922677 Tussentijdse bevindingen onderzoek gezonde exploitatie Speeldoos rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

922677

Onderwerp

Tussentijdse bevindingen onderzoek gezonde exploitatie Speeldoos en onderzoeksvoorstel verbreding

Besluit in raad

3 juli 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Veldhuizen

Naam steller

Dirk Eekma

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het onderzoek naar de benodigde investering voor een gezonde exploitatie van Theater de Speeldoos op te schorten. 2. Het resterende onderzoeksbudget in te zetten voor: 2.1. Het uitvoeren van een locatie-onderzoek (quickscan) voor een gebouw waarin meerdere (culturele) functies samen gehuisvest kunnen worden. 2.2. Het uitwerken van een plan om De Speeldoos en Hoofdstraat 1 in gebruik te houden tot er een langetermijnoplossing is. Samenvatting van het voorstel In Baarn ontstaat een bijzondere plek: het Baarns Cultuurhuis. Hier smelten culturele initiatieven samen tot een krachtige eenheid. Het theater, de bibliotheek en andere culturele organisaties vormen de bouwstenen van dit cultuurhuis, waar meer gebeurt dan je op het eerste gezicht zou denken. Het theater in het Baarns Cultuurhuis is een katalysator voor verbeelding en emotie. Hier bloeit talent op, worden verhalen tot leven gebracht en ontstaan magische momenten. Acteurs, dansers en muzikanten delen hun passie met het publiek. Ongeacht of zij professional of amateur zijn. Zij staan in de spotlights. De bibliotheek vormt het andere fundament van het cultuurhuis. Hier vind je niet alleen boeken, maar ook kennis, inspiratie en ontmoetingen. Kinderen ontdekken hun eerste verhalen, leerlingen vinden studiemateriaal en volwassenen verbreden hun horizon.

De bibliotheek is meer dan een verzameling boeken; het is een plek waar ideeën samenkomen. De bibliotheek speelt ook een cruciale rol in digitale ondersteuning. Inwoners worden geholpen bij het navigeren door digitale overheidsdiensten. Daarnaast biedt de bibliotheek taalcursussen en workshops, essentieel voor integratie en persoonlijke groei. Zo draagt ze bij aan een actieve deelname aan de moderne (informatie)samenleving. De samenwerking tussen theater, bibliotheek en de andere Baarnse culturele organisaties creëert een dynamische omgeving. Dit maakt het mogelijk om nieuwe doelgroepen te bereiken, de programmering te versterken en creativiteit te stimuleren. Het Baarns Cultuurhuis is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar cultuur, educatie en samen leven hand in hand gaan. Voor zowel oud als jong. In een snel veranderende samenleving biedt het Baarns Cultuurhuis een baken van betrokkenheid en positieve gezondheid. Zowel professionele als amateurkunstenaars, lezers, cursisten en diverse maatschappelijke instellingen vinden hier hun plek. Het versterkt de identiteit van Baarn. En bevordert de leefbaarheid en saamhorigheid zoals bijvoorbeeld het bestrijden van eenzaamheid. En draagt bij aan een levendig centrum. Voor nu én de komende decennia is dit het beeld dat het college voor ogen heeft.

1

Aanleiding Voortschrijdend inzicht In oktober 2023 is gestart met de voorbereiding van de Kunst- en Cultuurvisie, de actualisatie van het Plan Maatschappelijk Vastgoed en het onderzoek naar een gezonde exploitatie van Theater de Speeldoos voor een periode van respectievelijk 10, 20 en 40 jaar. De participatiefase van de Kunst- en Cultuurvisie is grotendeels afgerond. De visie zal in november ter besluitvorming worden aangeboden aan de raad. Het geactualiseerde Plan Maatschappelijk Vastgoed is in april vastgesteld door de raad. De bijbehorende uitvoeringsagenda zal naar verwachting in tweede helft 2024 aan de raad worden voorgelegd. De investeringen die nodig zijn voor een gezonde exploitatie van De Speeldoos en de consequenties voor de gemeentebegroting zijn in grote lijnen in beeld gebracht. Participatie Kunst- en Cultuurvisie op hoofdlijnen In de periode januari tot mei 2024 is er bij inwoners, culturele organisaties en belanghebbenden informatie opgehaald voor de ontwikkeling van de Kunst- en Cultuurvisie. Uit de gesprekken, enquêtes en gespreksavonden blijkt dat er een behoefte is aan een rijk en divers cultureel aanbod.

Ook is er behoefte om cultuur meer te verbinden aan het sociaal domein (ten behoeve van bijvoorbeeld eenzaamheidsbestrijding en bevordering van mentaal welzijn), ruimte te creëren voor initiatieven van en voor jongeren en om de voorzieningen in de gemeente meer te laten inspelen op behoefte aan uitwisseling, wisselwerking, ontmoeting en participatie. U treft alle verslagen en het informatiedocument hier aan. Ervaren knelpunten liggen onder meer in een tekort aan goede faciliteiten (zoals multifunctionele oefen- en speelruimtes) en ontmoetingsplekken voor jong en oud. Ook is er meer behoefte aan ruimte voor samenwerking en cross-over. Cross-over combineert verschillende invalshoeken waardoor op innovatieve en vernieuwende manieren naar oplossingen wordt gezocht. De Speeldoos wordt goed bezocht, maar kan momenteel te weinig ruimte en mogelijkheden bieden voor lokale Baarnse initiatieven. Het bibliotheekgebouw is verouderd en beantwoordt niet genoeg aan behoeftes wat betreft ontmoeting en maatschappelijke activiteiten. Verder zijn de huidige culturele voorzieningen verspreid gesitueerd in de gemeente en veelal in verouderde toestand. De huidige culturele voorzieningen zijn verspreid gesitueerd in de gemeente en in verouderde toestand.

Bovendien voorzien ze slechts in beperkte mate in de behoeftes van inwoners en het culturele en maatschappelijke veld wat betreft beschikbare ruimtes, mogelijkheden voor crossover en ontmoetingsmogelijkheden. Het samenvoegen van verschillende accommodaties en functies in een aantrekkelijk en laagdrempelige culturele voorziening en ontmoetingsplek, – een “cultuurhuis”– zou volgens veel deelnemers aan de gespreksavonden in de verschillende behoeftes kunnen voorzien. Het college heeft daarom de ambitie om een “cultuurhuis ” te ontwikkelen waarin verschillende functies samenkomen. Het college streeft daarmee naar een samenwerking tussen culturele organisaties die meer oplevert dan de som der delen. Dit is nadrukkelijk geen eindpunt maar het begin van een traject. Het college heeft daarom de ambitie om een “cultuurhuis ” te ontwikkelen waarin verschillende functies samenkomen. Het college slaat hiermee een nieuwe weg in naar een oplossing voor de huisvesting van de culturele functies in Baarn en streeft daarmee naar een samenwerking tussen culturele organisaties die meer oplevert dan de som der delen. Dit is nadrukkelijk geen eindpunt maar het begin van een traject.

Huidige kaders huisvesting Theater de Speeldoos, centrum voor ontmoeting en cultuur en Bibliotheek Baarn De benodigde investeringen voor een lange termijnoplossing aan de Rembrandtlaan, waarin De Speeldoos in staat wordt gesteld een gezonde exploitatie te draaien, zijn op hoofdlijnen in beeld gebracht. Het brengt een investering van respectievelijk circa € 17,5 miljoen voor het 40-jaarscenario en € 12,5 miljoen voor het 20-jaarscenario met zich mee. Deze investeringen leiden tot een substantiële lastenstijging in de gemeentebegroting (zie onder Argumenten). Conform de onderzoeksopdracht van de raad is ook gekeken naar een 10-jaarscenario. De kosten

2

voor onderhoud en no-regret maatregelen in het 10-jaarscenario worden geraamd op minimaal € 2,5 miljoen. De verdere bevindingen treft u eveneens aan onder Argumenten. In het geactualiseerde Plan Maatschappelijk Vastgoed is bepaald dat in 2025 een proces zal worden gestart “om met alle stakeholders (inwoners, organisaties, huurders) tot een centrum voor ontmoeting en cultuur te komen (inclusief of exclusief de bibliotheek). De uitkomsten van de Kunst- en Cultuurvisie vormen belangrijke pijlers in dit proces.” In het besluit van uw raad van september 2023 over de actualisatie van het Plan Maatschappelijk Vastgoed is bovendien gesteld dat er met een bredere blik zal worden gekeken naar een toekomstige locatie van de bibliotheek in het centrum. In 2023 heeft een aantal initiatiefnemers hun plannen voor een centrum voor ontmoeting en cultuur in het centrum van Baarn gepresenteerd: het Brinkhuis. De raad heeft hierover geen besluit genomen. In het plan werd uitgegaan van huisvesting in het pand Hoofdstraat 1, waarbij de bibliotheek naar gebouw De Kroon aan de Rembrandtlaan zou gaan. Voor renovatie van het pand Hoofdstraat 1 is € 3,7 miljoen begroot in het meerjareninvesteringsprogramma. Gezien de bouwprijsstijgingen van de afgelopen jaren is dit bedrag vrijwel zeker ontoereikend.

Richting kiezen Op basis van bovenstaande bevindingen constateren we dat we op een kruispunt zijn gekomen en dat het van belang is richting te kiezen voor het vervolg. Er is behoefte aan het realiseren van een plaats van ontmoeting en cultuur. Een “cultuurhuis” sluit aan op de bij de participatie van de Kunst- en Cultuurvisie opgedane inzichten. Een “cultuurhuis” vraagt een substantiële investering, maar lijkt op voorhand beter aan te sluiten op de behoeften van de Baarnse samenleving dan de genoemde losse huisvestingsoplossingen. Daarbij zijn de gevolgen van de optelsom van de investeringen in afzonderlijke gebouwen voor het theater en een centrum voor ontmoeting en cultuur al dan niet in combinatie met de bibliotheek en de gevolgen daarvan voor de gemeentebegroting stevig. Het is de vraag of losstaande oplossingen, afgewogen tegen de investering die deze vragen, de gewenste toegevoegde waarde opleveren. Een bijkomend voordeel van een centrale oplossing zou kunnen zijn, dat mogelijk één of meerdere locaties kunnen worden vrijgespeeld voor alternatieve ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld woningbouw. Het college wil om bovenstaande redenen nagaan of er een geschikte locatie in Baarn kan worden gevonden voor een nog nader te definiëren “cultuurhuis”. Daarom stelt het voor een studie in de vorm van een quickscan uit te voeren naar mogelijke locaties.

Parallel daaraan wil het college een plan opstellen voor het voortzetten van de activiteiten in De Speeldoos en Hoofdstraat 1 tot er een langetermijnoplossing is. Het college stelt ook voor de geplande vervolgstap in het onderzoek – het opstellen van een structuurontwerp met nauwkeurigere bouw- en investeringskostenramingen en onzekerheids-/risicoanalyses - nu niet te zetten. Het college verwacht dat een dergelijk, relatief kostbaar onderzoek niet of nauwelijks zal afdoen aan de hoofdbevindingen. Beoogd effect Het beoogd effect is tweeledig: 1. Inzicht in de ruimtelijke inpassingsmogelijkheden van een “cultuurhuis” op verschillende centrale locaties in Baarn. 2. Voortzetten van de activiteiten van Theater de Speeldoos en Bibliotheek Baarn tot er een langetermijnoplossing is. Argumenten 1. Het onderzoek naar de benodigde investering voor een gezonde exploitatie van Theater de Speeldoos op te schorten. 1.1. Onderzoeksproces

3

De afgelopen maanden hebben we in samenwerking met De Speeldoos een verkenning naar de benodigde investering voor een gezonde exploitatie voor een periode van respectievelijk 10, 20 en 40 jaar uitgevoerd. In december 2023 heeft een vertegenwoordiging van De Speeldoos en de gemeente theaters in Sneek, Meppel en Houten bezocht. Het doel was inspiratie opdoen bij min of meer vergelijkbare theaters die recentelijk een nieuw gebouw in gebruik hebben genomen of plannen hebben voor verbouw of nieuwbouw. Er is kennis opgedaan ten aanzien van het gebruik van de gebouwen, de bedrijfsvoering en de exploitatie. De bezoeken leiden onder meer tot de volgende inzichten die grotendeels overeenkomen met de eigen ervaringen van De Speeldoos: • De combinatie van een grote en een kleine theaterzaal, die gelijktijdig kunnen worden gebruikt, is essentieel. De grote zaal wordt veelal ingezet voor professionele programmering, terwijl de kleine zaal gebruikt kan worden voor (kleinschaliger) amateur-/verenigingsactiviteiten. • Goede publieksvoorzieningen met onder andere een aantrekkelijke horeca zijn onmisbaar. Horeca heeft bij vergelijkbare theaters geen op zichzelf staand verdienmodel. • Om mee te (blijven) draaien in het professionele circuit zijn adequate artiestenvoorzieningen nodig. Gastvrije theaters hebben een streepje voor bij artiesten en hun impresariaten.

• Een combinatie van functies (educatie, participatie, presentatie) binnen de accommodatie vergroot de slagkracht van de organisatie. • De exploitatiemodellen van de bezochte theaters zijn vergelijkbaar. Het aantal knoppen waaraan gedraaid kan worden is beperkt. Aan de hand van de opgedane inzichten en de eigen expertise van De Speeldoos en hun adviseur STEAD Advisory zijn programma's van eisen op hoofdlijnen opgesteld voor scenario's 40, 20 en 10 jaar. Voor elk scenario is gekeken naar de ingrepen die nodig zijn om tot de verwezenlijking van het programma van eisen te komen. Deze ingrepen zijn uitgangpunt voor indicatieve bouw- en investeringskostenramingen. 1.2. 40-jaarscenario Het 40-jaarscenario is het overzichtelijkst: Dit betekent sloop van het huidige pand en een energie-neutrale en aardgasvrije nieuwbouw, met onder meer een grote en een kleine theaterzaal en diverse zalen voor verenigingsgebruik en andere (lokale) initiatiefnemers van culturele activiteiten. Het belang van een goed geoutilleerde kleine theaterzaal verdient nadere toelichting: Deze is essentieel voor zowel de maatschappelijke impact als de culturele bloei van Baarn. Een kleine theaterzaal biedt een intieme setting voor diverse culturele en maatschappelijke activiteiten die niet altijd geschikt zijn voor de grootsheid van de grote zaal.

Van lokale theatergroepen tot educatieve programma's, van intieme concerten tot interactieve lezingen, de kleine zaal biedt een veelzijdige ruimte die de diversiteit van het culturele leven in Baarn weerspiegelt. Door gelijktijdig programmeren in zowel de kleine als de grote zaal wordt het gebruik van Theater de Speeldoos geoptimaliseerd. Cultureel maatschappelijke organisaties kunnen hierdoor hun activiteiten uitbreiden en een breder publiek bereiken. Zo kan een toneelgezelschap bijvoorbeeld gebruik maken van de kleine zaal voor repetities en intieme voorstellingen, terwijl een muziekensemble de grote zaal betreedt voor een groots concert zonder dat men zoals nu hinder van elkaar ondervinden. Deze synergie tussen beide zalen vergroot niet alleen de culturele diversiteit, maar ook de exploitatiemogelijkheden van het theater. Na diverse bezoeken aan andere theaters werd één conclusie duidelijk: een theater zonder een goed uitgeruste kleine zaal naast de grote zaal is als een onvoltooid schilderij. Het biedt niet de flexibiliteit en veelzijdigheid die nodig zijn om tegemoet te komen aan de uiteenlopende behoeften. Een kleine zaal vormt een aanvulling op de grote zaal en biedt een platform voor talentontwikkeling, culturele uitwisseling en gemeenschapsbetrokkenheid.

Voordelen van volledige nieuwbouw zijn onder meer een optimale inpassing op de kavel (wegnemen knelpunt theaterlogistiek en parkeerplaats) en een uitstekende interne functionaliteit (efficiënte exploitatie en bezoekersbeleving). De indicatieve investering voor dit scenario bedraagt € 17,5 miljoen. Dit bedrag is inclusief geprognosticeerde prijsstijgingen tot einde bouw en wordt afgeschreven in 40 jaar. Dit leidt tot hogere

4

kapitaallasten in de gemeentebegroting en daarnaast moet rekening worden gehouden met jaarlijkse kosten en reserveringen voor onderhoud. Het is gebruikelijk dat de gemeente deze lasten in de vorm van een (minimaal) kostprijs dekkende huur doorberekend aan de huurder. De exploitatie van De Speeldoos zal bij nieuwbouw naar verwachting verbeteren met € 30.000-40.000 ten opzichte van de begroting 2025 (waarin rekening is gehouden met voortzetting van de extra gemeentelijke subsidie die de raad voor 2024 en 2025 heeft vastgesteld). Naar verwachting stijgt de omzet door extra (culturele) activiteiten in de grote en kleine theaterzaal (gelijktijdig gebruik mogelijk), extra gebruik van de kleinere zalen en een hogere cateringomzet. Dit voordeel weegt niet op tegen de huurverhoging, waardoor het exploitatietekort verder zal oplopen. Door de gemeentelijke subsidie aan De Speeldoos met hetzelfde bedrag te verhogen, kan de begroting weer sluitend worden gemaakt. Per saldo zullen de jaarlijkse kosten voor de gemeente dan toenemen met een bedrag van circa € 550.000 (prijspeil 2024). 1.3. 20-jaarscenario Het programma van eisen voor 20-jaarscenario wijkt in functioneel-ruimtelijke zin niet wezenlijk af van het 40jaarscenario. Het gaat uit van behoud van de grote theaterzaal, waarbij deze wordt voorzien van een omloop rond het toneel.

De kleine zaal wordt, net als in het 40-jaarscenario, nieuw gebouwd en akoestische ontkoppeld van de grote zaal, zodat gelijktijdig gebruik zonder onderlinge overlast mogelijk is. Voor de overige functies zijn twee varianten voor het ingrepenniveau bekeken: a) Bijna energie neutrale (BENG) en aardgasvrije nieuwbouw. b) Ingrijpende renovatie van de bestaande foyers, activiteitenruimten, kantoren, keuken, toiletten en het backstagegebied, waarbij de verplichte energiebesparende maatregelen worden gerealiseerd en alle technische installaties worden vervangen. Ook wordt in deze variant de bestaande gevel esthetisch opgeknapt. Het verbouwde gebouw maakt een adequate bedrijfsvoering voor de komende 20 jaar mogelijk. De inpassing van het gebouw op de kavel kan niet worden geoptimaliseerd, omdat de grote zaal wordt gehandhaafd. De verbouwvarianten zullen bovendien minder energiezuinig zijn dan het nieuwbouwscenario. De indicatieve investering voor dit scenario bedraagt € 12,1 en € 12,6 miljoen. Dit bedrag is inclusief geprognosticeerde prijsstijgingen tot einde bouw en wordt afgeschreven in 20 jaar. Dit leidt tot hogere kapitaallasten in de gemeentebegroting en daarnaast moet rekening worden gehouden met jaarlijkse kosten en reserveringen voor onderhoud. Het is gebruikelijk dat de gemeente deze lasten in de vorm van een (minimaal) kostprijs dekkende huur doorberekent aan de huurder.

De exploitatie van De Speeldoos zal bij renovatie naar verwachting verbeteren met € 20.000-30.000 ten opzichte van de begroting 2025 (waarin rekening is gehouden met voortzetting van de extra gemeentelijke subsidie die de raad voor 2024 en 2025 heeft vastgesteld). Naar verwachting stijgt de omzet door extra (culturele) activiteiten in de grote en kleine theaterzaal (gelijktijdig gebruik mogelijk), extra gebruik van de kleinere zalen en een hogere cateringomzet. Dit voordeel weegt niet op tegen de huurverhoging, waardoor het exploitatietekort verder zal oplopen. Door de gemeentelijke subsidie aan De Speeldoos met hetzelfde bedrag te verhogen, kan de begroting weer sluitend worden gemaakt. Per saldo zullen de jaarlijkse kosten voor de gemeente dan toenemen met een bedrag van circa € 600.000 (prijspeil 2024). Normaliter zullen de gerenoveerde bouwdelen na 20 jaar aan het eind van hun technische levensduur zijn. De gemeente zal enkele jaren daarvóór opnieuw keuzes moeten maken over investeringen in het gebouw. 1.4. 10-jaarscenario Tot slot is het 10-jaarscenario gedefinieerd. Gezien de beperkte tijdshorizon van dit scenario, moeten investeringen in het gebouw in 10 jaar (voor renovatie is 20 jaar gebruikelijk) worden afgeschreven.

Investeringen in een nieuwe kleine zaal en een omloop rondom het toneel van de grote zaal zijn relatief hoog en zullen bij een kortere afschrijftermijn onevenredig zwaar op de begroting drukken. Conclusie is dan ook dat het niet verantwoord is om in dit scenario dergelijk investeringen te plegen. In essentie komt het 10-jaarscenario neer op het in stand houden van het bestaande gebouw door in die periode het noodzakelijk onderhoud uit te voeren. Daarnaast worden energiebesparende maatregelen die binnen 10 jaar zijn terug te verdienen gerealiseerd. Ook worden enkele kleinere (zogenaamde no-regret) verbeteringen gerealiseerd, waarmee de basisfunctionaliteit wordt geborgd. Op basis van een door bbn adviseurs opgesteld advies voor instandhouding van 2024-2033 wordt rekening gehouden met een bedrag van circa € 2,5 miljoen (inclusief indexatie) verspreid over een periode van 10 jaar. Dit bedrag is exclusief de kosten van een nieuwe, betere kleine zaal en een omloop rondom het toneel. Ook de kosten van

5

maatregelen ter voorkoming van geluidsoverlast tussen de grote en de bestaande kleine zaal zijn hierin niet opgenomen. Er is nader onderzoek nodig naar technische mogelijkheden en de kosten voor het oplossen van dit euvel. Voor de exploitatie van De Speeldoos zal de extra gemeentelijke subsidie die de raad voor 2024 en 2025 heeft vastgesteld ook voor tien jaar moeten gelden. De verwachting is dat er een beperkte verbetering (ca. € 7.000 op jaarbasis) als gevolg van betere benutting van de kleinere zalen en een betere keukenvoorziening is te voorzien. Normaliter zal een deel van het gebouw na 10 jaar aan het eind van zijn technische levensduur zijn, uitgezonderd een aantal onderdelen die binnen deze periode zijn vervangen. De gemeente zal in dit scenario daarom binnen afzienbare termijn opnieuw keuzes moeten maken over investeringen in het gebouw of alternatieve huisvesting nadat de 10 jaar zijn verstreken. Vastgesteld wordt dat dit scenario niet beantwoordt aan het programma van eisen van De Speeldoos: Onder andere de noodzakelijke geachte nieuwe kleine zaal en de omloop rondom het toneel worden niet gerealiseerd. De beperkingen in het gebruik en de daarmee samenhangende exploitatie zullen blijven bestaan. Bovendien kan de Speeldoos in deze vorm slechts in beperkte mate inspelen op de behoefte om ruimte te bieden aan lokale initiatieven.

Daarenboven blijft er sprake van een verouderd gebouw, met een weinig aantrekkelijke, gedateerd uitstraling aan de buitenzijde. Het scenario kan een oplossing zijn voor de korte termijn, maar alleen als er daarnaast perspectief is voor een wezenlijke verbetering op de langere termijn. 1.5. Opschorten onderzoek De geplande vervolgstap in het onderzoek is het uitwerken van de bovenbeschreven scenario's in structuurontwerpen, zoals beschreven in het raadsvoorstel van september 2023. Aan de hand daarvan kunnen nauwkeurigere bouw- en investeringskostenramingen en onzekerheids-/risicoanalyses worden opgesteld. Dit is een relatief kostbaar deel van het onderzoek, waarvoor een architect en technisch adviseurs moeten worden ingeschakeld. Het college verwacht dat een dergelijk onderzoek niet of nauwelijks zal afdoen aan de boven beschreven hoofdbevindingen. Daarom stelt het college voor die vervolgstap nu niet te zetten en dit onderzoek op te schorten. Dit is in lijn met de toezegging van het college om de onderzoekskosten te beperken. 2. Het resterende onderzoeksbudget in te zetten voor het uitvoeren van een locatie-onderzoek (quickscan) voor een gebouw waarin meerdere (culturele) functies samen gehuisvest kunnen worden en het uitwerken van een plan om De Speeldoos, en Hoofdstraat 1 in gebruik te houden tot er een langetermijnoplossing is. 2.1.

Locatie-onderzoek (quickscan) ‘cultuurhuis’. De gemeente wil met het cultuurbeleid ervoor zorgen dat inwoners kunnen meedoen, elkaar ontmoeten en een rijk en divers cultureel aanbod realiseren. Met de ontwikkeling van een “cultuurhuis” wil het college aansluiten op de discussies die gevoerd zijn tijdens de gespreksavonden over het nieuwe kunst- en cultuurbeleid. Er bleek veel behoefte te zijn aan (multifunctionele) ruimtes en het begrip “cultuurhuis” is vaak genoemd. In bijlage 1 staat meer informatie over wat een "cultuurhuis" is. Enkele voorbeelden die door mensen genoemd werden zijn: Eemnes (het Huis van Eemnes), Olst (het Holstohus), Zevenaar (de Cultuurfabriek) en Nootdorp (CulturA). De kern van een “cultuurhuis” is de bibliotheek en het theater. Het gebouw is een plek voor ontmoeting, crossovers en samenwerking. Het biedt ruimte aan de vele culturele en maatschappelijke initiatieven vanuit de samenleving. Het college wil daarom werken aan voorzieningen die niet alleen de huisvestingsproblemen van culturele organisaties oplost, maar die bijdragen aan de doelstelling meedoen, ontmoeten, verbinden en een rijk en aantrekkelijk cultureel leven. Een “cultuurhuis” met daarin meerdere functies verenigd is volgens het college een dergelijke voorziening.

Dit start met een quickscan naar mogelijke locaties in Baarn, waarbij we zullen onderzoeken of er een combinatie van de bibliotheek met een geprogrammeerd theater en andere cultureel-maatschappelijke functies kan worden ingepast. In de qUickscan worden globale uitgangspunten ten aanzien van het programma van eisen van de verschillende functies opgesteld.

6

2.2. Een plan uit te werken om De Speeldoos en Hoofdstraat 1 in gebruik te houden tot er een langetermijnoplossing is. Als het onderzoek uitwijst dat er een geschikte locatie is, kan de raad besluiten tot een haalbaarheidsonderzoek voor een “cultuurhuis”. Het proces van haalbaarheidsonderzoek (initiatief) tot en met realisatie beslaat, afhankelijk van de complexiteit, een periode van meerdere jaren. Ook als de raad besluit De Speeldoos aan de Rembrandtlaan te renoveren of nieuw te bouwen zal de planontwikkeling enkele jaren vergen. In de tussentijd dient het functioneren van De Speeldoos in het huidige pand aan de Rembrandtlaan te worden geborgd. Naast De Speeldoos zal ook het gebouw Hoofdstraat 1 (Bibliotheek, Speel-o-theek en Historische Kring Baerne) in stand moeten worden gehouden. Het college zal een plan inclusief kostenraming en dekkingsvoorstel uitwerken voor het in gebruik houden van de beide panden tot 2030. Daarbij zal worden nagegaan hoe zoveel mogelijk kan worden ingespeeld op de behoeften die zijn geïnventariseerd bij de totstandkoming van de Kunst- en Cultuurvisie. Financiële risico's Betaalbaarheid. De kapitaallasten c.q. effecten op de gemeentebegroting van het 40- en 20-jaarscenario en het alternatief van een “cultuurhuis” kunnen niet worden gedekt uit bestaande cultuurbudgetten.

Bij keuze voor een langetermijnoplossing zal hiervoor een voorstel moeten worden opgesteld. Wijziging in rentestanden. We rekenen in Baarn op dit moment met een relatief lage rente op basis van de tot nu toe aangetrokken geldleningen. Bij wijziging in rentestanden voor langlopende geldleningen heeft dat ook effect op de jaarlijkse (kapitaal)lasten voor investeringen. Dat kunnen we nu nog niet inschatten omdat de investeringen die genoemd worden (met uitzondering van het 10-jaarscenario) normaal gesproken niet binnen 10 jaar zullen worden afgeschreven. Na definitieve langetermijnkeuze kunnen we de financiering pas regelen en dan weten we met welke rente daadwerkelijk wordt gerekend. Dit geldt overigens voor alle gemeentelijke investeringen, maar gelet op het investeringsvolume van het 40- en 20-jaarscenario en het alternatief van een “cultuurhuis“ kan dit wel om grote bedragen per jaar gaan. No-regret maatregelen 10-jaarscenario. De no-regret maatregelen voor De Speeldoos zijn op basis van aannames en kengetallen geraamd. Deze kosten kunnen hoger uitvallen. De kosten van maatregelen ter voorkoming van geluidsoverlast tussen de grote en de kleine zaal zijn niet opgenomen. Op basis van nader onderzoek kan worden bepaald of dit euvel kan worden verholpen en welke kosten daarmee gemoeid zijn. Algemene risico's De besluitvorming over de Kunst- en Cultuurvisie is nog niet afgerond.

Het is mogelijk dat na de vaststelling van die visie aanpassingen in en/of aanvullingen op het voorliggende voorstel nodig zijn. Kosten, baten en dekking Het resterende onderzoeksbudget van het onderzoek naar de benodigde investering voor een gezonde exploitatie van het theater zal per 1 juli 2024 circa € 110.000 bedragen. Dit bedrag zal worden ingezet voor de quickscan naar locaties en het opstellen van het plan voor het in gebruik houden van De Speeldoos en Hoofdstraat 1 tot er een langetermijnoplossing is. Dekking is reeds voorzien in de begroting 2024. Aanpak / Uitvoering Het locatieonderzoek en het plan voor het in gebruik houden van de bestaande gebouwen zullen in de tweede helft van 2024 worden opgesteld. Parallel gaan we met De Speeldoos, de bibliotheek en andere organisaties binnen het cultureel-maatschappelijk veld in gesprek over de visie, ambities en verwachtingen ten aanzien van een "cultuurhuis". De resultaten zullen naar verwachting eind 2024 aan de raad worden voorgelegd. Duurzaamheid

7

Bij quickscan en het plan voor het blijven gebruiken van de bestaande panden zullen de duurzaamheidsambities van de gemeente Baarn als uitgangspunt worden gehanteerd. Communicatie Na akkoord zullen de culturele en maatschappelijke organisaties worden geïnformeerd via een informatiebijeenkomst. De gemeente zal met desbetreffende organisaties in gesprek gaan over de quickscan naar locaties en het plan voor het in gebruik houden van de bestaande gebouwen. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk locosecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 922677 Tussentijdse bevindingen onderzoek gezonde exploitatie Speeldoos bijlage 1 Wat is een cultuurhuis

8