924859 Jaarverslag 2023, begrotingswijziging 2024.1 en ontwerpbegroting 2025 RMN bijlage 3 Brief Ontwerpbegroting RMN 2024.1 en 2025

College van burgemeester en wethouders en gemeenteraad Deelnemende gemeenten

Ons kenmerk: Betreft: Bijlagen: Datum:

U24-018 Ontwerpbegroting 2024.1 en 2025 RMN 2 17 april 2024

Geacht college en leden van de gemeenteraad, Op 15 april jl. heeft het dagelijks bestuur van Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) ingestemd met de ontwerpbegroting 2024.1 en 2025 en besloten deze voor een zienswijze aan te bieden aan uw raad. Langs deze weg bieden wij u beide ontwerpbegrotingen aan. De primaire begroting 2024.0 is door het algemeen bestuur vastgesteld 5 juli 2023, maar is vanwege de lange doorlooptijd van de begroting die de wet gemeenschappelijke regelingen voorschrijft reeds ambtelijk opgesteld in de periode januari-februari 2023. In de tussentijd – we zijn inmiddels een jaar verder – is er veel veranderd. In 2023 was bijvoorbeeld sprake van een hogere inflatie dan van tevoren ingeschat, grote loonstijgingen voorkomend uit de Cao, gestegen rentelasten en langere levertijden van voertuigen en ondergrondse containers. Daarnaast krijgt RMN door het ingezette verbetertraject steeds meer inzicht in de eigen bedrijfsvoering, de begroting en daadwerkelijke realisatie. Ook is er in sommige gevallen sprake van wijzigingen in het beleid en/of opdrachtverlening door gemeenten. Al deze ontwikkelingen zijn nu verwerkt in de begroting 2024.1. De begroting 2025 bouwt hier vervolgens op voort. Financiële effecten De exploitatiebegroting 2024.1 neemt toe met een bedrag van € 1.490.000 ten opzichte van de primaire begroting 2024.

De begroting 2025 neemt toe met een bedrag van € 2.672.000 ten opzichte van de begroting 2024.1. De belangrijkste factoren voor deze stijging zijn: ➢ Personeelslasten Een groot deel van de kostenstijgingen zijn te verklaren door gestegen personeelslasten, voornamelijk als gevolg van de Cao-stijging. De Cao over 2024 is hoger dan waar begin 2023 (bij het opstellen van de begroting 2024.0) rekening mee is gehouden. Ter indicatie: circa 40% van de begroting van RMN bestaat uit personeelslasten. Daarmee zorgt de verhoging van de Cao-lonen (structureel) voor een flinke structurele aanpassing van de begroting van RMN. Daarnaast is er sprake van een verhoging van het aantal buitendienstmedewerkers met 7 FTE en een gelijktijdige verlaging van de inhuurkosten (uitzendkrachten) voor de buitendienst, dit heeft geen groot financieel effect maar draagt bij aan de betrouwbaarheid van onze dienstverlening.

➢ Tractie De kosten van onderhoud, brandstof en verzekeringen zijn gestegen. Door een lagere beschikbaarheid van de aanwezige voertuigen is bovendien het inhuurbudget aangepast. Bij de vlootschouw, inspectie en analyse van voertuigen en gladheidsmaterieel is geconstateerd dat de inzetbaarheid van diverse inzamelvoertuigen niet optimaal is. Enerzijds zijn er diverse voertuigen die hogere onderhoudslasten met zich meebrengen dan vooraf was ingeschat. Anderzijds is het aantal beschikbare uren fors lager. In het verleden is er gerekend met 1770 uur inzet, zowel uit de benchmark als uit onze eigen gegevens is 1440 uur inzet per voertuig per jaar reëel. Hierbij wordt rekening gehouden met geplande reparaties, onderhoud en niet geplande onderhoud. Door het verouderde wagenpark met meer uitval en het niet juist opnemen van inzetbare uren is de inhuur van diverse voertuigen in 2023 hoger uitgevallen. De inzetcapaciteit van voertuigen en het inhuurbudget zijn hierop aangepast. ➢ Beheer inzamelmiddelen: De kostenstijgingen voor beheer inzamelmiddelen zijn voornamelijk toe te schrijven aan de plaatsing van nieuwe en vervanging van bestaande ondergrondse containers en worden veroorzaakt door de optelsom van de kapitaalslasten voor de investeringen voor deze containers en de gestegen onderhoudskosten.

Nieuwe ondergrondse containers en inzamelcontainers op het recyclingstation worden door RMN gekocht en op de balans geactiveerd. Bij elke gemeente brengen we per container een kapitaallast in rekening. De kapitaallast wordt in de begroting opgenomen in het jaar nadat de ondergrondse containers zijn geplaats. Ter indicatie: een volledig nieuwe (te vervangen) ondergrondse container voor restafval kost met prijspeil 2024 en dito rentestand gemiddeld € 12.600 per stuk inclusief hardware (zoals toegangscontrole en vulgraadsensoren). Dit komt neer op circa € 1.632 aan jaarlijkse kapitaalslasten (rente en afschrijving) voor elke nieuwe of vervangen ondergrondse container, exclusief onderhoudskosten. Voor ondergrondse containers geldt conform de financiële verordening een afschrijftermijn van 10 jaar en voor hardware geldt een afschrijftermijn van 5 jaar. Sinds 2019 is RMN verantwoordelijk voor de plaatsing en vervanging van ondergrondse containers, voor 2019 was dit een verantwoordelijkheid van de gemeente zelf en maakte onderdeel uit van de gemeentelijke begroting. Om deze reden komen ondergrondse containers die wegens het einde van hun technische levensduur worden vervangen nieuw op de begroting en balans van RMN, ongeacht dat dit een reeds bestaande containerlocatie is.

Door de plaatsing van veel nieuwe ondergrondse containers de afgelopen jaren nemen ook de beheer- en onderhoudskosten van deze inzamelmiddelen stijgt. Onder beheer en onderhoud wordt onder meer verstaan het periodiek reinigen van de ondergrondse containers, het verrichten van een periodieke (veiligheids)keuring, het verhelpen van storingen (bijvoorbeeld aan de toegangscontrole of het verhelpen van door verkeerd gebruik veroorzaakte verklemmingen van de inwerptrommel) en de afgifte en registratie van nieuwe of verloren toegangspasjes. ➢ Toename ICT-kosten Dit is reeds eerder toegelicht in de begrotingswijziging 2023.3 en nu ook structureel verwerkt in de begroting 2024.1 en 2025. ➢ Veiligheidskleding In 2025 is in verband met gewijzigde landelijke regelgeving een eenmalig budget opgenomen voor het vervangen van alle veiligheidskleding.

Basis op orde De bedrijfsvoering op orde brengen heeft sinds 2022 topprioriteit. Belangrijke bedrijfsvoering onderdelen als routeoptimalisatie, het aansluiten van de begroting bij de realiteit, het inrichten van dashboards ten behoeve van de opdrachtgevers, inrichten van containermanagement en het registreren van aanvullend opdrachten, zijn sindsdien gerealiseerd met als doel de sturing en beheersing te verbeteren. 2023 was het eerste jaar dat voor de onderdelen inzameling en recyclingstations & transport gewerkt is met het planningsprogramma 21QUBZ, waarin alle activiteiten en uren worden geregistreerd. Hiermee heeft RMN waardevolle informatie over de eigen bedrijfsvoering ingewonnen. De basis op orde betekent echter niet hetzelfde als goedkoper worden of kostenstijgingen tegengaan. Naast alle externe factoren (Cao, inflatie, groei aantal containers etc.) heeft het verbeterde inzicht in de bedrijfsvoering geleidt tot een aanpassing van het aantal inzetbare uren per jaar voor de voertuigen (zie boven) en voor een enkele gemeente ook aanpassing van de begrote ureninzet per jaar aan de realiteit bij de inzameling van restafval en grondstoffen zowel aanpassingen naar boven als naar beneden.

De producten van het beheer van de openbare ruimte (straatreiniging, ledigen prullenbakken, bladruimen, onkruidbestrijding en kolkenreiniging) zijn bij gebrek aan specifieke areaalgegevens nog gebaseerd op aannames en historische kennis van het te beheren areaal. RMN is momenteel in gesprek met de gemeenten over het uitwisselen van areaalgegevens en het borgen van dit proces. Daarnaast is RMN in samenwerking met onze softwarepartner 21South een planningsmodule voor de beheertaken in de openbare ruimte te ontwikkelen. De verwachting is dat deze maatregelen ertoe leiden dat (vanaf 2026) RMN ook voor de taken op het gebied van beheer openbare ruimte een solide begroting heeft, in lijn met de daadwerkelijke uit te voeren activiteiten en urenplanning en op basis van actuele areaalgegevens. Specifiek wat betreft de onkruidbestrijding is RMN in de eerste maanden van 2024 in gesprek met alle gemeenten over de uitvoering van de taak onkruidbestrijding (op basis van beeldkwaliteit of op basis van planning) en de bijbehorende kosten. Reacties op de kaderbrief 2025 In december 2023 heeft u de kaderbrief 2025 van RMN ontvangen. Hierop heeft het bestuur van RMN vanuit twee gemeenten een reactie ontvangen.

Het college van Zeist schrijft het voornemen om gezamenlijk (RMN en alle gemeenten) de arealen voor met name het beheer in de openbare ruimte in kaart te brengen toe te juichen en ziet graag dat er afspraken worden gemaakt om structureel (jaarlijks) areaalwijzigingen door te geven. Het college is daarnaast voorstander van het opnemen van een vast percentage areaalgroei in de begroting van RMN. Het dagelijks bestuur is het met het college van Zeist eens dat areaalkennis essentieel is voor een betrouwbare begroting. Het bestuur wijst er wel op dat informatie over de arealen (en de verwachte groei hiervan) vanuit de gemeente zelf dient te komen – RMN heeft hierin geen zelfstandig inzicht. Het dagelijks bestuur is echter geen voorstander van een vast percentage ‘groei areaal’: het streven is de begroting zo veel als mogelijk te baseren om het daadwerkelijk

te beheren areaal. Juist het opnemen van een vast percentage groei onafhankelijk van de werkelijke areaalgroei zal leiden tot correcties achteraf. De raad van Nieuwegein verzoekt het bestuur van RMN om rekening te houden met de financiële positie van de gemeente. Naar oordeel van het dagelijks bestuur is de hier nu voorliggende begroting een reële begroting. RMN is een uitvoeringsorganisatie van de gemeenten, de begroting is daarmee het gevolg van beleidskeuzes van de gemeenten zelf. Het eventueel aanpassen van de begroting van RMN leidt daarmee tot aanpassing van de dienstverlening aan de inwoners, en het is niet aan RMN om hierin keuzes te maken maar aan uw raad en/of college. RMN is continu in gesprek met de gemeente om hierover te adviseren en de marktontwikkelingen te delen. Daarnaast werkt RMN ook aan slimmere bedrijfsvoering denk hierbij aan het rijden op vulgraad van de ondergrondse containers. De invoering en het effect hiervan zal na 2026 zichtbaar zijn. Vervolgproces Wij verzoeken u ons uw zienswijze m.b.t. de ontwerpbegrotingen 2024.1 en 2025 uiterlijk 5 juli 2024 te doen toekomen op het emailadres directiesecretariaat@rmn.nl. De definitieve begroting zal, vergezeld met de zienswijze van uw raad, in de vergadering van het algemeen bestuur van 11 september 2024 worden vastgesteld. Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur van RMN,

John van Engelen Voorzitter

Sietske Klein- De Jong Secretaris-directeur