949076 Vervangen duurzaamheidslening rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

949076

Onderwerp

Vervangen duurzaamheidslening

Besluit in raad

23 oktober 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

Naam steller

Marieke de Jong

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De verordening Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening 2024 vast te stellen. 2. De verordening Algemene Duurzaam Wonen Lening 2024 vast te stellen. 3. Een zesde tranche van €500.000 voor het fonds van de Duurzaamheidslening in het fonds van de Duurzaam Wonen leningen te stoppen, waarvan €350.000 in de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening en €150.000 in de Algemene Duurzaam Wonen Lening. 4. Jaarlijks de rente en aflossing van de Duurzaamheidslening over te zetten naar het fonds van de Duurzaam Wonen leningen. Samenvatting van het voorstel Er wordt voorgesteld de raad voor te leggen de huidige Duurzaamheidslening van de gemeente Baarn te vervangen door de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening (WDWL) en de Algemene Duurzaam Wonen Lening (ADWL). De leningen hebben verschillende voorwaarden, waarbij de eerste (WDWL) direct gekoppeld is aan de wijkaanpak aardgasvrij. Huishoudens worden zo toegang gegeven tot aantrekkelijke financiering om te verduurzamen. De ADWL geldt ter vervanging van de Duurzaamheidslening. De nieuwe verordeningen geven het college de ruimte om de voorwaarden van de lening aan te laten sluiten bij de behoeften van inwoners en de wijkaanpak aardgasvrij. Aanleiding Om de ecologische voetafdruk van de gemeente te verkleinen, starten we de wijkaanpak aardgasvrij en een grootschalige isolatieaanpak. Dit vraagt vaak om een investering in de woning.

In de Transitievisie Warmte (TvW) en de Aanvullende Warmtekaders en de Lokale Energie Strategie (LES) hebben we vastgelegd dat iedereen moet kunnen meedoen aan de warmtetransitie en dat die voor inwoners betaalbaar moet zijn (Lokale Energie Strategie; d.d. januari 2024; Aanvullende warmtekaders; d.d. november 2022). Op deze manier geven wij als gemeente inwoners toegang tot financiering met aantrekkelijke voorwaarden. Op gemeentelijk vlak bieden we sinds 2018 de Duurzaamheidslening voor woningeigenaars aan. Deze lening met gunstige voorwaarden wordt uitgegeven door Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). Inwoners maakten steeds beter gebruik van de regeling door de jaren heen. De laatste tijd vooral door nieuwe inwoners van Baarn die de woning willen aanpassen, inclusief duurzaamheidsmaatregelen. Dit betreft dus in mindere mate huidige inwoners van Baarn, waarmee een versnelling van de opgaven isolatie en aardgasvrij maken in de gemeente kan worden gerealiseerd. Met behulp van de nieuwe leningen sturen wij de verduurzamingsinzet van inwoners gerichter in lijn met de wijkaanpak aardgasvrij. Beoogd effect

1

Stimuleren van eigenaar-bewoners in de gemeente Baarn om duurzaamheidsmaatregelen in hun huis te nemen die nodig zijn voor de opgaven uit de Lokale Energie Strategie (isoleren en voorbereiding aardgasvrij) door het toegang bieden tot voordelige financiering. Argumenten 1.1 Hiermee geven we uitvoering aan het uitgangspunt dat iedereen met de warmtetransitie mee moet kunnen doen, zoals vastgelegd in de Aanvullende warmtekaders en de Lokale Energie Strategie. Dit wordt weergegeven in de motie over energiearmoede bij kwetsbare huishoudens in koopwoningen (d.d. 19 oktober 2022). 1.1.1 We geven toegang tot financiering met aantrekkelijke voorwaarden. 1.1.1.1 De WDWL kent een rentebedrag van 1.5% met een maximum leenbedrag van €30.000. De lening is rentevast. 1.1.1.2 De terugbetalingstermijn is voor leningen tot €7.499,99 10 jaar en voor bedragen boven de €7.500 15 jaar. 1.1.2 De nieuwe lening bedient een losse doelgroep, die geen aanspraak kan maken op het rentevrij gebruik maken van het warmtefonds (gezamenlijk jaarlijks inkomen lager dan €60.000) of de isolatievouchers. 1.1.2.1 De mensen die erbuiten vallen zijn overgeleverd aan commerciële lening aanbieders, die minder voordelige voorwaarden bieden. 1.1.2.2 Het warmtefonds kan ook gebruikt worden door mensen als je een inkomen van boven de 60.000 euro hebt, maar dan wordt de rente minimaal 3,75%.

1.2 Door het maximaal te lenen bedrag te verhogen kunnen grote isolatie- en warmteaanpassingen worden gedaan in de woning. 1.3 Het college krijgt de bevoegdheid in deze verordening, om binnen de kaders van de isolatie- en warmteplannen (in elk geval TvW, Aanvullende warmtekaders en LES) maatwerk te leveren. Meer flexibiliteit in de verordening maakt het dat de leningen zo relevant mogelijk zijn voor inwoners van Baarn: zo staan inwoners centraal. 1.3.1 Het college kan de maximum leenbedragen aanpassen wanneer dit nodig blijkt. 1.3.2 Het college kan de duurzaamheidsmaatregelen aanpassen naar landelijke ontwikkelingen rondom energiebesparing en warmtetransitie. 1.4 De wijkgerichtheid van de WDWL sluit aan bij de opgave om Baarn aardgasvrij te maken en past bij de isolatieaanpak. 2.1 Hiermee geven we uitvoering aan het uitgangspunt dat iedereen met de warmtetransitie mee moet kunnen doen, zoals vastgelegd in de Aanvullende warmtekaders en de Lokale Energie Strategie. Dit wordt weergegeven in de motie over energiearmoede bij kwetsbare huishoudens in koopwoningen (d.d. 19 oktober 2022). 2.1.1 We geven toegang tot financiering met aantrekkelijke voorwaarden. 2.1.1.1 De ADWL kent een rentebedrag van 2% met een maximum leenbedrag van €10.000. De lening is rentevast. 2.1.1.2 De terugbetalingstermijn is voor leningen tot €7.499,99 10 jaar en voor bedragen boven de €7.500 15 jaar.

2.1.2 De nieuwe lening bedient een losse doelgroep, die geen aanspraak kan maken op het rentevrij gebruik maken van het warmtefonds (gezamenlijk jaarlijks inkomen lager dan €60.000) of de isolatievouchers. 2.1.2.1 De mensen die erbuiten vallen zijn overgeleverd aan commerciële lening aanbieders, die minder voordelige voorwaarden bieden. 2.1.2.2 Het warmtefonds kan ook gebruikt worden door mensen als je een inkomen van boven de 60.000 euro hebt, maar dan wordt de rente minimaal 3,75%. 2.2 Het college krijgt de bevoegdheid in deze verordening, om binnen de kaders van de isolatie- en warmteplannen (in elk geval TvW, Aanvullende warmtekaders en LES) maatwerk te leveren. Meer flexibiliteit in de verordening maakt het dat de leningen zo relevant mogelijk zijn voor inwoners van Baarn: zo staan inwoners centraal. 2.2.1 Het college kan de maximum leenbedragen aanpassen wanneer dit nodig blijkt.

2

2.2.2 Het college kan de duurzaamheidsmaatregelen aanpassen naar landelijke ontwikkelingen rondom energiebesparing en warmtetransitie. 3.1 De nieuwe Duurzaam Wonen leningen hebben budget nodig om aangevraagd te kunnen worden door inwoners van Baarn. 3.2 Met voldoende budget in de WDWL kunnen we inwoners bedienen uit de wijken waar de aanpak aardgasvrij actief is. 3.3 Met voldoende budget voor de rest van de wijken van de gemeente Baarn kunnen ook daar duurzame maatregelen in de woning worden getroffen en hoeven die zo min mogelijk worden uitgesteld. 4.1 Door de rente en aflossing van de Duurzaamheidslening bij terugbetaling in te zetten voor de Duurzaam Wonen leningen, met een verdeling van 70% richting de Wijkgerichte Duurzaam Wonen lening en 30% richting de Algemene Duurzaam Wonen lening, wordt optimaal gebruik gemaakt van eerder gestorte tranches in de Duurzaamheidslening voor het versnellen van de energietransitie in de gemeente Baarn. Financiële risico's 1. Door de lagere rente van de WDWL en het hogere maximumbedrag zou de pot te snel leeg kunnen zijn. Mocht het nodig zijn, kan het maximumbedrag aangepast worden waardoor inwoners van meerdere wijken gebruik kunnen maken van het budget. 2. De ADWL kent een iets hoger rentepercentage en lager maximumbedrag, maar een grotere doelgroep die de lening aan kan vragen. Ook deze pot kan te snel leeg zijn.

Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de aflossing en rente van de eerdere Duurzaamheidsleningen. 3. Wel verstrekt SVn de leningen voor rekening en risico van de gemeente. Er is dus wel een risico dat leningen niet worden terugbetaald. Dit risico is klein, omdat SVn de financiële draagkracht van de aanvragers toetst alvorens de leningen te verstrekken Op basis van nationale cijfers geeft SVn aan dat dit risico slechts 0,5% is, maar in de gemeente Baarn is er momenteel helemaal geen sprake van een betalingsachterstand. Algemene risico's Inwoners uit de wijken waar geen wijkaanpak actief is, zouden hun investeringen in de duurzaamheid van de woning kunnen uitstellen. Omdat elke wijk op termijn een wijkaanpak krijgt, is dit risico acceptabel. Kosten, baten en dekking De storting van de zesde tranche van €500.000,- voor het jaar 2024 is niet van invloed op het saldo van gemeentelijke begroting. Er is sprake van een revolverend fonds. Dit betekent dat de lening wordt terugbetaald. Het door de gemeente beschikbaar gestelde bedrag komt daarom op termijn weer terug bij de gemeente. De gemeente doet een storting in het fonds dit is een uitgaven vanuit de liquide middelen en is niet van invloed op het jaarrekeningsaldo. De extra storting wordt verantwoord op de balans onder de financiële vaste activa. De gemeente wil geen winst maken op de Duurzaam Wonen Leningen.

De verschillende rentes van de Duurzaam Wonen Lening komen voort uit de kosten voor SVn als uitgever van de leningen. De beheersvergoeding van SVn bedraagt als vast bedrag 0.9% van beide leningen. Daarbij komt een variabele beheersvergoeding van 0.57%. Deze wordt berekend over de uitstaande schuldrest per 31 december. Hierom heeft de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening een rentepercentage van 1.5%. De Algemeen Duurzaam Wonen Lening heeft een rentepercentage van 2%. Hiervoor is gekozen om meer mensen te stimuleren gebruik te maken van de wijkgerichte aanpak. De Duurzaamheidsleningen die nog afgelost worden inclusief rente, komen terug bij de gemeente. Hiervoor wordt voorgesteld om jaarlijks de aflossing inclusief rente voor 70% in de WDWL te steken en 30% in de ADWL. Dit vanwege de lagere rente en hogere aan te vragen maximumbedrag. Aanpak / Uitvoering

3

• • • • • •

Aansluitend op een positief besluit wordt een bedrag van € 500.000,- gestort op de rekening courant van SVn ten behoeve van de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening en de Algemeen Duurzaam Wonen Lening. Op het moment dat de verordeningen zijn gepubliceerd in het gemeenteblad en het geld is overgemaakt aan SVn, zijn de leningen binnen 10 werkdagen actief en kunnen inwoners weer leningen aanvragen. SVn voert voor deze leningen voor ons uit. De verwachte personele capaciteit vanuit de gemeentelijke organisatie blijft hetzelfde bij uitgifte van de nieuwe leningen. Het verloop van de beide leningen wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Als het gestorte bedrag op raakt wordt bekeken of de regeling kunnen optimaliseren. De rente en aflossing van de lopende Duurzaamheidsleningen worden jaarlijks overgezet naar de WDWL (hier gaat 70% heen) en de ADWL (hier gaat 30% heen). Op het moment dat alle Duurzaamheidsleningen zijn afbetaald, wordt die rekening courant opgeheven.

Duurzaamheid Dit voorstel draagt bij aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving door toegang tot voordelige financiering te bieden op basis van de uitgangspunten van de Lokale Energie Strategie, die afgelopen januari 2024 is vastgesteld door de raad. Communicatie De communicatie over de nieuwe leningen is onderdeel van de communicatieplannen van de Lokale Energie Strategie. Vooral de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening zal onderdeel zijn van de brede en intensieve communicatie rondom de voorbereiding aardgasvrij. Voor de Algemene Duurzaam Wonen Lening geldt dat inwoners van Baarn deze via de gemeente website al vrij goed kunnen vinden. De website wordt zo snel mogelijk aangepast, wanneer de nieuwe leningen actief zijn. De nieuwe leningen worden gecommuniceerd via social media en een persbericht. De verordeningen worden gepubliceerd in het Elektronisch Gemeenteblad. Evaluatie Het verloop van de beide leningen wordt nauwlettend in de gaten gehouden. De evaluatie hangt samen met de monitoring van de LES. Daarnaast is dit voorstel een succes wanneer meer wijkgerichte aanvragen worden gedaan die bijdragen aan een versnelling van de opgaven isolatie en aardgasvrij. Wanneer dit effect niet of niet genoeg wordt bereikt, zal worden gekeken hoe kan bij worden gestuurd.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

4

M.R. Veldhuizen locoburgemeester

Bijlagen: 949076 - Bijlage 1 - Verordening Algemene Duurzaam Wonen Lening 949076 - Bijlage 2 - Verordening Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening 949076 - Bijlage 3 - Duurzaamheidsmaatregelen

5