940938 Jeugd op de agenda bijlage 1 Jeugd op de agenda AANGEPASTE VERSIE NAV AANGENOMEN AMENDEMENTEN

Fysieke gezondheid Uit cijfers van de GGD blijkt dat het percentage overgewicht (inclusief obesitas) bij peuters en basisschoolleerlingen in Baarn onder het regionaal gemiddelde ligt. Een uitzondering zijn de cijfers van 13-14-jarigen, die iets hoger zijn. De cijfers van 5-6-jarigen stijgen regionaal. Uit onderzoek onder jongeren blijkt dat ze minder vaak ontbijten dan gemiddeld in de regio. Slechts 23% van de 4-18-jarigen in Baarn voldoet aan de beweegnorm van minstens één uur per dag matig intensief bewegen. Er blijft dus aandacht nodig voor het behouden van een gezond gewicht bij peuters, basisschoolleerlingen en leerlingen in het voortgezet onderwijs. Het bereiken en behouden van een gezond gewicht voor 0-19-jarigen vereist langdurige aandacht. In het uitvoeringsplan speelruimte 2020-2024 staat dat de gemeente Baarn streeft naar een gezonde samenleving. We willen dat onze jeugd voldoende sport- en speelvoorzieningen heeft waar ze kunnen bewegen en elkaar kunnen ontmoeten. Bewegen en ontmoeten zorgen ervoor dat we gezond blijven, zowel lichamelijk als geestelijk.

Recht op buitenspelen en hangen Spelen betekent voor jeugdigen bewegen, ontdekken en leren samenwerken. In Baarn willen we hen hier de ruimte voor bieden. Tegelijkertijd ervaren sommige mensen overlast van spelende jeugd. Toch is buitenspelen essentieel voor hun ontwikkeling. In Nederland hebben veel jeugdigen te weinig buitenactiviteiten, wat leidt tot problemen zoals overgewicht en gebrekkige sociale vaardigheden. Buitenspelen brengt geluid met zich mee, maar dit is het geluid van gezondheid, vitaliteit en plezier.

Mentale en fysieke gezondheid en welzijn 3 jaar

tot 2 n e d n a a m orie -9 g e t a c s d j i t f Lee

We streven naar een samenleving waarin jeugdigen (mentaal) veerkrachtig en fysiek gezond zijn. We investeren in programma’s en voorzieningen die de mentale en fysieke gezondheid van jongeren bevorderen, met speciale aandacht voor preventie en vroegtijdige interventie om een actieve en gezonde levensstijl te ondersteunen. 32

Ook is het recht op hangen belangrijk voor jongeren. Hangen is meer dan tijd doorbrengen met vrienden; het versterkt sociale banden en bevordert gemeenschapsgevoel. Het moedigt jongeren aan elkaar te ontmoeten in de openbare ruimte in plaats van alleen digitaal. We moeten erkennen dat buitenspelen en hangen cruciaal zijn voor de gezondheid en het welzijn van onze jeugdigen. Daarom is investeren in speeltuinen en hangplekken van groot belang voor de gemeente Baarn. Door te luisteren naar de behoeften van onze jeugd en samen te werken aan het creëren en verbeteren van geschikte (buiten)ruimtes, kunnen we een omgeving creëren waar jongeren zich gesteund en gewaardeerd voelen. Hangplekken zijn niet alleen fysieke ruimtes; ze symboliseren het recht van jongeren om vrij en onbelemmerd te bewegen in de openbare ruimte.

Mentale gezondheid Steeds meer jongeren hebben last van psychische problemen zoals depressie, burn-out en angststoornissen. Sinds 2001 houdt het CBS de geestelijke staat van mensen bij, en het aantal jongeren met problemen stijgt jaarlijks. Volgens het CBS worstelt 8% van alle jongeren met hun mentale gezondheid. Onderzoek van het RIVM, Trimbos-instituut en het Amsterdam UMC is nog pessimistischer: zij concluderen dat één op de acht jongeren psychische problemen heeft. Angst, depressie, burn-out en stress zijn de meest voorkomende klachten. Ook UNICEF’s onderzoek ‘On my mind’ toont aan dat dit probleem wereldwijd speelt: één op de zeven jongeren heeft psychische problemen. Mentaal welzijn is geen luxe, maar essentieel om gezond op te groeien. Factoren zoals culturele normen, sociale verwachtingen, gezinswaarden en de capaciteiten van jongeren zelf beïnvloeden hun mentale gezondheid. De directe omgeving, zoals thuis of op school, maar ook armoede, rampen, conflicten en discriminatie, spelen een grote rol.

33

Een school kan bijvoorbeeld een gezonde en inclusieve omgeving zijn waar kinderen vaardigheden leren om hun welzijn te versterken, maar het kan ook een plek zijn waar ze pesten, racisme, discriminatie, groepsdruk en enorme stress over schoolprestaties ervaren. Dit heeft invloed op hun mentaal welzijn. Beschermende factoren zoals liefdevolle verzorgers, een veilige schoolomgeving en positieve relaties met leeftijdsgenoten kunnen het risico op mentale stoornissen verminderen. Volgens de Gezondheidsmonitor 2021 ervaarde 45% van de tweede- en vierdeklassers in Baarn vaak stress (tegenover 44% landelijk). Verder voelde 34% van de Baarnse jongeren zich soms tot altijd eenzaam (tegenover 30% landelijk) en had 21% in de afgelopen 12 maanden suïcidale gedachten (ook 21% landelijk). Toch voelde 90% van de Baarnse jeugd zich voldoende weerbaar (88% landelijk).

WAT BLIJVEN WE DOEN EN WILLEN WE VERBETEREN? Jeugdsportcoördinatoren De jeugdsportcoördinatoren coördineren sportactiviteiten voor basisschoolleerlingen, zoals sportclinics, schoolsporttoernooien, vakantie sportdagen, motorische screening en extra beweeglessen. Ook B.Slim en High Five vallen onder hun coördinatie. Expositie Open Mind Uit onderzoek blijkt dat één op de vijf jongeren te maken krijgt met een depressie. Om dit te veranderen, heeft Open Mind het thema depressie onder de aandacht gebracht met een expositie in de Pekingtuin van Baarn in 2023.

34

gemeente Baarn, GGD regio Utrecht, Krista Peeters en Gezonde School. Ook kinderopvang en scholen zijn betrokken. Vanuit B.Slim worden er verschillende projecten georganiseerd onder andere Dat Voelt Goed! Een samenwerking met diverse aanbieders in Baarn die voorlichting geven rondom de onderwerpen duurzaamheid en gezondheid. High Five en sportmarkt/sportdag (doelgroep van 0 -100 jaar) Het is belangrijk dat kinderen zowel hun sportieve als creatieve en muzikale vaardigheden kunnen ontdekken en ontwikkelen. Het uitproberen van verschillende sporten en activiteiten helpt kinderen bij het vinden van een leuke hobby die bij hen past. Daarom organiseren de gemeente Baarn en B.Slim jaarlijks de High Five van april t/m september. In deze periode bieden verenigingen vier lessen aan voor verschillende leeftijdsgroepen om kinderen kennis te laten maken met sport of culturele activiteiten. Ook is er jaarlijks een sportmarkt/sportdag in mei, waar alle verenigingen in Baarn zich kunnen presenteren en clinics aanbieden. Dit zorgt ervoor dat iedereen verschillende sporten kan uitproberen. Veel activiteiten zijn gericht op jongeren die vaak uitvallen bij sportverenigingen. Er wordt promotie gemaakt op middelbare scholen voor High Five en de sportmarkt/ sportdag.

Jeugdfonds Sport en Cultuur Het Jeugdfonds Sport & Cultuur maakt het mogelijk dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld toch kunnen deelnemen aan sportieve of creatieve activiteiten. De contributie of het lesgeld en soms de benodigdheden worden betaald. Pit Baarn kan helpen met het doen van een aanvraag. De gemeente Baarn is sinds 2017 aangesloten bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur.

B.Slim Sinds 2008 loopt het programma B.Slim in Baarn. B.Slim: beweeg meer, eet gezond is een preventieprogramma om overgewicht bij kinderen te verminderen. In 2012 is de doelstelling verruimd om een gezond gewicht te bevorderen en gezond te eten. Het programma richt zich op kinderen en jongeren van 0-19 jaar en hun ouders/verzorgers, deze werkgroep bestaat uit: jeugdsportcoördinatoren, beleidsadviseur

Volwassenenfonds Het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, opgericht in 2020, maakt sport en cultuur toegankelijk voor volwassenen (18+ jaar) die hier geen geld voor hebben. Meer dan 1 miljoen mensen in Nederland kunnen geen sport of culturele hobby betalen. De gemeente Baarn is sinds 2024 aangesloten bij dit fonds, waardoor volwassenen die recht hebben op ondersteuning gebruik kunnen maken van het fonds. Pit Baarn kan helpen met het doen van een aanvraag.

B.slimbaarn.nl

Nationaal Fonds Kinderhulp Met projecten gericht op de drie pijlers school, sport en vrije tijd zorgt het Nationaal Fonds Kinderhulp ervoor dat kinderen de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Dit kan bijvoorbeeld met één bijles, één jaarabonnement bij een sportclub

of één uitje naar Duinrell. Wanneer een jongere tussen 17 en 21 jaar oud niet in aanmerking komt voor het jeugd- of volwassenfonds, kan er een beroep worden gedaan op het Nationaal Fonds Kinderhulp. De ondersteuning vanuit dit fonds heeft een minder structureel karakter. Pit Baarn kan helpen met het doen van een aanvraag. Gezonde scholen Het doel van de Gezonde School-aanpak is een gezonde leefstijl vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. In 2023 hebben drie scholen in Baarn een vignet Gezonde School: • De Waldheim-mavo (voortgezet onderwijs) draagt het vignet ‘Bewegen en sport’. • Het Baarnsch Lyceum (voortgezet onderwijs) draagt het vignet ‘Welbevinden’. • De Koningin Wilhelmina School (primair onderwijs) draagt het vignet ‘Relaties en seksualiteit’. Ondersteuning voor jonge mantelzorgers Sommige kinderen nemen huishoudelijke taken op zich of helpen een ziek gezinslid met bijvoorbeeld eten geven en aankleden. Soms nemen deze kinderen de ouderrol geheel of gedeeltelijk over. Ze kleden hun broertjes en zusjes aan, brengen ze naar school en helpen met het huishouden en de opvoeding. Sommige kinderen gaan zelfs mee naar hulpverleners van hun ouders. Ze horen dan dingen en praten mee over zaken waar je normaal alleen als volwassene mee te maken krijgt. Naast de zorgtaken maken jonge mantelzorgers zich ook zorgen over hun zieke ouder, broer of zus.

Zelf ontvangen ze juist te weinig zorg van hun ouders, die zelf minder kunnen of het druk hebben met het zieke gezinslid. Deze kinderen krijgen niet de kans om zich te ontwikkelen zoals hun leeftijdsgenootjes. Er is mogelijk minder tijd voor school, sport en vrienden. Ook kunnen deze kinderen zich te verantwoordelijk voelen, of last krijgen van lichamelijke klachten door de spanning of overbelasting. Toch zijn er ook positieve uitkomsten voor broers en zussen: ze staan meer open voor verschillen tussen mensen, zijn geduldig, kunnen goed zorgen en zijn vriendelijk. Het is een uitdaging voor broers en zussen en jonge mantelzorgers om een leven te leiden dat wel verbonden is met hun ouder, broer of zus, maar er niet door wordt bepaald. Momenteel wordt verwezen naar mogelijkheden die landelijk geregeld zijn via de website van Pit Baarn.

Inzet van het programma Join Us: een veilig klimaat in de klas creëren Join Us helpt jongeren sociaal sterker en mentaal weerbaarder te worden, zodat zij hun eigen netwerk kunnen opbouwen en behouden. Pit Baarn geeft handen en voeten aan dit programma en zal het preventieve veld op het gebied van sociale en mentale gezondheid binnen Baarn versterken. Door het volgen van het programma krijgen jongeren kennis over en worden ze zich bewust van de oorzaken en risicofactoren die leiden tot mentale problemen en gevoelens van eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen jongeren meer positieve denkpatronen en versterken ze hun sociale vaardigheden, waardoor zij contacten kunnen leggen en onderhouden. Het programma is bedoeld voor jongeren en jongvolwassenen van 12 tot en met 30 jaar die zich (langdurig) eenzaam voelen. De jongeren ontmoeten elkaar eens per twee weken en werken aan hun sociale redzaamheid. Een groep bestaat uit gemiddeld 12 jongeren, met een maximum van 15 deelnemers. In Baarn is er een start gemaakt met een groep voor 12-17 jaar en een groep voor 18-25 jaar. De bijeenkomsten worden begeleid door twee jongerenwerkers van Pit Baarn die de deelnemers helpen met hun sociale uitdagingen. De jongerenwerkers worden gecoacht door medewerkers van de stichting Join Us. Het programma is eind 2023 gestart en loopt in eerste instantie tot augustus 2025.

Het project wordt tussentijds geëvalueerd, halverwege 2024, om de voortgang te bepalen. Na deze evaluatie zal besproken worden of het programma Join Us een vervolg krijgt, met daarbij de benodigde subsidie

WAT WILLEN WE GAAN STARTEN EN VANGEN WE IN (INTEGRALE) PROJECTEN? Uitvoering geven aan uitkomsten onderzoek Jongeren en drugs Uit het onderzoek komen diverse oplossingsrichtingen naar voren, zoals het actief stellen van een sociale norm tegen drugs en drank, het aanbieden van leeftijdsgeschikte voorlichting op scholen, het versterken van de weerbaarheid van jongeren en het ondersteunen van ouders. Het onderzoek toont aan dat verveling een trigger kan zijn voor het gebruik van alcohol en drugs, wat verband houdt met het onderzoek Jongeren en voorzieningen. Er komen meer activiteiten en evenementen voor jongeren, ook de skatebaan is aangepast.

35

Om de samenwerking tussen de gemeente en andere partijen te verbeteren, wordt een werksessie georganiseerd waarin verschillende betrokken partijen samenkomen. Bestaande interventies worden geëvalueerd en nieuwe interventies besproken. Voorbeelden zijn Helder Op School voorlichting binnen de Gezonde School-aanpak en Kapot Sterk van Straatwaarden, gericht op het verhogen van de weerbaarheid van groep 8 leerlingen. Voor ouders loopt er reeds een pilot met het spel Kletskampioen, waardoor ze in gesprek kunnen gaan met hun kinderen over diverse thema’s. Als deze pilot succesvol is, kan het verder worden uitgerold. Daarnaast kijkt Pit Baarn naar het vervolgen van de training die in november 2023 is gegeven aan ouders over hoe om te gaan met pubers, ook in combinatie met middelengebruik. Naast aandacht voor jongeren en ouders, is er ook aandacht voor professionals die met jongeren werken. Zo is er de e-learning BUIT voor professionals om signalen van criminele en seksuele uitbuiting te herkennen en is er extra aandacht voor vroegsignalering in het algemeen. Eerste 1000 dagen van een kind De gezondheid van een kind begint niet pas bij de geboorte, maar al voor de conceptie. Vanaf die conceptie is de ontwikkeling van een kind bepalend voor zijn gezondheid en welzijn als volwassene.

Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1000 dagen zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte is een belangrijke voorspeller van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. Deze periode is bepalend voor een gezonde groei en ontwikkeling in de buik en voor de kansen op een optimale ontplooiing later in het leven. Omdat de ontwikkeling van een kind in die periode razendsnel gaat, is het van fundamenteel belang dat deze goed verloopt: er is maar één kans op een goede start. Het actieprogramma “Kansrijke Start” richt zich op kinderen in de eerste 1000 dagen van hun leven, vooral kinderen die geboren worden in een kwetsbare situatie. Het Nationaal Preventieakkoord richt zich op specifieke thema’s zoals roken en alcohol, die eveneens invloed kunnen hebben op de eerste 1000 dagen van kinderen.

36

Het project “Nu niet zwanger” wordt ingezet om ongeplande en ongewenste zwangerschappen bij kwetsbare ouders met psychische problemen of een verslaving te voorkomen. Het programma richt zich op het verbeteren van de samenwerking tussen het lokaal team, de kraamzorg, de verloskundige zorg en de jeugdgezondheidszorg. Het programma “Stevig ouderschap” draagt bij aan een positieve, gezonde en veilige opvoeding. Het biedt extra en vroegtijdige preventieve ondersteuning aan gezinnen waar de omstandigheden zwaarder zijn dan gemiddeld. In 2024 zal de startbijeenkomst van Kansrijke Start georganiseerd worden om de lokale coalitie verder vorm te geven en doelen te stellen. Daarnaast is er sinds 2024 een regionale ketenaanpak Kansrijke Start, waarbij regionaal aan doelen wordt gewerkt met organisaties die in de gehele regio werkzaam zijn. Gezonde school (PO&VO) De gemeente Baarn zal het basisonderwijs stimuleren om een vignet te behalen op de thema’s Bewegen en sport, Mediawijsheid, Welbevinden of Roken, Voeding en alcoholpreventie. Daarnaast stimuleert de gemeente het voortgezet onderwijs om een vignet te behalen op de thema’s Welbevinden, Roken, alcohol- en drugspreventie, Mediawijsheid, Voeding, Bewegen en sport of Relaties en seksualiteit. De ambitie is om komend jaar nog minimaal vier basisscholen met de Gezonde School-aanpak te laten werken.

Hiervoor is ondersteuning nodig van een Gezonde Schoolcoördinator. Versterken van samenwerking tussen scholen en theater De gemeente Baarn wil prikkelende voorstellingen introduceren die het gesprek aangaan over mentale en geestelijke gezondheid bij leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs. Dit om bij leerlingen de dialoog over mentale gezondheid te bevorderen. Het is belangrijk om passende voorstellingen te selecteren die aansluiten bij de behoeften van de jeugd. Door deze voorstellingen streven we ernaar het bewustzijn over mentale gezondheid te vergroten en jongeren te ondersteunen bij het omgaan met uitdagingen die zij tegenkomen.

37

Ambitie WAAROM? Ieder kind moet zich volledig kunnen ontwikkelen. De achtergrond, het opleidingsniveau van de ouders of hun financiële situatie mag geen invloed hebben op de schoolprestaties van een kind.

SITUATIE IN BAARN

Gelijke Kansen in ontwikkeling ar

ot 23 ja t r a a j 5 , 1 e i jdscategor

Leefti

Jeugdigen krijgen gelijke kansen in hun ontwikkeling. Kinderen die extra ondersteuning nodig hebben om een goede start op de basisschool te maken, krijgen speciale aandacht. 38

Taalachterstanden en kansengelijkheid In het beleidsdocument “Gemeentegerichte aanpak kansengelijkheid; Taalontwikkelingsachterstanden 0-12 jaar Baarn” heeft de gemeente haar beleid op kansengelijkheid omschreven. In Baarn is er passend aanbod waarin gerichte ondersteuning en instructie plaatsvinden om taalachterstanden in te lopen voor alle kinderen met een taalontwikkelingsachterstand van 0 tot 12 jaar. Dit aanbod sluit in een dekkend netwerk op elkaar aan. Dit netwerk zorgt ervoor dat kinderen met een taalontwikkelingsachterstand efficiënt, thuisnabij, taal geïntensiveerd onderwijs, zorg en opvang kunnen ontvangen. Dit helpt laaggeletterdheid tegen te gaan en gelijke kansen te bevorderen. De gemeente heeft inmiddels enkele ambities waargemaakt. Zo is er nu een taalplusklas voor kinderen van groep 3 t/m 8. Daarnaast is er gekeken naar ouderbetrokkenheid. Ouders en ketenpartners worden betrokken bij de ontwikkeling van de kinderen met een taalontwikkelingsachterstand en krijgen vanuit Pit Baarn het programma Peuters in zicht aangeboden. Toch valt er nog te verbeteren en te winnen op het gebied van kansengelijkheid. Brede Kijk op Kansengelijkheid De gemeente Baarn heeft besloten om nieuw beleid te vormen voor het onderwijs, mede door een recente motie van de PvdA GroenLinks die kansengelijkheid in het onderwijs wil bevorderen.

De aanleiding hiervoor is dat kinderen met rijke ouders wel toegang hebben tot extra onderwijsondersteuning buiten school, terwijl kinderen van ouders met minder geld daar geen toegang toe hebben. Dit sluit aan bij het coalitieakkoord: “We maken bijlessen beschikbaar voor alle kinderen die deze ondersteuning nodig hebben. We onderzoeken hoe we dit mogelijk maken voor kinderen van ouders met een smalle beurs.” Deze maatregel wil ervoor zorgen dat alle kinderen een gelijke start krijgen en de kloof tussen kansarme en kansrijke leerlingen kleiner wordt.

De uiteindelijke ambitie gaat verder dan alleen bijles; het doel is een onderwijssysteem waarbij bijles niet langer nodig is omdat alle vormen van onderwijs goed aansluiten bij de behoeften van Baarnse kinderen. Het nieuwe onderwijsbeleid en het aanpakken van onderwijsachterstanden staan de komende periode centraal in de beleidsontwikkeling van de gemeente. Dit vraagt om inzet op het gebied van onderwijsbeleid vanuit de gemeente Baarn. Door de inzet van een kwartiermaker voor het aanmeldbeleid PO en de focus op kansengelijkheid en het opstellen van beleid om onderwijsachterstanden aan te pakken, worden al stappen gezet. Om dit doel te bereiken, moet de inzet verder worden vergroot. Door te investeren in voldoende capaciteit en expertise op het gebied van onderwijsbeleid, kan de gemeente Baarn een stevig fundament leggen voor een inclusief en toekomstgericht onderwijsbeleid dat gelijke kansen biedt voor alle kinderen in de gemeente. Kansengelijkheid wordt niet alleen binnen het onderwijs aangepakt, maar ook in andere domeinen zoals sport en vrije tijd. Het is belangrijk dat iedereen in de gemeente Baarn mee kan doen, ook als je het financieel niet breed hebt. Hier wordt al veel aandacht aan besteed, maar het blijft lastig. Mensen delen hun problemen niet graag en om hulp vragen is vaak moeilijk.

Kansengelijkheid in de jeugdhulp Het streven naar gelijke kansen speelt ook een rol in de jeugdhulp, waar toegankelijkheid en wachttijden een uitdaging zijn. Momenteel speelt kansengelijkheid in de jeugdhulp in Baarn ook op. Tijdens de lokale jeugdbijeenkomst kwam het probleem van kansengelijkheid sterk naar voren. Ouders met voldoende financiële middelen kunnen zelf jeugdhulp betalen voor hun kind, waardoor deze kinderen direct geholpen kunnen worden. Ouders met een kleinere portemonnee kunnen dat niet en hun kinderen staan soms drie tot zes maanden op een wachtlijst voordat zij passende hulp ontvangen. Dit probleem werd ook genoemd in de eerder genoemde motie van PvdA en GroenLinks om kansengelijkheid te bevorderen.

39

Thuiszitters en voortijdig schoolverlaten Het toenemende aantal thuiszitters en voortijdige schoolverlaters vraagt om gerichte maatregelen en ondersteuning. In Baarn stijgt het aantal thuiszitters, zowel in het voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs als in het basisonderwijs. Dit weerspiegelt het landelijke beeld. Kinderombudsman Margrite Kalverboer heeft op vrijdag 12 april 2024 Minister Mariëlle Paul een brief gestuurd waarin ze haar zorgen uit over het toenemende aantal thuiszitters en vraagt om concrete maatregelen. Ze pleit voor voldoende hulp in de klas voor de kinderen die dat nodig hebben. Daarnaast vraagt ze om betrouwbare data waarmee de complete omvang en kenmerken van de groep thuiszitters in beeld worden gebracht. De huidige data op basis van de landelijke definitie van thuiszitters geeft een onjuist beeld van het daadwerkelijke aantal; in de praktijk gaat het om veel meer jeugd. Het is belangrijk om beter zicht te krijgen op thuiszitters. Leerplichtambtenaren kunnen vanuit zorg en preventie aansluiten bij multidisciplinaire overleggen (MDO’s) om te adviseren en mee te denken over kinderen en jongeren die dreigen vast te lopen. Ze kunnen structureel aansluiten bij het IWOO (integraal wijk onderwijs overleg), waar de intern begeleiders van de Baarnse basisscholen hun zorgen bespreken. Er komt mogelijk een nieuwe wet aan: “van School naar Duurzaam Werk”.

Het wetsvoorstel heeft als doel jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden naar economische zelfstandigheid via vier maatregelen: 1. Aanvullende loopbaanbegeleiding tot een jaar na schoolverlaten in beroepsonderwijs, praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. 2. Verhoging van de maximumleeftijd van de Doorstroompunt-functie van 23 naar 27 jaar. 3. Gemeenten krijgen een preventieve rol in de Participatiewet voor ondersteuning naar werk. 4. Stimulering van samenwerking tussen onderwijs, Doorstroompunten en gemeenten op casusniveau en via regionale programma’s. Ondersteuning voor jongeren Rond de 30% van de meldingen van schoolverzuim betreft 16- en 17-jarigen. Het aantal voortijdige schoolverlaters (VSV’ers) neemt zowel landelijk als lokaal toe. De top 5 redenen voor uitval zijn landelijk: krapte op de arbeidsmarkt (veel verleiding om te gaan werken), ontmoediging door de coronatijd, persoonlijke problemen van jongeren zoals schulden en psychische klachten, verkeerde studiekeuze en onvoldoende begeleiding voor 40

kwetsbare jongeren (jongeren met een grotere ondersteuningsbehoefte door bijvoorbeeld een leer- of gedragsstoornis en jongeren afkomstig uit het VSO of praktijkonderwijs). Het jongerenloket biedt jongeren tussen de 18 en 27 jaar uit Baarn hulp bij vragen over werk, geld of school. Op de website RMC Jongerenloket <<jongerenloketregioamersfoort.nl>> staat veel informatie en tips. Ze zijn ook telefonisch en bij het loket in Amersfoort bereikbaar. Ze geven jongeren handige studiekeuzetips en bieden hulp vanuit een trajectbegeleider die samen met de jongere kijkt naar de mogelijkheden en wensen voor een opleiding. Daarnaast bestaat ook het doorstroompunt. Het doorstroompunt gaat in gesprek met jongeren zonder startkwalificatie tot 23 jaar en bezoekt deze jongeren actief om met ze in contact te komen. Opvang en Onderwijs voor AMV’ers De opvang en onderwijsvoorzieningen voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV’ers) vormen een specifiek aandachtspunt. Het COA vangt 90 AMV’ers op in Paleis Soestdijk. Hoewel zij recht hebben op onderwijs, ondervinden zij problemen bij het schoolbezoek. De taalklassen melden veel problemen in het schoolbezoek door deze groep. Goede samenwerking tussen NIDOS, het COA en de taalklassen is nodig om het schoolbezoek van AMV’ers te bevorderen.

Voorschoolse educatie (VVE) Voorschoolse educatie (VE) is onderdeel van voor- en vroegschoolse educatie (VVE), de verzamelnaam voor de methodische en systematische aanpak van de ontwikkeling van jonge kinderen. Een VVE-programma is gericht op kinderen die risico lopen op een taal- en/of ontwikkelingsachterstand. Het doel van VVE is dat alle kinderen een goede start kunnen maken in groep 3 van de basisschool. In Baarn vindt voorschoolse educatie plaats in peuteropvanggroepen van Kind & Co en BLOS, bedoeld voor kinderen van 2 à 2,5 tot 4 jaar. Deze organisaties ontvangen voor de peuteropvang subsidie van de gemeente. Vroegschoolse educatie vindt plaats op basisscholen en richt zich op kinderen in groep 1 en 2. In de gemeente Baarn heet dit de taalplusklas groep 1-2, aanwezig op de Uitkijck en de Noorderbreedte, zij ontvangen hiervoor subsidie van de gemeente. De komende jaren willen we de samenwerking tussen onderwijs en voorschoolse educatie versterken, zodat er een doorlopende leer- en ontwikkellijn voor kinderen is. In Baarn beoordeelt het consultatiebureau of een kind extra ondersteuning nodig heeft. Kinderen

met een VVE-indicatie kunnen gebruik maken van het VE-aanbod. Gemeenten hebben hierin een wettelijke taak, zo ook de gemeente Baarn. Taalplusklassen onderbouw en bovenbouw In Baarn zijn er twee Taalplusklassen voor de onderbouw, één op basisschool de Uitkijck en één op de Noorderbreedte. De Taalplusklas onderbouw is bestemd voor kinderen in groep 1 en 2 die een taalachterstand of vertraagde taalontwikkeling hebben. Bij deze kinderen blijft de algemene mondelinge taalvaardigheid achter ten opzichte van leeftijdsgenoten. De kinderen komen uit de doelgroep VVE-kinderen met een indicatie, maar ook andere kinderen die baat hebben bij extra taalondersteuning kunnen, bij ruimte in de groep, geplaatst worden. De taalplusklas voor de bovenbouw is gevestigd op de Gaspard de Coligny. Deze klas is bestemd voor kinderen van groep 3 tot en met groep 8 die een taalachterstand of vertraagde taalontwikkeling hebben. De gemeente neemt deze problematiek zeer serieus en ondersteunt de scholen, kinderen en ouders, die anders een grote afstand tot de maatschappij zouden krijgen vanaf de start van hun schoolcarrière. Dit doet de gemeente door middel van subsidie aan deze Taalplusklassen.

Ondersteuning scholen Om voldoende ondersteuning te bieden aan kinderen met zowel taalontwikkelingsachterstanden als andere ontwikkelingsachterstanden, biedt de gemeente hulp aan scholen in Baarn die dit nodig hebben. Deze achterstanden komen vaak voort uit de thuissituatie in combinatie met kindfactoren. Door middel van een subsidie biedt de gemeente onder andere ondersteuning aan de Uitkijck en de Gaspard de Coligny. De verdere ondersteuning van scholen wordt onderzocht naar aanleiding van de motie over gelijke kansen voor ieder kind. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een investeringsprogramma van het kabinet om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. NPO-gelden zijn bestemd voor maatregelen gericht op zorg en welzijn in de school of in de verlengde leertijd om coronavertragingen op sociaal en emotioneel vlak in te halen. In 2023 hebben scholen en kinderopvanginstellingen subsidies aangevraagd en ontvangen voor deze maatregelen. Een van deze aanvragen betreft de collectieve NPO-aanvraag voor jonge kinderen en kansengelijkheid.

Zomerschool De zomerschool is in Baarn ontstaan tijdens de coronaperiode. In 2021 en 2022 werd de zomerschool georganiseerd en in 2024 zal dit opnieuw gebeuren. De zomerschool is bedoeld voor kinderen die extra uitdaging kunnen gebruiken op het gebied van onder andere lezen, schrijven, rekenen en taal. Kinderen die op hun eigen school extra hulp nodig hebben en voor wie het goed is om de regelmaat van school twee weken voort te zetten tijdens de zomervakantie, worden door docenten of intern begeleiders aangemeld voor de zomerschool. Waar in eerdere jaren de focus lag op woordenschat, taal en rekenen om de opgelopen achterstand in de zomer in te halen, bestaat dit jaar de wens om de sociale en mentale ontwikkeling van kinderen meer voorop te zetten.

Zomerschool RTV YouTube

Taalklas Voor kinderen van nieuwkomers in Nederland is er de Taalklas, ook in de gemeente Baarn. De Taalklas is een klas waar kinderen de Nederlandse taal leren als voorbereiding op het basisonderwijs. In Baarn is de Taalklas gevestigd in basisschool De Uitkijck. De rijksoverheid financiert de kosten voor de Taalklas, maar de gemeente springt bij wanneer deze kosten onvoldoende zijn. Zo kregen de kinderen van de Taalklas bijvoorbeeld zwemles aangeboden toen er een periode onvoldoende gymzalen vrij waren en zij daardoor hun lichamelijke opvoeding misten.

Stimuleren van lees- en taalontwikkeling Boekstart Boekstart is een programma dat kinderen van 0 tot 4 jaar en hun ouders van boeken laat genieten. Ongeveer drie maanden na de geboorte krijgt de ouder een waardebon thuisgestuurd voor een gratis BoekStartkoffertje, op te halen bij de bibliotheek in Baarn. De waardebon maakt de baby ook gratis lid van de bibliotheek.

41

Bieb op school Met de Bibliotheek op school werken onderwijs, bibliotheek en gemeente samen om dagelijks aandacht te besteden aan leesplezier en mediawijsheid op school én thuis. De bibliotheek helpt basisscholen in Baarn om deze doelen te bereiken. Een professionele leesconsulent van de bibliotheek ondersteunt de leescoördinator en het team van de school. Daarnaast helpt een digitaal portaal de school bij het zoeken en registreren van boeken, het stimuleren van lezen, het bijhouden van de leeshistorie en het vinden van betrouwbare informatie. Gemeente Baarn draagt bij aan de financiering van de Bieb op school en de uitbreiding hiervan op de Baarnse basisscholen. Voorleesexpres De Voorleesexpres is bedoeld voor kinderen van 2 tot 8 jaar die moeite hebben met taal en thuis geen taalrijke omgeving hebben. Het maakt niet uit welke taal wordt aangeboden, zolang de taal maar rijk is. Door de inzet van vrijwilligers wordt gewerkt aan het creëren van een taalrijke omgeving. Collectief preventief aanbod (welzijnswerk/Pit Baarn) Binnen de gemeente Baarn wordt intensief ingezet op preventie. Pit Baarn biedt verschillende programma’s aan, die worden ingekocht of zelf georganiseerd. Daarnaast ontwikkelt het lokaal team Baarn samen met Pit Baarn een individueel- en groepsaanbod.

Pit Baarn Kansengelijkheid in de lokale inclusie agenda In de lokale inclusie agenda van 2024 wordt aandacht besteed aan kansengelijkheid voor de jeugd. Dit omvat onder andere het hebben van een migratieachtergrond in relatie tot het schoolniveau dat door de docent wordt ingeschat. Daarnaast wordt gekeken naar het inclusiever maken van speeltuinen in Baarn.

42

Onderwijs Reguleren aanmeldprocedure PO De gemeente streeft naar een eenduidig aanmeldbeleid voor het primair onderwijs (PO). Dit bleek complexer dan verwacht om bij de scholen zelf neer te leggen. Daarom heeft de gemeente Baarn een kwartiermaker aangesteld die zich richt op het ontwikkelen van een uniform aanmeldbeleid binnen het PO. Deze kwartiermaker zal in samenwerking met de bestuurders van alle basisscholen zorgen voor een beleid dat kansengelijkheid bevordert en segregatie tegengaat. Kansengelijkheid en onderwijsachterstandenbeleid De gemeenteraad heeft een motie ingediend om onderzoek te doen naar maatregelen om kansengelijkheid te vergroten en een onderwijsachterstandenbeleid op te stellen. Dit onderzoek vindt plaats in 2024 en de implementatie start in 2025. Het doel is om kinderen van ouders met minder financiële middelen gelijke kansen te geven als kinderen van ouders met een ruimere financiële positie. Uitbreiden van de Brugfunctie naar het PO In 2023 is besloten om meer fte’s toe te wijzen aan het Lokaal Team, waardoor de brugfunctie kan worden uitgebreid naar het basisonderwijs. Het is belangrijk dat de algemene taken van een Lokaal teammedewerker die deze brugfunctie heeft worden omschreven. Deze taken kunnen per school enigszins afwijken, afhankelijk van de specifieke behoeften.

Een warme overdracht van informatie aan de lokaal teammedewerker met deze brugfunctie in het voortgezet onderwijs (VO) bij de overstap van kind naar VO is essentieel. Samenwerking in aanbod taalklas met buurtgemeente Soest Om het aanbod in NT2-onderwijs voor nieuwkomers te garanderen, is samenwerking met randgemeenten nodig. Samenwerkingsafspraken moeten worden gemaakt over de uitvoering en financiering, die vervolgens moeten worden gemonitord en bijgestuurd. Aandacht voor hoogbegaafdheid De gemeente Baarn streeft naar een passend aanbod voor hoogbegaafde jeugdigen. Het bestuurlijk overleg Baarn (LEA) zal worden benut als platform om deze wens aan te kaarten, te onderzoeken en om te bepalen hoe de gemeente de schoolbesturen hierin kan ondersteunen.

WAT WILLEN WE GAAN STARTEN EN VANGEN WE IN (INTEGRALE) PROJECTEN?

Daarnaast bieden deze ochtenden ouders de gelegenheid om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en elkaar te ondersteunen in hun rol als ouder.

Voor- en Vroegschoolse Educatie VVE

De ouderbetrokkenheid wordt aangemoedigd door middel van interactieve activiteiten en het delen van waardevolle informatie en advies. Een speel- en ontmoetingsochtend bevordert niet alleen de taalontwikkeling van de kinderen, maar ook de ouderbetrokkenheid en sociale integratie. We streven naar samenwerking met lokale organisaties, zoals Pit Baarn, onderwijsinstellingen en de bibliotheek, om de speel- en ontmoetingsochtenden effectief te organiseren en de impact te vergroten.

VVE-plekken uitbreiden Hoewel Baarn al VVE-programma’s aanbiedt, is de vraag naar deze plekken groter dan het aanbod. Het vinden van geschikte pedagogisch medewerkers speelt hierbij een grote rol. Dit resulteert in wachtlijsten en belemmert de toegang tot cruciale educatieve kansen voor sommige kinderen. We streven ernaar om VVEprogramma’s toegankelijk te maken voor alle kinderen die dit nodig hebben in Baarn. Het bieden van voldoende capaciteit om aan de vraag te voldoen is hierbij van groot belang. Overgang VVE – kleuteronderwijs regulier Het gemeentelijk beleid voor de overgang van VVE naar het kleuteronderwijs in het reguliere basisonderwijs richt zich de komende jaren op een versterkte inzet voor passend onderwijs, met speciale aandacht voor startende kleuters. Het doel van VVE is om ervoor te zorgen dat kinderen goed voorbereid aan het reguliere onderwijs kunnen beginnen, waarbij indien nodig aanpassingen worden gemaakt om tegemoet te komen aan hun individuele behoeften. Een nauwe samenwerking tussen basisscholen, VVEprogramma’s en het Samenwerkingsverband (SWV) de Eem is van cruciaal belang om dit te bereiken. In plaats van alleen te focussen op individuele aanpassingen, is het essentieel om oog te hebben voor de bredere omgeving waarin het kind opgroeit, vooral de basisschool.

Door samen te werken en te kijken naar de behoeften van het kind binnen de context van de schoolomgeving, kunnen we een inclusief onderwijssysteem bevorderen dat recht doet aan de diversiteit van leerlingen. Speel- en ontmoetingsochtend voor nieuwkomers met jonge kinderen tot 3 jaar Deze ochtenden zijn bedoeld om nieuwkomersgezinnen samen te brengen, sociale contacten te leggen en de ontwikkeling van hun kinderen te stimuleren. Het primaire doel van de speel- en ontmoetingsochtenden is het bieden van een plek waar jonge kinderen samen kunnen spelen met leeftijdsgenootjes en samen kunnen ontdekken. Dit bevordert hun taalontwikkeling, motorische vaardigheden, creativiteit en sociale interactie.

Stimuleren van samenwerkingsvormen onderwijs en zorg In Baarn streven we ernaar om een omgeving te creëren waarin kinderen optimaal kunnen opgroeien en zich ontwikkelen. Een belangrijk onderdeel van dit streven is het bevorderen van gelijke kansen voor alle kinderen. Door gezamenlijk te werken aan de ontwikkeling van kinderen, kan je beter inspelen op individuele behoeften en eventuele problemen vroegtijdig signaleren en aanpakken. In onze beleidsontwikkeling onderzoeken we daarom hoe de gemeente deze samenwerking kan stimuleren. Zo verkennen we verschillende opties om dit doel te bereiken, waaronder Integrale Kindcentra (IKC’s). Deze centra bieden een geïntegreerde benadering van onderwijs, opvang en welzijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun gezinnen. Naast IKC’s verkennen we ook andere mogelijkheden, zoals Community schools. Scholen die als wijkcentra fungeren, waar niet alleen kinderen maar ook hun ouders en buurtbewoners terecht kunnen voor onderwijs, opvang, welzijnsactiviteiten en sociale ondersteuning. Om te bepalen welke opties het beste passen bij de visie van onderwijsinstellingen en andere betrokken partijen, zal de gemeente Baarn samenwerken met lokale partners, waaronder onderwijsinstellingen, kinderopvangorganisaties, welzijnsorganisaties en ouders. We zullen ondersteuning bieden in de vorm van advies en het delen van goede praktijken.

Daarnaast zullen we actief beleid voeren om deze verschillende opties te verkennen en te monitoren, zodat we kunnen inspelen op de behoeften van kinderen en gezinnen in Baarn.

43

Ambitie WAAROM? Met de meeste jeugd in Nederland gaat het over het algemeen goed, maar soms is dat niet vanzelfsprekend. Voor een positieve ontwikkeling moeten jeugdigen verschillende vaardigheden leren, die variëren afhankelijk van hun leeftijd. Ouders spelen hierin een cruciale rol en zijn verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van hun kind. Het is aan de ouders om hen te ondersteunen en te stimuleren bij hun ontwikkelingstaken.

SITUATIE IN BAARN In ons gemeentebeleid staat de zorg voor onze jeugd centraal. De afgelopen jaren hebben we gezien hoe de problemen in de jeugdzorg zich hebben opgestapeld. Grote personeelstekorten en lange wachtlijsten hebben de efficiëntie van ons jeugdzorgsysteem aangetast, met nadelige gevolgen voor onze jeugdigen en hun families. Ook is er een explosieve groei van de jeugdzorg zichtbaar, met bijna één op de zeven kinderen in Nederland die een vorm van jeugdzorg ontvangen. Dit leidt tot zulke hoge kosten dat er iets moet gebeuren en dat gebeurt ook, want er zijn bezuinigingen aangekondigd.

Zelfredzaamheid en ondersteuning Jeugdparticipatie

Huidige aanpak van jeugdzorg in Baarn Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 hebben gemeenten de verantwoordelijkheid gekregen voor de uitvoering van de jeugdzorg. Als gemeente erkennen we de complexiteit van de problemen in de jeugdzorg en zijn we vastbesloten om samen te werken met alle betrokken partijen om duurzame oplossingen te vinden. We zetten ons in voor een efficiëntere en effectievere organisatie van de jeugdzorg, waarbij de behoeften van onze jeugdigen en hun families centraal staan. We zullen samenwerken met jeugdzorgaanbieders, ouders, instanties en andere belanghebbenden om de kwaliteit van de jeugdzorg te verbeteren. Onze ambitie is om ervoor te zorgen dat onze jeugdigen de beste kansen krijgen om gezond en gelukkig op te groeien.

Ouders en jeugdigen krijgen het vertrouwen en de ondersteuning die zij nodig hebben. Ouders zijn primair verantwoordelijk Jeugdigen worden uitgedaagd om actief deel voor de zorg van hun kind of jongere en staan sterk in hun opvoedrol. We te nemen aan de gemeenschap, voelen zich bieden hen de nodige ondersteuning om dit te bereiken. We spelen gehoord enwie ontwikkelen een gevoel sociale flexibel in op ondersteuning nodig heeft,van of het nu gaat om het verantwoordelijkheid. kind, de jongere, de ouders, of hun netwerk.

Statistieken voor jeugdzorg in Baarn Wat betreft het gebruik van voorzieningen in het sociaal domein, maken Baarnse gezinnen hier minder gebruik van dan het landelijke gemiddelde (18,3% versus 19,5% landelijk). 13% van de Baarnse jongeren van 0 tot 18 jaar oud ontvangt jeugdhulp (vrijwel gelijk aan het landelijk gemiddelde van 13,1%). Ook het

tot 18 r a a j 3 0 2 e i 4 r o eg Leeftijdscat

jaar

percentage jongeren van 0 tot 18 jaar oud dat jeugdhulp met verblijf ontvangt in Baarn is vrijwel gelijk aan het landelijk gemiddelde (1,2% ten opzichte van 1,3%). Rol van lokale instanties in jeugdzorg Soms hebben ouders, jeugd en jongeren ondersteuning nodig bij opvoeding en opgroeien. Het liefst dichtbij huis, zoals bij familie, vrienden, school, of religieuze instellingen. Als meer hulp nodig is, kunnen zij terecht bij lokale zorgverleners zoals huisartsen of Pit Baarn, die indien nodig doorverwijzen naar het lokale team of specialistische hulp zoals MetMaya. Investeringen in preventie en vroegtijdige interventie helpen specialistische hulp te verminderen en de kosten te verlagen. Dit omvat laagdrempelige hulpverlening bij huisartsen, scholen en lokale teams, waardoor problemen worden aangepakt voordat ze escaleren. Door te focussen op preventie en vroegtijdige interventie verbeteren we niet alleen het gebruik van middelen, maar ook het welzijn en de veerkracht van onze jeugd. We ondersteunen ouders om zelfstandig op te voeden, met hulp waar nodig, en blijven betrokken bij hun kinderen tijdens hun hele schoolloopbaan. Een hulpvraag start bij Pit Baarn. Mocht de hulpvraag ingewikkelder zijn en niet snel op te lossen, dan wordt het lokale team ingeschakeld voor hulp.

Mocht Pit Baarn en het lokale team onvoldoende kunnen bieden, dan word je naar specialistische hulp doorverwezen. In onze regio draagt MetMaya zorg voor deze specialistische hulp.

WAT BLIJVEN WE DOEN EN WILLEN WE VERBETEREN? Preventie Pit Baarn Binnen de gemeente Baarn zetten we intensief in op preventie. Hiervoor biedt Pit Baarn verschillende programma’s aan, die zowel ingekocht als zelf georganiseerd worden.

45

Voor kinderen en jongeren • “Nee, ik doe niet mee” voor groep 8 van het basisonderwijs • Sociale vaardigheidstraining (8-12 jaar) • Billy Boem (8-12 jaar) • Met meer zelfvertrouwen naar de brugklas • KIES (8-12 jaar) • KIES • Bikkels pakken door (6-9 jaar) • Bikkels aan de top (12-15 jaar) • 18+ avond • SOVA+: Sociale vaardigheidstraining • “Ik kan het”: Faalangstreductietraining (12-16 jaar) • Sociale vaardigheidstraining (12-16 jaar) • Kindercoaching Voor 18+ • Training Wellness Recovery Action Plan (WRAP): Een herstelmethode die helpt om weer grip te krijgen op je leven. • Mantelzorgbijeenkomsten • Verliescafé: Een laagdrempelige samenkomst om met elkaar in gesprek te gaan en ervaringen over verlies te delen. • Samen is minder alleen • SOVA+: Sociale vaardigheidstraining Voor ouders • Puberavond voor ouders met pubers • Pubers en middelengebruik • Peuters in zicht Informele steun Naast preventie door Pit Baarn wil de gemeente meer inzetten op informele steun om te voorkomen dat kinderen in langdurige en dure zorg terechtkomen. Pit Baarn zet al vrijwilligers in voor informele steun. Daarnaast kijkt de gemeente naar projecten als Kamers met Aandacht, Homestart en Buurtgezinnen. Jeugdhulp We zorgen voor voldoende, kwalitatief goede en toegankelijke jeugdhulp.

Belangrijke ontwikkelthema’s zijn de aansluiting van passend onderwijs op de jeugdhulp en het verkorten van de jeugdbeschermingsketen. Maatwerk vanuit GGD Met de GGD worden jaarlijks maatwerkafspraken gemaakt. Zo zijn er afspraken over de coördinatie, uitvoering en ondersteuning van B.Slim. De GGD biedt ondersteuning aan instellingen die voor kinderen onder de 12 jaar bedoeld zijn. Dit betreft vooral de ondersteuning van basisscholen bij relationele en seksuele vorming. Instellingen voor jongeren tussen de 12 en 25 jaar worden uit rijksmiddelen ondersteund.

46

De GGD is beschikbaar voor adviezen en vragen op het gebied van relationele en seksuele vorming van basisscholen en kinderopvang. Ze motiveren scholen en kinderopvang om gebruik te maken van bestaande (online) trainingen en de stimuleringsregeling ‘Relaties en Seksualiteit’ van de Gezonde School. Ook heeft de GGD aandacht voor mediawijsheid, zoals beeldschermgebruik, gamen en social media. Daarnaast biedt de GGD ondersteuning en advisering bij de uitvoering van de speerpunten uit de Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling, met name gericht op preventie en vroegsignalering. Ook de VVEtoeleiding en VVE-onderzoek en extra rapportage gebeurt twee keer per jaar door de GGD. Stevig Ouderschap en Nu Niet Zwanger (onderdeel Kansrijke Start) zijn ook onderdelen van dit maatwerk. De MAZL-aanpak, die begeleiding biedt bij ziekteverzuim in het voortgezet onderwijs, behoort eveneens tot dit maatwerk. Jeugdhulp De komende jaren staat het normaliseren van jeugdhulp centraal. Dit is cruciaal om het jeugdhulpsysteem duurzaam te maken en ervoor te zorgen dat kinderen die dringend hulp nodig hebben, deze snel kunnen ontvangen. Een belangrijke leidraad hiervoor is de hervormingsagenda, waarin duidelijke stappen zijn geformuleerd voor jeugdhulp. Dit omvat onder andere het opzetten van sterke lokale teams.

Deze teams spelen een cruciale rol in het bieden van ondersteuning aan gezinnen en het vroegtijdig signaleren van problemen. Dit helpt escalatie te voorkomen en zorgt ervoor dat de juiste hulp op tijd wordt geboden. Door deze stappen te volgen, streven we naar een effectiever en toegankelijker jeugdhulpsysteem voor alle kinderen die dit nodig hebben. Stroomschema ontwikkelen voor hulp (voor jeugd) Voor een duidelijke verdeling van werkzaamheden is het essentieel dat scholen weten waar ze met specifieke vragen terecht kunnen. Een stroomschema maakt inzichtelijk welke ondersteuning Pit Baarn biedt en welke ondersteuning door het lokaal team wordt verleend. Dit schema helpt intern begeleiders (ib’ers), huisartsen en jeugdartsen om snel de juiste hulp te vinden. Stevig Ouderschap De GGD is in het tweede kwartaal van 2024 gestart met Stevig Ouderschap. Dit is een preventieve interventie die extra ondersteuning

biedt aan gezinnen waar de omstandigheden zwaarder zijn dan gemiddeld, via huisbezoeken. De ervaring leert dat juist deze gezinnen baat hebben bij vroegtijdige steun, zodat problemen tijdig worden gesignaleerd en voorkomen. Stevig Ouderschap draagt bij aan een positieve en veilige opvoeding. De start van het Stevig Ouderschap traject kan tot een half jaar na de geboorte van het kind plaatsvinden, maar het is wenselijk om zo vroeg mogelijk in de zwangerschap te beginnen om prenatale stress te voorkomen. Het programma biedt extra en vroegtijdige preventieve ondersteuning aan gezinnen en draagt bij aan een gezonde en veilige opvoeding. Begeleiding door het Lokaal Team Doordat lokaal teammedewerkers eigen begeleiding gaan bieden, kunnen casussen sneller worden opgepakt en wordt de jeugdzorgketen verkleind. Door in te zetten op deskundigheidsbevordering van lokaal teammedewerkers zorgen we voor een passend collectief ondersteuningsaanbod. De expertise wordt vergroot door trainingen op het gebied van gespreksvoering, methoden en specifieke doelgroepen, zoals trauma sensitief werken, observatie, systeemtherapie, niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en autisme. Een preventieve inzet van de voorliggende voorzieningen binnen het basisonderwijs door de inzet van een brugfunctie naar het lokaal team hoort hierbij. In het bieden van eigen begeleiding werken we samen met Pit Baarn.

Daarnaast zal het Lokaal Team meer integraal samenwerken met Pit Baarn, ook op het gebied van begeleiding. Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vraagt om een wijziging in de werkzaamheden van de lokale teams; zij blijven betrokken bij het systeem, zelfs wanneer er in het gedwongen kader acties nodig zijn. Op termijn zal het lokale team zelf meer veiligheidstaken gaan uitvoeren, zoals het opstellen van een veiligheidsplan en het organiseren van jeugdbeschermingstafels. Deze ontwikkelingen worden in de regio Eemland gezamenlijk opgepakt, zodat expertise goed ingezet kan worden en niet elk lokaal team het wiel opnieuw hoeft uit te vinden. Bij de gemeente Baarn is recent een transformatie manager gestart voor onder andere dit veranderproces. Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Met de inzet tegen huiselijk geweld en kindermishandeling streven we naar een geïntegreerde aanpak waarbij verschillende instanties nauw samenwerken. Dit omvat niet alleen het lokale team en het team Openbare

Orde en Veiligheid, maar ook scholen en andere relevante organisaties die betrokken zijn bij deze problematiek. Het is belangrijk om te investeren in het versterken van de capaciteiten van professionals die te maken krijgen met huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit omvat onder meer meldcode trainingen, KOPP/KOVV trainingen en het uitbreiden van de inzet van de brugfunctionaris naar het primair onderwijs. Deze maatregelen zijn bedoeld om vroegtijdige signalering te bevorderen en de gevolgen van huiselijk geweld en kindermishandeling tegen te gaan. Specialistische Jeugdhulp op Scholen vanuit OSJ/MetMaya Sinds 1 januari 2024 biedt MetMaya specialistische jeugdhulp aan in de regio. MetMaya, de enige gecontracteerde aanbieder voor specialistische jeugdhulp, is al actief op verschillende scholen, waaronder enkele in Baarn. Dit initiatief zal verder worden uitgebreid, waardoor er minder individuele hulpverleningstrajecten nodig zijn en jeugdigen direct ondersteuning op school kunnen krijgen. Een belangrijk aspect van deze aanpak is dat de OSJ’er (Onderwijs Specialistisch Jeugdhulpverlener) tijdelijk kan worden ingezet om de school te ondersteunen bij de hulpvraag van meerdere kinderen. Zodra de school zelfstandig verder kan, vertrekt de OSJ’er weer.

Dit flexibele model zorgt ervoor dat scholen direct toegang hebben tot gespecialiseerde hulpverlening wanneer dat nodig is, terwijl ze tegelijkertijd worden aangemoedigd om zelfstandig met de problematiek om te gaan. Jongerenwerk op School Jongerenwerkers vormen een brug tussen leerlingen, docenten, conciërges en hulpverlening door op school aanwezig te zijn. Zij hebben een signalerende rol, sluiten eventueel aan bij problemen en geven voorlichting indien nodig. Deze aanwezigheid op scholen helpt bij het vroegtijdig signaleren van problemen en het bieden van passende ondersteuning. Jongeren in Schulden Pit Baarn zet zich in voor meer voorlichting en schuldhulpverlening onder jongeren. Ze bezoeken jongeren met betalingsachterstanden op verzoek van de gemeente Baarn en bieden hen ondersteuning. Door middel van voorlichting en directe hulpverlening wordt gestreefd naar het voorkomen en oplossen van schuldenproblematiek onder jongeren.

47

WAT WILLEN WE GAAN STARTEN EN VANGEN WE IN (INTEGRALE) PROJECTEN? Bekendheid Sociale Kaart bij Jongeren Het is belangrijk dat jongeren weten waar ze terecht kunnen met hun hulpvragen. De rollen van verschillende hulpverleners zoals de GGD, intern begeleiders, zorgcoördinatoren, jongerenwerkers en brugfunctionarissen moeten duidelijk zijn. Samen met jongeren wordt er een sociale kaart gemaakt die de vindplaatsen en taken van deze hulpverleners/maatschappelijk werkers in het voorliggend veld overzichtelijk maakt. Deze sociale kaart wordt jaarlijks binnen het voortgezet onderwijs verspreid en er wordt een gastles over gegeven. Jongeren zullen actief betrokken zijn bij het aanpassen van de sociale kaart wanneer dit nodig is. POH-GGZ Jeugd voor Nieuwkomers De gemeenten Amersfoort, Leusden en Baarn hebben zich sinds de toename van het aantal AMV (Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen) ingezet om de GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg) goed te regelen. Tot op heden is dit alleen nog niet gelukt. De gemeenten hebben de wens om de GGZ in samenwerking met GZA (Gezondheidszorg Asielzoekers) op te pakken. Gezamenlijk zijn er kaders opgesteld voor een samenwerking tussen de GZA en de gemeenten Amersfoort, Leusden en Baarn voor de inzet van POH-GGZ Jeugd (Praktijkondersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg Jeugd).

Aanpak voor Middelenpreventie onder Jongeren: Samenwerking tussen Baarn en Soest Uit het onderzoek naar jongeren en drugs komt de aanbeveling om rekening te houden met het waterbed-effect. Dit effect houdt in dat een probleem zich kan verplaatsen naar een andere plek wanneer je op één plek ingrijpt. Je lost het probleem lokaal op, maar het kan elders toenemen. Om dit waterbed-effect te verkleinen, willen de gemeenten Baarn en Soest samen inzetten op het terugdringen en voorkomen van alcohol- en middelengebruik onder jongeren onder de 18 jaar. Voor effectieve gedragsverandering is het belangrijk om ook de omgeving van de jongeren te betrekken, zoals scholen, sportverenigingen en ouders/verzorgers. In samenwerking met Soest wordt gekeken naar het organiseren van ouderbijeenkomsten en het opzetten van een focusgroep met ouders die willen meedenken over middelenpreventie. De GGDru zal als opdrachtnemer deze activiteiten coördineren en uitvoeren.

48

49

Van Ambitie van Uitvoering

Kinderraad

Expositie OpenMind

Dag van de Baarnse Jongeren

0.0% Feest

6 & 7 sept.

okt.

23 sept. 24 okt.

20 november

kwartaal 4

HOE GAAN WE DIT DOEN? Om onze plannen te realiseren, hebben we inzet, expertise en doorzettingsvermogen nodig. Dit vraagt om capaciteit op zowel personele als financiële vlak, maar ook om een duidelijke planning. Zo zorgen we ervoor dat de plannen niet alleen ambitieus zijn, maar ook haalbaar en duurzaam, met voldoende middelen om ze effectief uit te voeren en continuïteit te garanderen.

Start Jeugd coördinator

De vijf ambities van “Jeugd op de Agenda” zijn onderling verbonden. Inzet op één ambitie beïnvloedt de andere. Daarom kiezen we voor nieuwe initiatieven en projecten waarin deze samenhang centraal staat.

Jongeren festival

0.0% Feest

Jeugd initiatief

0.0% Feest

hang plekken

Deze projecten vereisen samenwerking over verschillende domeinen heen. De uitvoering wordt breed belegd. Betrokkenen hebben verschillende rollen in een project: beslissen, beïnvloeden, meedenken, meebepalen, toeleveren of zelf gebruiken. Bij de start van elk project worden de rollen van alle betrokkenen duidelijk gedefinieerd.

september

kwartaal 2

kwartaal 1 t/m 4

kwartaal 1

kwartaal 1 t/m 4

Jeugd initiatief

Kinderraad

Dag van de Baarnse Jongeren

0.0% Feest

kwartaal 1 t/m 4

sept. - okt.

november

kwartaal 4

Evalueren en monitoren is essentieel. Dit doen we op samenwerking, output, inhoud en doelen. Zo kunnen we bepalen of we op de goede weg zijn en waar bijsturing nodig is. Om de samenwerking en de integrale aanpak goed te laten verlopen, vindt er regelmatig overleg plaats. Betrokkenen kunnen deelnemen aan meerdere projecten, waardoor de resultaten en ontwikkelingen binnen één project als input en inspiratie voor andere projecten kunnen dienen.

Figuur 1: Overzicht van enkele activiteiten van de jeugdagenda.

50

2025

Jongeren festival

2026

51

VERGROTEN VAN DE CAPACITEIT EN INZET Jeugdcoördinator

De jeugdcoördinator speelt een cruciale rol in het faciliteren van jeugdparticipatie binnen de gemeente Baarn en zorgt voor laagdrempelig contact met de Baarnse jeugd. De taken van de jeugdcoördinator omvatten onder andere: Begeleiding van de Kinderraad en Kinderburgemeester: • Ondersteuning bij de ontwikkeling van vaardigheden en het vertegenwoordigen van de jeugd in de gemeente. • Betrokkenheid bij bezoeken van VO-scholen aan het gemeentehuis en verkiezingen voor jongeren. Integrale Projecten: • Richt zich op de projecten van “Jeugd op de Agenda”. • Stimuleert jeugdigen om deel te nemen aan initiatieven die hen aanspreken. • Actieve begeleiding en betrokkenheid bij het vormen en uitvoeren van beleid. Jeugdparticipatie: • Met specifieke expertise in jeugdparticipatie en het leggen van verbindingen legt de jeugdcoördinator laagdrempelige contacten met jongeren. • Fungeert als een brug tussen verschillende sectoren die betrokken zijn bij de jeugd en zorgt voor verbinding tussen deze sectoren. Samenwerking: • Werkt nauw samen met sportcoördinatoren en in de toekomst met de cultuurcoach. • Stelt jeugdbeleid centraal en zorgt ervoor dat de belangen en behoeften van de jeugd worden meegenomen in de ontwikkeling van beleid en programma’s. • Werkt nauw samen met beleidsmedewerkers binnen de gemeente Baarn.

Adviserende en Stimulerende Rol: • Adviseert volwassenen en stimuleert jeugdigen om actief te participeren in het beleid en projecten van de gemeente. • Moedigt jeugdigen aan om hun stem te laten horen aan de burgemeester, raadsleden, wethouders en gemeentemedewerkers, zodat de stem van de Baarnse jeugd gehoord wordt. • De jeugdcoördinator fungeert als een ‘spin in het web’ van samenwerkingspartners en speelt een cruciale rol in de overgang van vóór, naar met en door de jeugd.

52

Financiën

Voor het realiseren van onze ambities op het gebied van jeugdontwikkeling, zoals vastgelegd in het beleid “Jeugd op de Agenda”, is een gedegen plan nodig. Voor de uitvoering van de lopende activiteiten waar budget voor aanwezig is, wordt geen extra budget aangevraagd. Jeugdcoördinator • Voor een succesvolle uitvoering van de projecten en de transformatie van “vóór de jeugd” naar “met en door de jeugd” is de inzet van de jeugdcoördinator essentieel. Hier is een budget van €100.000,- voor nodig. Derde pedagogisch medewerker in de VVEpeuteropvang • Om beter in te kunnen spelen op de toenemende aantallen VVE-peuters met probleemgedrag en ervoor te zorgen dat deze kinderen hun sociale, emotionele en cognitieve vaardigheden optimaal ontwikkelen is een derde pedagogisch medewerker nodig in de VVE-peuteropvang. Hier is een budget van €50.000,- voor nodig. 2024 In het laatste kwartaal van 2024 wordt voor de uitvoering van nieuwe initiatieven gebruik gemaakt van het beschikbare budget voor Jeugd op de agenda van totaal €50.000,2025 Voor de uitvoering van de activiteiten in 2025 is er een budget nodig van €193.000,- en zal opgenomen worden in de begroting 2025. 2026 Voor de uitvoering van de activiteiten in 2026 is er een budget nodig van €80.500,- en zal opgenomen worden in de begroting 2026.

2027 Voor de uitvoering van de activiteiten in 2027 is er een budget nodig van €75.500,- en zal opgenomen worden in de begroting 2027.

Monitoring en Evaluatie Resultaten Om de effectiviteit van de inzet van de jeugdcoördinator en de activiteiten van “Jeugd op de Agenda” te beoordelen, is het noodzakelijk om de resultaten systematisch te meten. Deze resultaten kunnen worden gemeten door zowel kwantitatieve als kwalitatieve data te verzamelen. Kwantitatieve data omvatten deelnamecijfers,

zoals het aantal jeugdigen dat deelneemt aan de Kinderraad, activiteiten en projecten van “Jeugd op de Agenda”, en het aantal georganiseerde evenementen en bijeenkomsten waarin jongeren actief betrokken zijn. Kwalitatieve data richten zich op de tevredenheid, impact en effectiviteit van de inzet. Om een goed beeld te krijgen, zullen de volgende resultaten worden verzameld:

Door deze methoden en criteria toe te passen, kunnen we een duidelijk en gedetailleerd beeld krijgen van de impact en effectiviteit van de jeugdcoördinator en de projecten van “Jeugd op de Agenda”. Dit zal ons helpen om successen te identificeren, knelpunten aan te pakken en toekomstige projecten en initiatieven te verbeteren.

Effectiviteit van Jeugdparticipatie • Specifiek: Vergroten van de actieve betrokkenheid van jongeren in besluitvormingsprocessen. • Meetbaar: Aantal jongeren dat deelneemt aan bijeenkomsten, aantal gestelde vragen, gedeelde ideeën en genomen beslissingen. • Acceptabel: Aantal deelnemende jongeren moet met 20% stijgen binnen één jaar. • Realistisch: Extra inspanningen om minder betrokken groepen te betrekken, zoals jongeren uit verschillende socio-economische achtergronden. • Tijdgebonden: Binnen één jaar.