Een tegen Eenzaamheid - 2022 Jaarverslag PIT Baarn 2022

willen) dat zij in staat zijn om de veel grotere doelgroep in het geheel te kunnen bereiken. Dat is een zware taak waar wij gezamenlijk de schouders onder moeten zetten. Stel dat wij (de signaleerders van) deze 2700 mensen gaan bereiken, en iedereen naar Pit gaat bellen? Hoe zit dat met de opvolging, de verwerking en het afhandelen van deze signalen? Dan hebben wij een instrument als het signaalpunt nodig. Daarbij zouden wij met elkaar nog meer bekendheid aan het signaalpunt in het geheel moeten geven. Rondjes langs de ondernemers in de Laanstraat leerde ons dat op signalen afgeven wellicht nog een taboe is. Maar bij elke ondernemer kwamen er klanten naar boven waar zij best een zorg over hadden. Daar ligt nog een kans om signalen op te halen. Daarbij kunnen wij nog veel meer opmaat inspelen op de verschillende branches. Er is in de branches, zoals bijv.de PostNL postpakketbezorgers een andere behoefte van signaleren. Deze partijen stellen dat zij alleen willen meedoen met pilots als er een dergelijk signaalpunt is. Dit heeft alles te maken met de zekerheid die zij willen hebben als het gaat over de correcte afhandeling van persoonsgegevens. Wij moeten onszelf bewust zijn van hoe eenzaamheid binnen de regels van de AVG kan worden opgespoord en bestreden. Iets om met elkaar over na te blijven denken.

Feiten en cijfers ove

Er zijn ook in Baarn veel jongeren die eenzaam zijn. Vanuit het onderwijs en jongerenwerk is er een behoefte om een preventie hierop in te zetten.

r eenzaamheid

Het lijkt misschien vanzelfsprekend dat jongeren vrienden hebben. Toch voelt 8% van de jong eren zich langdurig eenz aam. Hoe langer eenzaamheid duurt, hoe moeilijker het word t om weer mee te doen. Het risico op depressi e, verslaving en lichameli jke problemen neem t toe.

Join Us

Hoe werkt het Joi

Een aanpak die wel werkt!

“Bij Join Us vond

iaal versterken

jongeren met eenzaa mheid naar toe ku nnen. Dat was een lichtpu ntje voor mij.”

zaamheid aan

5,3

5,4

5,9

5,1

5,8

5,9

• met twee jeugdprofessionals

a

5,9

5,7

5,6

Gemeente • faciliteren programma

Wat kost dat?

Het eerste jaar is altij groepen te starten d een opstartjaar. Na 3 maanden zijn . Na het eerste jaar de jeugdprofession kiez laten óf daarin eige als klaar om de eers n mensen te scholen en gemeente en SWO om kwalitei te tsborging bij Join . Us te

Samen pakken we een

Het preventieve prog Join Us is een innovatieve stichting ramma van Join Us vermindert eenzaamheid bij jong eren aantoonbaar. Join Us die eenzaamheid bij jongeren traint en coacht loka le jeugdprofessiona ls bij het uitvoeren van de onde rbouwde Join Us met hode. Zo aankaart én aanpakt. Dit doen we zorgen we samen voor sociaal sterke jongeren die weer meedoen in de samenleving. door jongeren samen te brengen Hoe voelen deze jong en ze te helpen hun mentale eren zich? Totaal welbevinden gezondheid te versterken. De preventieve hulp van Join Us is erkend en wordt door meer dan 70 gemeenten ingezet. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging Nederlandse Gemeenten dragen Join Us uit als best-practice. Over Join Us wordt gezegd: ”Dit is het nieuwe sociaal werk, zo hoort preventie er uit te zien.” Join Us mag rekenen op de steun van maatschappelijk partner T-Mobile en ambassadeurs Typhoon en Irene Moors. Starten met een Join Us groep in Baarn zou een mooie tool zijn om eenzaamheid onder jongeren aan te pakken. 5,9

• uitvoering programm

Stap 3: Jongeren soc

ik een groep waar

Indira- 15 jaar

5,6

Sociaal werk organisatie (SWO)

• bewezen programm a • training en coac hing • ondersteuning werv ing • kwaliteitsborging

n Us Programma?

Stap 1: Jongeren vind en en activeren Stap 2: Jongeren sam enbrengen

cijfer totaal welbevinde n

•

Join Us

Laat jongeren meedoen!

Eerste jaar Kwaliteitsborging: Joi

• 1-daagse training • E-learning program ma • Toolkit online en offlin e • Gebruik Join Us app • Begeleiding • 1x per kwartaal inter visie

n Us

2 groepen

€ 10.900

5,5

Praktisch over het programma • 2 keer per maand bijeenkomst • voor jongeren van 12-18 en 18-25 • groepen van max. 15 jongeren • 2 (hbo) jeugdprofess ionals per groep • continue in- en uitst room

Lees meer info over Join Us op hun site

Vervolgjaar Kwaliteitsborging: Joi

n Us

• Toolkit online en offlin e • Gebruik Join Us app • Begeleiding • 1x per kwartaal inter visie

2 groepen

€ 6.500

Overdrachtsjaar Kwaliteitsborging: SW

O

• Toolkit online en offlin e • Gebruik Join Us app 2 groepen • Begeleiding € 8.000 • Scholing kwaliteit sborging • Join Us certificering

Vervolgjaar Kwaliteitsborging: SW

• Toolkit online en offlin e • Gebruik Join Us app • Nascholing

O

2 groepen

€ 4.300

Wat levert het op? Met deze investering helpen we samen ongeveer 20 jongeren per groep om weer mee te doen. Een investering die zichzelf terugverdien t. Het vermindert de som s ernstige gevolgen van eenzaam heid en de hoge zorgkosten die daarbij horen.

Join Us in cijfers • 64 deelnemende gem

eenten

• 114 groepen in aug.

2022

• 1472 deelnemers • 265 getrainde jeug dprofessionals • Gemiddeld waarder ingscijfer: 8,2

“We hadden moeit e om jongeren te ber eiken. Er is veel sch rondom eenzaamh eid. Met Join Us luk aamte t het om jongeren bij elkaar te krijgen én met ze aan de slag te gaa n.” Peter - jongerenwerk

er

Over Join Us

Samen laten we jonge ren meedoen! Door Join Us horen jonge ontwikkelen ze hun ren erbij en social skills en mind set op een fijne man Samen met jou gaan ier! we voor minder eenz aamheid.

Stichting Join Us 085 877 0342 info@join-us.nu www.join-us.nu

21

Toekomst kijken Het kan!

2023 - 2025 Ook in Baarn hoop ik dat wij het thema eenzaamheid op de kaart blijven zetten. Hoe dit eruit gaat zien, is nu nog niet duidelijk. De functie als projectleider is per 1 februari 2023 gestopt. Ik hoop voor Baarn dat er door wordt gegaan met de aanpak zoals deze is opgestart. Met ondernemers, sociale partijen, activiteiten, met dwarsverbanden en vooral met een integrale aanpak. Waarin wij niet in hokjes denken, waarin verder wordt gekeken, waar creatief en op een originele manier de aanpak zijn vruchten gaat afwerpen zoals wij de zaden gepland hebben. Het landelijk actieprogramma Eén tegen eenzaamheid gaat door. Omdat de urgentie van de opgave in de tijd waarin we nu leven zo groot is en alleen maar groter wordt. Omdat de bereid voor actie zo hoog is. En omdat we het hebben over een maatschappelijk probleem van ongekende omvang. Dat los je niet zomaar op. Eenzaamheid hangt samen met tal van maatschappelijke vraagstukken, zoals een stevige sociale basis, het verbeteren van de mentale gezondheid, het tegengaan van armoede, de inrichting van de fysieke leefomgeving, het werken aan gezondheidspreventie en het stimuleren van vrijwilligerswerk. Ook zitten de oorzaken van eenzaamheid diep in de haarvaten van de samenleving en er is niet één antwoord op deze opgave. Maar de sleutel tot een oplossing voor eenzaamheid ligt bij ons allemaal.

In de samenwerking tussen tal van partijen, die in het dagelijks leven van mensen een rol van betekenis spelen. Maar ook in een klein gebaar voor een ander. Samen houden we vol om echt het verschil voor elkaar te maken. Samen zijn we één tegen eenzaamheid. Eenzaamheid is van alle leeftijden – persona’s in Baarn Waar het ministerie altijd heeft ingezet op ouderen hebben wij in Baarn al vanaf het begin aangegeven en ons ingezet op alle leeftijden. Wij zijn dan ook heel blij dat het ministerie in het nieuwe plan ook aangeeft dat zij zich ook gaan richten op alle leeftijden. Wij hebben in onze persona’s alle leeftijden meegenomen van Thijs van 10 jaar tot Hendrick van 83 jaar. Van een persona die een laag SES heeft tot een mantelzorger. Wij hebben met deze persona’s goed de inwoners die zich eenzaam voelen in Baarn in beeld gebracht. In het actieprogramma 2022-2025 wordt aangegeven welke factoren de kans op eenzaamheid vergroten. Risicogroepen zijn onder meer: • Mensen met een lage sociaaleconomische status (SES). Onder mensen met een laag opleidingsniveau voelt 65% zich eenzaam en 19% sterk eenzaam. Ter vergelijking: 42% van de mensen met een hoog opleidingsniveau voelt zich eenzaam en 9% sterk eenzaam. • Mensen met gezondheidsproblemen. 62% van de mensen met een beperking voelt zich eenzaam.

Onder mensen met langdurige psychische problemen is het percentage mensen dat zich eenzaam voelt het hoogst: 81%. Ook mensen die zeggen zich niet gezond te voelen, hebben meer last van eenzaamheid: 60%.

22

• Mensen met een partner met gezondheidsproblemen. 43% van de mantelzorgers voelt zich sterk eenzaam. • LHBTIQ+ personen. Eenzaamheid komt vaker voor onder lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele mensen, transpersonen en intersekse personen. Zo voelt 25% van de transpersonen zich sterk eenzaam. • Niet-westerse migratieachtergrond. 64% van de mensen met een niet-westerse migratieachtergrond voelt zich eenzaam. Onder mensen met een Marokkaanse en Turkse migratieachtergrond zijn de eenzaamheidscijfers het hoogst. • Jongvolwassenen. De afgelopen jaren is de eenzaamheid onder jongvolwassenen (18 tot 35 jaar) sterk toegenomen. In 2016 voelde 39% zich eenzaam. In 2020 is dit gestegen naar 46%. Dit is mede te verklaren door de lockdowns tijdens de coronacrisis. Al deze risicogroepen komen als een persona terug in onze campagne ‘Geef Eenzaamheid een gezicht’. Actiepunten vanuit het (landelijk) actieprogramma Om voort te kunnen bouwen op de resultaten uit de vorige programmaperiode werkt Eén tegen eenzaamheid langs drie actielijnen aan: 1. Meer bewustwording; 2. Meer maatschappelijk initiatief; 3. Lokale coalitie.

In het preventie akkoord Baarn en in het thema Positieve Gezondheid staat het metaal welbevinden en een sociale en fijne leefomgeving centraal. Het zou een goed streven zijn als dit eenzaamheid steeds weer wordt opgenomen in de grote kapstok van de Positieve Gezondheid. Ook om het thema positieve gezondheid onder de inwoners onder de aandacht te brengen, plannen in uitvoering te brengen, mensen te inspireren om gezonder te leven zijn verbindingen en schakels nodig. Er zou op maat gekeken kunnen worden waar de behoeften liggen van de inwoners, ondernemers en organisaties. De ene ondernemer of inwoner heeft meer te maken met eenzaamheid dan de ander. Terwijl juist bij de ander meer het meedoen kader telt. Het zou heel mooi zijn als wij het project Een tegen Eenzaamheid hierin kunnen laten meebewegen. Wij hebben laten zien in 2022 dat het kan! Laten wij in 2023 verder gaan om dit op een creatieve, duurzame en waardevolle manier te doen.

Bekijk hier het Lokaal Preventie Akkoord die op basis van de positieve gezondheid is gemaakt. 23

Tips en adviezen Signaleren kun je leren Het doorgeven van signalen kan op vele verschillende manieren. Via het Signaalpunt Eenzaamheid Baarn, maar ook kunnen mensen hun zorgen doorgeven op het nummer van Pit Baarn. De komende periode nog meer inzetten en in kaart brengen wie de mensen zijn om de eenzame mensen heen. Wie zijn deze ‘signaleerdeers’? In de straat en woonomgeving kunnen dat de vele vrijwilligers, buurtbewoners, familieleden, monteurs en maaltijd- en postbezorgers zijn die achter de voordeur komen. Ook docenten, werkgevers, treinconducteurs, kappers en kassamedewerkers, uitvaartondernemers, taxicentrales, ondernemers, kunnen soms het verschil maken door iemands eenzaamheid te zien, er voor iemand te zijn, het gesprek erover aan te gaan of een zetje te geven in de richting van hulp. Het programma vanuit het ministerie jaagt aan dat mensen alert zijn op signalen van eenzaamheid en deze desgewenst kunnen melden op een plek waar hulp beschikbaar is. Het liefst gaan wij in Baarn een stapje verder. Wij willen de komende jaren inzetten op een vernieuwde aanpak als het gaat om signaleren. In Baarn zijn er veel mensen eenzaam die wij nu niet bereikt hebben. Wij gaan de mensen om onze persona’s in kaart brengen en voor elke branche of groep een op maat gemaakte aanpak maken.

Wij willen per branche of groep die het meeste te maken krijgen met eenzame mensen een gerichte uitleg geven op signaleren en waarop te letten en vooral hoe aan te pakken. Als wij op deze manier te werk gaan, kunnen wij ervoor zorgen dat deze ‘signaleerders’ het signaalpunt meer gaan vinden en er gebruik van gaan maken. De stap om te gaan signaleren moet zo klein en laagdrempelig mogelijk worden. Ook willen wij aan de pilot van Post.NL een vervolg geven om te kijken hoe wij de post – en pakketbezorgers beter kunnen laten signaleren en wat ze nodig hebben om dit in Baarn goed te kunnen doen. Uiteraard werken wij hierin samen met het Signaalpunt en Post.NL. En onderzoeken of wij nog meer achter de ‘voordeur partijen’ kunnen aanhaken bij de lokale coalitie. 24

Oorzaken van eenzaamheid Als wij inzoomen op de oorzaken van eenzaamheid kunnen wij een aantal oorzaken aangeven: Alleenstaand, scheiding of verlies, slechte relaties, geldproblemen, mantelzorg, pensionering, pesten, verhuizen, werkloosheid, woonomgeving, autisme, dementie, ‘anders’ zijn, depressie, gezondheidsklachten, lichamelijk of verstandelijke beperking, persoonlijke eigenschappen, psychiatrische aandoening, psychose, verwachtingen. De komende jaren zouden wij willen onderzoeken of wij erachter kunnen komen welke oorzaken van eenzaamheid in Baarn het meeste voorkomen en hoe wij hierop kunnen inspelen. Wij kunnen voor vele oorzaken concepten bedenken om deze doelgroepen te benaderen of de omgeving of branche waar deze oorzaken voorkomen. Bijvoorbeeld: Pesten op scholen; er ligt een pilot “ruimtereis” klaar die het omkijken naar elkaar in klassen bevorderd. Er is bewezen dat als kinderen elkaar beter kennen zij elkaar minder pesten. Uit de cijfers van de buurtmonitor blijkt dat ook Mantelzorgers in Baarn zich vaker overbelast en zich eenzaam voelen. Interessant om te onderzoeken waar de behoefte ligt over de mantelzorgers. Ook onder de gepensioneerden in Baarn is het signaal binnen gekomen dat zij zich minder waardevol voelen in de maatschappij. Hierover later onder het kopje ‘Leren van elkaar = is het verschil’ maken meer.

Bespreekbaar maken verder uitbouwen Naast het herkennen van signalen van eenzaamheid, zou de komende jaren het verder bespreekbaar maken van eenzaamheid een mooi streven zijn, zodat het onderwerp de erkenning krijgt die het verdient en mensen zich vrij voelen om erover te praten. Hier hebben wij in Baarn de afgelopen jaren al creatief en goed op ingezet, en deze weg zou ik het liefste voortzetten. Steeds meer mensen herkennen onze aanpak, stijl en het omkijken naar elkaar spreekt de mensen aan. Iets voor iemand doen, wil iedereen. Hierop willen wij de komende periode verder inzetten met nieuwe acties. Wij hebben ingezet met mooie verbindingen naar andere sociale onderwerpen en samenwerkingen als voorbeeld de zomerdisplay met de horeca en Viore. Met dit soort verbindingen willen wij nieuwe verbindingen creëren zodat er nog meer disciplines aangehaakt worden. Dit versterkt ook de lokale coalitie.

Bekijk hier welke 60 bedrijven en organisaties in de Baarnse coalitie zitten.

Nieuw voor oud Nieuwe ideeën en methodieken ontwikkelen, innoveren en pionieren, impact creëren en deze ook kunnen vaststellen zijn ingrediënten om ook fondsen bij aan te haken. Samen kijken naar duurzame financiering, mogelijkheden en samenwerkingen. NEW: Leren van elkaar = het verschil maken Met pensioen gaan is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in het leven. Omdat pensionering invloed heeft op je sociale contacten, is het een risicofactor om last te krijgen van eenzaamheid. Vooral het gemis aan de dagelijkse contacten en gesprekjes met collega’s laat zich voelen. 65+ is een doelgroep die zich vaak minder zinvol voelen in de maatschappij. Deze doelgroep heeft daarentegen veel know how en levenservaring. En kunnen deze fantastisch delen met jeugd of kinderen. Er wordt een project ontwikkelt in Baarn zodat deze groep zich weer waardevol voelt. In samenwerking met voortgezet onderwijs willen wij de verbinding leggen. Het mes snijdt hierin aan twee kanten. In Baarn loopt ook het project ‘Oud Geleerd Jong Gedaan’; interactieve hoorcolleges voor senioren gegeven door studenten. Deze activiteiten zijn cognitief uitdagend en verbinden generaties met elkaar door middel van het delen van kennis. In beide projecten is persoonlijke groei niet afhankelijk van leeftijd. En kan erdoor leren van elkaar juist het verschil worden gemaakt.

Een combinatie van deze activiteiten zou voor alle groepen versterkend werken.

25

Lokale Coalitie Eenzaamheid In Baarn hebben wij een Lokale Coalitie tegen Eenzaamheid die bestaat uit organisaties, bedrijven en instellingen. Dit betreft partijen die vanuit hun corebusiness of de missie van hun organisatie een unieke bijdrage willen leveren aan de vermindering van eenzaamheid. Deze partijen zitten in de haarvaten van de samenleving, zowel publiek als privaat. Denk aan levensmiddelenzaken, de woningbouw, onderwijsinstellingen, musea, zorg- en welzijnsorganisaties, sportverenigingen en levensbeschouwelijke organisaties. Elke partij heeft een stukje van de puzzel. Met Eén tegen Eenzaamheid Baarn brengen we de partijen bij elkaar om samen de puzzel te leggen. We vragen om commitment en actie vanuit de lokale coalitie-leden. Dit leidt tot innovatie, krachtige samenwerkingen en een keten van aandacht voor mensen die eenzaamheid ervaren. Daar zullen we met de vervolgaanpak extra op inzetten, door Corona en de tijd waarin wij leven merken wij dat het vasthouden van de coalitie een uitdaging is en blijft. Wij zullen hierop moeten blijven inzetten om de coalitie in stand te houden.

Blijven aanjagen en activeren Om ook deze Lokale Coalitie in stand te houden en een duurzame aanpak te blijven creëren blijven wij er werk van maken dat elke sector aan de gang blijft gaan met het thema eenzaamheid willen wij voor de komende jaren zo breed mogelijk blijven inzetten van cultuur tot sport, zzp-ers tot horeca. Publieke en private partijen uit deze sectoren staan dicht bij het dagelijks leven van mensen en kunnen elk vanuit hun eigen rol een bijdrage leveren aan het creëren van verbinding tussen mensen of het signaleren van eenzaamheid. De afgelopen periode zijn partijen in veel sectoren actief aan de slag gegaan. Zo zetten partijen zich in voor een sociale leefomgeving in verschillende buurten. Werken cultuurorganisaties aan verbinding via kunst, muziek of theater. En is de verbinding gelegd met de positieve gezondheid. Eén tegen Eenzaamheid Baarn blijft al deze sectoren enthousiasmeren en faciliteren: aanjagen om die sectoren te stimuleren en helpen initiatief te ontplooien, met het vervullen van een projectleidersfunctie tussen initiatieven en met het etaleren van goede voorbeelden.. 26

Eenzaamheid in de brede context Ik ben er van overtuigd dat door bewustwording in de samenleving, meer en divers maatschappelijk initiatief en de lokale aanpak tegen eenzaamheid minder mensen in Baarn zich eenzaam hoeven te voelen. Maar de aanpak van eenzaamheid staat niet op zichzelf. Eenzaamheid hangt samen met tal van maatschappelijke opgaven zoals het creëren van een stevige sociale basis, het verbeteren van de mentale gezondheid, het tegengaan van armoede, de inrichting van de fysieke leefomgeving, het werken aan gezondheidspreventie en het stimuleren van vrijwilligerswerk. Deze opgaven dragen bij aan een oplossing voor de eenzaamheid van mensen of bieden juist preventief bescherming tegen eenzaamheid. Het programma Eén tegen eenzaamheid Baarn heeft daarom al een verbinding gemaakt naar relevante andere sociale onderwerpen, programma’s en aanpakken om elkaar te kunnen versterken. Maar wij zijn er nog lang niet. De sociale basis en elkaar versterken, zijn en blijven essentieel voor de aanpak tegen eenzaamheid. In de komende jaren zoeken wij nog meer naar de verbinding met het hele sociale domein die er binnen de gemeente Baarn zijn. De Gemeente Baarn wil hierin een voorbeeld blijven en zullen er ook op beleidsniveau stappen moeten worden gemaakt.

Het verbinden van sociale thema’s, als gemeente hierin de overview blijven houden, vernieuwend, innoverend en motiverend zijn de basis om dit plan tot uitvoer te brengen. Als projectleider van zowel Eenzaamheid als de positieve gezondheid – preventie akkoord bouw, denk en innoveer ik graag mee om dit plan om te zetten tot een aanpak die leeft, inspireert en iets toevoegt.

27

.. en nu weer verder...

Meer informatie?

Dat eenzaamheid niet op te lossen is in 3 jaar was bekend. Als ik een tool hadden kunnen vinden had ik dat zeker niet nagelaten. In de afgelopen jaren hebben wij een basis gelegd om het thema eenzaamheid op de kaart zetten, bewustwording creëren bij professionals, inwoners, ondernemers, heel Baarn om op wat voor een manier dan ook een zaadje te planten om naar elkaar om te kijken. Wij hebben mensen geïnspireerd, gemotiveerd, betrokken, adviezen gegeven, geluisterd. Wij hebben alles gedaan wat wij

Krista Peeters 06 27438395 Email: contact@kristapeeters.nl

bedachten, wat in ons macht lag gedaan. Dat het thema op de kaart heeft gestaan, blijkt wel uit deze evaluatie. Een basis is gelegd maar dat wij er nog niet zijn is duidelijk. Dat er nog veel meer gedaan moet worden is duidelijk, eenzaamheid ligt aan veel sociale thema’s ten grondslag. Het is nu aan de gemeente hoe nu verder..... Hopelijk kan je het project blijven volgen op de sociale media of op de site. Daarbij hoop ik dat ik je geïnspireerd heb met deze tool om ook bij jou het zaadje te planten voor het thema eenzaamheid en het omkijken naar elkaar. Je te laten zien dat vele projecten met verschillende sociale thema’s samen verbonden kunnen worden op de meest creatieve manier. Krista Peeters Projectleider Een tegen Eenzaamheid Baarn | Preventie akkoord Baarn |

Design Ontwerp & realisatie: Krista Peeters Concepts & Design Teksten & redactie: Krista Peeters Illustraties: Hilde Kokshoorn Beeldmateriaal: eigen foto’s Dit is een uitgave van Een tegen Eenzaamheid Baarn. Alle rechten voorbehouden, niets uit deze uitgave mag worden gebruikt op welke wijze, mits er toestemming is gegeven door Krista Peeters. Schroom niet om te bellen.

Positieve Gezondheid | Fit in Baarn

28

29