Algemene beschouwingen - PvdA

Voorzitter, Aan het einde van een bestuursperiode ontstaat bijna vanzelf de neiging om de balans op te maken. Dat gebeurt meestal aan de hand van lijstjes: welke plannen zijn uitgevoerd, hoeveel woningen zijn gebouwd, hoe ontwikkelden de financiën zich en welke besluiten zullen de geschiedenisboeken halen. Dat is begrijpelijk, maar het is niet de manier waarop wij op deze vier jaar terugkijken. Wie uitsluitend naar de resultaten kijkt, mist iets wezenlijks, namelijk de manier waarop die resultaten tot stand zijn gekomen. Toen deze raad in 2022 aantrad, lag er een ambitieus programma. Zoals zo vaak in de politiek bleek de werkelijkheid zich daar maar gedeeltelijk iets van aan te trekken. Er kwamen nieuwe financiële onzekerheden, de druk op de woningmarkt nam verder toe, de opvang van vluchtelingen vroeg veel van onze gemeenschap en tegelijkertijd merkten steeds meer inwoners dat de vanzelfsprekendheid waarmee zij jarenlang hun leven hadden ingericht langzaam begon af te brokkelen. Dit is niet het uitvoeren van een draaiboek, maar het voortdurend zoeken naar een verstandig antwoord op nieuwe vragen. Dat zoeken hebben wij de afgelopen jaren geprobeerd zo veel mogelijk samen met de inwoners van Baarn te doen. De belangrijkste inzichten deden wij niet op tijdens vergaderingen, maar tijdens gesprekken in de buurt, op sportvelden, in woonkamers en op straat.

Daar hoorden wij zorgen die nog nergens op papier stonden, maar ook oplossingen waar wij zelf misschien nooit op waren gekomen. Dat bracht ons misschien wel tot het belangrijkste inzicht van deze bestuursperiode. De afstand tussen overheid en samenleving ontstaat zelden doordat inwoners onvoldoende belangstelling hebben voor de politiek. Veel vaker ontstaat die afstand doordat de politiek onvoldoende belangstelling toont voor de werkelijkheid van inwoners. Wie zich dagelijks bezighoudt met beleid, loopt ongemerkt het risico de wereld steeds meer te bekijken vanuit procedures, begrotingen en verantwoordelijkheden, terwijl inwoners hun leven helemaal niet in die termen ervaren. Misschien is dat ook de reden waarom wij de afgelopen jaren zo vaak hebben gepleit voor buurtgesprekken. Daarom wil onze fractie alvast een motie aankondigen voor een integrale wijkaanpak van de Professorenbuurt. De uitdagingen in deze wijk vragen om meer dan losse maatregelen. Wat ons betreft is het tijd om niet langer van incident naar incident te werken, maar te investeren in een structurele langetermijnvisie, samen met de inwoners van de wijk. En daarnaast moeten we uiteraard ook kijken naar andere wijken. Wij horen graag hoe het college en collega’s hierover denken. Want de mooiste gesprekken die wij hebben gevoerd gingen zelden over beleid.

Juist daardoor zijn wij ook anders naar onze eigen rol gaan kijken. Een gemeenteraad hoeft niet op iedere vraag onmiddellijk een antwoord te hebben. De werkelijkheid laat zich immers niet dwingen door een coalitieakkoord of een verkiezingsprogramma. Zij vraagt telkens opnieuw om afwegingen, om nieuwe inzichten en soms ook om de moed om eerdere opvattingen bij te stellen. Dat geldt misschien wel het sterkst voor de manier waarop wij naar onze financiën hebben gekeken. Iedere euro die de gemeente uitgeeft, is ooit door een inwoner verdiend. Daarom hebben wij vorig jaar gesproken over een gemeente die zuinig is op haar geld en rijk aan vertrouwen. Dat was geen slogan. Want vertrouwen win je niet door alles mogelijk te maken, maar door eerlijk te zijn over wat wel kan, wat nog niet kan. Die verantwoordelijkheid wordt alleen maar groter. De financiele ruimte neemt af, terwijl de verwachtingen van inwoners terecht hoog blijven. Tegelijkertijd laten onderzoeken, zoals de recente cijfers van het Nibud, zien dat ook steeds meer hardwerkende inwoners merken dat de vanzelfsprekendheid van financiële zekerheid afneemt. Dat zijn ontwikkelingen waar een gemeente niet altijd een oplossing voor heeft, maar waarop zij wel een antwoord moet geven. Ook de discussie over de opvang van vluchtelingen heeft ons dat geleerd. Er zijn onderwerpen waarbij verschillen van inzicht onvermijdelijk zijn.

Dat is niet erg; dat hoort bij een democratie. De vraag is vooral hoe je met die verschillen omgaat. Wij hebben steeds geprobeerd rust en duidelijkheid voorop te stellen. Uiteindelijk is niet de luidste stem bepalend voor de kwaliteit van een besluit, maar de zorgvuldigheid waarmee dat besluit tot stand komt. Wanneer wij terugkijken op de afgelopen vier jaar, doen wij dat daarom ook met waardering voor deze raad. Wij hebben ook ervaren dat goede samenwerking zich niet laat begrenzen door coalitie of oppositie. Sommige van onze beste voorstellen kwamen tot stand doordat partijen met verschillende politieke overtuigingen elkaar vonden in wat uiteindelijk het belangrijkste was: het belang van Baarn. Dat is een bestuurscultuur die wij koesteren en waarvan wij hopen dat zij behouden blijft.

Vz ik rond af, Over enkele dagen neemt een nieuw college het stokje over. Daarmee breekt ook een nieuwe bestuursperiode aan, met nieuwe verhoudingen, nieuwe verantwoordelijkheden en ongetwijfeld nieuwe uitdagingen. Wij willen de raad en het college een gedachte meegeven.

Bewaar de rust wanneer de druk toeneemt. Blijf luisteren wanneer de meningen uiteenlopen. En wees niet bang om ook buiten de grenzen van de eigen meerderheid naar samenwerking te zoeken. De afgelopen jaren hebben laten zien dat de beste besluiten vaak ontstaan wanneer mensen bereid zijn elkaar op de inhoud te vinden. Wij rekenen op u. Ik spreek deze algemene beschouwingen namens de Partij van de Arbeid met nostalgie, want misschien is dit wel de laatste keer. Mocht dat zo zijn, dan kijken wij niet met weemoed terug, maar met dankbaarheid. Dankbaar voor het vertrouwen dat inwoners ons hebben gegeven, voor de samenwerking die wij in deze raad hebben mogen ervaren en voor de mogelijkheid om vier jaar lang een bijdrage te leveren aan een gemeente die, ondanks alle uitdagingen, nog altijd wordt gedragen door betrokken inwoners die iedere dag opnieuw laten zien dat een sterke samenleving niet begint in het gemeentehuis, maar in de straat, op de vereniging en bij mensen die naar elkaar omzien. Dat is het Baarn waarvoor wij ons hebben ingezet. En dat is het Baarn dat wij de toekomst toewensen. Dank u wel.