972015 Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte & 957227 Kostendekkingsplan Water en Riolering 2025 en verlenging gemeentelijk water- en rioleringsplan Presentatie

Kostendekkingsplan Riolering & Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte (MUOR)

Situatie

Sinds eind 2022 is er hard gewerkt om een volledig beeld te krijgen van de omvang en staat van onze openbare ruimte. Stuwmeer aan achterstallige meldingen is weg gewerkt en beter inzicht verkregen in staat van de openbare ruimte.

Uitdaging

We willen een programmatische aanpak van integrale projecten voor de komende tien jaar, zodat we duidelijkheid creëren voor de planning binnen nu en drie jaar én ruimte behouden voor flexibiliteit voor de langere termijn.

Voorliggende vraag

Welke projecten hebben de komende 10 jaar prioriteit bij het op orde brengen van onze openbare ruimte en hoe organiseren we dat gestructureerd mét ruimte voor flexibiliteit?

Om de openbare ruimte op orde te krijgen en te houden, is een programmatische aanpak die vertaald wordt naar projectmatige aanpak noodzakelijk.

Programmatische Aanpak Programma's vanuit de verschillende disciplines combineren met projecten: • Sociaal domein (bewegen, toegankelijkheid) • Energietransitie (o.a. warmtenetten) • Verkeer (verkeersveiligheid) • Klimaatadaptatie

Programma's van derden ophalen zoals: • • • •

Provincie Nutsen (o.a. Stedin en Vitens) Omthuis Buurtgemeenten

Projectmatige aanpak • Gedegen voorbereiding en onderzoeken • Alle disciplines meewegend, van gemeente en derden • Participatie omgeving • Realistische planning • Integraal ontwerpen en uitvoeren • "first time right" - voorkomen faalkosten

Het op orde brengen van de openbare ruimte op het gewenste niveau waarin we weer in control zijn, vraagt 10 jaar, extra middelen en extra personele inzet. De benodigde investeringen in de openbare ruimte vragen de komende jaren een investering van ongeveer 5 miljoen euro per jaar.

Projecten Openbare Ruimte

Riolering

Samenhang van raadsvoorstellen volgt uit samenhang in de ondergrond Financiering herinrichting

waterberging

hemelwater trottoirkolk vuilwater

Straatprofiel Projecten Openbare Ruimte

Riolering

Kosten van projecten in de openbare ruimte komen uit meerdere budgetten. • Projecten worden gecombineerd en integraal per gebied uitgevoerd. • Kosten in verband met vervangen of verbeteren riolering worden gedekt vanuit de voorziening Riolering. • Dit omvat ook kosten voor werkzaamheden boven de sleuf. • Overige budgetten komen uit aanvullend krediet (op basis van MUOR).

Projecten Openbare Ruimte

Riolering

Verkregen informatie heeft geleid tot een andere prioritering van projecten. Bij de programmering hiervan is realisme cruciaal. Om verdere negatieve effecten te beperken zijn beheersmaatregelen noodzakelijk. Prioritering Nieuwe projecten Gewijzigde volgorde Gewijzigde scope (extra opgaven) • Klimaatadaptatie • Ruimere projectgrenzen

Randvoorwaarden Bereikbaarheid Leefbaarheid Projecten derden Kanttekening Niet alles kan tegelijk Kwaliteit van de openbare ruimte neem in sommige gebieden (verder) af Kans op nieuwe calamiteiten

Beheersmaatregelen Extra klein onderhoud (snel herstel) Goede afstemming tussen projecten Periodiek inspectie om inzicht te krijgen in kwaliteit openbare ruimte

Het (voormalige) IBOR hield onvoldoende rekening met voorbereiding, kent onvoldoende middelen voor alle ambities en was niet haalbaar vanwege onvoldoende capaciteit. Onrealistisch • Geen rekening gehouden met voorbereiding • Geen rekening gehouden met projecten derden • Te veel projecten tegelijkertijd en aan het begin van de planning

Onvoldoende financiële middelen • Alleen dekking vanuit Wegen en Riolering • Ook opgave voor Groen, Klimaatadaptatie, Duurzaamheid

Onvoldoende capaciteit • Alleen beheerorganisatie • Geen projectorganisatie

Planning werkzaamheden in eerder vastgesteld IBOR is gebaseerd op leeftijd van riolering. Kwaliteit van onze riolering laat een ander beeld zien. Kwaliteit moet leidend zijn voor programmering.

Blauw = ouder dan 60 jaar

Rood = te vervangen riolering

Lichtblauw = ouder dan 50 jaar

Oranje = te repareren riolering

Leeftijd alleen is niet bepalend voor de kwaliteit. Kwaliteit van riolering is bepalend voor programmering integrale projecten.

Goede afstemming is nodig tussen projecten • Eigen projecten en projecten derden raken elkaar (in tijd en ruimte). • Bereikbaarheid van Baarn moet worden gewaarborgd. • Naast projecten ook inzet benodigd voor planmatig onderhoud en snel herstel.

Het verkrijgen van meer inzicht in de openbare ruimte, leidt tot meer projecten en beter inzicht in de kosten. • Meer en andere projecten; door onderzoek en analyse van de openbare ruimte. • Stijging kosten per project; enerzijds door inflatie, anderzijds door integrale aanpak. • Herprioritering in de tijd; prioritering wordt nu gemaakt op basis van urgentie per project.

We krijgen steeds meer grip op de uitdagingen in de Openbare Ruimte. Grip betekent niet dat het goedkoper wordt en dat de projecten niet ingewikkelder en in aantal groter zijn geworden. G = Geld, tijd en middelen inzichtelijk R = Ruimte, welk areaal hebben we het over I = Infrastructuur, welke objecten hebben we het over P = Planning, wanneer doen we wat. Echt.

Kosten voor riolering zijn hoger dan in het GWRP begroot, door toerekening kosten, achterstallig onderhoud, hogere investeringen en beter begroten van beheer en onderhoud Rioolheffing Exploitatiebegroting Dagelijks beheer • • •

Onderhoud, reparaties Plannen, onderzoek Vanaf ‘0’ opgebouwd

• • • •

Bijkomende kosten

Dotatie voorziening

Toerekening BTW Inningskosten (1/3) Oninbaar Vegen + kolkenreiniging

• Investeringen worden betaald uit de voorziening

Opbouw begroting riolering

Noodzaak tot actualisatie kostendekkingsplan • Uitgaven gewijzigd: reëel begroot • Hogere kostenopbouw door andere manier van toerekenen per 2025 • Kostenstijging door oplopende inflatie

Voor het aanvullen van tekorten in de dekking van rioleringsuitgaven is variant C de meest realistische variant KEUZE VARIANTEN A

B

C (combinatie varianten A en B)

Dekking investeringen

Uit voorziening rioolvervanging

Uit leningen bij de bank

Uit voorziening rioolvervanging, aangevuld met leningen bij de bank

Kapitaallasten (schulden)

Nemen af tot 0 euro

Nemen fors toe.

Nemen gematigd toe.

Rioolheffing

Stijgt jaarlijks met circa 10 % (bovenop inflatiepercentage)

Stijgt jaarlijks met alleen inflatiepercentage.

Stijgt in 2025 met 4,5% en daarna jaarlijks met 2% (bovenop inflatiepercentage)

Kanttekening

Geen haalbare variant. Overschrijdt de maximaal toelaatbare schuldenplafond in gemeentebegroting.

De stijging van de rioolheffing is onvermijdelijk (zie kanttekening variant B). Variant C gaat uit van minimale stijging rioolheffing en is verwerkt in het Kostendekkingsplan riolering.

Kostendekkend is uitgangspunt voor rioolheffing. Door te kiezen voor sparen met aanvullend lenen blijven rioolheffing en schuldenquota met elkaar in balans. • De huidige voorziening riolering bedraagt circa 5 miljoen euro. • Deze voorziening wordt verdeeld over: • •

Voorziening rioolvervanging, waar investeringen uit betaald worden (3,8 miljoen euro) Egalisatievoorziening (de rest, circa 1,2 miljoen euro) die de jaarlijkse verschillen tussen totale baten en lasten verwerkt.

• Eerst wordt het huidig saldo in de Voorziening rioolvervanging opgemaakt. • De toekomstige investeringen worden aangevuld met leningen en gematigde stijging van de rioolheffing.

Een verhoging van rioolheffing van gedurende 10 jaar Jaar

Verhoging*

Verwachte inkomsten uit rioolheffing*

2024 (huidig jaar)

-

3.300.273

2025

4,5%

3.448.785

2026

2,0%

3.517.760

2027

2,0%

3.588.120

2028

2,0%

3.659.880

2029

2,0%

3.733.080

En verder t/m 2034

* Exclusief inflatiecorrectie

GWRP moet tijdelijk verlengd worden tot vaststelling Programma Water en riolering onder de Omgevingsvisie Huidige kaders - zorgplicht gemeentelijke watertaken Gemeentelijk Water- en rioleringsplan (GWRP)

2018 t/m 2022

verlengd t/m 2024

Loopt af op 31 december 2024 • GWRP is niet meer verplicht onder de Omgevingswet • Echter belangrijk document: onderbouwing van de rioolheffing • Verlengen GWRP t/m 2026 of korter als Water- en rioleringsprogramma (Wrp) eerder wordt vastgesteld

Vragen?