A 210309 Veiligheidsprogramma 2021 (242196)

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Mette Meerdinkveldboom

(035) 548 18 51

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

221857 / 242196

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

9 maart 2021 Burgemeester Röell Veiligheidsprogramma 2021

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Op 17 april 2019 heeft u het meerjarig veiligheidsbeleid vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 BES. Op basis van dat plan stellen wij jaarlijks het veiligheidsprogramma vast. Onlangs hebben wij het veiligheidsprogramma voor 2021 vastgesteld. De prioriteiten in dit programma – ondermijning, zorg en veiligheid, High Impact Crimes, jeugdoverlast en -criminaliteit en jeugd, alcohol en drugs– sluiten aan op de prioriteiten uit het veiligheidsplan. Ook het Uitvoeringsplan Ondermijning 2021 hebben wij vastgesteld. 2021 is het voorlaatste jaar van het Integraal Veiligheidsplan. Dit jaar zal gestart worden met de evaluatie van dit plan en met de voorbereiding van het nieuwe Integraal Veiligheidsplan samen met de andere BES-gemeenten, politie en Openbaar Ministerie. Naar aanleiding van de evaluatie is het mogelijk dat in de prioritering vanwege nieuwe ontwikkelingen aanpassingen doorgevoerd worden. Door Corona verliep het veiligheidsjaar anders dan verwacht. Enerzijds hebben activiteiten niet kunnen plaatsvinden vanwege de maatregelen, zoals voorlichting aan groepen bewoners op locatie en acties in het kader van de Week van de Veiligheid. Anderzijds heeft Corona effect gehad op de veiligheidscijfers. Zo nam het aantal woninginbraken af en het aantal meldingen jongerenoverlast toe.

Ook het aantal gevallen cybercrime is stevig toegenomen. Hoewel dit in dit IVP niet als prioriteit is benoemd, zal daar al wel in 2021 via voorlichting aandacht aan worden besteed. Zo zal er in het gemeentenieuws en via social media gewezen worden op de gevaren van cybercrime en welke manieren cybercriminelen gebruiken om bewoners op te lichten. Ook zal aandacht worden gegeven aan hoe en waar bewoners cybercrime kunnen melden of hiervan aangifte kunnen doen. Ten slotte zullen (virtuele) bijeenkomsten worden georganiseerd waarin bewoners worden voorgelicht over digitale veiligheid. U treft een exemplaar van het Veiligheidsprogramma 2021 en het Uitvoeringsplan Ondermijning 2021 ter informatie bij deze brief aan.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: Veiligheidsprogramma 2021 Uitvoeringsplan Ondermijning 2021

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Veiligheidsprogramma 2021

Gemeente Baarn Team ontwikkeling ruimte/omgeving Openbare Orde en Veiligheid

Burgemeester en wethouders van Baarn 2 maart 2021

Veiligheidsprogramma 2021

1

Inleiding De basis voor dit veiligheidsprogramma is het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 (IVP). Dit plan is opgesteld in samenwerking met de gemeenten Bunschoten, De Bilt, Eemnes en Soest. In het IVP is het veiligheidsbeleid vastgesteld en zijn de gezamenlijke prioriteiten gesteld. Het IVP is door de gemeenteraad op 17 april 2019 vastgesteld. Dit programma sluit aan op de Veiligheidsstrategie Midden-Nederland 2019-2022, zoals dat door de deelnemende gemeenten, politie en Openbaar Ministerie van Midden-Nederland in april 2019 is vastgesteld. 2021 is het voorlaatste jaar van het IVP. Dit jaar zal gestart worden met de evaluatie van dit IVP en met de voorbereiding van het nieuwe IVP samen met de andere gemeenten, politie en OM. Naar aanleiding van de evaluatie is het mogelijk dat in de prioritering vanwege nieuwe ontwikkelingen aanpassingen doorgevoerd worden. Door Corona verliep het veiligheidsjaar anders dan verwacht. Enerzijds hebben activiteiten niet kunnen plaatsvinden vanwege de maatregelen, zoals voorlichting aan groepen bewoners op locatie en acties in het kader van de Week van de Veiligheid. Anderzijds heeft Corona effect gehad op de veiligheidscijfers. Zo nam het aantal woninginbraken af en het aantal meldingen jongerenoverlast toe. Ook het aantal gevallen cybercrime is (landelijk) toegenomen.

Hoewel dit in dit IVP niet als prioriteit is benoemd, zal daar al wel in 2021 via voorlichting aandacht aan worden besteed. Dit veiligheidsprogramma geeft een overzicht van de doelen en acties van het integraal veiligheidsbeleid. Op de laatste pagina is de rapportage geregistreerde criminaliteit opgenomen met een overzicht van de aangiftecijfers en meldingen van jeugdoverlast en overlast door verwarde personen in de afgelopen vijf jaar.

Toelichting op de kolommen in onderstaande tabellen Hieronder worden de lopende en nieuwe activiteiten beschreven. De projecten/activiteiten zijn gerangschikt op de veiligheidsvelden. De activiteiten zijn in een schema weergegeven, waarbij per activiteit de volgende informatie wordt verstrekt.

Veiligheidsveld Titel Doelstelling Stand van zaken Aanpak en planning Betrokken partijen

2

Activiteit Te realiseren doel in 2022 volgens het IVP 2019-2022 Beschrijving van activiteiten/acties in 2020 (de reguliere taken zijn hier niet beschreven) De producten, diensten of activiteiten in 2021 om de doelstelling uit het IVP te halen Interne en externe veiligheidspartners

Veiligheidsprogramma 2021

Veiligheidstaken voor 2021 Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Woninginbraken (prioriteit uit IVP, als onderdeel van High Impact Crimes) Doelstelling: maximaal 100 inbraken bij woningen in 2022. In 2020 is het laagste aantal woninginbraken van jaren te zien: 79. Dit is een afname van maar liefst 14% ten opzichte van 2019. Dit heeft voornamelijk te maken met de coronamaatregelen, die ervoor zorgden dat mensen meer thuis bleven. Vooral in de maanden april, mei, juni en juli daalde het aantal inbraken. In de laatste drie maanden van het jaar steeg het aantal woninginbraken. Ook in 2020 zijn er preventieve en repressieve acties geweest, hoewel de coronamaatregelen minder mogelijkheden gaven dan andere jaren. Zo konden voorlichtingsbijeenkomsten niet doorgaan, maar is op social media tijdens het Donkere Dagen Offensief meer aandacht gegeven aan preventie van woninginbraak en zijn bewoners gewezen op wat zij zelf kunnen doen om inbraak te voorkomen. Ook zijn er brieven verstuurd naar omliggende woningen van een woning waarin is ingebroken, om de bewoners te waarschuwen. In navolging van de in 2019 afgeronde subsidieregeling inbraakwerende maatregelen, heeft Eemland Wonen in 2020 47 huurwoningen voorzien van extra inbraakwerende maatregelen. 1. verzorgen algemene of buurtgerichte voorlichting om mensen erop te wijzen dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor inbraakpreventie van hun woning. Actie: verspreid over het jaar (OOV en communicatie) 2.

inwoners betrekken bij het signaleren van verdachte personen of situaties: via (online) voorlichtingsbijeenkomsten (Preventieavonden), via social media en inschakelen lokale media inzet bewoners activeren/stimuleren. Actie: verspreid over het jaar (politie en OOV) 3. indien mogelijk voorlichting over babbeltrucs aan bewoners van seniorencomplexen. Actie: 3e en 4e kwartaal (politie en OOV) 4. politie verricht na woninginbraak een buurtonderzoek, attendeert omringende bewoners over adequate beveiliging en stuurt een Burgernetbericht uit waarin wordt gevraagd om informatie ten behoeve van de opsporing. Actie: voortdurend na inbraak (politie) 5. versturen brief na woninginbraak aan ‘besmette’ woningen. Actie voortdurend na inbraak (OOV) 6. uitdelen solar-lampen ten behoeve van stegen verlichten. Actie: 4e kwartaal (OOV) 7. periodiek plaatsen van verplaatsbare waarschuwingsborden op toegangswegen van buurten waar veel is ingebroken. Actie: indien nodig (OOV)

Veiligheidsprogramma 2021

3

8.

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

4

deelname aan week van de veiligheid (begin oktober) en donkere dagen offensief met preventieve en repressieve acties. Actie: 4e kwartaal (OOV en politie) 9. checken Digitaal Opkopers Register (DOR) en controleren handelaren. Actie: verspreid over het jaar (boa’s) 10. in BES-verband: inzetten op quick response, onderling tekstkar delen en gezamenlijk een of meerdere Mobeye alarmsystemen aanschaffen. Actie: verspreid over het jaar (politie, OOV) Gemeente, politie, woningcorporatie, inwoners(groepen)

(huiselijk) Geweld Streven naar het verminderen van het aantal geweldsdelicten. Het aantal geweldsincidenten is in 2020 gedaald met 11%: van 82 in 2019 naar 73 in 2020. Het aantal registraties huiselijk geweld is ook gedaald, van 32 naar 14. In 2020 is de Wet tijdelijk huisverbod (het tijdelijk uit huis plaatsen van een dader van huiselijk geweld) geen enkele keer toegepast. 1. afhankelijk van geweldsincidenten worden acties (bijv. Burgernet, testen op gebruik middelen bij verdachten, bij huiselijk geweld opleggen tijdelijk huisverbod waarna zorg in gang wordt gezet,) gestart. Actie: na geweldsdelicten (politie en OOV) 2. het melden van huiselijk geweld en kindermishandeling laagdrempelig houden via het meldpunt Veilig Thuis en faciliteren gecoördineerde zorg voor slachtoffers door een sluitende ketenaanpak; aansluiten op de landelijke voorlichting door mensen meer bewust te maken van mogelijke signalen van geweld. Actie: voortdurend (Veilig Thuis, Lokaal Team, Pit Baarn, scholen en politie) 3. aanpak Top X (een persoonsgerichte aanpak van max. 10 personen, die zich bezighouden met criminaliteit). Actie: voortdurend (PGA/interventiespecialist, politie e.a.) Politie, OM, Veilig Thuis, GGD, GGZ, Veiligheidshuis en gemeente

Autokraak, vernielingen en fietsdiefstal (veelvoorkomende criminaliteit – vvc) Voor 2021 zijn de jaarlijkse doelstellingen: autokraken: 80, vernielingen: 90, fietsendiefstal: 50 Het aantal autokraken is in 2020 fors afgenomen ten opzichte van 2019 (van 148 naar 76, afname van 49%). Dit lijkt een gevolg van de coronamaatregelen te zijn waardoor er minder auto’s geparkeerd werden bij met name horecagelegenheden in het buitengebied, in de avond. Veiligheidsprogramma 2021

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Ook het aantal vernielingen (99) is afgenomen ten opzichte van vorig jaar (-19%), evenals het aantal fietsdiefstallen (69, -5%). De schadepost voor vernielingen aan gemeente eigendommen kwam in 2020 uit op ongeveer € 6.725,- (inclusief € 1.525,- door vernielingen tijdens de jaarwisseling 2020-2021). Dat is fors lager dan in 2019 (€18.000,-), waar een grote schadepost glasschade aan de Wintertuin was. 1. politie en gemeentelijke boa’s richten zich op hotspots waar vaak vvc plaatsvindt (deels uitgaan gerelateerd); bij toename extra inzet plegen met gerichte, informatiegestuurde acties door regulier (horeca)koppel van de politie en boa’s. Acties: voortdurend en wanneer het aantal vernielingen, dat uitgaan gerelateerd is, toeneemt (politie en boa’s) 2. autokraak: afhankelijk van ontwikkelingen van het aantal autokraken flyers uitdelen op hotspots en andere acties. Actie: afhankelijk van ontwikkelingen (OOV en politie) 3. vernielingen: schade verhalen op de daders indien bekend en organiseren acties; periodiek publiceren vandalismemeter (van vernielingen aan gemeente eigendommen). Actie: afhankelijk van ontwikkelingen (OOV en politie) en vandalismemeter aan het begin van ieder kwartaal (OOV) 4. fietsdiefstal: bepalen hotspots en organiseren acties indien mogelijk (zoals uitdelen zadeldekjes en inzet lokfiets).

Actie: afhankelijk van ontwikkelingen (OOV en politie) Politie, OM en gemeente

Veilige en leefbare buurten Versterken van de rol van de inwoners in hun buurt en daardoor het verhogen van het veiligheidsgevoel. De reguliere taken - in de vorm van toezicht en handhaving - ter verbetering van leefbaarheid en veiligheid zijn uitgevoerd. Momenteel ontvangen 2487 inwoners van Baarn een SMS of spraakbericht van Burgernet (10,1%) en 2305 inwoners een mail (9,4%). In 2020 hebben 137 inwoners de Burgernetapp gedownload. In 2020 zijn er vanwege de coronamaatregelen geen bijeenkomsten georganiseerd over het vroegtijdig herkennen van verdachte situaties of andere voorlichtingsbijeenkomsten. 1. een persoonsgerichte aanpak van (potentiële) daders van ernstige criminaliteit. Actie: voortdurend (politie en PGA/interventiespecialist) 2. wanneer geregistreerde veelpleger vrijkomt extra inzet plegen op betrokkene. Actie: direct na het vrijkomen (politie)

Veiligheidsprogramma 2021

5

3.

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

6

uitvoeren Burgernet-acties en verhogen betrokkenheid van de Burgernet-deelnemers met mails bij woninginbraak. Actie: mails over acties (politie) 4. relatiebeheer van Burgernet deelnemers bijhouden. Actie: het hele jaar (OOV met info politie) 5. evaluatie stand van zaken WhatsApp-groepen. Actie: 3e en 4e kwartaal (OOV) 6. indien mogelijk organiseren van één of meerdere (online) informatieavonden (Preventieavonden) over vroegtijdig herkenning van verdachte situaties en digitale veiligheid. Actie: 2e en 3e kwartaal (OOV en politie) 7. toezicht op en handhaven van de ‘kleine ergernissen’ en criminaliteit in de horeca; bij het terugdringen van criminaliteit en buurtoverlast zorgen voor een flexibele en gerichte inzet van boa’s en politie. Actie: voortdurend (politie en boa’s) 8. verzorgen communicatie waarbij iedereen wordt gewezen op de eigen verantwoordelijkheid om ‘kleine ergernissen’ te voorkomen en elkaar hierop aan te spreken. Actie: enkele keren per jaar (communicatie en OOV) 9. herstellen schade aan gemeentelijke eigendom en opruimen vervuiling, waardoor de veiligheidsgevoelens onder inwoners verhoogt. Actie: zo spoedig mogelijk na melding/constatering (Beheer) 10. wensen en initiatieven vanuit de buurt/wijk oppakken en samen met de andere partners zoeken naar mogelijkheden om samen de veiligheid ter plaatse te verbeteren.

Actie: afhankelijk van verzoeken en mogelijkheden (OOV en anderen) 11. aanpak overlastgevende en zorgmijdende personen via een lokale persoonsgerichte aanpak of andere gerichte zorg. Actie: voortdurend (PGA/interventiespecialist en anderen) 12. inzetten op het verhogen van de aangiftebereidheid door aandacht hiervoor te vragen op (social) media. Actie: enkele keren per jaar (communicatie en OOV) Gemeente, politie, inwoners, woningcorporaties, Lokaal Team en anderen

Veilig uitgaan Een afname van uitgaansgerelateerde overlast, geweld en criminaliteit. Door de coronamaatregelen is de horeca maar beperkt open geweest. Wel is er veel aandacht geweest voor het (tijdelijk) uitbreiden van de terrassen zodat de horeca zo veel mogelijk klanten kon ontvangen op een veilige manier.

Veiligheidsprogramma 2021

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Betrokken partijen

De overlast van uitgaanspubliek is – mede door de lockdowns – beheersbaar gebleven. Wanneer deze weer helemaal open mogen, zal dit mogelijk tot een zeer uitgelaten sfeer zorgen, wat aandacht vraagt van alle partijen. Het horecaoverleg heeft in 2020 twee keer plaatsgevonden. Een nieuw horecaconvenant is afgerond en ondertekend. De beoogde nulmeting is later gestart doordat de horecagelegenheden (deels) gesloten zijn geweest in 2020. Alle horecaondernemers zijn gevraagd (opnieuw) een exploitatievergunning aan te vragen. 1. tweemaal per jaar overleg met KHN. Actie: in voor- en najaar (OOV en economische zaken) 2. handhaving door politie en boa’s op de geldende coronamaatregelen, plus aandacht voor doorschenken aan dronken personen, schenken aan personen onder 18 jaar, drugsgebruik en overlast van rondhangende jongeren en jongvolwassenen tijdens en na het uitgaan. Actie: voortdurend (politie, boa’s en OOV) 3. afronden 0-meting waarmee de bestaande horecabedrijven binnen de gemeente in beeld worden gebracht. Doel is om na afronding een compleet en actueel beeld te hebben van de (paracommerciële) horecabedrijven en deze conform de wet- en regelgeving te laten functioneren. Actie: 2e kwartaal (OOV) Gemeente, politie en alcoholverstrekkers

Veilig ondernemen bedrijven Verbeteren veiligheid op bedrijfsterreinen. Verminderen van het aantal aangiftes bedrijfsinbraken. Naast het reguliere toezicht is er een integrale schouw geweest met focus op ondermijning op alle bedrijventerreinen in Baarn. Uit deze schouw is een pand op bedrijventerrein De Drie Eiken naar voren gekomen. De brandweer constateerde zaken die niet voldoen aan de wetgeving en de vergunning is gecontroleerd. De ondernemers zijn – in samenwerking met politie, gemeente en bedrijfschap – actief met het Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen (KVO-B) op beide bedrijventerreinen. In november zijn alle partijen geslaagd voor de audit en is opnieuw het certificaat Keurmerk Veilig Ondernemen bedrijventerreinen behaald. 1. voortzetten van de acties voor het Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen (KVO-B): periodiek overleggen, jaarlijks een schouw over beide terreinen, bij behoefte en indien mogelijk (online) informatiebijeenkomsten en informatie over veiligheid verstrekken. Actie: het hele jaar (economische zaken, beheer, politie, brandweer en OOV) Gemeente, politie en bedrijven Veiligheidsprogramma 2021

7

Titel Doelstelling

Stand van zaken

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

8

Veilige evenementen Door een goede voorbereiding met betrokken partners en onder verantwoordelijkheid van de organisatie van het evenement een rustig en veilig verloop van het evenement In 2020 hebben er vanwege de coronamaatregelen veel minder evenementen plaatsgevonden in Baarn dan voorgaande jaren. De evenementen die wel konden plaatsvinden, voor de coronamaatregelen, verliepen rustig en veilig. De landelijke intocht van Sinterklaas bij Paleis Soestdijk dit jaar betrof een van tevoren opgenomen filmopname en is goed verlopen. 1. werken conform de beleidsregels en met het oog op de dan geldende maatregelen voor evenementen. De evenementenkalender wordt voortdurend bijgewerkt en bekend gemaakt, met een goede spreiding van evenementen. Actie: gehele jaar (OOVevenementenvergunningverlening) 2. overleg over evenementen met betrokken partners en aanvragers. Actie: regelmatig (OOVevenementenvergunningverlening en adviseurs) Organisatie evenement, politie, VRU, GHOR (Geneeskundige Hulp bij Ongevallen in de Regio), RUD en gemeente

Overlastgevende jeugd (prioriteit uit IVP) Verminderen van overlast van (groepen) jongeren Het aantal incidenten jongerenoverlast is in 2020 gestegen ten opzichte van 2019: van 126 naar 194. Door de coronamaatregelen waren de scholen dicht en konden minder jongeren naar sport of andere hobby’s. Hierdoor waren zij vaker op straat, wat meer meldingen jongerenoverlast veroorzaakte, ook doordat de meldende inwoners meer thuis waren. Desondanks waren er in 2020 geen jongeren die dusdanig problematisch groepsgedrag vertoonden waardoor een integrale aanpak nodig was om de problematiek te stoppen. De ontwikkelingen rond jeugdgroepen wordt continu gemonitord door politie, gemeente en jongerenwerk volgens de ‘7 stappen aanpak’. In deze aanpak worden signalen met elkaar gedeeld en, indien nodig, een integraal beeld en een plan van aanpak gemaakt. Alle partners hebben hierin een aandeel. 1. jongerenwerk, wijkagenten en boa’s onderhouden goede contacten met elkaar, leerplicht, de jongeren en de scholen. Actie: voortdurend (jongerenwerk, politie en boa’s) 2. monitoren en bespreken van overlast gevende jongeren in een periodiek overleg van gemeente, politie, jongerenwerk en maatschappelijk werk (JOR = jongeren in Veiligheidsprogramma 2021

Betrokken partijen

Titel Doelstelling

Stand van zaken

openbare ruimte). Actie: minimaal zesmaal per jaar overleg (waarvan twee keer in breder verband een themabijeenkomst). Indien nodig een gezamenlijke aanpak bepalen aan de hand van de 7 stappen aanpak (politie, jongerenwerk, wijkwelzijnswerk en gemeente OOV en Samenleving) 3. verzorgen van voorlichting op (basis)scholen over gevolgen van foutief gedrag (waaronder vuurwerkoverlast) door Halt. Actie: periodiek en vuurwerkvoorlichting in december (Halt). 4. optreden tegen overlast veroorzakende (groepen) jongeren. Actie: voortdurend (politie en boa’s) 5. optreden tegen schoolverzuim. Actie: voortdurend (leerplichtambtenaar) 6. gecoördineerde aanpak van jongeren, die in het justitieel traject terechtkomen, in Veiligheidshuis en Lokaal Team. Actie: voortdurend (PGA/interventiespecialist en Lokaal Team) 7. in BES-verband: omwonenden stimuleren om ernstig en structureel overlast en/of crimineel gedrag te melden. Actie: gedurende het jaar (OOV en communicatie) Gemeente, politie, OM, jongerenwerk, maatschappelijk werk, jeugdzorg, scholen en Halt

Jeugd, alcohol en drugs (prioriteit uit IVP) Vermindering gebruik alcohol en drugs door jongeren en aanpak drugsdealen. Dit moet – behalve een gezondheidsverbetering – leiden tot een vermindering van overlast en criminaliteit Met voorlichting en educatie zijn jongeren op verschillende momenten bewust gemaakt van de gezondheidsrisico’s van alcohol, tabak en drugsgebruik. Doel is van elkaar leren en zo mogelijk gezamenlijk optrekken. Dit is een continu proces. In de Nota Sociaal Domein is het onderdeel ‘Preventie en zorg dichtbij’ opgenomen. Vanuit dit thema gaat de aandacht uit naar het voorkomen of verergeren van problemen. Hierin is speciale aandacht voor kinderen en jongeren en zijn programma’s ontwikkeld om een gezonde leefstijl te bevorderen. Ook worden voorlichtingsprogramma’s aangeboden, zoals over stoppen met alcoholgebruik en drugs. In 2020 is gestart met het in beeld brengen van het alcohol- en drugsgebruik door jongeren en het drugsdealen. Dit is op twee manieren gedaan. Enerzijds is een vragenlijst rondgestuurd naar professionals met vragen over het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. Anderzijds is door het programma Straatwaarde(n) van het RIEC MN een onderzoek gedaan met als doel meer zicht op (lokale) kenmerken van jonge aanwas, negatieve rolmodellen, sociale

Veiligheidsprogramma 2021

9

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling

Stand van zaken

Aanpak en planning

10

dynamieken en ontwikkelingen in het licht van jonge aanwas in de drugs/cocaïnehandel. 1. naar aanleiding van de vragenlijst en het onderzoek door het RIEC MN zal, samen met professionals, een plan van aanpak worden ontwikkeld. Actie: 1e en 2e kwartaal (OOV, Samenleving en partners). 2. uitvoeren plan van aanpak. Actie: vanaf 3e kwartaal (OOV, Samenleving en partners). Gemeente, politie, OM, SWB/jongerenwerk, GGD, scholen, Halt, Victas, horecaondernemers/alcoholverstrekkers, jongeren en hun ouders

Ondermijning (prioriteit uit het IVP) Aanpak van de diverse vormen van georganiseerde criminaliteit en ondermijning, waaronder hennepteelt, drugshandel, witwaspraktijken, vastgoed-fraude en mensenhandel, in nauwe samenwerking met alle partijen. In Utrecht Oost is gezamenlijk gekozen voor de prioriteiten autobranche en buitengebied, gerelateerd aan drugs. In de aanpak wordt ook het versterken van de bewustwording en de informatiepositie meegenomen, alsmede het vergroten van bestuurlijke weerbaarheid. In 2020 is BIBOB toegepast op 1 omgevingsvergunning en 8 horecavergunningen. Dit gaf geen aanleiding tot verder onderzoek. Eenduidig BIBOB-beleid is ontwikkeld voor het gehele BES-gebied. Het periodiek ondermijningsoverleg waarin mogelijke verdachte ontwikkelingen worden besproken en acties worden afgestemd, is in 2020 diverse keren (online) bij elkaar geweest. Hierbij zijn 49 casussen besproken. 19 casussen zijn nog in behandeling in het overleg, 1 casus is in behandeling bij het RIEC en 29 signalen zijn afgehandeld. Daarnaast zijn er twee integrale schouwacties geweest op bedrijventerreinen en zijn focuslocaties, zoals recreatieparken, gecontroleerd. Om de interne deskundigheid te bevorderen, is er een e-learningprogramma over ondermijning intern uitgerold onder medewerkers, college- en raadsleden.

Ook zijn trainingen gegeven voor medewerkers over ondermijning in de praktijk en heeft er een informatieavond over ondermijning plaatsgevonden voor raadsleden. Externe bewustwording en communicatie vond plaats door middel van informatie op social media en in het gemeentenieuws. Tijdens de Week van de Veiligheid is de Ondermijningskrant bij alle huishoudens in de gemeente bezorgd. 1. in BES-verband: implementeren en uitvoering geven aan eenduidig BIBOB-beleid voor het gehele BES-gebied. Actie: 2e kwartaal (OOV) 2. uitvoering geven aan gecoördineerde aanpak hennepplantages. Actie: voortdurend op incidenten (OOV en externe partijen) Veiligheidsprogramma 2021

3.

Betrokken partijen

Titel Doelstelling

Stand van zaken

Aanpak en planning

evalueren verbeterslag periodiek signaleringsoverleg ondermijning en toepassen focusthema per kwartaal. Actie: iedere zes weken (OOV en andere teams) 4. in samenwerking met het RIEC actie ondernemen op signalen van georganiseerde criminaliteit. Actie: direct op incidenten of meldingen (OOV, politie en andere teams) 5. in BES-verband: externe en interne communicatiestrategie uitvoeren. Actie: geheel 2021 (OOV, communicatie) 6. communicatiestrategie vanuit BES-verband doorvertalen naar een lokale communicatiestrategie met een jaarplanning per thema: partners, bewoners en ondernemers bewustmaken op ondermijning en meldingsbereidheid van ondermijningsproblematieken stimuleren. Actie: geheel jaar (OOV, communicatie) 7. trainingen organiseren om bewustwording te stimuleren op ondermijning en de versterking van de informatiepositie in het signaleren van ondermijning. Actie: geheel jaar (OOV) 8. schouwen van gebieden, controle op leegstaande panden en versterken van big data analyse. Actie: geheel jaar (OOV) 9. interne deskundigheidsbevordering door diverse trainingen. Actie: geheel jaar (OOV, RIEC) 10. vergroten ondermijningsbeeld van Baarn door onder andere nauwere samenwerking met Burgerzaken en scriptieonderzoek naar interne/externe bronnen om ondermijningssignalen te verrijken en ontwikkelingen te signaleren. Actie: : geheel jaar (OOV) 11.

ontwikkelen Basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel. Actie: gereed eind 2021 (OOV met Samenleving) Gemeente, politie, OM, woningcorporaties, energiebedrijven, Belastingdienst en het RIEC

Zorg en Veiligheid (prioriteit uit het IVP) Een goede samenwerking tussen professionals Veiligheid en professionals Zorg, zodat een afname ontstaat van het totaal aantal casussen op gebied van complexe casuïstiek. Binnen de samenwerkingsverbanden worden de PGA en de Top-X aanpak gecontinueerd. In 2020 werden gemiddeld 4 personen in PGA-verband besproken. Er is afstemming geweest met buurgemeenten en partners over forensische zorg. 1. in BES-verband: een (communicatie)campagne voeren om de meldingsbereidheid in het kader van zorgelijk gedrag van personen bij inwoners en professionals te verhogen. Actie: geheel jaar (OOV, communicatie) 2. in BES-verband: ontwikkelen regiobreed beleid op woonoverlast. Actie: vanaf 2021 (OOV, communicatie)

Veiligheidsprogramma 2021

11

3.

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Titel Doelstelling Stand van zaken

12

in BES-verband: door regionale samenwerking in de PGA helpen gemeenten elkaar in het zoeken van oplossingen voor overeenkomende casuïstiek. Actie: geheel 2021 (PGA/interventiespecialist en OOV) Gemeente, politie, organisaties

Radicalisering Radicalisering: voorkomen en ondervangen gevolgen van radicalisering van personen. Er is voor radicalisering een casusoverleg met buurgemeenten, politie en andere partners waarin individuele gevallen worden besproken. Er is een meldstructuur opgezet en deze is samen met een signalenlijst gedeeld met organisaties. Er zijn contacten met personen en organisaties. In 2020 is geen signaal gedeeld van mogelijk radicaliserende personen. 1. onderhouden contacten gericht op vroegtijdige signalering van radicalisering. Actie: voortdurend (OOV en Samenleving) 2. signaleren van mogelijke radicalisering en indien nodig, bespreken in casusoverleg met partners en acties uitvoeren. Actie: voortdurend (OOV, Samenleving en politie) Gemeente, politie, organisaties

Communicatie met de raad Informeren van de raad over de veiligheid in Baarn In 2020 heeft er een informatieavond plaatsgevonden waarin de raad werd geïnformeerd over ondermijning: wat is het en wat doen wel als gemeente Baarn hiertegen? 1. organiseren informatieavond voor de raad met politie en OM over de openbare orde en veiligheid in de gemeente. Actie: 3e kwartaal (OOV) 2. informeren van de raad over de (half)jaarlijkse veiligheidscijfers. Actie: 1e en 3e kwartaal (OOV) 3. informeren van de raad wanneer de actualiteit daar om vraagt door middel van een raadsinformatiebrief of persbericht. Actie: wanneer nodig (OOV) Gemeente, politie en OM

Veiligheidsbeleving Verhogen van de veiligheidsgevoelens onder de inwoners van Baarn In 2020 zijn de resultaten bekend gemaakt van de Veiligheidsmonitor, die in 2019 is uitgevoerd. Uit de Veiligheidsprogramma 2021

Aanpak en planning

Betrokken partijen

Veiligheidsmonitor kan worden geconcludeerd dat de meerderheid van de inwoners zich veilig voelt in de gemeente Baarn. 12,3% van de inwoners voelt zich wel eens onveilig in hun eigen buurt, ten opzichte van gemiddeld 14,2% in de totale regio Midden-Nederland. Inwoners geven de veiligheid in de eigen buurt een 7,5. 1. deelnemen aan de Veiligheidsmonitor. Actie: 2e en 3e kwartaal (OOV) 2. herstellen en schoonhouden van plekken die vervuild of beschadigd zijn. Actie: zo spoedig mogelijk na melding/constatering (Beheer) 3. meer aandacht intern en extern voor het verbeteren en schoonhouden van de buitenruimte, wat de veiligheidsgevoelens onder inwoners verhoogt. Actie: voortdurend (OOV, communicatie) Gemeente

Veiligheidsprogramma 2021

13

Rapportage geregistreerde criminaliteit

2019

2020

1179

1088

1096

1045

138 74 64 82 7 0 2 4 20 46 3 26

188 93 95 95 18 1 1 4 34 36 1 20

113 70 160 9 20 18

fraude totaal …waarv an: online handel

c riminaliteit totaal Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken woninginbraak: geslaagd woninginbraak: pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld Veel voorkom ende crim inalit eit autokraak brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal Overig

– 5%

– 3%

92 55 37 82 7 0 0 6 23 44 2 32

79 – 14% 54 – 2% 25 – 32% 73 – 11% 9 + 29% 3 0 2 – 67% 19 – 17% 36 – 18% 4 + 100% 14 – 56%

– 17% – 16% – 19% – 4% – 1% + 10% + 13% – 23% + 3% – 9% – 8% – 9%

88 57 93 4 18 22

148 73 122 9 13 14

76 69 99 2 18 14

– 49% – 5% – 19% – 78% + 38% 0%

– 16% + 1% – 5% – 42% – 11% – 6%

– 59% – 36% – 38% + 23% + 5% – 45% – 100% – 60% – 33% + 200% – 46% + 600%

90

91

105

183

+ 74%

+ 49%

+ 108%

38

49

61

76

+ 25%

+ 16%

+ 95%

– 7%

wapenhandel en/of bezit

4

10

8

4

– 50%

+ 3%

– 60%

– 33%

drugshandel,-v erv aardiging,-bezit

6

12

15

5

– 67%

– 15%

– 83%

– 56%

inc identen jongerenov erlast

197

120

126

194

+ 54%

+ 72%

+ 55%

+ 53%

ov erlast pers. met v erward gedrag

114

96

146

125

– 14%

+ 21%

0%

– 25%

ongev allen op de weg

246

215

187

192

+ 3%

– 12%

+ 13%

– 6%

Bron: Bureau Regionale Veiligheidsstrategie Midden-Nederland

14

Veiligheidsprogramma 2021

– 10%

juli t/m december

2018

ont w ikkeling 2020 t ov 2019, per 6-maands periode

januari t/m juni

2017

ontwikkeling 2020 tov 2019, regio MNL

= daling van 10% of meer = daling of stijging minder dan 10% = stijging van 10% of meer

ontwikkeling 2020 tov 2019, gemeente

In 2020 is het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Baarn met 5% gedaald ten opzichte van 2019. Deze daling van de geregistreerde criminaliteit is iets gunstiger dan de gemiddelde ontwikkeling in de regio (-3%). Omdat Baarn een relatief kleine gemeente is, kunnen procentuele stijgingen en dalingen snel groot zijn. Het aantal woninginbraken in Baarn daalde in 2020 met 14 procent ten opzichte van 2019. Vooral het aantal pogingen tot woninginbraak nam sterk af, namelijk met 32 procent. Het aantal autokraken daalde met 49 procent, het aantal vernielingen met 19 procent en het aantal gevallen van zakkenrollen zelfs met 78 procent. Het aantal geweldsincidenten daalde in 2020 met 11 procent. Het aantal meldingen van mensen met verward gedrag is na een stijging in 2019 vorig jaar weer gedaald met 14 procent. Het aantal meldingen jongerenoverlast nam toe met 54 procent. Ook cybercriminaliteit is gestegen, zoals online handel. Het aantal bedrijfsinbraken is gestegen van 13 naar 18.

+ 1%

– 59% + 62% – 54% + 90% – 65% + 21% – 24% + 9% – 20% + 150%

– 100% – 8% – 30% – 56%

0% – 30% 0% + 50% – 57%

+ 54%

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

Gemeente Baarn Team Ontwikkeling ruimte/omgeving Openbare Orde en Veiligheid Burgemeester en wethouders gemeente Baarn 2 maart 2021

Inhoudsopgave Inleiding....................................................................................................................................... 3 Doelen ondermijning BES-gemeenten ........................................................................................................... 3 Aanpak ondermijning BES-gemeenten ........................................................................................................... 3 Aandachtsgebieden gemeente Baarn ............................................................................................................. 3

Terugblik en resultaten 2020 ..................................................................................................... 4 Lokale ondermijningstafel .............................................................................................................................. 4 Vergroten ondermijningsbeeld ...................................................................................................................... 4 Interne deskundigheidsbevordering............................................................................................................... 5 Externe bewustwording en communicatie .................................................................................................... 5 Bibob .............................................................................................................................................................. 6

Activiteiten 2021 ........................................................................................................................ 6 Hoofddoelen en aandachtsgebieden .............................................................................................................. 6 Lokale ondermijningstafel .............................................................................................................................. 7 Vergroten ondermijningsbeeld ...................................................................................................................... 8 Interne deskundigheidsbevordering............................................................................................................... 8 Externe bewustwording en communicatie .................................................................................................... 9 Bibob ............................................................................................................................................................ 10 Innovatie en ondermijning ........................................................................................................................... 10

Algemeen kader voor de uitvoering ........................................................................................ 11 Organisatie en verantwoordelijkheden ....................................................................................................... 11 Randvoorwaarden en risico’s ...................................................................................................................... 12 Progressie en evaluatie ................................................................................................................................ 12 Budget .......................................................................................................................................................... 12

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

2

Inleiding In het integraal veiligheidsplan 2019-2022 hebben de vijf gemeenten Baarn, Bunschoten, Eemnes (samen Eemdal), De Bilt en Soest prioriteit gegeven in het (politie) basisteam BES aan het onderwerp ondermijning. In dit IVP staat de aanpak op hoofdlijnen voor ondermijning vermeld. Dit vormt het uitgangspunt voor het projectplan dat door de gemeente Baarn in 2020 is opgesteld en de daaruit voortvloeiende jaarlijkse uitvoeringsplannen. Doelen ondermijning BES-gemeenten In het integraal veiligheidsplan 2019-2022 van de BES-gemeenten zijn de volgende doelen voor ondermijning benoemd: • •

• • •

Het vergroten van het zicht op ondermijning door onze informatiepositie te versterken; Het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid. Daarmee voorkomen we dat de ondermijnende en georganiseerde misdaad misbruik maakt van gemeentelijke dienstverlening of bestuurlijke structuren. We mobiliseren hiervoor ook de samenleving; Het zoveel mogelijk terugdringen van criminele activiteiten door eenduidig Bibob-beleid in het gehele BES-gebied; Een gerichte aanpak van drugshandel- en productie. We richten ons daarbij specifiek op de facilitators in de autobranche en het buitengebied; Het zoveel mogelijk terugdringen van de georganiseerde criminaliteit. Dit doen we door signalen van ondermijning op te pakken en integraal informatie uit te wisselen in een lokaal ondermijningsoverleg.

Aanpak ondermijning BES-gemeenten De volgende aanpak op hoofdlijnen is benoemd in het integraal veiligheidsplan om bovengenoemde doelen te behalen: • Door inwoners te informeren zorgen we ervoor dat onze medewerkers en inwoners zich bewust zijn van het feit dat ondermijnende criminaliteit zich in de directe omgeving afspeelt; • In de komende vier jaar ontwikkelen we een interne communicatiestrategie voor de gemeenten in het BES-gebied en voeren deze uit; • In de komende vier jaar ontwikkelen we eenduidig Bibob-beleid voor het gehele BES-gebied. Aandachtsgebieden gemeente Baarn Voortvloeiend uit de bovengenoemde doelen en aanpak staan voor de gemeente Baarn de volgende aandachtsgebieden centraal bij de aanpak van ondermijning, zoals ook opgenomen in het projectplan Ondermijning: 1. Versterk bewustwording en de informatiepositie 2. Vergroot het zicht op blinde vlekken en criminele samenwerkingsverbanden (specifiek autobranche en buitengebied) 3. Wees een zichtbare overheid 4. Vergroten van bestuurlijke weerbaarheid 5. Het zoveel mogelijk terugdringen van criminele activiteiten door eenduidig Bibob-beleid samen met de andere gemeenten 6. Het zoveel mogelijk terugdringen van de georganiseerde criminaliteit door signalen van ondermijning op te pakken, integraal informatie uit te wisselen en interventies uit te voeren – versterken lokaal overmijningsoverleg

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

3

Terugblik en resultaten 2020 In 2020 is uitvoering gegeven aan het projectplan Ondermijning. Door de komst van corona in Nederland en de daarmee gepaarde maatregelen is het niet mogelijk geweest om alle activiteiten conform planning uit te voeren. Hieronder zal kort worden stilgestaan bij de uitgevoerde activiteiten en de resultaten. Onder ieder kopje staan nummers die corresponderen met de aandachtsgebieden die hierboven bij de aanpak zijn genoemd. Lokale ondermijningstafel (1, 2, 6) In de periode 1 oktober 2019 t/m 1 oktober 2020 zijn de volgende resultaten behaald: • 19 casussen in behandeling o 5 signalen vanuit de politie o 1 signaal vanuit de provincie Utrecht o 1 signaal vanuit een burger o 5 signalen vanuit de gemeente (handhaving, OOV, burgerzaken) o 7 signalen door samenwerking tussen professionals in het ondermijningsoverleg • 1 casus in behandeling bij het RIEC • 29 signalen zijn afgehandeld o Het signaal is een handhavingszaak geworden o Het signaal gaf geen aanleiding tot vervolginterventies en het signaal is afgesloten o Er was geen sprake van ondermijning o Onvoldoende feiten om tot vervolg te komen o Het signaal is overgedragen aan een convenantpartner in het ondermijningsoverleg, zoals de Belastingdienst Vergroten ondermijningsbeeld (1, 2, 6) Naast het ondermijningsbeeld dat door RIEC Midden-Nederland voor Baarn in kaart is gebracht, kijken alle partners

jaarlijks continu hoe dit beeld aangevuld kan worden met concrete signalen. Deze kunnen vervolgens weer nader besproken worden in het lokale ondermijningsoverleg waarbij ondermijning uitgesloten of juist vastgesteld kan worden. De volgende activiteiten hebben in 2020 plaatsgevonden: • Gericht schouwen op industrieterrein, buitengebied en centrumgebied met ketenpartners. Twee integrale schouwacties hebben geresulteerd in 13 concrete signalen, die nader worden verrijkt middels het ondermijningsoverleg. • Controle van focuslocaties o Recreatieparken, o.a. recreatiepark Zevenlindenweg (Lage Vuursche) met 82 recreatiewoningen Deze locaties zijn in 2020 gecontroleerd. Enkele controles hebben een handhavingsknelpunt opgeleverd dat afzonderlijk is afgehandeld. Bij deze focuslocaties is geen ondermijning vastgesteld. Er is vastgesteld dat er sprake is van hoge sociale controle. Conclusie: recreatieparken zijn geen prioriteit en er zijn geen concrete signalen in kader van ondermijning. o Autobranche of aanverwant. De gemeente heeft in oktober/november 2019 alle 45 Baarnse autobedrijven in kaart gebracht en verrijkt met gemeentelijke informatie. Verrijking en analyse

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

4

van het RIEC zouden in oktober 2020 volgen. Echter tot op heden zijn deze nog niet aangeleverd. Knelpunten uit deze analyse worden vervolgens ingebracht in het lokaal ondermijningsoverleg. Interne deskundigheidsbevordering (1, 4) Het doel hiervan is het vergroten van kennis over en inzicht in ondermijning, gericht op de werkpraktijk. • E-learningsprogramma ondermijning voor medewerkers, college en raadsleden over ondermijning. • Specialistische training voor handhavers, bouwinspecteurs en burgercontact over surveilleren en bewustwording op ondermijning in de praktijk. • Coaching on the job door projectleider ondermijning. Meelopen tijdens werkzaamheden van de bouwinspecteurs, handhavers en politie. In de praktijk is dit zeer effectief gebleken, omdat het concreet toepasbare inzichten en kennis oplevert. • Schouwen op industrieterrein, buitengebied en centrumgebied met ketenpartners (kruisbestuiving met ondernemers, andere gemeentelijke diensten zoals verkeer, bouwen, openbare ruimte, brandweer). Alvorens het schouwen is er inzicht gegeven hoe je effectief kunt schouwen op ondermijning. • Uitleg gegeven over projectplan ondermijning en rol van projectleider tijdens een teamoverleg van het lokaal team. Dit team komt normaliter veel bij bewoners over de vloer en heeft een cruciale rol in het signaleren van ondermijning.

• Collegeinformatie-avond over ondermijning met als doel de raad te informeren over stand van zaken m.b.t. aanpak en bewustwording te creëren over dit onderwerp. • Inzet ondermijningsspel bij handhaving om bewustwording op de werkvloer te vergroten • Juridische opleidingen door het RIEC over ondermijning, o.a. voor boa en de Bibob coördinator Externe bewustwording en communicatie (1, 3) Het doel van externe communicatie is het vergroten van bewustwording bij inwoners en ondernemers en het vergroten van de meldingsbereidheid bij verdachte situaties. Dit aandachtsgebied richt zich ook op het speerpunt ‘zichtbare overheid’. Er is met name ingezet om algemene informatie over ondermijning onder de aandacht te brengne. • • • • •

Speciale editie Veiligheidskrant: “Ondermijningskrant” (oktober 2020 – huis-aan-huis bezorgd) Krantenrubriek Gemeentenieuws (o.a. over e-mail meldpunt ondermijning) Facebook (Meld Misdaad Anoniem) Twitter Ondernemersbijeenkomst in BES-verband

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

5

Bibob (5) In 2020 • Bibob toegepast op: o 1 omgevingsvergunning o 8 horecavergunningen • Geactualiseerd Bibob-beleid BES-breed gereed en naar college

Activiteiten 2021 De activiteiten in 2021 gericht op ondermijning zijn wederom een doorvertaling van de strategische doelen vanuit het integraal veiligheidsplan 2019-2022 BES-gemeente. Het mag duidelijk zijn dat ondermijning niet op zich staat en verweven is in het gehele openbare orde en veiligheidsdomein, zoals dit in onderstaande illustratie is uitgebeeld.

Afhankelijk van de situatie rondom corona in Nederland zullen de niet-uitgevoerde activiteiten uit 2020 op een tactische wijze doorgeschoven worden naar 2021. In de uitvoering van de activiteiten in 2020 hebben we reeds rekening gehouden met de maatregelen en effecten van COVID-19 om tot een gewenst resultaat te komen. Dit zal ook het geval zijn in 2021. Hoofddoelen en aandachtsgebieden Onderstaande aandachtsgebieden zijn identiek aan die van vorig jaar, met uitzondering van innovatie in ondermijning. Dit zal in dit plan worden geduid. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

7.

Versterk bewustwording en de informatiepositie Vergroot het zicht op blinde vlekken en criminele samenwerkingsverbanden (specifiek autobranche en buitengebied) Wees een zichtbare overheid Vergroten van bestuurlijke weerbaarheid Het zoveel mogelijk terugdringen van criminele activiteiten door eenduidig Bibob-beleid Het zoveel mogelijk terugdringen van de georganiseerde criminaliteit door signalen van ondermijning op te pakken, integraal informatie uit te wisselen en interventies uit te voeren – versterken lokaal ondermijningsoverleg Innovatie in ondermijning

Bovengenoemde aandachtsgebieden zijn verwerven in de volgende onderdelen en activiteiten:

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

6

Lokale ondermijningstafel (1, 2, 6) De opstart van het lokale ondermijningsoverleg had als doel om lokale signalen van ondermijning te verrijken en vervolgens indien hiertoe concrete aanleiding was dit in te brengen bij het RIEC voor een aanpak. Hierbij wordt gewerkt conform onderstaande illustratie ‘van signaal tot interventie’. Het lokale ondermijningsoverleg vindt om de zes weken plaats, waarmee concrete sturing op informatieverrijking en actualiteit wordt geborgd. De praktijk heeft geleerd dat het lastig is om ondermijningssignalen feitelijk te onderbouwen en deze op een gedegen wijze via de regionale procedure bij het RIEC te behandelen. Daarbij hoeven niet alle lokale casussen te worden aangeboden bij het RIEC en kan een casus ook lokaal worden aangepakt met partners.

Verbeteringen lokale ondermijningsoverleg We hebben het lokale ondermijningsoverleg geëvalueerd en verbeteringen doorgevoerd die erop zijn gericht om de resultaatgerichtheid en het versterken van feitelijke informatie van een casus te vergroten. Zo wordt bij aanvang van de casus vastgesteld wat het doel is en welke partners concrete acties ondernemen om het signaal te verrijken. Hiermee moet voorkomen worden dat een casus maandenlang of zelfs langer op de casuslijst blijft staan. De uitwerking van deze verbeteraanpak zal tweede kwartaal 2021 worden geëvalueerd om vast te stellen of dit ook daadwerkelijk tot het gewenste effect heeft geleid. Daarnaast is het een voornemen om de Koninklijke Marechaussee en boswachters (boa’s) een conventantpartner te laten worden bij de lokale ondermijningstafel. De verkenningen, inclusief juridische elementen, hiervoor zijn gestart. De juridische basis voor het lokaal ondermijningsoverleg (LOO) ligt nu in de Gemeente- en Politiewet. Aansluiting van andere partners is op dit moment nog niet mogelijk. Een derde kwaliteitsverbetering in het ondermijningsoverleg is dat we per kwartaal een specifiek focusthema toepassen binnen de brede aanpak van ondermijning. We kijken naar ondermijning in brede zin, maar per kwartaal komt er extra focus op dat bepaalde thema.

Hierdoor verbreed je de kennis binnen de verschillende ondermijningsthema’s en voorkomen we dat er blinde vlekken op het gebied van ondermijning in Baarn ontstaan. Voor 2021 zijn dit de volgende thema’s: • Q1: Drugs • Q2: Witwassen • Q3: Uitbuiting, mensenhandel en blinde vlekken • Q4: Weerbaarheid vergroten

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

7

Deze focusthema’s komen duidelijk terug in de totale aanpak in een kwartaal, o.a. in communicatieaanpak en bewustwording, zowel intern alsmede extern. Daarnaast wordt op basis van deze thema’s het lokale ondermijningsoverleg geprofessionaliseerd, door bijvoorbeeld specifieke workshop of experts die een specifieke bijdrage leveren. Vergroten ondermijningsbeeld (1, 2, 6) Om ons lokale ondermijningsbeeld scherp te houden en te verrijken om blinde vlekken in de aanpak van ondermijning in Baarn te voorkomen, zullen we actieve interventies en acties uitvoeren die structureel bijdragen aan het vergroten en scherper krijgen van het lokale ondermijningsbeeld. Dit doen we door de volgende interventies, naast het werken aan de hand van bovengenoemde thema’s per kwartaal; • Elke kwartaal wordt er een selectie gemaakt door Burgerzaken van woningen waarbij er veel adresmutaties plaatsvinden of geen mensen staan ingeschreven. Deze worden bezocht om te kijken of er sprake kan zijn van ondermijning. • We zullen op basis van analyse van het RIEC ook objecten die in het verleden gerelateerd waren aan vormen aan criminaliteit, herbezoeken of schouwen. Deze analyse zal in samenspraak met de politie en het RIEC nader worden geconcretiseerd, met een sterke focus op het buitengebied.

Ervaring vanuit de provincie Brabant en Limburg leert dat objecten uit het verleden waarbij criminaliteit is aangetroffen, vaak op herhaling in beeld komen. Ter illustratie: de hennepkwekerij van toen wordt het xtc-lab van nu. • We voeren twee keer per jaar met de leden van de ondermijningstafel gerichte schouwacties uit zowel in het centrumgebied, buitengebied, alsmede het industriegebied. • Een hbo-student start per februari 2021 een scriptieonderzoek naar interne en externe (openbare) bronnen om ondermijningssignalen te verrijken en trends/aandachtsgebieden binnen ondermijning te signaleren. De aanbevelingen zullen passen en onderdeel uitmaken van het uitvoeringsplan Ondermijning, zodat concreet op resultaat gestuurd kan worden. Actie Vervolg schouwen (buitengebied, centrum en herhaling industrieterrein) Bronnenonderzoek Controle op leegstaande panden (geen inschrijving BRP) Oude objecten in beeld brengen en controleren Contact woningbouwvereniging Eemland Wonen – versterken samenwerking en inzicht geven in ondermijning. Versterken van big data analyse (open bronnen) bij het verrijken van lokale signalen en/of vaststellen van ondermijningstrend. Nog weinig expertise en kennis bij het RIEC hierover.

Wanneer Q1 2021 Vanaf Q1 2021 Elke kwartaal Q2- Q3 Nader te bepalen in samenspraak met de woningbouwvereniging In onderzoek en samenspraak met het RIEC

Interne deskundigheidsbevordering (1, 4) De interne deskundigheidsbevordering wordt op verschillende manieren bereikt, namelijk door trainingen, workshops en de focusthema’s binnen het ondermijningsoverleg. Daarnaast zullen we ook indirect door de communicatiestrategie de interne deskundigheidsbevordering vergroten. Concept: Blik op ondermijning Op de planning voor 2021 staat het ontwikkelen van ‘Blik op ondermijning’. Dit betreft een stalen blikje met hierin vraag- en antwoordkaarten om kennis en bewustwording over ondermijning te vergroten. We geven medewerkers letterlijk een blik op ondermijning. Dit is een vervolg van de e-learning die in 2020 is aangeboden. Deze blikken worden verspreid onder de diverse interne afdelingen, zodat medewerkers in bijvoorbeeld teamverband op een laagdrempelige manier aan de slag kunnen. Afhankelijk van de coronamaatregelen in 2021 zou dit via Teams kunnen, waarbij de projectleider ondermijning ook kan ondersteunen.

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

8

Dit blik kan ook uitstekend ingezet worden voor externe doelgroepen, in collectief verband. Denk aan ondernemersverenigingen, woningbouwvereniging, bedrijven, buurthuizen en bibliotheken. De verspreiding kan gaan door de wijkboa’s, politie en medewerkers van het lokaal team. De blikken kunnen op een gegeven moment weer retour genomen worden en opnieuw worden ingezet op een andere locatie. Een doeltreffende, verrassende, milieuvriendelijke en ludieke manier om je blik te werpen op ondermijning. Actie Training bestuurlijke rapportage voor handhavers en boa’s Vervolg coaching on the job bij o.a. Lokaal Team/Burgercontact Ondermijningsspel op de werkvloer bij teams en externe partners, zoals brandweer en politie Blik op ondermijning Trainingen binnen regionaal programma bestuurlijke weerbaarheid vanuit RIEC (Bibob-medewerkers, college, MT) Trainingen om meldingsbereidheid te vergroten, o.a. met Misdaad Anoniem en lokale professionals als ambassadeurs (brandweer, politie, zorg, lokaal team) Gespecialiseerde Bibob trainingen (bijv. witwassen) Themagerichte verdiepingen in lokaal ondermijningsoverleg a.d.h.v. focusthema’s (aanschuiven expert, bijvoorbeeld over witwassen, mensenhandel etc.) Verdiepingstraining college over bestuurlijke weerbaarheid Workshop ondermijning raadsleden

Wanneer Q2 Wordt nader afgestemd Na COVID-19 uivoeren (Q3/Q4). Q2 Worden gepland door het RIEC Q1 (afstemming Mette) Worden gepland door het RIEC Gehele jaar, per kwartaal een focusthema Q2 Q 2 – Q3

Externe bewustwording en communicatie (1, 3) De communicatiestrategie uit het projectplan Ondermijning zal verder worden gecontinueerd. Externe communicatie zal gericht zijn op de volgende doelgroepen: • • •

Inwoners (extern) Bedrijven/ondernemers (extern) Samenwerkingspartners (extern: o.a. politie, BES-gemeenten)

Hierbij wordt ingezet op een drietal doelstellingen, te weten (1) het creëren van bewustzijn over betekenis, bestaan en impact van ondermijnende criminaliteit, (2) ervoor zorgen dat alle doelgroepen ondermijnende criminaliteit onacceptabel vinden en (3) de meldingsbereidheid vergroten en aanzetten tot preventie acties. In 2020 is met name ingezet op het creëren van bewustzijn door het ontwikkelen en verspreiden van de ondermijningskrant. Het is van belang om duidelijk te maken in alle communicatie, zowel intern als extern dat ondermijnende criminaliteit ons allemaal raakt. Door actief te communiceren over de aanpak van ondermijning, zien inwoners en ondernemers dat de gemeente dit serieus neemt en concreet werkt aan een veilige leefomgeving in de gemeente. Het is tevens een signaal dat de gemeente – samen met haar partners – criminele netwerken ontmoedigt om zich in de gemeente te vestigen. Hierdoor trachten we ook de weerbaarheid en meldingsbereidheid te vergroten. Thema’s Communicatie over ondermijning is een doorlopend proces. In 2020 is met name aandacht besteed aan ondermijning in algemene zin. Vanaf 2021 stellen we ieder kwartaal ook een thema centraal, zowel in de interne als externe communicatie. • Q1: Drugs • Q2: Witwassen • Q3: Uitbuiting, mensenhandel en blinde vlekken • Q4: Weerbaarheid vergroten

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

9

De thema’s zullen in preventieve voorlichtingscampagnes worden verwerkt, waarbij diverse communicatiekanalen ingezet kunnen worden. Deze campagnes zullen nog nader worden uitgewerkt. • Relevante berichten op gemeente website/social media/lokale krant over o Voortgang/aanpak o Activiteiten o Actuele gebeurtenissen, zoals aantreffen drugsafval, sluiting pand etc. o Innovatie en ondermijning (zie hieronder voor een omschrijving) • Informatieavonden (fysiek en/of digitaal) voor ondernemers/inwoners in collectief verband maar kleinere setting (vve’s, ondernemersvereniging), met daarbij focus op bepaalde thema’s • Bewustwordingsgesprekken met bewoners in het buitengebied, met als doel de weerbaarheid te vergroten, eigen informatiepositie te versterken en meldingsbereidheid te vergroten • Week van de Veiligheid • Ondermijningsbus • Interviews burgemeester, politie, BOA’s, veiligheidspartners in lokale media. • Kijkje in de keuken / deelname Gemeentedag OOV NB: Een en ander blijft afhankelijk van de ontwikkelingen in het kader van COVID-19. Bibob (5) De Wet Bibob (Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) regelt dat de overheid vergunningen, subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties mag weigeren of intrekken als er gevaar bestaat dat criminelen daar misbruik van maken.

Met de Wet Bibob toetst de gemeente of er een gevaar bestaat dat: • voordelen uit criminele activiteiten worden benut (bijvoorbeeld door crimineel verkregen geld te witwassen); • strafbare feiten worden gepleegd. De gemeente kan een vergunning of subsidie ook weigeren als er een strafbaar feit is gepleegd (bijvoorbeeld valsheid in geschrifte of omkoping) om de vergunning of subsidie te krijgen of om de vastgoedtransactie aan te gaan met de gemeente. Met de Bibob-toets onderzoekt de gemeente of een aanvrager en zijn zakelijke kring integer zijn. En dus of er gevaar bestaat voor crimineel misbruik van bijvoorbeeld vergunningen, subsidies en vastgoedtransacties. Er is een BES-breed Bibob-beleid opgesteld. Hiermee wordt voorkomen dat criminelen gaan ‘shoppen’ in het BES-gebied, op zoek naar de gemeente met het minst brede Bibob-beleid. Op basis van het herziende Bibobbeleid wordt er een uitvoeringskader uitgewerkt en uitgevoerd in 2021. Innovatie en ondermijning (7) Ondermijning staat niet stil. Criminelen zijn altijd op zoek naar nieuwe manieren om een gemeente binnen te dringen en hun activiteiten verder te ontplooien. Daarom is het van belang dat ook de aanpak niet stilstaat. De gemeente is voornemens te starten met twee innovatieprojecten op ondermijning met als doel om de kwaliteit van de aanpak van ondermijning in Baarn en binnen de BES-gemeenten te verbeteren.

De innovatieprojecten zijn nog in de verkennende fase en omvatten; • Door middel van open data luchtkwaliteit van de Provincie monitoren of er in de gemeente Baarn een drugslab aanwezig is. Dit innovatieproject zal nader onderzocht worden met de betreffende partijen, de provincie, een hoogleraar van de TU-delft, RIEC en politie. • Ondermijningsspotters, waarbij de kracht en inzet van inwoners worden gebruikt bij het verrijken van signalen van lokale ondermijning.

Uitvoeringsplan Ondermijning Baarn 2021

10

Project Provincie De Provincie Utrecht heeft een project lopen waarmee met een kastje op een fiets de luchtkwaliteit m.b.t. fijnstofgehalte gemeten wordt. Daarbij blijkt het mogelijk om hiermee ook VOC’s (Volitile Organic Compounds; oa oplosmiddelen gebruikt in drugslabs) te meten. De snuffelfiets maakt het mogelijk om real-time veranderingen in samenstelling van de lucht te meten via een niet opvallend meetinstrument waarbij tijd en locatie exact bekend zijn. Dit concept wordt momenteel verder uitgewerkt waarbij ook gekeken wordt om dit in te zetten in de gemeente Baarn om drugslabs op te sporten. Mogelijk zal dit in 2021 in de gemeente Baarn getest en uitgerold kunnen worden. Veiligheidsconcept “Buurtonderzoekers / Ondermijningsspotters” Om vast te stellen of er bij een signaal ook daadwerkelijk sprake is van ondermijning, is het van belang om het signaal verder te onderzoeken. Soms zijn gerichte acties vanuit handhaving of opsporing door de politie nodig. Het kan ook voorkomen dat inwoners via een buurtgerichte actie (buurtonderzoek) in een specifiek gebied bijvoorbeeld geattendeerd worden op het signaal, bewust gemaakt worden van een specifieke vorm van ondermijning en gestimuleerd worden om te melden bij politie, gemeente of via Misdaad Anoniem.

Buurtonderzoekers of ondermijningsspotters zijn burgers die na een instructie van gemeente en politie toegerust zijn om op een verantwoorde wijze schouwactiviteiten uit te voeren en mogelijke ondermijningssignalen op te merken. Hun rol is primair gericht op het verrijken van deze signalen op een onopvallende manier, zonder daarbij uiteraard wettelijke en veiligheidsgrenzen over te gaan. Deze ondermijningsspotters worden begeleid en zullen deel uitmaken van een nog op te richten werkgroep die structureel bij elkaar komt. In deze werkgroep zullen dus de actuele aandachtsgebieden worden besproken (de briefing), zodat zij aan de slag kunnen. De verrijkte informatie wordt vervolgens ingebracht bij het lokale ondermijningsoverleg. Daarnaast kunnen deze buurtonderzoekers ook een belangrijke ambassadeursrol vervullen door het geven van informatie en voorlichting bij andere inwoners en ondernemers om bewustwording over ondermijning te vergroten. Dit concept zal nog nader moeten worden uitgewerkt, waarna een go/nogo zal plaatsvinden.