E 210317 Acties en ontwikkelingen coronavirus (248621)
Tekst van het document
inlichtingen bij
Annemarie Tensen Concernstaf
doorkiesnummer
(035) 5481626
uw kenmerk ons kenmerk
datum portefeuillehouder(s)
onderwerp
Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn
16 maart 2021 Burgemeester Röell
RIB Acties en ontwikkelingen coronavirus
Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Gelukkig is in het eerste kwartaal van 2021 – ook in Baarn – begonnen met vaccineren, want uiteindelijk zal dat de uitweg uit deze crisis zijn. We moeten volhouden, in het besef dat het voor veel mensen een hele zware tijd is. Vanuit ons college proberen we veel aandacht te besteden aan, en oog te hebben voor de zorgen en problemen van onze inwoners, organisaties en bedrijven. Soms door een luisterend oor te bieden, maar ook door hele concrete (steun)maatregelen. Maar gelukkig zien we dat er ook kleine stappen worden gezet op weg naar meer ruimte, naar meer perspectief en meer bewegingsvrijheid. Vanaf 2 maart zijn de scholen voor voortgezet onderwijs en het MBO deels open, mensen in contactberoepen zijn weer aan de slag, er kan gewinkeld worden op afspraak en jongeren en jong-volwassenen tot 27 jaar kunnen weer buiten sporten in teamverband. Toch blijft voorzichtigheid geboden, met name vanwege de verspreiding van de Britse variant, en de nog steeds geldende zware maatregelen, zoals de avondklok. In deze brief informeren wij u zoals gebruikelijk over de meest actuele, corona-gerelateerde stand van zaken op de verschillende beleidsterreinen.
Later deze maand ontvangt u een raadsinformatiebrief, als uitvoering van de motie van 25 november jl., waarin het college u informeert over de negatieve gevolgen van de coronacrisis voor Baarn, de getroffen (financiële) maatregelen en zo mogelijk een doorkijk geeft naar de toekomst. Hieronder gaan we in op de ontwikkelingen per beleidsterrein. Openbare orde en Veiligheid In het weekeinde wordt er vooral toezicht gehouden in de buitengebieden. Dat vraagt inzet van de toezichthouders en er worden verkeersregelaars ingehuurd om bij grote drukte wegen af te zetten, om te zetten naar eenrichtingsverkeer of parkeerplaatsen af te sluiten. Deze maatregelen worden genomen indien de regels met betrekking tot groepsgrootte en afstandhouden niet nageleefd kunnen worden of de verkeersveiligheid in het geding is. Zodra de situatie het weer toelaat worden de maatregelen weer opgeheven zodat de maatregelen niet langer duren dan strikt noodzakelijk.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Daarnaast is er in de vorstperiode toezicht gehouden op het natuurijs (in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer) en op de ijsbaan. Verder wordt er toezicht gehouden op de horeca en de winkels. Zo is ook de lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland gevraagd om ook hun leden nog eens te wijzen op de corona-regels om naleving van deze regels zo veel mogelijk te bevorderen. In het kader van toezicht op de winkeliers is een winkelier gewaarschuwd wegens overtreding van de regels. De burgemeester heeft zijn bevoegdheden van de ‘Tijdelijke wet maatregelen covid-19’ in de afgelopen periode niet ingezet. Horeca De horeca is al geruime tijd volledig gesloten. Ondernemers zijn hierdoor zwaar getroffen en missen perspectief. Tijdens de persconferentie op 8 maart zijn voor de horeca (nog) geen versoepelingen aangekondigd. De huidige maatregelen van de avondklok en de maatregelen rond de horeca blijven ook na 15 maart 2021 van kracht. De verlenging geldt tot 30 maart 2021. Binnen de avondkloktijden maaltijden bezorgen mag wel. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is het niet eens met de maatregelen voor de sector en stapt naar de rechter om heropening en meer steun af te dwingen. In de dagvaarding wordt door KHN ingezet op twee sporen: schadevergoeding voor leden van KHN en een spoedvoorziening om als horecabranche zo snel mogelijk weer open te kunnen.
Het verzoek van de KHN is ook via de Veiligheidsregio Utrecht op landelijk niveau neergelegd. Op 16 maart 2021 volgt een nieuwe persconferentie en een nieuwe afweging op de maatregelen, bijvoorbeeld voor de horeca en de buitenterrassen. Volksgezondheid Verpleeghuizen Bewoners van verpleeghuizen en kleine zorginstellingen mogen onder voorwaarden bezoekers ontvangen. Nu het aantal besmettingen in Nederland weer toeneemt, maakt elke verpleeghuis een plan. Hierin staat hoe het huis omgaat met bezoek, sociaal contact en een eventuele uitbraak in het verpleeghuis. Er zijn minimaal aantal besmettingen in de verpleeghuizen in Baarn.
2
Besmettingen Aantal besmettingen per gemeente (provincie Utrecht)
Tabel met aantal besmettingen per gemeente per leeftijdscategorieën, periode 1 2021 t/m 28 februari 2021, peildatum 1 maart.
De meeste besmettingen waren te herleiden tot de gezinssituatie, werk, en intramurale langdurige zorg. Vaccinatielocaties Baarn Op dit moment zal het vaccineren van de gezonde 18 tot 60 jarigen starten vanaf april (van oud naar jong). De GGD regio Utrecht verkent graag samen met gemeente Baarn naar een geschikte locatie in de gemeente. Het gaat om een periode van april tot september. Afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, de beschikbaarheid van vaccins en de vaccinatiebereid is de GGDrU in die periode (semi)permanent aan het vaccineren. Na verkenning binnen de gemeente Baarn is er een aantal mogelijke geschikte locaties binnen Baarn en Lage Vuursche waar voor de periode van april tot september gevaccineerd zou kunnen worden. 3
Op dit moment zijn we nog in overleg met de betrokkenen.Zodra besloten is op welke locaties de vaccinaties gaan plaatsvinden vindt hierover uiteraard communicatie plaats. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in de regio Utrecht 1152 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden (peildatum: 24 februari). De piek in het aantal overledenen was eind maart-begin april, ongeveer een maand na de eerste piek in besmettingen. Vanaf oktober is er weer sprake van een twee piek in overlijdens, maar deze is (nog) niet vergelijkbaar met de aantallen in de eerste golf. Net zoals het landelijk beeld laat zien, neemt ook in de regio Utrecht het risico op overlijden toe met de leeftijd. Het overgrote deel van de overleden patiënten met een COVID-19 infectie was ouder dan 60 jaar.
Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum: 1 maart
Onderwijs en kinderopvang Team Uitbraakmanagement Scholen en kinderopvang GGDrU heeft een speciaal team ‘Uitbraakmanagement Scholen en kinderopvang’ om onze scholen en kindercentra bij te staan met adviezen om corona uitbraken te voorkomen. Dagelijks wordt met ca. 100 bestuurders van scholen overlegd over het beleid. Update Toezicht Kinderopvang Sinds maandag 8 februari is de kinderopvang weer open. De voorzieningen voor buitenschoolse opvang (BSO) zijn nog gesloten en bieden alleen noodopvang. Vanuit GGD GHOR Nederland is advies uitgebracht over de werkwijze van toezicht in deze fase. De GGD’en kunnen het regulier toezicht op de dagopvang en gastouderopvang geleidelijk weer oppakken. Bij de BSO noodopvang is het advies toezicht door ‘Vinger aan de pols’ en ‘signaalgestuurd toezicht’. Indien er zorgen zijn over de kwaliteit of de organisatie van een BSO noodopvang, kan de toezichthouder een onderzoek starten.
4
-
Het uitgangspunt voor alle onderzoeken is dat het toezicht op afstand plaatsvindt, tenzij de toezichthouder locatiebezoek noodzakelijk vindt voor een onderbouwd oordeel over de kwaliteit of bij zorgen over de fysieke en emotionele veiligheid. Bij de afweging neemt de toezichthouder uiteraard het belang van de volksgezondheid en de risico’s voor de eigen gezondheid mee.
Heropstart netwerk Noodopvang Sinds 27 oktober 2020 is er elke 2 weken een ochtendoverleg met de schooldirecteuren van Baarn, de wethouder Onderwijs en de beleidsmedewerker Sociaal Domein. Wekelijks wordt een kwaliteitskaart, samen met de gemeente Soest, opgemaakt met daarin de nieuwste informatie rondom openstellingen van scholen, kinderopvang en BSO, noodopvang, adviezen, maatregelen e.d. Primair onderwijs Vanaf maandag 8 februari zijn alle basisscholen en speciaal basisonderwijs weer volledig open. Vanaf het moment dat bieden zij geen noodopvang meer aan. Het uitgangspunt is om maatregelen zo goed mogelijk in acht te nemen om de risico’s van verspreiding van het virus in het algemeen zo veel mogelijk tegen te gaan. De richtlijn voor wat betreft het dragen van mondkapjes in groep 7 en 8, is voor alle scholen moeilijk uitvoerbaar, deze worden wel buiten het klaslokaal gedragen en wanneer een leerling of leerkracht die dit graag wil. De scholen verplichten mondkapjes niet op school, het betreft een ‘dringend’ advies. Voortgezet Onderwijs Het Voortgezet onderwijs is begin maart deels met fysiek onderwijs gestart, er wordt hard gewerkt om de leerlingen wisselend op school onderwijs te bieden en andere dagen online vanuit huis. Op school gelden strikte regels, zodat het veilig en verantwoord is voor leerlingen en onderwijspersoneel.
Zo hanteren de scholen de regel dat leerlingen en personeel een mondkapje dragen buiten de les. Het gaat om situaties waar de 1,5 meter tussen leerling en onderwijspersoneel niet altijd te waarborgen is, zoals op gangen en in aula’s en bij praktijkonderwijs. De ervaring is dat het dragen van de mondkapjes, zoals voorgeschreven, goed uitvoerbaar is. Door de afstandsmaatregel is het veelal niet mogelijk dat alle leerlingen tegelijkertijd op school zijn. Daarom krijgen scholen ruimte om maatwerk te leveren. Daarbij wordt prioriteit gegeven aan: • Eindexamenleerlingen (ook vso en vavo). • Leerlingen die praktijkgerichte lessen volgen in het vmbo, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. • Leerlingen in het voorexamenjaar en vwo 4 voor het afnemen van schoolexamens. • Leerlingen die zich in een kwetsbare positie bevinden. Voor deze laatste groep maakt de school, waar nodig in overleg met de gemeente, de afweging om welke leerlingen het gaat. Net als in het voorjaar gaat het in ieder geval om leerlingen voor wie thuis geen veilige of goede basis biedt. • Voor nieuwkomersleerlingen is deze afweging ook aan de school.
5
Maatregelen bij besmetting op school Bij 1 of meer bevestigde besmettingen meldt de school dit altijd bij de GGD. Soms benadert de GGD een school hierover. Als er iemand op school positief getest is op corona doet de GGD bron- en contactonderzoek. De GGD bepaalt, afhankelijk van de situatie, welke maatregelen de school moet nemen. Voor het primair en voorgezet onderwijs zijn er een minimaal aantal leerlingen, leerkrachten en docenten, tot nu toe, ziek of afwezig. Er zijn tot nu toe ook nog geen groepen naar huis gestuurd, vanwege een coronabesmetting. Leerkrachten en docenten komen in aanmerking voor sneltesten (binnen 24 testen en resultaat). Mochten het scholen tegen zaken aanlopen, worden deze besproken in breed schoolbesturen verband en met de gemeente. Verplichting om naar school te komen voor leerlingen in een uitzonderingsgroep en leerplicht Voor die leerlingen die onderwijs op school volgen, geldt dat die leerlingen verplicht zijn om naar school te komen. In dat geval is de reguliere leerplicht van kracht. Het gaat dan om examenleerlingen, leerlingen die praktijkgerichte vakken volgen en leerlingen in het voorexamenjaar (inclusief vwo 4) voor wie in deze periode schoolexamens staan gepland. Of een leerling in een kwetsbare positie naar school gaat, wordt door de school bepaald, in overleg met de gemeente en ouders/verzorgers.
Hiervoor geldt in ieder geval de verplichting het aangeboden onderwijsprogramma te volgen, dan wel thuis of op school. De huidige RIVM-richtlijnen over wanneer kinderen niet naar school mogen bij corona-gerelateerde klachten blijven van kracht. Kinderopvang en BSO De kinderdagopvang (0-4 jaar), gastouderopvang (0-12 jaar) - inclusief de naschoolse opvang (4-12 jaar) bij de gastouder - en het basisonderwijs zijn per 8 februari weer regulier open. De BSO blijft voorlopig gesloten. Wel biedt de BSO noodopvang. Welzijn en samenleving Hulp bij quarantaine Om de drempel te verlagen om in quarantaine te gaan en om te voorkomen dat mensen die in quarantaine moeten in problemen komen, is landelijk een quarantainegids samengesteld. In de quarantainegids is te zien voor welke ondersteuning er naar de gemeente wordt verwezen. Het gaat met name om een luisterend oor en praktische ondersteuning. De meeste burgers zullen dit soort problemen zelf of met hun eigen netwerk kunnen oplossen.
Maar er zullen ook burgers in quarantaine zijn die een kleiner of geen netwerk hebben of te maken hebben met omstandigheden die ze niet konden voorzien en die tegen problemen aanlopen die ze niet direct zelf kunnen oplossen Het is belangrijk om lokaal dan een luisterend oor en praktische ondersteuning te kunnen bieden bijvoorbeeld bij het doen van boodschappen, de hond uitlaten of kinderen halen/brengen naar school of kinderopvang. Wij hebben Pit Baarn gevraagd deze rol op zich te nemen. Pit Baarn communiceert actief via sociale media naar de burgers van Baarn dat voor hulp bij quarantaine zij een helpende hand kunnen bieden. Dienstverlening maatschappelijke organisaties. De maatschappelijke organisaties continueren hun dienstverlening zoveel mogelijk digitaal, telefonisch en als het niet anders kan fysiek op afspraak. Groepsactiviteiten zijn nog niet mogelijk. 6
Voor een beperkt aantal personen, die vereenzamen en geen eigen netwerk hebben, is beperkte ontmoeting mogelijk op de locatie De Leuning. Hier zijn wel strenge voorwaarden aan verbonden. De geregisterde mantelzorgers zijn allemaal gebeld om te informeren hoe het met hen ging en of er behoefte was aan ondersteuning. Er is tijdens corona duidelijk meer behoefte aan een luisterend oor. Via nieuwsbrieven zijn de mantelzorgers geïnformeerd over regelingen en alternatieven betreffende corona. Voor het ingaan van de avondklok zijn mantelzorgers door het steunpunt geïnformeerd over de eigen verklaring mantelzorg, de verklaring is digitaal meegestuurd of per post. Ook zijn de professionals geïnformeerd over de eigen verklaring en is er aangegeven dat mantelzorgers het steunpunt konden bellen voor ondersteuning. De ouderenconsulent heeft ook telefonisch contact met de doelgroep en komt incidenteel bij ouderen aan huis als de situatie daarom vraagt. Zij ziet ook dat ouderen minder snel geneigd zijn in deze periode om om hulp te vragen of langs te gaan bij de huisarts. Zij probeert ouderen daarom te motiveren de zorgvraag( niet te lang) uit te stellen. Er is een Coronabelcirkel, iedere dag worden ouderen gebeld die behoefte aan een praatje. De Leunflits/Leuninfo komt regelmatig uit met allerlei nieuwtjes.
En de deuren van de Leuning zijn dagelijks geopend om even binnen te lopen om persoonlijk aan de receptioniste een vraag te stellen. De ventilatie in de Leuning is nu goed op orde, de gemeente heeft hier een financiële bijdrage aan geleverd, zodat als er versoepelingen komen de groepen coronaproef weer bij elkaar kunnen komen. Vanuit Welzijn Baarn wordt via de Ouderenbus ook vervoer geboden naar Huizen voor vaccinatie. En niet alleen tijdens werktijden, maar ook daar buiten en in het weekend. Jeugd Het is belangrijk om de jeugd weer perspectief te bieden. Er zijn grote zorgen over de gevolgen van de coronacrisis, want vooral de jeugd wordt nu extra hard getroffen. In deze belangrijke fase van hun leven, bevinden ze zich in een crisis waarvan we de impact en consequenties op langere termijn niet mogen onderschatten. Voor de jeugd, en vooral voor kwetsbare jeugd, brengt de COVID-19-crisis aanzienlijke risico's met zich mee op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid, geestelijke gezondheid en eigen inkomen. We benutten actief subsidies om activiteiten te organiseren voor jongeren in deze coronaperiode. Vanuit het Rijk zijn er twee subsidies opengesteld, speciaal voor deze doelgroep: 1. In de zomer en winter 2020 heeft de gemeente succesvol subsidie aangevraagd voor het programma ‘Jeugd aan Zet, jongeren in crisistijd’.
De aanvraag betrof een gezamenlijk jongerenproject met gemeente Soest. Met de subsidiegelden hebben we een jongerenplatform kunnen ontwikkelen youngkreators.nl, dat in februari jl. gelanceerd is. Het project hield in dat jongeren zelf een platform ontwikkelden, waar zij elkaar kunnen inspireren, zorgen kunnen uiten, talenten kunnen ontwikkelen (door zelf een actieve rol in te nemen zoals foto’s maken, interviews houden, opiniestukken schrijven, etc.). De jongeren zijn hierbij professioneel begeleid en volgden workshops als marktonderzoek, scriptontwikkeling, formatontwikkeling en media inzet planontwikkeling. Het project is uitgevoerd onder de naam ‘Wij zijn aan!’. De komende periode wordt Young Kreators verder ontwikkeld en gepromoot bij jongeren. 7
2.
In maart vragen we de subsidie ‘Perspectief voor de jeugd met MDT’ bij ZonMW aan. De subsidie houdt in dat we in een kort tijdsbestek (april-juni 2021) maatschappelijke activiteiten voor jongeren kunnen organiseren, om verveling en eenzaamheid tijdens corona tegen te gaan. We hebben tien ideeën voor activiteiten aan jongeren voorgelegd en baseren de aanvraag op de populairste 4 ideeën. Met de activiteiten doen jongeren iets voor een ander en/of de samenleving en werken ze aan talentontwikkeling. We hopen van harte dat we de subsidie toegekend krijgen.
Sport en bewegen Voor sport en bewegen zijn er niet veel wijzigingen ten opzichte van de laatste Rib. Volwassenen kunnen nog steeds maar in beperkte mate bijeen komen om te sporten. Teamsporters tot en met 26 jaar mogen vanaf 3 maart wel weer buiten sporten. En sommige binnensportverenigingen gaan buiten sporten omdat dat wel mag en omdat de weersomstandigheden weer wat beter worden. Het jeugdhonk heeft in de voorjaarsvakantie een mountainbikeclinic georganiseerd met 24 deelnemers (in 2 shifts van 12). Tot heden hebben nog geen clubs zich gemeld dat ze in liquiditeitsproblemen zitten. Mocht dat wel zo zijn, dan heeft de gemeente voor hen de tijdelijke subsidieregeling “Behoud maatschappelijke organisaties met coronaschade Baarn 2020” opengesteld van 8 maart tot 15 april 2021. Werk en Inkomen Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo) Vanaf 1 oktober 2020 is de Tozo3 regeling beschikbaar gesteld. Dit is ook weer een uitkering voor levensonderhoud, maar het nieuwe is dat ondernemers zich kunnen laten begeleiden bij hun oriëntatie op de toekomst. De zelfstandige ondernemer kan zich samen met de gemeente oriënteren op de toekomst, hetzij als zelfstandige, of als werknemer in loondienst. Zowel de gemeente als de regio ontvangt hiervoor middelen om deze begeleiding vorm te geven.
Binnen onze arbeidsmarktregio is het voornemen het Geldloket van de gemeente Amersfoort de eerste check/beoordeling te laten doen naar de begeleidingsbehoefte van de ondernemer en vervolgens hiervoor een begeleidingstraject aan te bieden. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Deze regeling gaat met terugwerkende kracht in per 1 januari 2021 en loopt tot 1 juli 2021 en is bedoeld voor de ondernemer/zzp’er, werknemer of werkzoekende die financiële problemen door de coronamaatregelen. En daardoor de noodzakelijk kosten zoals woonkosten niet meer betalen. De TONK kan dan tijdelijke ondersteuning bieden. De TONK wordt aangevraagd via BBS en de voorwaarden om hiervoor in aanmerking te komen zijn: • 18 jaar of ouder; • Verlies van inkomen door de coronamaatregelen; • De woonkosten niet meer kunt betalen uit het gezinsinkomen of vermogen; De woonkosten die volgens TONK in aanmerking komen zijn: Huur of hypotheek; Kosten van bijvoorbeeld elektriciteit, gas en water; 8
-
Servicekosten; Gemeentelijke belastingen.
De regeling om in aanmerking te komen voor de TONK is ambtelijk uitgewerkt in regioverband en wordt binnenkort door het college vastgesteld. Economische Zaken De wereldeconomie is sinds begin 2020 ernstig getroffen door de corona-pandemie. Economisch verkeren we in onzekere tijden en ook in 2021 zullen de gevolgen van de corona-crisis duidelijk merkbaar zijn. Ook ondernemers in Baarn hebben te maken met krimp en onzekerheden. De precieze impact is ongewis, maar de economische neergang die we nu meemaken is ongekend groot. Veel bedrijven zijn al geruime tijd bezig met overleven. Met name de sectoren die zwaar getroffen worden door de harde lockdown hebben grote behoefte aan perspectief. De ondernemersnetwerken worden telkens wanneer er nieuwe maatregelen en steunpakketten zijn geïnformeerd. Dit doen we via de website van het POB en op de speciale pagina van de gemeente. We zijn continu in contact met het Baarnse bedrijfsleven. Deze contacten verlopen zowel via de verschillende ondernemersnetwerken maar ook rechtstreeks naar individuele ondernemers wanneer de situatie daarom vraagt. In februari heeft wethouder Jansma een interview gegeven aan de Baarnsche Courant waarin hij ondernemers oproept zich te melden met vragen maar ook met oplossingen en succesverhalen.
Om het contact nog makkelijker te maken is sinds 2021 een speciaal emailadres aangemaakt waarmee ondernemers zich kunnen aanmelden voor een spreekuur met de wethouder (ondernemers@baarn.nl). Aanvullend op eerdere concrete acties is er vanaf begin 2021 extra aandacht voor winkeliers en de horeca. Zo is er regelmatig overleg met de coöperatie Centrum Baarn om zo goed mogelijk samen te anticiperen op de corona-maatregelen die regelmatig veranderen. Hierbij zoeken we telkens de balans tussen economie en volksgezondheid. Belastingtechnisch komen we de ondernemers op dit moment als volgt tegemoet: - Uitstelmogelijkheid betalen lokale belastingen in 2021. - Er wordt op dit moment geen precariobelasting geheven. Verder roepen we via verschillende kanalen en het POB de Baarnse ondernemersnetwerken met grote regelmaat op om met ideeën, voorstellen en projecten te komen. Dit hebben we verankerd in de Economische Uitvoeringsagenda 2021 die via een RIB in december onder de aandacht is gebracht van de raad. In het verlengde hiervan heeft het CBB inmiddels het initiatief genomen om op 16 maart via een livestream een bijeenkomst te organiseren voor alle ondernemers in Baarn waarbij corona een van de thema’s is. Wethouder Jansma en de accountmanager EZ hebben hun medewerking toegezegd aan deze bijeenkomst.
9
Cultuur & Subsidies De culturele organisaties worden goed ondersteund vanuit belangen- en brancheverenigingen. We ervaren bij de gemeente weinig vragen vanuit de sector. Zij zijn afwachtend. Echter nu we gestart zijn met sectoraal overleg om samen een herstelplan vorm te geven, is merkbaar dat de sector behoefte heeft aan deze ontmoeting en verbinding. Zij zijn op zoek naar perspectief; wanneer kunnen we weer open, mogen we weer repeteren, kunnen we weer een voorstelling opvoeren, etc. Verenigingen proberen op alternatieve manieren in contact te blijven met leden. Leden missen het actief kunnen uitvoeren van hun hobby en de sociale interactie. Dit heeft een negatief effect op het welbevinden (minder ontspanning). Gelukkig worden lidmaatschappen niet snel opgezegd, als steunbetuiging, maar toch is er sprake van terugloop van ledenaantallen en nauwelijks nieuwe aanwas. Gelukkig ontstaan er ook mooie dingen in tijden van crisis. Cultuurmakers lopen letterlijk de samenleving in en nemen hun instrument of kostuum mee, zodat ze inwoners iets te bieden hebben; een afleiding van de corona-ellende. Het maakt het positieve effect van culturele activiteiten op mensen zichtbaar. Cultureel aanbod is voor een groot deel online beschikbaar gekomen. Dit maakt het laagdrempeliger om cultureel actief te zijn en eens te proeven aan iets nieuws.
Organisaties zijn gaan pionieren met digitaal aanbod en er zijn nieuwe samenwerkingen ontstaan. Doorgaans met succes en zodoende een vervolg. Het is naast de crisis ook een tijd van trial and error, kansen grijpen en/of creëren. Op die manier geeft de crisis ook een soort ‘nieuwe energie’. De rol van lokale media en het podium van De Speeldoos zijn extra waardevol gebleken. Zij maken mogelijk dat presentaties gestreamd kunnen worden, programma’s opgenomen en uitgezonden kunnen worden, etc. Dit is van belang gebleken voor bijvoorbeeld eindvoorstellingen van verenigingen en scholen. Quickscan corona Op 12 en 13 januari 2021 heeft een sectoraal overleg plaatsgevonden (quickscan), gefaciliteerd vanuit de gemeente. in totaal hebben 21 personen deelgenomen, vanuit 20 culturele organisaties. Alle disciplines waren goed vertegenwoordigd: muziek, theater, toneel, festivals, bibliotheek, lokale media. Het doel was om de impact van corona te inventariseren, alsmede toekomstwensen en verwachtingen op te halen t.b.v. het herstel van de sector. De vraag die voorligt is hoe we als gemeente de steungelden het beste kunnen inzetten voor de sector; waar is behoefte aan, welke rol kunnen we pakken als gemeente en sector, hoe geven we samen invulling aan de herstart van de culturele activiteiten.
De gebleken aandachtspunten zijn als volgt: compensatie van coronaschade behouden van subsidie coulancebeleid regie voeren op de culturele agenda stimuleren van sectorale activiteiten en programmering, alsmede cross-over samenwerking (vernieuwing) De resultaten van de quickscan zijn verwerkt in een herstelplan.
10
Onderdeel van dit herstelplan is ook de ‘Tijdelijke subsidieregeling Behoud maatschappelijke organisaties met coronaschade Baarn 2020’ die het college op 2 maart jl. heeft vastgesteld waarvoor de steungelden worden aangewend om de culturele instellingen te ondersteunen. Deze regeling is in maart opengesteld. Het doel is om de culturele infrastructuur te behouden en voortbestaan te continueren. Of en in hoeverre hierop aanspraak gemaakt gaat worden, is op voorhand onduidelijk. In de RIB Motie Coronabeleid, die later deze maand aan de raad wordt aangeboden, wordt nader ingegaan op dit herstelplan. Toerisme en recreatie Het Regionaal Bureau Toerisme & Recreatie heeft samen met overheden en bedrijfsleven uit de regio het Herstelplan Bestemming Heuvelrug 2020-2021 ontwikkeld. Dit actieplan heeft negen concrete projecten, gespreid over diverse sectoren en opgesteld vanuit het Perspectief Bestemming Heuvelrug 2030 als strategisch koersdocument. Ze lopen door tot eind 2021 en gaan over zowel vrijetijd als zakelijk bezoek. Het Regionaal Bureau Toerisme & Recreatie is continu in overleg met de sector en past het herstelplan o.b.v. actuele ontwikkelingen aan. Het beeld is dat de zomer voor de regio als geheel goed is geweest (veel regiobewoners in eigen land, vakantieparken tegen vol aan). Ondanks alle beperkingen hebben we er vorig jaar uit gehaald wat erin zat.
Uit reacties van ondernemers blijkt dat het herstelplan hier een goede bijdrage aan heeft geleverd. Extra impuls Op lange termijn (na Corona) zijn de perspectieven voor de vrijetijdssector in de regio weliswaar gunstig, op korte termijn is dat beeld anders: reserves raken uitgeput en de continuïteit van voorheen gezonde ondernemers en toeristische aanbieders in onze regio komt steeds meer in gevaar, zeker in de loop van het altijd al magere eerste jaarkwartaal. Om toerisme en recreatie in onze regio extra te ondersteunen bij de opstart na de lockdown is daarom een plan ‘Extra impuls opening toeristisch seizoen’ gelanceerd. Dit plan komt boven op de activiteiten uit het lopende Herstelplan Bestemming Heuvelrug 2020-2021 en wordt ondersteund door de provincie. De deelnemende gemeenten is gevraagd om een gezamenlijke bijdrage van € 25.000,-. Voor Baarn komt dit neer op € 2270,-. Dit bedrag is inmiddels toegezegd en wordt betaald vanuit bestaande budgetten. Om het bezoek aan de regio veilig mogelijk te maken en drukte te spreiden, hebben RBT, routebureau Utrecht en de provincie gezamenlijk de online druktemonitor ontwikkeld. Daar zie je op een kaart waar de drukke en rustige plekken zijn in de provincie. Met de input van lokale experts zoals ondernemers, recreatieterreinen, natuurbeheerders en gemeenten wordt actuele informatie over zoveel mogelijk locaties gegeven.
In de afgelopen maanden zijn pilots uitgevoerd met dit instrument, onder andere in de Lage Vuursche. Daarnaast is door gemeenten, provincie en betrokken organisaties een aanbod uitgewerkt om minder bekende plekken te promoten waar veilige afstand is en routes die ruimte bieden en die ‘van de drukte af gaan’.
11
Duurzaamheid In het eerste kwartaal zijn er geen activiteiten die gepland waren m.b.t. programma duurzaamheid niet doorgegaan. Bijeenkomsten en overleggen hebben digitaal plaatsgevonden. In de voortgang van zowel de Regionale Energie Strategie als het Uitnodigingskader is er vooralsnog geen vertraging opgetreden. Het is steeds meer de norm geworden om zoveel mogelijk online af te stemmen. Wel is het de vraag of het participatieve traject voor het uitnodigingskader hetzelfde effect zal hebben wanneer deze online plaatsvindt, gezien de gevoeligheid dat het onderwerp met zich mee brengt. Dit geldt in een later stadium ook voor de wijkuitvoeringsplannen met betrekking tot aardgasvrije wijken. Voor het onderdeel no-regret maatregelen (het stimuleren van inwoners en bedrijven om te isoleren en zonnepanelen te plaatsen) merken we dat de online mogelijkheden beperkt zijn. Hiervoor zouden we, in samenwerking met de Baarnse Klimaat Alliantie partijen, meer fysieke activiteiten willen organiseren zoals in de week van de duurzaamheid afgelopen jaar was gepland. Daarbij is de kans ook aanwezig dat inwoners en bedrijven in deze tijd van crisis geen prioriteit stellen aan het verduurzamen van hun pand. Of de doelstellingen met betrekking tot no-regret behaald worden is dus nog niet duidelijk.
Milieu & afval Recyclingstation Er wordt nog steeds een deurbeleid gevoerd op het recyclingstation: er mogen max. 10 voertuigen tegelijk het terrein op. De wachttijden zijn weer vrij normaal. Een voordeel van het deurbeleid is dat er beter gecontroleerd kan worden op het aanbiedgedrag. Dit leidt tot beter gescheiden grondstoffen, die meer (financiële) waarde hebben. Gemeentelijke organisatie Crisisteams Het is bijna een jaar geleden dat wij geconfronteerd werden met het coronavirus en er snel maatregelen nodig waren om de verspreiding van dit virus tegen te gaan. In die periode is de crisisoverlegstructuur opgezet, waarbij er wekelijks een bestuurlijk overleg (strategisch) en ambtelijk (uitvoerend) plaatsvond. Inmiddels zijn we uit de acute crisissituatie, maar is het nog wel noodzakelijk om regelmatig 'coronaoverleg' te voeren. Daarom is de overlegstructuur aangepast. Het belangrijkste doel is dat we onze eigen specialisten optimaal te betrekken bij de vraagstukken die voorliggen en effectief overleg voeren. Dienstverlening Het loket Burgerzaken werkt nog steeds met een aangepaste bezetting en conform de richtlijnen dagelijks van 8.00 tot 12.00 uur open. Telefonisch is de gemeente dagelijks bereikbaar tot 16.00 uur. Alles is er op gericht om ondelinge besmettingen te voorkomen en de dienstverlening voor onze inwoners op een zo hoog mogelijk niveau te houden.
12
Verkiezingen Over de voorbereidingen op een veilig en correct verloop van de Tweede Kamerverkiezing heeft de raad op 18 februari 2021 een uitgebreide RIB ontvangen. Thuiswerken We volgen het beleid van de rijksoverheid. Daar is het uitgangspunt: werk thuis. Om zo reisbewegingen te beperken, het contact met anderen te beperken om verspreiding tegen te gaan. Het gemeentehuis, de werf en de begraafplaats zijn getoetst aan de RI&E corona norm. Daaraan voldoen wij. Corona heeft ervoor gezorgd dat op bepaalde vlakken het werk meer is geworden. Denk aan de verschillende beleidsvelden bij de ontwikkeling van de samenleving (jeugd, sport, gezondheid) en de noodverordening. Het werk door de medewerkers van de werf denk aan afzettingen, het regelen van drukte rondom Lage Vuursche en de milieustraat. De BOA’s zijn bekend. Ook in de ondersteuning bijvoorbeeld bij communicatie en P&O. Gelukkig hebben we niet veel zieken door corona, behalve op de gemeentewerf. Daar werken de collega’s nu in shifts om zo een bubbel te creëren. Door de ziekte en de kleine bezetting die de werf heeft is er wel sprake van werkdruk en zijn er duidelijke keuzes gemaakt in wat op dit moment wel of niet kan worden opgepakt. Financiën Financiën 2020 Het rijk heeft Baarn vanuit diverse specifieke beleidsvelden gecompenseerd. In totaal is vanuit de algemene uitkering € 737.016 ontvangen ter dekking van kosten in 2020.
De aard van de compensatie zijn overwegend steunmaatregelen voor de gemeente Baarn voor hogere kosten en lagere inkomsten (inkomstenderving). Aan de uitkering zijn geen specifieke voorwaarden verbonden en er hoeft geen verantwoording over plaats te vinden. Om toch een inschatting te geven van de besteding van de ontvangen gelden, brengen wij de besteding in kaart en zetten deze af ten opzichte van de ontvangen gelden. Wij maken hierin onderscheid in : Directe bestedingen : Dit betreft uitgaven aan facturen en gederfde inkomsten zoals van precariobelasting en toeristenbelasting. Indirecte bestedingen : Dit betreft inzet van uren van medewerkers en uitgaven of gederfde inkomsten, die hebben plaatsgevonden, maar niet direct uit de financiële administratie te herleiden zijn met bijvoorbeeld een factuur. Overheveling : Dit betreft niet bestede gelden in 2020, die worden overgeheveld naar 2021 in verband met de besteding in 2021. Het verschil tussen de besteding en de ontvangen gelden wordt niet als (budgettair) tekort aangeduid, omdat de bestedingen binnen de gehele begroting verspreid plaatsvinden en daardoor mogelijk ook binnen de reguliere budgetten konden worden opgevangen. Ook is op sommige onderdelen sprake van onderbesteding door corona in verband met het niet door kunnen gaan van activiteiten. Dergelijke effecten zullen bij de jaarrekening worden toegelicht.
13
Korte toelichting besteding Ad.1 Betreft facturen voor de opvang met een sociaal medische indicatie (SMI), waar de ouder/verzorger geen vergoeding voor kinderopvang hebben ontvangen. Ad. 2 Dit bedrag is doorbetaald aan het Regionaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort. Ad. 3 De kosten zijn nog niet precies aan te geven. Dit bedrag is onder meer bedoeld voor de meerkosten en continuïteit van zorg als gevolg van corona. Aan meerkosten voorzien we tot op heden ruim € 5.000 die zijn gemaakt door zorgaanbieders. Bij de verantwoording van de zorgaanbieders ten behoeve van de jaarrekening 2020 zal duidelijk moeten worden wat het effect is van de niet geleverde zorg en inhaalzorg als gevolg van corona. Gezien de huidige overschrijding van het budget van zorgkosten is de raming van het bedrag van de besteding vooralsnog eerst gelijkgesteld aan het ontvangen bedrag. Ad. 4,5 en 12. Betreft de beschikbare gelden voor de steun aan maatschappelijke organisaties met coronaschade van in totaal € 170.632. Deze gelden maken onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel, dat op 21 april 2021 in de raad wordt behandeld. De steun zal op basis van een subsidieregeling in in het eerste kwartaal van 2021 kunnen worden aangevraagd. Ad. 6. Betreft voornamelijk uitgaven voor het regelen van het verkeer. Ad. 7 In 2020 is geen precariobelasting geheven.
Het nadelig effect ten opzichte van de begroting is € 34.083. Ad. 8 De coördinatie Noodopvang is binnen de gemeente Baarn opgepakt en uitgevoerd door een medewerker. Ad. 9 Gebaseerd op de ontvangen eigen bijdragen over 2020, is er in de maanden april en mei een bedrag vergelijkbaar met de tegemoetkoming van € 25.715 minder ontvangen. Ad. 10 Deze gelden maken onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel, dat op 21 april 2021 in de raad wordt behandeld. Dit ter dekking van de extra kosten voor het organiseren van de landelijke verkiezingen op 17 maart 2021. Ad. 11 Toeristenbelasting (raming € 100.000). De voorzichtige inschatting van de opbrengst is € 20.000. Dit betekent dat € 80.000 niet zal binnenkomen. Op zijn vroegst eind maart bekend wat wordt opgelegd over 2020 wordt opgelegd aan toeristenbelasting.
14
Ad. 13
Het kabinet heeft met gemeenten afgesproken dat zij een rol zullen vervullen bij het ondersteunen van mensen die in quarantaine moeten. Met Pit Baarn is afgesproken dat mensen daar terecht kunnen voor ondersteuning als ze in quarantaine moeten en bijv. geen eigen netwerk hebben die kan helpen. Voor zover ons bekend hebben zich tot nu toe geen mensen gemeld voor ondersteuning bij quarantaine. Ad. 14-16 Het gaat hier om een relatieve kleine tegemoetkoming ten opzichte van het budget. Deze budgetten zullen niet worden overschreden in 2020. De ontvangen bedragen voor 2020 zullen derhalve vrijvallen. Het werkelijke resultaat weten we pas bij de jaarrekening van BBS. De bestandsomvang van uitkeringsgerechtigden is in de laatste maanden nauwelijks toegenomen en 2020 als geheel laat zelfs een heel lichte afname van het bestand zien ten opzichte van 2019. Het blijft echter heel waarschijnlijk dat er alsnog een flinke toename van het bestand komt, maar voorlopig helpen de steunmaatregelen van de regering boven verwachting goed om de werkloosheid en het aantal bijstandsgerechtigden relatief beperkt te houden. Ad. 17. Bijdrage voor de uitvoering van het project ‘Jeugd aan zet’. Ad. 18 Betreft de overige kosten, waaronder de kosten voor raadsvergaderingen, voor 1,5 meter project gemeentehuis en derving huwelijksleges.
In de raadsinformatiebrief over de decembercirculaire is gemeld dat een aantal afspraken over 2020, 2021 en 2022 nog niet in die circulaire konden worden verwerkt. Over de verwerking van deze afspraken in de verdeling van het gemeentefonds zullen gemeenten in het eerste kwartaal van 2021 worden geïnformeerd. Vooral de volgende onderwerpen kunnen nog betrekking hebben op 2020 : • Inkomstenderving 2020. De definitieve compensatie van de inkomstenderving over 2020 gebeurt op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. • Afvalinzameling. Door corona hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. TOZO De gemeente heeft van het rijk over 2020 € 5.635.027 ontvangen en € 3.223.000 aan voorschotten doorbetaald voor de uitvoering van de regelingen. In 2021 zal bij de jaarrekening de afrekening over 2020 worden opgesteld. Het verschil tussen het ontvangen bedrag en de afrekening zal aan het rijk moeten worden terugbetaald. De afrekening is gebaseerd op een vaste vergoeding per genomen besluit. Hieruit moeten alle uitvoeringkosten worden betaald. BBS heeft de uitvoering van de regeling verzorgd en op de uitvoeringskosten een efficiencywinst behaald die niet hoeft worden terugbetaald aan het rijk. Voor de besteding hiervan doet BBS een voorstel tegelijk met hun Kadernota.
Financiën 2021 Het rijk compenseert de gemeente Baarn ook in 2021 voor diverse specifieke beleidsvelden. In totaal is tot nu toe vanuit de algemene uitkering € 468.110 ontvangen ter dekking van kosten in 2021. Tevens is in 2020 voor € 213.791 aan ontvangen gelden overgeheveld. De aard van de compensatie zijn overwegend steunmaatregelen voor de gemeente Baarn voor hogere kosten en lagere inkomsten
15
(inkomstenderving). Aan de uitkering zijn geen specifieke voorwaarden verbonden en er hoeft geen verantwoording over plaats te vinden.
Het is momenteel nog te vroeg om op basis van de administratie een inschatting te geven van de besteding van de ontvangen gelden. Wij geven een korte toelichting van de prognose van de besteding in kaart. Ad. 1-3 Het overgehevelde budget betreft de beschikbare gelden voor de subsidieregeling Behoud maatschappelijke organisaties met coronaschade 2020 van in totaal € 170.632. Deze gelden maken onderdeel uit van het overhevelings-voorstel, dat op 21 april 2021 in de raad wordt behandeld. Deze subsidieregeling wordt in maart/april 2021 ten uitvoer gebracht. Ook voor 2021 is € 99.231 beschikbaar voor dergelijke uitgaven. Ad. 4 Een bedrag van € 78.413 is beschikbaar ter dekking van de extra kosten voor het organiseren van de landelijke verkiezingen op 17 maart 2021. De bedrag zal volledig worden besteed. Ad. 5-7 De verwachting is dat er in 2021 wel een stijging zal zijn in de kosten, omdat dan het effect van corona pas zichtbaar gaat worden in de bijstand en het schuldenbeleid. Ad. 8 De uitgaven en aangegane verplichtingen tot 1 maart 2021 bedragen ca. € 32.000. Dit zijn vooral kosten voor digitaal vergaderen van de raad, openbare orde en veiligheid en materialen voor het gemeentehuis. Ad. 9 Ook in 2021 zal compensatie plaatsvinden voor inkomstenderving. Het bedrag is nog niet bekend.
Het is nog te vroeg om een verwachting te geven ten aanzien van inkomstenderving voor precariobelasting en toeristenbelasting. De inkomstenderving van vooral huwelijksleges tot 1 maart is ca. € 8.000. TOZO Voor 2021 is van het rijk een eerste bijdrage ontvangen van € 534.262. Net als in 2020 betreft dit een (eerste) voorschot. Tot slot We hopen u weer voldoende inzicht te hebben gegeven in de ontwikkelingen van het eerste kwartaal van dit jaar. We overwegen om de informatie over het tweede kwartaal niet via een raadsinformatiebrief met u te delen, maar via een informatiebijeenkomst. U wordt hier nog nader over geinformeerd.
16
“Er is licht aan het eind van de tunnel, maar we zijn er nog niet, ook niet bijna”, werd gezegd op de laatste persconferentie. Toch komt er wat lucht. Nog niet in alle sectoren en voor alle groepen, maar het beweegt. Wij hopen, met u en de inwoners van Baarn, dat we die beweging naar voren vast kunnen houden en uit kunnen breiden. Dat kan alleen als we met elkaar volhouden en de nog geldende maatregelen naleven. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Baarn,
drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris
M.A. Röell burgemeester
17