bowlen, golf Wintersport: skiën, snowboarden, schaatsen Denksport: bridge, dammen, schaken
10
Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten van de volgende deelaspecten indicatief: ondergewicht (2016: n=27, 2020: n=22) en obesitas (2016: n=64, 2020: n=30) 11 Dit kenmerk is nieuw dit jaar, waardoor vergelijking met 2016 niet mogelijk is. 12
Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten voor alleenstaanden met kinderen indicatief (2016: n=30, 2020: n=19) 13 Vanwege het lage aantal waarnemingen zijn de resultaten voor postcodegebied 3744 indicatief (2016: n=13, 2020: n=14)
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
16 van 30
Figuur 3.3 Sportbeoefening 35%
vrijetijdssport fitness
36%
bal- en racketsport 20%
watersport wielersport
15%
behendigheidssport
14% 15% 13%
wintersport
9%
26%
41% 39%
31%
23%
22%
5% 5% 4% 5% 3% 3% 4% 2% 2% 2% 1% 2%
denksport danssport vechtsport atletiek paardensport gemotoriseerde sport 0%
10% 2016
20%
30%
40%
50%
2020
Tabel 3.3 Meest beoefende sporten per leeftijdsgroep 1
6-11 jaar
12-17 jaar
18-54 jaar
55-80 jaar
Bal- en racketsport (61%)
Bal- en racketsport
Vrijetijdssport (56%)
Vrijetijdssport (36%)
(62%) 2
Watersport (33%)
Vrijetijdssport (34%)
Fitness (48%)
Fitness (30%)
3
Fitness (22%)
Fitness (34%)
Watersport (30%)
Wielersport (26%)
4
Danssport (22%)
Watersport (30%)
Bal- en racketsport (25%)
Bal- en racketsport (17%)
5
Vechtsport (16%)
Wintersport (21%)
Wielersport (23%)
Behendigheidssport (15%)
Intensiteit van sporten toegenomen Het percentage sporters dat intensief sport (meer dan twee keer per week) is toegenomen ten opzichte van 2016. Toen sportte 33 procent van de sporters intensief, in 2020 is dat 46 procent. Voornamelijk volwassenen zijn meer gaan sporten: onder 18- tot 54-jarigen stijgt het percentage intensieve sporters van 26 procent naar 43 procent. En onder 55- tot 80-jarigen is dit gestegen van 38 procent naar 50 procent.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
17 van 30
Figuur 3.4 Intensieve sportbeoefening 60%
56% 50%
48%
50%
46%
43%
40% 31%
38%
35%
33%
30%
26%
20% 10% 0% 6-11 jaar
12-17 jaar
18-54 jaar 2016
3.3
55-80 jaar
totaal
2020
Sportsituatie
Jongeren sporten bij verenigingen, volwassenen vaak alleen Gemiddeld gezien sport 46 procent van de sporters in Baarn alleen, in ongeorganiseerd verband. Een bijna even groot deel (45%) sport bij een sportvereniging. Een op de drie sport in groepsverband met familie, vrienden of kennissen en een vergelijkbaar deel (34%) als abonnee van een commerciële sportaanbieder. Er zijn echter grote verschillen tussen leeftijdsgroepen in de wijze waarop gesport wordt (zie tabel 3.4). Onder kinderen en jongeren sport het overgrote deel bij een sportvereniging (kinderen 87%, jongeren 82%), terwijl onder volwassenen ongeveer de helft alleen sport en iets meer dan een derde in een groep sport en bij een sportvereniging. In lijn met deze bevindingen is ook dat kinderen en jongeren vaker lessen volgen en meedoen aan competities en toernooien.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
18 van 30
Figuur 3.5 Wijze van sporten Alleen
48% 46%
Sportvereniging
48% 45% 34% 37%
Groepsverband Abonnement
34%
43%
3%
Anders
8% 14%
Evenementen
7% 4% 2%
Vakantie
3%
Sociaal-cultureel werk
1% 0% 1%
Na school
0%
10%
20%
2016
30%
40%
50%
60%
2020
Tabel 3.4 Wijze van sporten per leeftijdsgroep 6-11 jaar
12-17 jaar
18-54 jaar
55-80 jaar
1
Sportvereniging (87%)
Sportvereniging (82%)
Alleen (49%)
Alleen (54%)
2
Groepsverband (30%)
Groepsverband (34%)
Groepsverband (41%)
Sportvereniging (40%)
3
Abonnement (22%)
Alleen (29%)
Abonnement (39%)
Groepsverband & abonnement (35%)
3.4
Motivatie
Gezondheid blijft belangrijkste motivatie om te sporten Net als in 2016 geeft ongeveer driekwart van de sporters aan dat de gezondheid de belangrijkste reden is om te gaan sporten. Voor twee derde van de sporters is ook het plezier aan de sport een reden om te gaan sporten en speelt voor ongeveer 40 procent ook de gezelligheid en sociale contacten een rol. De motivaties om te sporten verschillen enigszins tussen leeftijdsgroepen. Voor kinderen en jongeren vormt het plezier aan de sport de belangrijkste reden om te sporten, terwijl dit voor volwassenen de effecten op de gezondheid zijn. De meeste motivatoren voor sport komen overeen ten opzichte van 2016. Alleen sporten in 2020 minder 55- tot 80-jarigen vanwege de sociale contacten, dit is gedaald van 43 procent in 2016 naar 33 procent.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
19 van 30
Tabel 3.5 Redenen waarom men beweegt/sport gezondheid/fitheid plezier sociale contacten voor uiterlijk/de lijn vrienden/familie doen het ook anders doktersadvies
6-11 jaar 2020 40% 88% 60% 1% 36%
12-17 jaar 2020 61% 83% 62% 12% 37%
18-54 jaar 2020 86% 60% 36% 33% 12%
55-80 jaar 2020 82% 60% 33% 7% 9%
2016 75% 68% 43% 24% 15%
Totaal 2020 78% 65% 39% 18% 14%
8% 1%
6% 1%
4% 3%
7% 8%
5% 7%
6% 5%
Aantal niet-bewegers daalt Het aandeel inwoners dat niet of nauwelijks beweegt en sport in Baarn is gedaald van 27 procent in 2016 naar 16 procent in 2020. Het percentage niet-bewegers is net als in 2016 een stuk lager onder kinderen jonger dan 18 (2016: 8 procent, 2020: 4 procent). Onder volwassenen tot 55 jaar is tijdsgebrek de voornaamste reden om niet of nauwelijks te bewegen. Onder de 55-plussers komt dit vooral vanwege lichamelijke klachten of een fysieke beperkingen. Andere redenen die inwoners geven hangen vooral samen met deze aspecten zoals drukte of andersoortige (mentale) gezondheidsklachten. Figuur 3.6 Redenen van niet-bewegers om niet te bewegen/sporten Lichamelijke klachten Geen zin Geen tijd
22%
Te duur
16%
4%
Niet gewend Niet aansluitend sportaanbod
46%
27% 22% 25% 34% 35%
11%
0%
4% 2% 2%
Vervoersprobleem
16%
Anders 0%
10% 2016
20%
24%
30%
40%
50%
2020
Volwassenen willen meer gaan bewegen Zeven op de tien inwoners van Baarn vinden dat zij voldoende bewegen. Van de inwoners die vinden dat zij voldoende bewegen voldoet 75 procent aan de Beweegrichtlijn 2017, 68 procent aan de NNGB en 50 procent aan de Fitnorm. Iets meer dan drie op de tien inwoners willen meer gaan bewegen. Van de niet-bewegers vindt 47 procent dat zij voldoende bewegen, dit komt overeen met 2016. Het percentage niet-bewegers dat meer wil gaan bewegen is echter gedaald van 60 procent naar 46 procent in 2020. Als wordt gekeken naar leeftijdsgroepen, zijn het met name de 18- tot 55-jarigen die vinden dat zij onvoldoende bewegen. Van deze groep vindt 61 procent dat zij voldoende bewegen en wil 51 procent meer gaan bewegen.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
20 van 30
Tabel 3.6 Oordeel over eigen beweeggedrag, percentage (zeer) mee eens Bewegers
Niet-bewegers
Totaal
2016
2020
2016
2020
2016
2020
Beweeg voldoende
75%
74%
44%
47%
67%
70%
Wil meer gaan bewegen
32%
60%
31%
46%
40%
34%
Tevredenheid met eigen lichaamsgewicht neemt toe Zowel het percentage inwoners dat vindt dat zij gezond eten, als het percentage inwoners dat tevreden is met het eigen gewicht neemt licht toe ten opzichte van 2016. Van de ouders van 6- tot 11-jarigen vindt 90 procent dat hun kind gezond eet en van de 12- tot 17-jarigen geldt dit voor 70 procent. Ook zijn ouders van jonge kinderen het meest tevreden over het gewicht van hun kind (88%). Onder de volwassenen is slechts 50 procent tevreden over het eigen gewicht. Inwoners die bewegen vinden vaker dat zij gezond eten en zijn vaker tevreden met hun gewicht dan nietbewegers. Figuur 3.7 Oordeel over eigen gezondheid, percentage (zeer) mee eens 90% 80%
80%
74%
78%
84%
83% 76%
70%
61%
56%
60% 50%
52%
60% 52%
43%
40% 30% 20% 10% 0% 2016
2020 Eet gezond Bewegers
2016
2020
Tevreden over gewicht Niet-bewegers
Totaal
Minder overgewicht in Baarn Ruim de helft van de inwoners van Baarn heeft een normaal gewicht, dit percentage is gestegen van 51 procent in 2016 naar 54 procent in 2020. Het aandeel inwoners met overgewicht is gedaald van 41 procent in 2016 naar 33 procent in 2020, waarbij het aandeel inwoners met ernstig overgewicht (obesitas) is daalde van 9 procent naar 4 procent. Onder kinderen en jongeren is met name een afname te zien in het aandeel met ondergewicht. De afname in overgewicht is het sterkst onder 18- tot 54-jarigen. In 2016 had 43 procent van hen (ernstig) overgewicht, in 2020 is dit 31 procent. Onder de 55-plussers is met name het aandeel met obesitas gedaald (2016: 14%, 2020: 5%). Het aandeel inwoners van Baarn met overgewicht ligt daarmee beneden het Nederlandse gemiddelde van 50 procent onder Nederlanders van 18 jaar en ouder en 13 procent onder kinderen14.
14
Leefstijlmonitor/gezondheidsenquête, CBS i.s.m. RIVM, 2020
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
21 van 30
totaal
55-80 jaar
18-54 jaar
12-17 jaar
6-11 jaar
Figuur 3.8 BMI naar leeftijd 2016
19%
2020
68%
12%
2016
61% 26%
2020
8%
7%
62%
8%
50%
2020
34% 59%
2016 2020
39%
50%
2020
3%
54%
29%
60%
Obese
2%
9% 4%
32%
40%
Overgewicht
5% 5%
51%
Normaal gewicht
5% 8%
39%
4%
20%
Ondergewicht
6%
14%
2016
0%
6%
13% 9%
26%
45%
3%
19%
60%
16%
2016
9%
Geen antwoord
4% 10%
80%
100%
Ook niet-bewegers zien voordelen van bewegen en sporten Net als in 2016 wordt bewegen en sporten gezien als belangrijk voor de gezondheid. Ook wordt het gezien als een manier om te ontspannen. Voornamelijk voor inwoners jonger dan 18 jaar is sporten ook een manier om mensen te ontmoeten. Het percentage sporters dat vindt dat er in de buurt voldoende plekken zijn om te sporten of bewegen is licht gestegen van 76 procent in 2016 naar 81 procent in 2020. Ook inwoners die niet of nauwelijks bewegen en sporten zien sport als belangrijk voor de gezondheid. Ongeveer 40 procent van hen vindt het leuk om te sporten en bewegen. Voor een even groot deel is sporten en bewegen een manier om te ontspannen. Onder inwoners die wel sporten en bewegen zijn deze percentages twee keer zo hoog. Tabel 3.7 Attitudes ten aanzien van bewegen en sporten, percentage (zeer) mee eens Bewegen/sporten is belangrijk voor gezondheid Er zijn in mijn buurt voldoende plekken om te bewegen/sporten Bewegen/sporten is leuk Bewegen/sporten is manier om te ontspannen Bewegen/sporten is manier om mensen te ontmoeten Lichamelijk inspanning is vervelend
Bewegers 2016 2020 94% 97% 75% 83%
Niet-bewegers 2016 2020 77% 68% 77% 66%
Totaal 2016 2020 90% 93% 76% 81%
81% 80% 44%
83% 77% 47%
44% 43% 29%
39% 40% 16%
71% 71% 40%
76% 71% 42%
4%
4%
13%
14%
6%
5%
Meer bewegen als dit echt nodig zou zijn De helft van de inwoners zou vaker gaan sporten of bewegen als dit echt nodig zou zijn (bijvoorbeeld voor gezondheid of gewicht). Voor volwassenen tussen 18 en 54 jaar geldt dat twee derde meer zou sporten als ze daar tijd voor hadden. Dit geldt ook voor de helft van de 12- tot 17jarigen. Een kwart van de niet-bewegers zou vaker bewegen of sporten als er geen fysieke problemen zouden zijn. Dit is een flinke daling ten opzichte van 2016, toen nog bijna de helft van de niet-bewegers aangaf vaker te gaan bewegen of sporten als er geen fysieke problemen zouden zijn.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
22 van 30
Tabel 3.8 Ik zou meer of vaker bewegen en/of sporten als… Percentage ‘zeker’ (inclusief ‘niet van toepassing’ en ‘weet ik niet’) het echt nodig zou zijn ik meer tijd zou hebben ik de discipline zou kunnen opbrengen ik geen fysieke problemen zou hebben ik iemand zou hebben om samen mee te bewegen/sporten ik daar meer plezier aan zou beleven het minder duur zou zijn er een (beter) passend beweeg- of sportaanbod zou zijn ik zou weten welke sport- en beweegactiviteiten er zijn er een mogelijkheid tot vervoer is
3.5
Bewegers 2016 2020 50% 47% 53% 43% 23% 27% 17% 25%
Niet-bewegers 2016 2020 58% 60% 39% 28% 37% 36% 48% 26%
Totaal 2016 2020 52% 49% 50% 40% 27% 28% 26% 25%
17% 23% 16%
22% 21% 18%
27% 42% 34%
24% 32% 21%
20% 28% 21%
22% 22% 19%
7%
13%
17%
12%
10%
12%
7% 2%
8% 5%
13% 8%
13% 6%
9% 4%
9% 5%
Invloed van coronacrisis
Maatregelen tijdens lockdown hadden vooral veel invloed op kinderen en jongeren Tijdens de lockdown tussen maart en juli 2020 is 39 procent van de inwoners in Baarn minder gaan sporten of bewegen. Onder kinderen en jongeren is dit bijna 70 procent. Dit komt vooral omdat de trainingen en wedstrijden bij sportclubs en sportscholen kwamen te vervallen. Bij 42 procent, voornamelijk volwassenen, is het sport- en beweeggedrag vrijwel onveranderd tijdens de lockdown. Dit komt doordat zij vrijetijdssport (zoals hardlopen en wielrennen) beoefenen of juist dergelijke sportactiviteiten zijn gaan doen als alternatief voor hun reguliere sportbeoefening. Na 1 juli (zie figuur 3.10) is een groter deel weer op het oude niveau gaan bewegen en heeft een derde van de inwoners de frequentie opgeschroefd door meer te sporten of bewegen. Figuur 3.9 Sport- en beweeggedrag tijdens de lockdown (eind maart – 1 juli) 6-11 jaar
8%
12-17 jaar
14%
18-54 jaar
22%
22%
69%
19%
Meer gaan sporten of bewegen
67%
43%
33%
55-80 jaar
13%
47%
35%
totaal
16%
42%
39%
0%
Niet meer / minder gaan sporten of bewegen
50%
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
Minder gaan sporten of bewegen Weet ik niet
100%
23 van 30
Figuur 3.10 Sport- en beweeggedrag na de lockdown (na 1 juli) 6-11 jaar
42%
46%
10%
12-17 jaar
45%
37%
15%
Meer gaan sporten of bewegen
13%
Niet meer / minder gaan sporten of bewegen
18-54 jaar
37%
55-80 jaar
47%
28%
58%
11%
Minder gaan sporten of bewegen Weet ik niet
totaal
34%
0%
3.6
52%
50%
12%
100%
Sport en financiën
Tussen de 16 en 30 euro per maand is de meest gangbare prijs om te sporten De grootste groep inwoners (34%) kan en wil tussen de 16 en 30 euro per maand betalen om te sporten. Een vergelijkbaar deel (35%) kan meer dan € 30 besteden en 12 procent heeft tot 15 euro maandelijks beschikbaar voor sport. Ongeveer een op de vijf inwoners geeft aan niet te weten hoeveel geld zij per maand kunnen en willen besteden aan sport. Met name inwoners die op dit moment weinig bewegen en inwoners met een laag inkomen willen en/of kunnen relatief minder geld aan sport besteden. Figuur 3.11 Aantal euro’s per maand beschikbaar om te sporten
19%
12%
tot €15 €16 - €30 €31 - €45
16%
34%
meer dan €45
Een kwart (26%) van de inwoners van Baarn zou vaker bewegen als sporten gratis zou zijn. Inwoners tot 55 jaar of een laag inkomen zeggen dit vaker dan andere groepen in de gemeente.
weet ik niet 19%
Lage bekendheid declaratiefonds Het declaratiefonds van de gemeente Baarn helpt inwoners met een laag inkomen door korting of een vergoeding te geven voor sport en culturele activiteiten, zoals een zwemabonnement voor kinderen of een bezoek aan het theater. Bijna een kwart (22%) van de inwoners van 12 jaar of ouder kent het declaratiefonds, een overgrote meerderheid (76%) is niet bekend hiermee. De bekendheid verschilt niet per inkomensgroep. In totaal maakte 2 procent al eens gebruik van het declaratiefonds, onder inwoners met een laag inkomen is dit 10 procent.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
24 van 30
Dit resultaat moet wel als indicatief beschouwd worden, gezien het lage aantal waarnemingen (9 inwoners met een laag inkomen maakten gebruik van het declaratiefonds). Figuur 3.12 Bekendheid declaratiefonds
niet mee bekend
76%
wel bekend maar nooit gebruik van gemaakt
22%
mee bekend en ook wel eens gebruik van gemaakt
2%
0%
3.7
20%
40%
60%
80%
Beweegactiviteiten kinderen
Buitenspelen nog steeds voornaamste activiteit na school Aan ouders met kinderen tussen de 6 en 11 jaar is gevraagd wat de voornaamste bezigheid is van hun kind na schooltijd. Ruim acht op de tien noemen hier buitenspelen, op ruime afstand gevolgd door binnenspelen (65%). (Ruim) de helft doet aan sport of computert na schooltijd en een op de drie kijkt vooral televisie. In totaal noemt 17 procent hier iets anders zoals het maken van huiswerk, lezen of het spelen van spelletjes op de tablet/smartphone. Ten opzichte van 2016 lijkt bij de meeste activiteiten sprake van een toename, al zijn deze verschillen (vanwege de lage aantallen) niet significant. Figuur 3.13 Activiteit kinderen na schooltijd15 77%
buitenspelen 57%
binnenspelen 36%
sport
43%
computeren 23%
televisie kijken
0%
20%
40% 2016
15
65%
55% 50%
37%
10% 17%
anders
86%
60%
80%
100%
2020
Deze vraag is alleen voorgelegd aan ouders/verzorgers van kinderen in de leeftijd van 6-11 jaar.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
25 van 30
Sportinfrastructuur
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
26 van 30
4
Sportinfrastructuur
4.1
Sportaanbod
Accommodatiegebruik stabiel binnen de gemeente Sportende inwoners van Baarn beoefenen hun sport voornamelijk binnen de gemeentegrenzen. De grootste groep (53%) maakt gebruik van andersoortige voorzieningen zoals het park, bos, of de openbare weg en een vergelijkbaar deel (51%) sport in een officiële binnensportaccommodatie (zoals een sporthal of fitnesscentra). Het deel dat deze voorzieningen gebruikt binnen en buiten Baarn laat wel een afname zien vergeleken met 2016. Alle verschillende accommodaties buiten Baarn laten een afname in gebruik zien, terwijl dat binnen de gemeente (op de binnensportaccommodaties na) stabiel blijft. Alhoewel de sportdeelname dus is toegenomen, nam het accommodatiegebruik af ten opzichte van 2016. In 2016 maakte 47 procent van de inwoners gebruik van twee of meer sportaccommodaties binnen Baarn, in 2020 is dit gedaald naar 40 procent. Ook bezocht 28 procent in 2016 twee of meer sportaccommodaties buiten Baarn, in 2020 is dit 19 procent. Sporters lijken zich dus meer te zijn gaan richten op één accommodatie en intensiever gebruik te maken van deze accommodatie. Terwijl sporters in 2016 minder frequent sportten bij meer verschillende accommodaties. Vooral inwoners tot 55 jaar maken gebruik van sportvoorzieningen in de openbare ruimte (zoals halfpipe, basketbalpleintje, voetbalveldje).
Relatief veel kinderen en jongeren (tot 18 jaar) sporten op een buitensportaccommodatie in Baarn. Figuur 4.1 Accommodatiegebruik sporters binnen en buiten Baarn De linker figuur laat de gebruikte accommodaties binnen Baarn zien, rechts staan de accommodaties buiten de gemeente binnensport accommodatie
62% 51% 28% 26%
buitensportaccommodatie sportvoorziening in openbare ruimte
52% 53%
andersoortige voorziening
2016
89%
29% 17%
buitensportaccommodatie
26% 16%
sportvoorziening in openbare ruimte
8% 6%
0%
binnensport accommodatie
50% 2020
7% 4% 41% 34%
andersoortige voorziening 0%
100% 2016
50%
100%
2020
van de inwoners die bekend zijn met het beweeg- en/ sportaanbod in Baarn vindt dat dit voldoende aansluit bij hun persoonlijke behoeften. Dit betreft 62 procent van alle inwoners. Volgens ongeveer een tiende (9%) van alle inwoners is de aansluiting onvoldoende.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
27 van 30
Behoefte aan: lagere kosten, informatievoorziening en specifieke sporten Wanneer het gaat over (beter) aansluiten van het aanbod bij de behoeften van inwoners, lopen de wensen uiteen. Desalniettemin komen enkele aspecten naar voren die inwoners vaker benoemen, zoals lagere kosten van sport, informatie omtrent sportaanbod en de flexibiliteit (in openingstijden, maar ook flexibelere vormen van abonnementen). Ook kan volgens sommigen meer rekening gehouden worden met specifieke doelgroepen en bijbehorende sporten. Enkelen zien graag meer sportvoorzieningen in de openbare ruimte zoals fitnesstoestellen en trapveldjes, maar ook en sportvoorzieningen in combinatie met wellness. Ook gaan meerdere opmerkingen over een gemis aan een honkbalvereniging en freerunning (voor kinderen). Hieronder enkele opmerkingen van de inwoners: • “Beter inzicht in welke sporten er allemaal aangeboden worden in Baarn.” • “Bijzondere sporten goedkoper maken en dichter in de buurt organiseren.” • “Een honkbalvereniging starten in Baarn.” • “Goedkoper en meer informatie, of met 1 abonnement meerdere personen laten sporten.” • “Ik mis in Baarn een luxe sportcenter met wellness.” • “Meer openbare ruimtes / trapveldjes in wijken.” • “Ruimere openingstijden voor verenigingen in het zwembad, dit is ondermaats.” • “Ik hoor veel kinderen over freerunning, dat kan niet in Baarn.”
16% 4.2
van de inwoners mist een bepaalde sport in Baarn. Hierbij noemen zij voornamelijk outdoor/extreme sports, zoals klimmen/boulderen, mountainbiken en freerunning. Maar ook sporten als schaatsen, skiën, honkbal en softbal komen voorbij.
Waardering
Sportende inwoners te spreken over sportaccommodaties en -voorzieningen Sporters in Baarn van 12 jaar en ouder waarderen de sportaccommodaties en -voorzieningen gemiddeld ten minste met een 7,0. De officiële binnen- en buitensportaccommodaties beoordeelt men hoger dan de sportvoorzieningen in de openbare ruimte. Bijna twee op de drie (63% bij officiële binnensportaccommodaties en 65% bij officiële buitensportaccommodaties) geven hiervoor namelijk een 8 of hoger. Bij de sportvoorzieningen in de openbare ruimte geldt dit voor 40 procent van inwoners. De ontevredenheid van sporters die een 5 of lager geven heeft over het algemeen te maken met hoge kosten, minder goede toegankelijkheid/bereikbaarheid (voor specifieke groepen als gehandicapten, ouderen of niet-leden) en de hygiëne. De ontevredenheid bij voorzieningen in de openbare ruimte gaan vooral over het gebrek eraan of de variatie in het aanbod.
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
28 van 30
Figuur 4.2 Gemiddeld totaaloordeel sportaccommodaties buitensportaccommodatie
7,7
binnensportaccommodatie
7,5
sportvoorziening in openbare ruimte
7,0
0,0
2,0
4,0
6,0
8,0
10,0
Bereikbaarheid goed beoordeeld, kosten minder Het oordeel over de officiële sportvoorzieningen in Baarn is overwegend positief. Vrijwel alle aspecten scoren een ruime voldoende en ook is er een relatief kleine groep die een onvoldoende geeft. De bereikbaarheid van binnen- en buitensportaccommodaties krijgt de hoogste waardering, respectievelijk een 8,0 en een 7,9. De prijs en de kosten van de officiële binnensportaccommodaties scoort het laagst met een 6,8. Een op de zeven geeft een onvoldoende hiervoor. De tevredenheid op dit aspect bij de buitensportaccommodaties ligt met een 7,2 iets hoger. Bij deze voorzieningen krijgt de aanpassing aan specifieke doelgroepen zoals ouderen en gehandicapten de laagste waardering (6,5), een vijfde geeft een onvoldoende voor dit onderdeel. Tabel 4.1 Waardering officiële sportaccommodaties Het eerste cijfer laat het gemiddelde rapportcijfer zien, het tweede cijfer het percentage onvoldoendes Aspect
officiële binnensportaccommodaties
officiële buitensportaccommodaties
8,0 / 2%
7,9 / 3%
Bereikbaarheid Openingstijden
7,6 / 7%
7,6 / 5%
Kwaliteit
7,4 / 6%
7,6 / 4%
Hoeveelheid
7,4 / 5%
7,7 / 3%
Verscheidenheid
7,3 / 9%
7,6 / 3%
Aanpassing voor doelgroepen
7,0 / 13%
6,5 / 21%
Prijs/kosten
6,8 / 16%
7,2 / 12%
Totaal
7,5 / 4%
7,7 / 4%
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
29 van 30
I&O Research Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede T (053) 200 52 00 E info@ioresearch.nl KVK-nummer 08198802
I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam T (020) 308 48 00 E info@ioresearch.nl
Sportdeelname Gemeente Baarn 2020
www.ioresearch.nl
30 van 30
.
CLIËNTERVARINGSONDERZOEK WMO 2019 Gemeente Baarn
Colofon Uitgave:
Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl
Datum:
Mei-augustus 2020
Onderzoek:
Cliëntervaringsonderzoek WMO 2019
Projectnummer:
20200316.01
Opdrachtgever:
Gemeente Baarn
Het onderzoek is uitgevoerd door Research 2Evolve. Het marktonderzoeksbureau neemt de richtlijnen van de MOA (Markt Onderzoek Associatie) en
ESOMAR (European Society for Opinion and Marketing Research) in acht. Deze richtlijnen zijn bij Research 2Evolve op te vragen. Research 2Evolve is ISO 27001 gecertificeerd en werkt volgens de AVG en de gedragscode voor Onderzoek en Statistiek.
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1
Onderzoeksverantwoording
4
1.1
Inleiding
5
1.2
Onderzoeksdoelgroep
6
1.3
Onderzoeksopzet
6
1.4
Responsoverzicht
7
1.5
Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
7
1.6
Rapportage
8
Resultaten – Wmo
9
2.1
Samenvatting
10
2.2
Contact
11
2.3
Kwaliteit van de ondersteuning
14
2.4
Wat levert de ondersteuning op
16
2.5
Hulpmiddelen en ondersteuning
18
2.6
Overige ondersteuning
21
Hoofdstuk 2
.
HOOFDSTUK 1
ONDERZOEKSVERANTWOORDING
Onderzoeksverantwoording 1.1
Inleiding
Sinds 2016 zijn gemeenten jaarlijks verplicht de cliëntervaring te onderzoeken van inwoners die vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het accent binnen dit onderzoek ligt hierbij op de cliëntervaring. Dit is in lijn met de decentralisering in het sociaal domein die erop gericht is de positie van de cliënt te versterken. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van de landelijke, verplichte standaardvragenlijst cliëntervaringsonderzoek Wmo, zoals opgesteld door VNG. Deze vragenlijst gaat in op de volgende thema’s: • Contact met de gemeente • Kwaliteit van de zorg en/of ondersteuning • Wat levert de ondersteuning mij op In overleg met de gemeente zijn er enkele vragen aan de vragenlijst toegevoegd. De extra vragen hebben betrekking op het volgende thema: • Ondersteuning vanuit de gemeente • Overige ondersteuning Doordat het cliëntervaringsonderzoek de ervaring van de cliënt achterhaalt, krijgen gemeenten beter inzicht in de leefwereld van de cliënt. Hiermee ontstaan verbetersignalen voor beleid en uitvoering in de komende jaren. Niet alleen krijgt de gemeente Baarn inzicht in welke aspecten van de ondersteuning die cliënten het meest en het minst waarderen, maar wordt ook inzichtelijk hoe cliënten deze aspecten ervaren in de geboden ondersteuning en dienstverlening.
Onderzoeksverantwoording 1.2
Onderzoeksdoelgroep
De doelgroep voor dit onderzoek bestaat uit inwoners van de gemeente Baarn die in 2019 een beschikking hadden voor een Wmo-maatvoorziening. 1.3
Onderzoeksopzet
Steekproef
Wmo-cliënten
Methode
Online / Schriftelijk
Uitnodiging Veldwerkperiode Herinnering
Per brief 22 mei t/m 14 augustus 2020 1 keer
Onderzoeksverantwoording 1.4
Responsoverzicht 2019
2018
2017
Bruto steekproef
886
870
836
Complete vragenlijsten
330
352
354
Respons (in %)
37%
40%
42%
1.5
Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
Het betrouwbaarheidspercentage geeft de kans aan dat bij herhaling van het onderzoek hetzelfde uit het onderzoek komt. Bij een betrouwbaarheidspercentage van 95% is er 95% kans bij herhaling dat de antwoorden hetzelfde zullen zijn met andere respondenten binnen de doelgroep. De nauwkeurigheid (uitgedrukt in foutmarge) geeft het gebied aan, waarbinnen de werkelijke waarde in de populatie ligt. De foutmarge is het percentage dat het antwoord kan afwijken van de werkelijkheid. Als de foutmarge 4% is, en 47% van steekproef een bepaald antwoord geeft, dan ligt dit percentage in werkelijkheid maximaal 4% boven of 4% onder deze 47%, dus tussen de 43% en 51% (een lagere foutmarge vereist een grotere steekproef). Een betrouwbaarheidsniveau van 95% en een foutmarge van 5% is gangbaar en algemeen geaccepteerd bij (statistisch) kwantitatief onderzoek.
Met het aantal respondenten dat heeft deelgenomen (=330) kan met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 4,28% uitspraken gedaan worden op totaalniveau. Deze marge is kleiner dan de 5% die algemeen geaccepteerd wordt bij (statistisch) kwantitatief onderzoek.
7
Onderzoeksverantwoording 1.6
Rapportage
In hoofdstuk 2 worden de resultaten van de vragenlijst in grafieken gerapporteerd. Bij elke grafiek wordt het aantal respondenten weergegeven (N). Waar in de grafieken ongelijke N-en te zien zijn, wordt dit veroorzaakt door het uitsluiten van de antwoordcategorie ‘weet ik niet/geen mening/niet van toepassing’ en de respondenten die de desbetreffende vraag niet hebben beantwoord, ‘geen opgave’. Daar waar de som van de resultaten niet precies op 100% uitkomt, wordt dit veroorzaakt door afrondingsverschillen of was meer dan één antwoord toegestaan. Daar waar in de rapportage wordt gesproken over Wmo gebruikers, betreft het alleen de ondervraagde respondenten. Indien mogelijk zijn de resultaten van het huidige onderzoek vergeleken met de resultaten van de metingen die hebben plaatsgevonden in 2018 en 2017. Daar waar dit mogelijk was, zijn de resultaten van de vorige twee metingen toegevoegd aan de grafieken.
.
HOOFDSTUK 2
RESULTATEN - WMO
2.1 Resultaten – Samenvatting
KWALITEIT
CONTACT
RESULTAAT Door de ondersteuning die ik krijg:
79%
Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed
2017: -1% 2018: -4%
5%
17%
2017: -2% 2018: -3%
wist waar zij moest zijn
84%
2017: +3% 2018: -2%
2019
87%
2018
82%
11% 6%
2017
86%
11% 3%
11% 2%
78%
…kan ik beter de dingen doen die ik wil
werd snel geholpen
82%
6% 13% 2017: 0% 2018: -1%
De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag
zocht samen naar oplossing
2019
90%
81%
9% 3%
…kan ik mij beter redden 2017: -2% 2018: +1%
voelde zich serieus genomen
33%
88%
2017: -4% 2018: -6%
2017: 0% 2018: -5%
wist van cliëntondersteuner
2018
83%
11% 6%
2017
88%
9% 4%
5%
(Helemaal) mee eens
20%
2017: -2% 2018: -3%
75%
Neutraal (Helemaal) niet mee eens …heb ik een betere kwaliteit van leven
Let op: het percentage ‘Geen mening’ en ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafieken
10
.
HET CONTACT TUSSEN GEMEENTE EN INWONER
2.2 Resultaten – Contact Er is een hoge mate van tevredenheid over het contact met de gemeente. Negen op de tien (90%) vindt dat zij in 2019 serieus werd genomen door de medewerker. Acht op de tien Wmo gebruikers wist waar zij moesten zijn met een hulpvraag (79%) en werd snel geholpen (84%). In welke mate bent u het eens of oneens met de volgende stellingen?
Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag
2019 (N=225)
32%
2018 (N=275)
32%
2017 2019 (N=226)
Ik werd snel geholpen
2018 (N=275)
2017
47%
51%
34%
37%
De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht
10%
47%
33%
10%
11%
44%
2%
4%2%
11%
44%
46%
5% 2%
8%
53%
37%
6% 3%
11%
46%
2019 (N=220) De medewerker nam mij serieus
13%
3% 1%
6% 3%
7% 2% 1%
2018 (N=274)
42%
47%
7% 2%1%
2017
42%
50%
5%1% 2%
2019 (N=203)
41%
2018 (N=242)
2017
38%
35%
41%
14%
3% 2%
45%
12%
5% 2%
47%
10%
6% 2%
Let op: het percentage ‘Geen mening’ en ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
12
2.2 Resultaten – Contact De bekendheid van de cliëntondersteuner is na een toename in 2018 iets afgenomen. In 2019 was een derde (33%) bekend met de cliëntondersteuner.
Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner?
62%
67%
38%
33%
2019 (N=281)
68%
33%
2018 (N=269) Ja
2017
Nee
13
.
KWALITEIT VAN DE ONDERSTEUNING
2.3 Resultaten – Kwaliteit van de ondersteuning Bijna negen op de tien van de Wmo gebruikers is (zeer) tevreden over de kwaliteit van de geboden ondersteuning (87%) en vindt dat de ondersteuning goed past bij de hulpvraag (88%). In welke mate bent u het eens of oneens met de volgende stellingen?
Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed
2019 (N=280)
39%
2018 (N=315)
37%
2017
De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag
40%
2019 (N=274)
35%
2018 (N=307)
37%
2017
39%
48%
45%
46%
11%
11%
49%
3%3%
11%
1% 2%
9%
3%
53%
46%
1% 1%
11%
9%
3%3%
4%1%
Let op: het percentage ‘Geen mening’ en ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
15
.
WAT LEVERT DE WMO ONDERSTEUNING OP
2.4 Resultaten – Wat levert de ondersteuning op Wmo gebruikers zijn positief over wat de ondersteuning hen oplevert. Zij kunnen zich door de ondersteuning beter redden (81%).
In welke mate bent u het eens of oneens met de volgende stellingen?
2019 (N=251) Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil
Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik mij beter redden
Door de ondersteuning die ik krijg, heb ik een betere kwaliteit van leven
30%
48%
17%
4%1%
2018 (N=288)
33%
48%
15%
3%2%
2017
31%
49%
16%
3%1%
2019 (N=261)
31%
50%
13%
5%1%
2018 (N=293)
32%
55%
11%
1%2%
2017
32%
53%
13%
1% 1%
2019 (N=258)
32%
2018 (N=291)
32%
2017
31%
43%
46%
46%
20%
19%
19%
4% 1%
1%2%
4% 1%
Let op: het percentage ‘Geen mening’ en ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
17
.
HULPMIDDELEN EN ONDERSTEUNING
2.5 Resultaten – Hulpmiddelen en ondersteuning Er is een hoge mate van tevredenheid over de gebruikte hulpmiddelen en ondersteuning. 88% is (heel) tevreden over het collectief vervoerspasje en 85% is (heel) tevreden over de hulp bij het huishouden. Hoe tevreden of ontevreden bent u over….
de rolstoel
2019 (N=43) 2018 (N=65)
de scootmobiel, aangepaste fiets, auto (aanpassingen), buggy, enzovoorts
de hulp bij het huishouden
de woonvoorziening/woningaanpassing
37%
22%
2018 (N=87)
39%
2018 (N=194)
39%
2019 (N=42)
41%
34%
20%
7%
14%
14%
11%
2%
8%
15%
57%
43%
4% 3%
9%
45%
25%
5%
12%
50%
35%
18%
8%
11%
31%
38%
18%
11%
44%
33%
2%
6% 3% 6%
46%
33%
2019 (N=202)
2018 (N=74)
26%
51%
2019 (N=157)
2019 (N=97)
9%
48%
2018 (N=210)
de financiële vergoeding voor vervoer
19%
43%
2019 (N=46)
2018 (N=46)
het collectief vervoerspasje
42%
1% 3%
17%
28%
2% 1%
8%
1% 1%
3%
Let op: het percentage ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
19
2.5 Resultaten – Hulpmiddelen en ondersteuning Acht op de tien (82%) is (heel) tevreden over de dagbesteding en de individuele begeleiding.
Hoe tevreden of ontevreden bent u over….
de individuele begeleiding
2019 (N=51)
39%
43%
10%
6% 2%
11%
4% 2%
2018
de dagbesteding
2019 (N=45)
29%
2018 (N=50)
de respijtzorg*
2019 (N=13)
53%
22%
52%
8%
31%
12%
46%
10%
8%
4%
8%
2018
ik woon in een beschermde woonvorm
2019 (N=47) 2018 (N=41)
30%
32%
38%
30%
54%
2%
10%
2% 2%
* Laag aantal waarnemingen, resultaten zijn indicatief Let op: het percentage ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
20
.
OVERIGE ONDERSTEUNING
2.6 Resultaten – Overige ondersteuning Ruim zes op de tien (63%) ontvangt hulp van hun partner, familie, vrienden of buren. Acht op de tien (82%) heeft het idee dat hun naaste de zorg aankan. Het merendeel (43%) van de mantelzorgers heeft geen vorm van mantelzorgondersteuning.
Overige ondersteuning (% ‘Ja’)
Maakt u gebruik van voorzieningen?
Heeft u het idee dat uw naaste die voor u zorgt het aankan?*
82%
11%
Ja 85%
9%
2019 (N=151) 2018 (N=142) 19%
Nee Heeft u een particuliere schoonmaakster die helpt bij het huishouden?
Krijgt u of uw partner hulp van een individuele vrijwilliger?
16%
15%
14%
Heeft uw naaste/uw mantelzorger een vorm van mantelzorgondersteuning? (N=314)
10%
11%
Ja
Ontvangt u hulp van uw partner, uw familie, vrienden of buren?
Nee
63%
66%
2019 (N=309/311/301/312)
12%
Weet ik niet Niet van toepassing
43%
5%
40%
2018 (N=337/339/336/336)
*Let op: het percentage ‘Weet ik niet’ en ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze grafiek
22
.
postadres
Postbus 918
1200 AX Hilversum bezoekadres
Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum
telefoon
035 623 27 89
info@research2evolve.nl
website
www.research2evolve.nl