C 210105 Schriftelijke vragen CU-SGP over het regionaal adaptatieplan (RAP) (194442) BEANTWOORDING

inlichtingen bij doorkiesnummer

Boot, S.P. (035) 548 16 11

uw kenmerk ons kenmerk

datum Portefeuillehouder(s) onderwerp

200615

Aan de raadsfractie en steunfractieleden van CUSGP van de gemeente Baarn

5 januari 2021 Wethouder Vissers Beantwoording schriftelijke vragen over het regionaal adaptatieplan (RAP)

Geachte heer Bruins, Naar aanleiding van de raadsinformatiebrief van 5 november 2020 over het omarmen van het regionaal adaptatieplan door de gemeente Baarn, heeft u een aantal vragen gesteld over de manier waarop de gemeente Baarn klimaatadaptatie in het algemeen en RAP in het bijzonder gaat uitwerken en invoeren in Baarn. Uw vragen beantwoorden wij in deze brief. Inleidende tekst CU-SGP Langzaam maar zeker voelt ook in Baarn iedereen de gevolgen van klimaatverandering, zoals langere en hevigere periodes van droogte en regen. Het is daarom goed dat er hard wordt gewerkt aan plannen om hiermee om te gaan. Een cruciale zin in het Regionaal Adaptatie Plan luidt: ‘Van belang is dat we niet als (semi-) overheden alleen aan de slag gaan maar ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties gaan betrekken. Het RAP nodigt daartoe uit.’ Daarom stellen we het College de volgende vragen: 1. Hoe gaat het College Baarnaars (inwoners, bedrijven en organisaties) concreet betrekken? Antwoord: daar zijn we al mee bezig. In het najaar 2020 en januari 2021 voeren we gesprekken met inwoners en bedrijven in Baarn. Dit leidt tot een voorlopig uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie. In de rest van 2021 geven we daar een vervolg aan bij de uitwerking van het voorlopig uitvoeringsprogramma tot een definitief uitvoeringsprogramma.

Hoe we inwoners bij dat proces gaan betrekken moeten we nog uitwerken. 2. Naast maatregelen in de openbare ruimte kunnen inwoners en bedrijven zelf ook aan de slag. Denk aan het vergroenen van platte daken (van schuurtjes, maar ook van grote bedrijfspanden), het plaatsen van regentonnen of het vergroenen van tuinen. Wat gaat het College doen om dit in Baarn te stimuleren? Antwoord: we doen op dit vlak verschillende dingen: Subsidie voor groene daken; Subsidie voor afkoppelen van hemelwater; Lidmaatschap van Operatie Steenbreek (acties/projecten met inwoners moeten nog vorm krijgen); Uitvoering van project ‘Heuvelrugtuinen’ van NMU/Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug;

1

Uit de gesprekken tot nu toe komt naar voren dat we daar meer en beter over kunnen communiceren. Aan dit aspect gaan we in 2021 meer aandacht besteden bij de uitwerking van het voorlopige uitvoeringsprogramma. Dat geldt voor het bekender maken van de subsidieregelingen, informatie verstrekken over duurzaam waterbeheer in huis en tuin en het faciliteren van projecten op initiatief van inwoners en bedrijven zelf. 3. Hoe kan het College inwoners meer inzicht geven in de mogelijkheden om zelf hun dak of tuin te vergroenen, inclusief de verhouding tussen kosten en baten? Antwoord: dat kan op verschillende manieren. De vraag is hoe ver we daar als gemeente in willen gaan. Het minimum is voorlichting geven over de verschillende regelingen van de gemeente en initiatieven die de gemeente ondersteunt. Dat doen we op hoofdlijnen op de pagina: https://www.baarn.nl/inwoners/duurzaamheid-in-de-tuin_43968/. De hoeveelheid informatie die je op een gemeentepagina kwijt kan is aan een maximum gebonden om het overzichtelijk te houden. Daarom staan er ook links en (E-mail)adressen op die pagina voor aanvullende vragen en informatie. Maar de gemeente Baarn gaat verder dan het minimum. De gemeente helpt inwoners op verschillende manieren om de kosten van afkoppelen en groene daken op een rijtje te krijgen.

Zo kunnen inwoners die hun regenwater willen afkoppelen een advies krijgen van de afkoppelcoach over hoe ze het beste kunnen afkoppelen, inclusief een globale kostenraming. Inwoners die geïnteresseerd zijn in aanleg van een groen dak kunnen we helpen met een lijst van leveranciers bij wie ze meerdere offertes kunnen opvragen. Daarnaast hebben we als gemeente inmiddels een goed beeld van hoeveel een groen dak kost per m2 (inclusief of exclusief arbeidskosten). Als we een aanvraag binnenkrijgen met een hoge prijs per m2, adviseren we de aanvrager nog een paar offertes op te vragen. Lastiger is het de baten van groene daken en afkoppelen in geld of cijfers uit te drukken. Daarnaast zijn de baten deels maatschappelijk en situatieafhankelijk. Bij afkoppelen hangt het antwoord op de vraag of er persoonlijke financiële baten zijn en of die makkelijk zijn uit te rekenen bijvoorbeeld af van de vraag of je het opgevangen regenwater hergebruikt, waardoor je drinkwater bespaart. Als dat het geval is, kun je de baten in geld uitdrukken (bespaarde kubieke meters drinkwater). Zo niet, dan komt het afgekoppelde water waarschijnlijk nog steeds deels ten goede aan je tuin, maar is het lastig te bepalen hoeveel kubieke meters drinkwater je daar mee bespaart.

Groene daken dragen wel bij aan het isoleren van de onderliggende ruimte, maar het is niet makkelijk vast te stellen hoeveel kosten je daar mee bespaart. Er zijn waarschijnlijk kosteneffectievere isolatiemaatregelen te treffen. Het grote voordeel van groene daken is echter dat het positieve effecten heeft op veel verschillende vlakken, deels persoonlijk, deels maatschappelijk: het ziet er mooi uit, je vergroot de biodiversiteit, je isoleert de onderliggende ruimte, je verduurzaamt het waterbeheer en je zonnepanelen hebben een hoger rendement dan op een zwart dak. . Hoofdlijn is dat je (in de huidige situatie) deze maatregelen vooral moet nemen als in jouw ogen de persoonlijke en maatschappelijke voordelen opwegen tegen de kosten. Daarbij kan het afkoppelen van regenwater soms kostendekkend worden gesubsidieerd. Bij groene daken dekt de subsidie een deel van de kosten.

2

4. Hoe houdt het College dit soort maatregelen tegelijk betaalbaar voor inwoners, bijvoorbeeld door buurtinitiatieven te stimuleren? Antwoord: in het huidige Gemeentelijke Water- en Rioleringsplan (GWRP) is naast budget voor eerder genoemde subsidies voor individuele particulieren, organisaties en bedrijvenbudget gereserveerd voor het projectmatig klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. Die budgetten zijn beschikbaar voor zowel openbare projecten als particuliere projecten/initiatieven. We nodigen inwoners en bedrijven uit om met initiatieven aan te kloppen en samen met de gemeente te kijken hoe we uitwerking en uitvoering kunnen geven aan het idee en welke financiële bijdrage de gemeente en andere organisaties hier aan willen leveren.. 5. Hoe krijgen particuliere maatregelen een plek in het Regionaal Adaptatie Plan, zodat gemeenten in onze regio hun inwoners zoveel mogelijk op dezelfde manier stimuleren? Antwoord: de thema’s en projecten die in het RAP worden genoemd kunnen in verschillende categorieën worden ingedeeld. Een belangrijk criterium is of een vraagstuk vraagt om een lokale aanpak of een bovenlokale of regionale aanpak. Lokale wateroverlast en hittestress zijn lokale thema’s die vragen om een lokale aanpak. Bosbranden, overstromingen en regionale wateroverlast zijn voorbeelden van thema’s die vragen om een bovenlokale of zelfs regionale aanpak.

Echter, ook op de eerdergenoemde ‘lokale’ thema’s kun je goed gezamenlijke projecten definiëren, omdat iedereen er mee te maken krijgt en het dus goed is om hier samen een weg in te vinden. Door samenwerking op deze thema’s willen we onder andere onderzoeken welke rol verschillende overheden kunnen spelen in het stimuleren van particulieren en voorkómen dat we in het stimuleren van particulieren allemaal zelf het wiel uitvinden. Ook deze categorie vraagstukken krijgt dus aandacht in het RAP. Zie bijvoorbeeld de projecten geformuleerd onder de speerpunten voor 2021-2022 in de categorie ‘Prettig wonen en werken’: https://klimaatvalleienveluwe.nl/downloads/ruimtelijke-adaptatie-strategie/gerichtaanpakken/#speerpunten 6. Wie gaat de uitvoering van het Regionaal Adaptatie Plan betalen? Antwoord: de partijen die het Regionaal Adaptatie Plan samen hebben opgesteld betalen ook de projecten uit het plan. Daarbij stelt het rijk een cofinanciering beschikbaar van 33% van de totaalkosten. Voor de regio is de komende 7 jaar in totaal bijna 7 miljoen euro aan bijdrage beschikbaar vanuit het rijk. Er vindt op dit moment een discussie plaats in de regio over welke projecten we als regio bij het rijk willen indienen om aanspraak te maken op deze rijksgelden (en welke verdeelsleutel we willen hanteren als deze gelden worden toegekend).

Deels zijn dit al geplande, lokale projecten waar al dekking voor is en die een plus kunnen krijgen op klimaatadaptatie door de rijksgelden, deels zijn dit nieuwe, regionale projecten waar nog dekking voor gevonden moet worden. De regio is de regio van het Platform Water Vallei en Eem (PWVE). Daar maken 16 gemeenten en het waterschap deel van uit. De deelnemende gemeenten hebben geen verplichting om deel uit te

3

maken van projecten uit het RAP. Per speerpunt en project uit het RAP wordt een inventarisatie gehouden welke thema’s waar het meest spelen, welke gemeenten aan het project willen deelnemen, hoeveel budget voor het project nodig is en hoe dit gedekt wordt. Waar voor Baarn de focus moet liggen, is een uitkomst van het eerder geschetste traject naar een uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie voor Baarn. Er vindt dus kruisbestuiving plaats tussen het RAP en het lokale uitvoeringsprogramma.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

E. Jansma 1e locoburgemeester

Kopie: – Leden van de raad van de gemeente Baarn en steunfractieleden – Griffier

4