924659 Perspectiefnota 2025-2028 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

924659

Onderwerp

Perspectiefnota 2025-2028

Besluit in raad

3 juli 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Ilse Lubach

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Baarn is een fijne gemeente om in te wonen. Het is hier groen, er zijn mooie voorzieningen – voor jong en oud – en er worden veel activiteiten georganiseerd. Dag in dag uit zetten inwoners, bedrijven en organisaties zich in om dit zo te houden en waar nodig te verbeteren. Gelukkig gaat het met de meeste inwoners goed. Ze zijn zelfstandig en kunnen de uitdagingen van het leven aan. Sommige van hen maken het verschil in Baarn door vrijwilligerswerk en/of mantelzorg op zich te nemen. Deze zelf- en samenredzaamheid koesteren we. Als het niet goed gaat met een inwoner, gaan we samen met hem of haar op zoek naar passende zorg en ondersteuning. Daarbij kijken we ook naar wat betaalbaar is. We zetten daarom in op preventie en op een sterke basisinfrastructuur met veel voorzieningen. Het is daarnaast ook belangrijk dat we accepteren dat het leven niet maakbaar is en we alles onder controle kunnen houden. Dat hoort er ook bij en hoeft niet tot zware vormen van zorg te leiden. Met deze Perspectiefnota leggen wij, conform het besluit van de Raad van 28 februari 2024 en het begrotingsadvies van de VNG, een robuuste aanpak van het ravijnjaar 2026 (en de jaren daarna) aan de Raad voor.

Een robuuste aanpak die ons goed voorbereidt op de situatie wanneer de korting door het Rijk niet wordt teruggedraaid. In deze Perspectiefnota hebben we met diverse ombuigingen een grote stap gezet om balans te brengen in onze ambities en de financiële mogelijkheden in de komende jaren. We hebben ervoor gezorgd dat er voldoende bouwstenen zijn om de meerjarenbegroting 2025-2028 sluitend te maken. Deze bouwstenen worden in deel 2 van de Perspectiefnota, genaamd ‘keuzes voor het terugdringen van het tekort’ heel inzichtelijk gemaakt. Ook deze Perspectiefnota, ondanks de financieel onzekere tijden, zet onze inwoners centraal en geeft verdere invulling om Baarn ook in de toekomst een fijne gemeente te laten zijn om in te wonen. In deze Perspectiefnota 2025 zijn de inhoudelijke ontwikkelingen, ombuigingen en de financiële uitgangspunten voor de op te stellen Begroting 2025-2028 opgenomen. In deze Perspectiefnota is alleen het jaar 2025 structureel sluitend. Na de meicirculaire 2024 kunnen wij het definitieve saldo voor de meerjarenbegroting 2025-2028 bepalen en verdere ombuigingen uitwerken om ook het jaar 2026 structureel sluitend te krijgen. Aanleiding Op grond van de financiële verordening van de gemeente Baarn wordt jaarlijks een perspectiefnota vastgesteld. De perspectiefnota geeft richting aan de meerjarenbegroting 2025-2028.

Naast nieuwe perspectieven is er vanwege het "ravijn" in 2026 ook een eerste uitwerking van noodzakelijke ombuigingen opgenomen.

1

In deze Perspectiefnota zijn de verwachte inkomsten zoals deze in de voorjaarnota 2024 van het Rijk zijn gepresenteerd verwerkt. Bij deze voorjaarsnota is de opschalingskorting definitief geschrapt. De gemeente wordt daarvoor in 2025 eenmalig gekort voor eenzelfde bedrag te weten € 675.000. Conform het advies van de VNG geeft deze perspectiefnota een zo'n reëel mogelijk beeld van de te verwachte tekorten voor de meerjarenbegroting 2025-2028 en is alleen het te verwachte saldo voor de begroting 2025 structureel sluitend. Bij het aanbieden van de begroting 2025-2028 streven wij er naar zowel 2025 als 2026 structureel sluitend te presenteren. Beoogd effect Deze Perspectiefnota geeft richting aan voortzetting van het huidige beleid en de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen. Doordat de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds een negatief effect heeft op de gemeentebegroting, is het noodzakelijk ombuigingen te realiseren om de meerjarenbegroting voor 2025 en 2026 structureel sluitend te krijgen. Door het opnemen van mogelijke ombuigingen anticiperen wij op de mogelijkheid, dat er geen aanvullende middelen van het Rijk richting de gemeente komen. De kaders uit deze Perspectiefnota worden verwerkt in de Begroting 2025-2028, na vaststelling door de gemeenteraad op 3 juli 2024. Argumenten De Perspectiefnota 2025-2028 is opgebouwd uit twee delen.

In het eerste deel zijn de onvermijdbare ontwikkelingen beschreven en is er een reële inschatting gemaakt van kostenstijging en inflatie voor de komende jaren. Op basis van aanvullend benoemde kaders is er per onderwerp een zorgvuldige afweging gemaakt. Voor deze ontwikkelingen zijn nieuwe en of aanvullende middelen noodzakelijk. Voor de nieuwe perspectieven is er een budget van totaal € 1,1 miljoen nodig. In het tweede deel van de Perspectiefnota staat een eerste uitwerking van de maatregelen die vanwege de korting op het gemeentefonds moeten worden genomen. Op basis van een eerste doorrekening levert dit ca. € 1,4 miljoen op. Voor de verdere uitwerking van de scenario's voor de begroting 2025 worden bij aantal knoppen voorstellen gedaan. De opgenomen voorstellen zijn oplossingen om de ombuiging definitief te realiseren. Met het vaststellen van de Perspectiefnota 2025-2028 worden de voorstellen uitgevoerd. Vorming dekkingsreserve kapitaallasten a. inzetten van de surplus regeling voor het jaar 2025 voor een bedrag van € 675.000 ter dekking van de korting vanuit de voorjaarsnota 2024 vanwege het schrappen van de de opschalingskorting. b. Instellen van een dekkingsreserve kapitaallasten van € 1,4 miljoen voor dekking van de kapitaallasten. Investeringen verminderen/schrappen a.

Voor nieuwe investeringen, grondslag zonder plan geen budget, nu wordt op basis van een grove inschatting een investering opgevoerd. b. Maximaal te investeren bedrag € 5,0 miljoen per jaar, uitzonderingen daargelaten (IHP) Verkopen maatschappelijk Vastgoed

2

Voor meer inzicht in de totale (structurele) lasten van het maatschappelijk vastgoed is voor structurele kosten van onderhoud en verduurzaming een nulmeting. Belasting capaciteit/OZB Toekomstige nadelige financiële ontwikkelingen betreffende essentiële voorzieningen in de gemeente Baarn op te vangen door het verhogen van OZB. Kostendekkenheid leges en omgevingsvergunningen. Over te stappen op een andere wijze van kosten toerekening aan heffingen en leges en de financiële verordening hierop aanpassen. Subsidie-inkomsten verhogen Een extern deskundige onderzoek laten verrichten naar 1) maatschappelijke financieringsmogelijkheden, 2) Onderzoek naar een optimale benutting van Europese en nationale subsidies, 3) grip op het beheer van inkomende subsidies en specifieke uitkeringen. (SPUKS). Naast de uitwerking van de scenario's gerichte keuzes en verhogen van de inkomsten, is er een financiële scan gemaakt van onze begroting over de afgelopen drie jaar. Hiermee is gekeken waar de meeste flexibiliteit (mogelijkheden tot bezuiniging) in de begroting te vinden is. Voor een groot deel is deze flexibiliteit te vinden in de onderwerpen die al zijn opgenomen in de scenario's gerichte keuzes en verhogen inkomsten. Op basis van deze scan is ook het taakveld Ruimtelijke Ordening toegevoegd aan Zero Based Budgeting.

Bij het opstellen van de begroting 2025 -2028 worden de maatregelen zoals benoemd in deze Perspectiefnota verder uitgewerkt en worden tevens de medebewindstaken (conform VNG advies) in beeld gebracht. Bij de begroting 2025-2028 moet de uiteindelijke keuze gemaakt, welke ombuigingen worden doorgevoerd in de begroting om ook het jaar 2026 structureel sluitend te maken. De Voorjaarsnota is in de Perspectiefnota verwerkt. Tegenover het schrappen van de opschalingskorting vanaf 2026 staat er een eenmalige korting voor de gemeente in de 2025. Deze onverwachte korting leidt tot een incidenteel nadeel voor de begroting 2025. Met deze Perspectiefnota stellen wij voor dit nadeel eenmalige te dekken uit de algemene reserve op basis van de Surplus regeling. Bij het verschijnen van de meicirculaire 2024 is definitief bekend welke middelen wij de komende jaren kunnen verwachte Financiële risico's Veel is afhankelijk van het uiteindelijk besluit door het Rijk en de meicirculaire 2024. Op basis hiervan kan het nodig zijn ingrijpende ombuigingen door te voeren die effect hebben op de organisatie en inwoners van de gemeente Baarn. Niet alle ombuigingen hebben direct het gewenste effect hebben. Een tekort bij de jaarrekening en een niet structureel sluitende begroting in 2026 zijn denkbaar.

In onze uitgangspunten is opgenomen dat de begroting de 1e en het 2e opeenvolgende jaar structureel sluitend moet zijn. Kosten, baten en dekking Het begrotingssaldo 2025 is na het verwerken van de voorstellen in de Perspectiefnota 2025 -2028 en het gebruik te maken van de surplus regeling structureel sluitend. Voor de begroting 2026 zullen aanvullende keuzes gemaakt moeten worden. Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van de Perspectiefnota 2025-2028 door de raad op 3 juli 2024, zal de begroting op basis van de Perspectiefnota, eventueel geamendeerde en de aangenomen moties, worden opgesteld. Duurzaamheid n.v.t.

3

Communicatie Na vaststelling van de Perspectiefnota in het college wordt een persbericht verstuurd. De perspectiefnota 2025-2028 is na publicatie van het persbericht, digitaal beschikbaar via https://baarn.begrotingsapp.nl Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk locosecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 924659 Perspectiefnota 2025-2028 bijlage 1 Perspectiefnota 2025-2028

4